Hiroshima and the Atomic Bomb

1. Lead / Mở đầu

The Hiroshima atomic bomb was dropped on the morning of 6 August 1945, at 8:15 a.m., when the American B-29 bomber Enola Gay released a uranium bomb known as “Little Boy” over the Japanese city of Hiroshima. It was the first use of a nuclear weapon in war. The bomb exploded about 580–600 metres above the city, and by the end of 1945 about 140,000 people had died, according to the estimate most commonly cited by the city of Hiroshima — from the blast, the fires, and radiation sickness in the months that followed. Three days later a second bomb was dropped on Nagasaki. Today the centre of Hiroshima is a Peace Memorial Park, and the ruined shell of a single building — the A-Bomb Dome — stands as a UNESCO World Heritage Site, preserved so that the consequences of the bombing are not forgotten.

Bom nguyên tử Hiroshima được thả xuống vào sáng ngày 6 tháng 8 năm 1945, lúc 8 giờ 15 phút, khi máy bay ném bom B-29 Enola Gay của Mỹ thả quả bom uranium có tên “Little Boy” xuống thành phố Hiroshima của Nhật Bản. Đó là lần đầu tiên vũ khí hạt nhân được sử dụng trong chiến tranh. Quả bom nổ ở độ cao khoảng 580–600 mét trên thành phố, và đến cuối năm 1945 khoảng 140.000 người đã chết, theo ước tính thường được thành phố Hiroshima trích dẫn nhất — vì vụ nổ, hỏa hoạn, và bệnh phóng xạ trong những tháng sau đó. Ba ngày sau, một quả bom thứ hai được thả xuống Nagasaki. Ngày nay, trung tâm Hiroshima là Công viên Tưởng niệm Hòa bình, và vỏ đổ nát của một tòa nhà duy nhất — Mái vòm Bom Nguyên tử — đứng đó như một Di sản Thế giới của UNESCO, được bảo tồn để hậu quả của vụ ném bom không bị lãng quên.

2. Key Facts / Thông tin chính

What	The atomic bombing of Hiroshima — the first use of a nuclear weapon in war
Where	Hiroshima, Japan; the bomb detonated above the city centre, near the Shima Hospital and the Prefectural Industrial Promotion Hall (now the A-Bomb Dome)
When	6 August 1945, 8:15 a.m.; a second bomb was dropped on Nagasaki on 9 August 1945; Japan announced its surrender on 15 August 1945
Victims/Commemorated	About 70,000–80,000 people died on the day or within days; about 140,000 had died by the end of 1945 (city of Hiroshima estimate); the dead were overwhelmingly civilians
Site status	Hiroshima Peace Memorial Park (established in the early 1950s) and the Peace Memorial Museum (opened August 1955); the A-Bomb Dome is a UNESCO World Heritage Site (1996)

Là gì	Vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima — lần đầu tiên vũ khí hạt nhân được sử dụng trong chiến tranh
Ở đâu	Hiroshima, Nhật Bản; bom nổ phía trên trung tâm thành phố, gần Bệnh viện Shima và Hội trường Xúc tiến Công nghiệp tỉnh (nay là Mái vòm Bom Nguyên tử)
Khi nào	Ngày 6 tháng 8 năm 1945, 8 giờ 15 sáng; quả bom thứ hai thả xuống Nagasaki ngày 9 tháng 8 năm 1945; Nhật Bản tuyên bố đầu hàng ngày 15 tháng 8 năm 1945
Nạn nhân/Tưởng niệm	Khoảng 70.000–80.000 người chết trong ngày hoặc trong vài ngày sau; khoảng 140.000 người đã chết tính đến cuối năm 1945 (ước tính của thành phố Hiroshima); đa số nạn nhân là dân thường
Tình trạng địa điểm	Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima (thành lập đầu thập niên 1950) và Bảo tàng Tưởng niệm Hòa bình (mở cửa tháng 8 năm 1955); Mái vòm Bom Nguyên tử là Di sản Thế giới UNESCO (1996)

3. Background / Bối cảnh

Hiroshima in 1945 was a city of about 350,000 people and an important military centre: the headquarters of the Japanese Second General Army, a major port, and a hub for troops and supplies moving to the war in Asia. It had been largely spared the firebombing that had destroyed other Japanese cities, in part because it had been reserved as a possible target for a new weapon. The weapon was the product of the Manhattan Project, the American programme — with British and Canadian participation — that had developed the atomic bomb in secret since 1942. By the summer of 1945 two types of bomb existed: a uranium bomb, “Little Boy”, and a plutonium bomb, “Fat Man”.

Hiroshima năm 1945 là thành phố khoảng 350.000 dân và một trung tâm quân sự quan trọng: trụ sở Quân đoàn 2 Nhật Bản, một cảng lớn, và đầu mối vận chuyển quân và vật tư cho chiến tranh ở châu Á. Thành phố phần lớn tránh được các vụ ném bom cháy đã phá hủy nhiều thành phố khác của Nhật, một phần vì nó được giữ lại làm mục tiêu khả thi cho một loại vũ khí mới. Vũ khí đó là sản phẩm của Dự án Manhattan, chương trình của Mỹ — với sự tham gia của Anh và Canada — đã phát triển bom nguyên tử trong bí mật từ năm 1942. Đến mùa hè năm 1945, hai loại bom đã tồn tại: bom uranium, “Little Boy”, và bom plutonium, “Fat Man”.

The decision to use the bomb was made by President Harry S. Truman, who had taken office in April 1945 after the death of Franklin D. Roosevelt. The stated reasons, as recorded in American documents of the time, were to end the war quickly and to avoid the large casualties — American and Japanese — that an invasion of the Japanese home islands was expected to cause. The Target Committee, which selected Hiroshima, listed military value, the size of the city, and the fact that it had not yet been heavily bombed. Historians have debated the decision ever since: some argue it was necessary to end the war and save lives; others argue Japan was already seeking a way out of the war and that the bombing was unnecessary, or that it was intended as much as a signal to the Soviet Union as to Japan. Both positions are argued from the same documentary record, and the debate has not been settled.

Quyết định sử dụng bom do Tổng thống Harry S. Truman đưa ra, người nhậm chức tháng 4 năm 1945 sau khi Franklin D. Roosevelt qua đời. Các lý do được nêu, theo tài liệu Mỹ thời đó, là kết thúc chiến tranh nhanh chóng và tránh thương vong lớn — cả phía Mỹ lẫn phía Nhật — mà một cuộc xâm lược quần đảo chính Nhật Bản được dự báo sẽ gây ra. Ủy ban Mục tiêu, cơ quan chọn Hiroshima, liệt kê giá trị quân sự, quy mô thành phố, và việc thành phố chưa bị ném bom nặng. Các sử gia đã tranh luận về quyết định này từ đó đến nay: một số cho rằng nó cần thiết để kết thúc chiến tranh và cứu mạng người; số khác cho rằng Nhật Bản đã tìm lối thoát khỏi chiến tranh và vụ ném bom là không cần thiết, hoặc rằng nó nhằm gửi tín hiệu tới Liên Xô không kém gì tới Nhật Bản. Cả hai lập trường đều được lập luận từ cùng một hồ sơ tài liệu, và cuộc tranh luận chưa ngã ngũ.

Japan’s position in the summer of 1945 should also be stated. By August the Japanese navy and air force had been largely destroyed, the cities were being firebombed, and the Soviet Union was about to enter the war against Japan. The Japanese government was divided: some members sought a negotiated end to the war through the Soviet Union, while the military leadership insisted on continuing to fight. The atomic bombings and the Soviet declaration of war on 8 August 1945 came together in the days before the Emperor’s decision to accept surrender, announced on 15 August. Historians differ on the relative weight of each factor in that decision.

Vị thế của Nhật Bản mùa hè năm 1945 cũng cần được nêu rõ. Đến tháng 8, hải quân và không quân Nhật phần lớn đã bị phá hủy, các thành phố đang bị ném bom cháy, và Liên Xô sắp tham chiến chống Nhật. Chính phủ Nhật bị chia rẽ: một số thành viên tìm cách kết thúc chiến tranh qua đàm phán với Liên Xô, trong khi giới lãnh đạo quân sự khăng khăng tiếp tục chiến đấu. Các vụ ném bom nguyên tử và việc Liên Xô tuyên chiến ngày 8 tháng 8 năm 1945 diễn ra cùng nhau trong những ngày trước quyết định chấp nhận đầu hàng của Thiên hoàng, được công bố ngày 15 tháng 8. Các sử gia khác nhau về tầm quan trọng tương đối của từng yếu tố trong quyết định đó.

4. What Happened / Diễn biến sự kiện

The morning of 6 August 1945

At 8:15 a.m. on 6 August 1945, the B-29 Enola Gay, commanded by Colonel Paul Tibbets, released “Little Boy” over Hiroshima. The bomb detonated about 580 metres above the Shima Hospital, about 160 metres from the Prefectural Industrial Promotion Hall. The explosion released energy equivalent to about 15 kilotons of TNT. The blast, the heat and the fires that followed destroyed much of the city centre within seconds, and a firestorm developed in the hours afterwards. About 70,000 to 80,000 people died on the day or within the first days; many more died in the following weeks and months from burns and radiation sickness, bringing the total by the end of 1945 to about 140,000, according to the estimate used by the city of Hiroshima. The exact number cannot be known: records were destroyed, whole families disappeared, and the population of the city on the day is itself estimated rather than counted.

Lúc 8 giờ 15 sáng ngày 6 tháng 8 năm 1945, máy bay B-29 Enola Gay, do Đại tá Paul Tibbets chỉ huy, thả “Little Boy” xuống Hiroshima. Quả bom nổ ở độ cao khoảng 580 mét phía trên Bệnh viện Shima, cách Hội trường Xúc tiến Công nghiệp tỉnh khoảng 160 mét. Vụ nổ giải phóng năng lượng tương đương khoảng 15 kiloton TNT. Sức ép, nhiệt lượng và các đám cháy sau đó đã phá hủy phần lớn trung tâm thành phố trong vài giây, và một cơn bão lửa hình thành trong những giờ tiếp theo. Khoảng 70.000 đến 80.000 người chết trong ngày hoặc trong những ngày đầu tiên; nhiều người khác chết trong những tuần và tháng sau đó vì bỏng và bệnh phóng xạ, nâng tổng số đến cuối năm 1945 lên khoảng 140.000 người, theo ước tính mà thành phố Hiroshima sử dụng. Con số chính xác không thể biết được: hồ sơ bị phá hủy, cả gia đình biến mất, và dân số thành phố trong ngày hôm đó bản thân nó cũng chỉ là ước tính chứ không phải con số đếm được.

The survivors: hibakusha

Those who survived the bombing are known in Japanese as hibakusha — “bomb-affected people”. In the years after the war, survivors faced not only injuries and illness, including higher rates of cancer, but also social stigma: in the early post-war years, radiation sickness was poorly understood, and survivors were sometimes treated as if their condition were contagious. The Japanese government later established a system of medical support and certification for hibakusha, and survivors’ organisations have played a central role in the peace movement and in testimony about the bombing. The accounts of survivors — collected by the Peace Memorial Museum, by the city, and by researchers — are the main source for what the bombing was like for the people who lived through it, and they are treated in this article as the core of the record.

Những người sống sót sau vụ ném bom được gọi trong tiếng Nhật là hibakusha — “người bị ảnh hưởng bởi bom”. Trong những năm sau chiến tranh, những người sống sót không chỉ đối mặt với thương tật và bệnh tật, trong đó có tỷ lệ ung thư cao hơn, mà còn với sự kỳ thị xã hội: trong những năm đầu sau chiến tranh, bệnh phóng xạ chưa được hiểu rõ, và những người sống sót đôi khi bị đối xử như thể tình trạng của họ lây nhiễm. Chính phủ Nhật Bản sau đó đã thiết lập hệ thống hỗ trợ y tế và chứng nhận cho hibakusha, và các tổ chức của người sống sót đã đóng vai trò trung tâm trong phong trào hòa bình và trong việc làm chứng về vụ ném bom. Lời kể của những người sống sót — do Bảo tàng Tưởng niệm Hòa bình, thành phố và các nhà nghiên cứu thu thập — là nguồn chính về trải nghiệm của những người đã sống qua vụ ném bom, và được xem trong bài này là cốt lõi của hồ sơ.

Nagasaki and the surrender

On 9 August 1945 a second atomic bomb, “Fat Man”, was dropped on Nagasaki, killing about 40,000 people on the day and about 70,000 by the end of 1945, according to the estimates commonly cited for that city. On 8 August the Soviet Union had declared war on Japan and invaded Manchuria. On 15 August the Emperor announced Japan’s acceptance of the Allied surrender terms, and the formal surrender was signed on 2 September 1945 aboard the USS Missouri in Tokyo Bay. The war was over. The argument over whether the atomic bombs, the Soviet entry, or the two together caused the surrender continues among historians, and the evidence supports more than one reading.

Ngày 9 tháng 8 năm 1945, quả bom nguyên tử thứ hai, “Fat Man”, được thả xuống Nagasaki, giết chết khoảng 40.000 người trong ngày và khoảng 70.000 người tính đến cuối năm 1945, theo các ước tính thường được trích dẫn cho thành phố đó. Ngày 8 tháng 8, Liên Xô tuyên chiến với Nhật Bản và xâm lược Mãn Châu. Ngày 15 tháng 8, Thiên hoàng tuyên bố Nhật Bản chấp nhận các điều khoản đầu hàng của Đồng minh, và lễ đầu hàng chính thức được ký ngày 2 tháng 9 năm 1945 trên tàu USS Missouri tại vịnh Tokyo. Chiến tranh đã kết thúc. Cuộc tranh luận về việc bom nguyên tử, việc Liên Xô tham chiến, hay cả hai cùng nhau đã dẫn đến đầu hàng vẫn tiếp diễn trong giới sử gia, và bằng chứng ủng hộ nhiều cách đọc khác nhau.

Hiroshima before the bomb

Hiroshima’s history before 1945 helps explain why the city was what it was on 6 August. The city grew around Hiroshima Castle, built in the 1590s, and by the late nineteenth century it had become a military city: the headquarters of the Fifth Division, a major port at Ujina, and a centre for the movement of troops to the wars Japan fought in Asia — first against China in 1894–95, then against Russia in 1904–05, then in the long war in China from 1937. The city was also a commercial and educational centre, with schools, a university, and the Prefectural Industrial Promotion Hall, built in 1915 to display the products of Hiroshima prefecture. On the morning of the bombing the city held about 350,000 people, including soldiers, workers, schoolchildren mobilised for war work, and Korean labourers. The Nakajima district, where the bomb’s hypocentre fell, was the busiest commercial quarter of the city — a dense area of shops, houses and small workshops, with a population of several thousand. Its complete destruction is why the Peace Memorial Park could later be built on the site: there was nothing left to rebuild on.

Lịch sử Hiroshima trước năm 1945 giúp giải thích vì sao thành phố lại như vậy vào ngày 6 tháng 8. Thành phố phát triển quanh Lâu đài Hiroshima, xây dựng thập niên 1590, và đến cuối thế kỷ XIX nó đã trở thành thành phố quân sự: trụ sở Sư đoàn 5, cảng lớn tại Ujina, và trung tâm vận chuyển quân cho các cuộc chiến Nhật Bản tiến hành ở châu Á — trước tiên chống Trung Quốc năm 1894–95, rồi chống Nga năm 1904–05, rồi trong cuộc chiến dài ở Trung Quốc từ năm 1937. Thành phố cũng là trung tâm thương mại và giáo dục, với trường học, đại học, và Hội trường Xúc tiến Công nghiệp tỉnh, xây năm 1915 để trưng bày sản phẩm của tỉnh Hiroshima. Sáng ngày bị ném bom, thành phố có khoảng 350.000 người, gồm binh lính, công nhân, học sinh bị huy động làm việc phục vụ chiến tranh, và lao động Triều Tiên. Khu Nakajima, nơi tâm chấn của bom rơi xuống, là khu thương mại sầm uất nhất thành phố — khu vực đông đúc gồm cửa hàng, nhà ở và xưởng nhỏ, với dân số vài nghìn người. Việc nó bị phá hủy hoàn toàn là lý do Công viên Tưởng niệm Hòa bình sau này có thể được xây trên địa điểm đó: không còn gì để xây dựng lại.

The Manhattan Project and the choice of target

The bomb dropped on Hiroshima was built by the Manhattan Project, the secret American programme directed by Major General Leslie Groves, with the physicist J. Robert Oppenheimer as scientific director of the Los Alamos laboratory in New Mexico. The programme employed more than 100,000 people at its peak and cost about $2 billion — a scale of scientific and industrial effort without precedent. The first test of a nuclear device, at Trinity in New Mexico on 16 July 1945, used a plutonium design; the uranium bomb dropped on Hiroshima, “Little Boy”, was of a different design and was never tested before its use in war, because its designers were confident it would work and because there was not enough uranium for two bombs of that type.

Quả bom thả xuống Hiroshima được chế tạo bởi Dự án Manhattan, chương trình bí mật của Mỹ do Thiếu tướng Leslie Groves chỉ đạo, với nhà vật lý J. Robert Oppenheimer là giám đốc khoa học của phòng thí nghiệm Los Alamos ở New Mexico. Chương trình tuyển dụng hơn 100.000 người vào thời kỳ cao điểm và tốn khoảng 2 tỷ đô la — quy mô nỗ lực khoa học và công nghiệp chưa từng có tiền lệ. Vụ thử đầu tiên của thiết bị hạt nhân, tại Trinity ở New Mexico ngày 16 tháng 7 năm 1945, dùng thiết kế plutonium; quả bom uranium thả xuống Hiroshima, “Little Boy”, có thiết kế khác và chưa từng được thử nghiệm trước khi sử dụng trong chiến tranh, vì các nhà thiết kế tin chắc nó sẽ hoạt động và vì không đủ uranium cho hai quả bom loại đó.

The Target Committee, which met in the spring of 1945, drew up a list of Japanese cities and chose Hiroshima, Kokura, Niigata and Kyoto as the leading candidates. Kyoto was removed from the list by the Secretary of War, Henry Stimson, who had visited the city and argued for its preservation as a cultural centre. Hiroshima was selected because it was a large city with military installations, because it had a large urban area that would show the bomb’s effects clearly, and because it had not yet been heavily bombed — which meant, in the Committee’s reasoning, that the effects of a single bomb could be measured. The 509th Composite Group, the unit formed to deliver the bomb, trained in secret in the United States and was based at Tinian in the Mariana Islands for the missions against Japan.

Ủy ban Mục tiêu, họp mùa xuân năm 1945, lập danh sách các thành phố Nhật Bản và chọn Hiroshima, Kokura, Niigata và Kyoto làm ứng viên hàng đầu. Kyoto bị loại khỏi danh sách bởi Bộ trưởng Chiến tranh Henry Stimson, người đã thăm thành phố và lập luận cần bảo tồn nó như một trung tâm văn hóa. Hiroshima được chọn vì là thành phố lớn có cơ sở quân sự, vì có khu đô thị rộng sẽ thể hiện rõ tác động của bom, và vì chưa bị ném bom nặng — điều đó có nghĩa, theo lập luận của Ủy ban, tác động của một quả bom duy nhất có thể được đo lường. Nhóm Hỗn hợp 509, đơn vị được thành lập để mang bom, huấn luyện bí mật tại Hoa Kỳ và đóng tại Tinian thuộc quần đảo Mariana cho các nhiệm vụ chống Nhật Bản.

5. The Site Today / Địa điểm ngày nay

The centre of Hiroshima today is the Peace Memorial Park, built on the site of the Nakajima district — the dense residential and commercial neighbourhood that stood at the hypocentre and was destroyed entirely. The park was laid out in the early 1950s to a design by the architect Kenzō Tange, on a north–south axis that connects the A-Bomb Dome, the Cenotaph for the A-bomb Victims, and the Peace Flame. The park is open to the public around the clock and is free to enter.

Trung tâm Hiroshima ngày nay là Công viên Tưởng niệm Hòa bình, xây dựng trên địa điểm của khu Nakajima — khu dân cư và thương mại đông đúc nằm tại tâm chấn và đã bị phá hủy hoàn toàn. Công viên được quy hoạch đầu thập niên 1950 theo thiết kế của kiến trúc sư Kenzō Tange, trên trục bắc–nam nối Mái vòm Bom Nguyên tử, Đài tưởng niệm các Nạn nhân Bom nguyên tử, và Ngọn lửa Hòa bình. Công viên mở cửa cho công chúng suốt ngày đêm và miễn phí vào cửa.

The A-Bomb Dome — the skeletal ruin of the Prefectural Industrial Promotion Hall, designed by the Czech architect Jan Letzel and completed in 1915 — stands across the Motoyasu River from the park. It survived because the bomb detonated almost directly above it, driving the blast force downward rather than sideways. It was preserved in its ruined state and inscribed as a UNESCO World Heritage Site in December 1996, over the objections of the United States and China at the time. The Hiroshima Peace Memorial Museum, opened in August 1955 and renovated in 2017–2019, stands in the park and holds the personal belongings of victims, photographs, and the testimonies of survivors. The Children’s Peace Monument, dedicated to Sadako Sasaki — a girl who died of leukaemia ten years after the bombing — and to all child victims, stands nearby, and thousands of folded paper cranes are left there each year.

Mái vòm Bom Nguyên tử — khung đổ nát của Hội trường Xúc tiến Công nghiệp tỉnh, do kiến trúc sư người Séc Jan Letzel thiết kế và hoàn thành năm 1915 — đứng bên kia sông Motoyasu đối diện công viên. Nó còn sót lại vì quả bom nổ gần như ngay phía trên nó, đẩy lực nổ xuống dưới thay vì sang ngang. Nó được bảo tồn trong trạng thái đổ nát và được ghi danh Di sản Thế giới UNESCO tháng 12 năm 1996, bất chấp sự phản đối của Hoa Kỳ và Trung Quốc thời đó. Bảo tàng Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, mở cửa tháng 8 năm 1955 và được cải tạo năm 2017–2019, nằm trong công viên và lưu giữ đồ dùng cá nhân của nạn nhân, ảnh, và lời chứng của người sống sót. Đài tưởng niệm Hòa bình Trẻ em, dành cho Sadako Sasaki — một bé gái chết vì bệnh bạch cầu mười năm sau vụ ném bom — và cho mọi nạn nhân trẻ em, đứng gần đó, và hàng nghìn con hạc giấy được đặt ở đó mỗi năm.

The monuments of the Peace Memorial Park

The Peace Memorial Park is not a single monument but a group of monuments, each with its own history. The Cenotaph for the A-bomb Victims, designed by Kenzō Tange, is a concrete arch that frames the view of the A-Bomb Dome across the river; beneath it lies a stone chest containing the registers of the dead, and the inscription on the cenotaph reads, in Japanese, “Let all the souls here rest in peace; for we shall not repeat the evil.” The Peace Flame, lit in 1964, is intended to burn until nuclear weapons are abolished — a promise that, more than sixty years later, has not yet been kept. The Children’s Peace Monument, built in 1958 from money raised by schoolchildren across Japan, honours Sadako Sasaki, a girl who was two years old at the time of the bombing and died of leukaemia in 1955, at the age of twelve, after folding paper cranes in the hope of recovery; the monument is hung with the cranes that visitors continue to leave. The Memorial to the Korean victims, added to the park in 1970, records that thousands of Koreans — brought to Japan as labourers under colonial rule — were among the dead, and that their names were for many years not recorded alongside the Japanese dead. The Rest House, a building that survived the bombing near the hypocentre, is preserved as it was. Together, the monuments make the park a place of layered memory: the dead, the children, the Koreans, the survivors, and the city’s own promise.

Công viên Tưởng niệm Hòa bình không phải là một tượng đài đơn lẻ mà là một nhóm tượng đài, mỗi tượng đài có lịch sử riêng. Đài tưởng niệm các Nạn nhân Bom nguyên tử, do Kenzō Tange thiết kế, là một vòm bê tông khung cảnh nhìn ra Mái vòm Bom Nguyên tử bên kia sông; bên dưới nó là hòm đá chứa sổ đăng ký người chết, và dòng chữ khắc trên đài tưởng niệm viết bằng tiếng Nhật, “Nguyện cho mọi linh hồn nơi đây được an nghỉ; vì chúng ta sẽ không lặp lại tội ác.” Ngọn lửa Hòa bình, thắp sáng năm 1964, dự định cháy cho đến khi vũ khí hạt nhân bị xóa bỏ — một lời hứa mà hơn sáu mươi năm sau vẫn chưa được thực hiện. Đài tưởng niệm Hòa bình Trẻ em, xây năm 1958 bằng tiền do học sinh khắp Nhật Bản quyên góp, vinh danh Sadako Sasaki, bé gái hai tuổi vào thời điểm bị ném bom và chết vì bệnh bạch cầu năm 1955, lúc mười hai tuổi, sau khi gấp hạc giấy với hy vọng hồi phục; đài tưởng niệm được treo những con hạc mà du khách vẫn tiếp tục để lại. Đài tưởng niệm các nạn nhân Triều Tiên, được thêm vào công viên năm 1970, ghi lại rằng hàng nghìn người Triều Tiên — bị đưa sang Nhật làm lao động dưới ách thống trị thực dân — nằm trong số người chết, và tên của họ trong nhiều năm không được ghi cùng với người chết Nhật Bản. Nhà Nghỉ, tòa nhà sống sót sau vụ ném bom gần tâm chấn, được bảo tồn như nguyên trạng. Cùng nhau, các tượng đài khiến công viên trở thành nơi ký ức nhiều lớp: người chết, trẻ em, người Triều Tiên, người sống sót, và lời hứa của chính thành phố.

Hiroshima’s rebuilding

The rebuilding of Hiroshima began before the war had formally ended. In the months after the bombing, survivors cleared the rubble, built temporary shelters, and restored water and electricity. In 1949 the Japanese Diet passed the Hiroshima Peace Memorial City Construction Law, which gave the city special status and funding to rebuild as a memorial city — a decision that shaped everything that followed. The Peace Memorial Park was laid out on the site of the destroyed Nakajima district, the Peace Memorial Museum opened in 1955, and the city grew around the park: by the 1960s it was again a city of several hundred thousand people, and today it has more than a million. The rebuilding was not only physical. The city’s identity as a place of peace — expressed in the Peace Declaration read each year on 6 August, and in the Mayors for Peace network, which now links thousands of cities — was built deliberately, by the city’s government and by the survivors’ organisations, as a way of giving the destruction a meaning. Visitors to Hiroshima today see both things at once: a modern, working city, and, in its centre, a park that preserves the memory of the day the city was destroyed. The coexistence of the two is the point the city makes about itself.

Việc xây dựng lại Hiroshima bắt đầu trước khi chiến tranh chính thức kết thúc. Trong những tháng sau vụ ném bom, những người sống sót dọn dẹp đống đổ nát, dựng nơi trú ẩn tạm thời, và khôi phục nước và điện. Năm 1949, Quốc hội Nhật Bản thông qua Luật Xây dựng Thành phố Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, trao cho thành phố quy chế đặc biệt và ngân sách để tái thiết như một thành phố tưởng niệm — một quyết định định hình mọi thứ sau đó. Công viên Tưởng niệm Hòa bình được quy hoạch trên địa điểm của khu Nakajima bị phá hủy, Bảo tàng Tưởng niệm Hòa bình mở cửa năm 1955, và thành phố lớn dần quanh công viên: đến thập niên 1960, nó lại là thành phố vài trăm nghìn dân, và ngày nay có hơn một triệu người. Việc tái thiết không chỉ mang tính vật chất. Bản sắc của thành phố như một nơi của hòa bình — thể hiện trong Tuyên bố Hòa bình được đọc mỗi năm ngày 6 tháng 8, và trong mạng lưới Mayors for Peace, nay liên kết hàng nghìn thành phố — được xây dựng có chủ ý, bởi chính quyền thành phố và các tổ chức của người sống sót, như một cách trao ý nghĩa cho sự tàn phá. Du khách đến Hiroshima ngày nay thấy cả hai điều cùng lúc: một thành phố hiện đại, đang hoạt động, và ở trung tâm của nó, một công viên bảo tồn ký ức về ngày thành phố bị phá hủy. Sự cùng tồn tại của hai điều đó là thông điệp mà thành phố muốn nói về chính mình.

6. Victims and Remembrance / Nạn nhân và tưởng niệm

The victims of the Hiroshima bombing were overwhelmingly civilians. The city held military installations, but the bomb fell on the centre of a city of about 350,000 people, and about 90 per cent of the dead were civilians, according to commonly cited estimates. The dead included schoolchildren mobilised for war work, Korean labourers brought to Japan, and a small number of Allied prisoners of war held in the city. The names of the dead are recorded on registers kept at the Cenotaph in the Peace Memorial Park: each year on 6 August, new names are added — hibakusha who died in the preceding year — and the list now contains more than 340,000 names, as of 2024. The list grows because it records not only those who died in 1945 but also survivors who later died of bomb-related illness.

Các nạn nhân của vụ ném bom Hiroshima phần lớn là dân thường. Thành phố có các cơ sở quân sự, nhưng quả bom rơi xuống trung tâm một thành phố khoảng 350.000 dân, và khoảng 90 phần trăm người chết là dân thường, theo các ước tính thường được trích dẫn. Trong số người chết có học sinh bị huy động làm việc phục vụ chiến tranh, lao động Triều Tiên bị đưa sang Nhật, và một số ít tù binh Đồng minh bị giam trong thành phố. Tên của người chết được ghi trong sổ đăng ký lưu tại Đài tưởng niệm trong Công viên Tưởng niệm Hòa bình: mỗi năm vào ngày 6 tháng 8, những tên mới được thêm vào — các hibakusha đã qua đời trong năm trước — và danh sách hiện có hơn 340.000 tên, tính đến năm 2024. Danh sách tăng lên vì nó ghi không chỉ những người chết năm 1945 mà cả những người sống sót sau đó chết vì bệnh liên quan đến bom.

Remembrance in Hiroshima is centred on 6 August, the anniversary of the bombing, when a Peace Memorial Ceremony is held in the park, the names of the newly registered dead are read, and a minute of silence is observed at 8:15 a.m. — the moment of the explosion. The ceremony is attended by the Prime Minister of Japan, by representatives of many countries, and by hibakusha. The city’s message, expressed in the Peace Declaration read each year by the Mayor of Hiroshima, is the abolition of nuclear weapons. That position is the city’s own, stated in its own documents; it is also a matter of public debate in Japan and internationally, where views differ on nuclear deterrence and disarmament.

Việc tưởng niệm ở Hiroshima tập trung vào ngày 6 tháng 8, ngày kỷ niệm vụ ném bom, khi Lễ Tưởng niệm Hòa bình được tổ chức trong công viên, tên của những người chết mới được đăng ký được đọc lên, và một phút mặc niệm được giữ lúc 8 giờ 15 sáng — thời khắc vụ nổ. Buổi lễ có sự tham dự của Thủ tướng Nhật Bản, đại diện nhiều quốc gia, và các hibakusha. Thông điệp của thành phố, thể hiện trong Tuyên bố Hòa bình được Thị trưởng Hiroshima đọc mỗi năm, là xóa bỏ vũ khí hạt nhân. Đó là lập trường của chính thành phố, nêu trong tài liệu của thành phố; nó cũng là vấn đề tranh luận công khai ở Nhật Bản và quốc tế, nơi quan điểm về răn đe hạt nhân và giải trừ quân bị còn khác nhau.

7. Education and Research / Giáo dục và nghiên cứu

The Hiroshima Peace Memorial Museum is the centre of education about the bombing. Its main building, reopened in 2019 after renovation, replaced dioramas and mannequins with personal belongings, photographs and first-person testimony from survivors, and its exhibits cover the history of the city before the bombing, the bombing itself, its medical and physical effects, and the development of nuclear weapons. The museum holds an extensive digital archive of survivor testimony and photographs, available online. The Radiation Effects Research Foundation, a joint Japanese–American research institute in Hiroshima, has studied the long-term health effects of radiation on survivors since 1947, and its findings are the principal scientific source on the subject.

Bảo tàng Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima là trung tâm giáo dục về vụ ném bom. Tòa nhà chính của bảo tàng, mở cửa trở lại năm 2019 sau cải tạo, đã thay các mô hình và tượng người bằng đồ dùng cá nhân, ảnh và lời chứng trực tiếp của người sống sót, và các triển lãm bao quát lịch sử thành phố trước vụ ném bom, bản thân vụ ném bom, tác động y tế và thể chất của nó, và sự phát triển của vũ khí hạt nhân. Bảo tàng lưu giữ kho lưu trữ số phong phú về lời chứng và ảnh của người sống sót, có thể tra cứu trực tuyến. Quỹ Nghiên cứu Tác động Bức xạ, viện nghiên cứu chung Nhật–Mỹ tại Hiroshima, đã nghiên cứu tác động sức khỏe lâu dài của bức xạ đối với người sống sót từ năm 1947, và các phát hiện của quỹ là nguồn khoa học chính về chủ đề này.

The museum and the city also run peace-education programmes for schoolchildren in Japan and abroad, and the city hosts the annual Hiroshima Peace Memorial Ceremony and the Mayors for Peace network, which links cities around the world that support the abolition of nuclear weapons. For researchers, the museum’s archives and the city’s records are the main sources for the bombing’s human record.

Bảo tàng và thành phố cũng tổ chức chương trình giáo dục hòa bình cho học sinh ở Nhật Bản và nước ngoài, và thành phố đăng cai Lễ Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima hằng năm cùng mạng lưới Mayors for Peace, liên kết các thành phố trên thế giới ủng hộ xóa bỏ vũ khí hạt nhân. Với nhà nghiên cứu, kho lưu trữ của bảo tàng và hồ sơ của thành phố là nguồn chính về hồ sơ nhân văn của vụ ném bom.

The survivors’ movement and the Nobel Peace Prize

The survivors of Hiroshima and Nagasaki have organised themselves since the 1950s, and their organisations have been central to the peace movement in Japan and internationally. The Japan Confederation of A- and H-Bomb Sufferers Organizations — known as Nihon Hidankyo — was founded in 1956 and has campaigned for medical support for survivors, for the abolition of nuclear weapons, and for the testimony of survivors to be heard. In 2024, Nihon Hidankyo was awarded the Nobel Peace Prize, “for its efforts to achieve a world free of nuclear weapons and for demonstrating through witness testimony that nuclear weapons must never be used again”, in the words of the Norwegian Nobel Committee. The award was given as the number of surviving hibakusha falls each year, and it was received by the organisation’s representatives as a recognition of the survivors’ testimony rather than of the organisation alone. For the city of Hiroshima, the prize was a further reason to record the testimony of the remaining survivors while they are still alive — a task the museum and the city have made a priority, through video interviews, written accounts, and the training of younger people to carry the testimony forward as “successors” when the survivors themselves can no longer speak.

Những người sống sót ở Hiroshima và Nagasaki đã tự tổ chức từ thập niên 1950, và các tổ chức của họ đóng vai trò trung tâm trong phong trào hòa bình ở Nhật Bản và quốc tế. Liên đoàn các Tổ chức Nạn nhân Bom A và Bom H của Nhật Bản — gọi là Nihon Hidankyo — được thành lập năm 1956 và đã vận động cho hỗ trợ y tế cho người sống sót, cho việc xóa bỏ vũ khí hạt nhân, và để lời chứng của người sống sót được lắng nghe. Năm 2024, Nihon Hidankyo được trao Giải Nobel Hòa bình, “vì nỗ lực đạt được một thế giới không còn vũ khí hạt nhân và vì đã chứng minh qua lời chứng rằng vũ khí hạt nhân không bao giờ được sử dụng nữa”, theo lời của Ủy ban Nobel Na Uy. Giải thưởng được trao khi số hibakusha còn sống giảm dần mỗi năm, và được đại diện của tổ chức đón nhận như sự công nhận lời chứng của người sống sót chứ không chỉ của riêng tổ chức. Với thành phố Hiroshima, giải thưởng là lý do thêm để ghi lại lời chứng của những người sống sót còn lại khi họ vẫn còn sống — nhiệm vụ mà bảo tàng và thành phố đã đặt làm ưu tiên, qua phỏng vấn video, lời kể bằng văn bản, và đào tạo những người trẻ hơn để tiếp nối lời chứng với tư cách “người kế thừa” khi chính những người sống sót không còn có thể lên tiếng.

8. Visiting Information / Thông tin tham quan

The Peace Memorial Park is open 24 hours and free to enter. The Peace Memorial Museum keeps set hours — roughly 8:30 a.m. to 6 or 7 p.m. for most of the year, shorter in winter and extended in August — and admission is listed at ¥200 for adults and ¥100 for high-school students, with admission free for younger children; advance online booking is recommended, as entry is managed by time slots. Hours and prices change, so check the official site of the Hiroshima Peace Memorial Museum before visiting. The A-Bomb Dome is viewed from outside, behind a fence, and there is no charge to see it. The park is a short tram ride from Hiroshima Station. Visitors should expect the museum to be difficult — its exhibits include personal belongings of victims and accounts of suffering — and should allow at least two to three hours for the museum and the park.

Công viên Tưởng niệm Hòa bình mở cửa 24 giờ và miễn phí vào cửa. Bảo tàng Tưởng niệm Hòa bình có giờ mở cửa cố định — khoảng 8 giờ 30 sáng đến 6 hoặc 7 giờ tối trong phần lớn thời gian trong năm, ngắn hơn vào mùa đông và kéo dài hơn vào tháng 8 — và vé vào cửa được niêm yết là 200 yên cho người lớn và 100 yên cho học sinh trung học, miễn phí cho trẻ nhỏ hơn; nên đặt vé trực tuyến trước, vì việc vào cửa được quản lý theo khung giờ. Giờ mở cửa và giá vé có thể thay đổi, vì vậy hãy kiểm tra trang chính thức của Bảo tàng Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima trước khi đến. Mái vòm Bom Nguyên tử được xem từ bên ngoài, phía sau hàng rào, và không mất phí. Công viên cách Ga Hiroshima một quãng đi xe điện ngắn. Du khách nên chuẩn bị rằng bảo tàng sẽ khiến họ xúc động mạnh — các triển lãm gồm đồ dùng cá nhân của nạn nhân và lời kể về nỗi đau — và nên dành ít nhất hai đến ba giờ cho bảo tàng và công viên.

9. Commemoration and Education / Tưởng niệm và giáo dục

Hiroshima and Nagasaki together

Hiroshima is often remembered alone, but its history is shared with Nagasaki, the second city to be bombed, on 9 August 1945. The two cities work together in commemoration: their mayors jointly lead the Mayors for Peace network, their peace declarations are read on the same days in August, and their museums exchange exhibitions and testimony. The two bombings were different in their details — Nagasaki was the secondary target, chosen only because cloud cover obscured the primary target, Kokura, and the bomb dropped there was of a different design — but the experience of the survivors was the same, and the two cities’ message is the same: that nuclear weapons should never be used again. Visitors to Japan who go to Hiroshima often go to Nagasaki as well, and the two cities’ memorials, taken together, give a fuller picture of the atomic bombings than either does alone. The Nagasaki Atomic Bomb Museum and the hypocentre park in Nagasaki, like the Peace Memorial Park in Hiroshima, are places of remembrance rather than of argument, and they are best visited in the same spirit.

Hiroshima thường được nhớ đến một mình, nhưng lịch sử của nó gắn liền với Nagasaki, thành phố thứ hai bị ném bom, ngày 9 tháng 8 năm 1945. Hai thành phố cùng nhau tưởng niệm: các thị trưởng của họ cùng lãnh đạo mạng lưới Mayors for Peace, các tuyên bố hòa bình của họ được đọc trong cùng những ngày tháng 8, và các bảo tàng của họ trao đổi triển lãm và lời chứng. Hai vụ ném bom khác nhau về chi tiết — Nagasaki là mục tiêu phụ, chỉ được chọn vì mây che khuất mục tiêu chính Kokura, và quả bom thả xuống đó có thiết kế khác — nhưng trải nghiệm của những người sống sót là như nhau, và thông điệp của hai thành phố cũng như nhau: vũ khí hạt nhân không bao giờ nên được sử dụng nữa. Du khách đến Nhật Bản thăm Hiroshima thường cũng đến Nagasaki, và các đài tưởng niệm của hai thành phố, xét cùng nhau, cho bức tranh đầy đủ hơn về các vụ ném bom nguyên tử so với từng nơi riêng lẻ. Bảo tàng Bom Nguyên tử Nagasaki và công viên tâm chấn ở Nagasaki, giống như Công viên Tưởng niệm Hòa bình ở Hiroshima, là những nơi tưởng niệm chứ không phải tranh luận, và tốt nhất nên đến thăm với cùng tinh thần đó.

Beyond the annual ceremony on 6 August, commemoration in Hiroshima is continuous and quiet: the paper cranes left at the Children’s Peace Monument, the flowers at the Cenotaph, the names added to the registers each year. The city also commemorates the bombing through its schools, where the story of Sadako Sasaki and the paper cranes is taught to children across Japan, and through the testimony of hibakusha, who continue to speak to visitors and school groups. In recent years, as the number of surviving hibakusha falls — their average age is now well over 80 — the museum and the city have worked to record their testimony in video and in writing, so that the first-person record survives its witnesses.

Ngoài buổi lễ hằng năm ngày 6 tháng 8, việc tưởng niệm ở Hiroshima diễn ra liên tục và lặng lẽ: những con hạc giấy để lại tại Đài tưởng niệm Hòa bình Trẻ em, những bông hoa tại Đài tưởng niệm, những cái tên được thêm vào sổ đăng ký mỗi năm. Thành phố cũng tưởng niệm vụ ném bom qua các trường học, nơi câu chuyện về Sadako Sasaki và những con hạc giấy được dạy cho trẻ em khắp Nhật Bản, và qua lời chứng của các hibakusha, những người vẫn tiếp tục nói chuyện với du khách và các đoàn học sinh. Trong những năm gần đây, khi số hibakusha còn sống giảm dần — tuổi trung bình của họ nay đã hơn 80 — bảo tàng và thành phố đã nỗ lực ghi lại lời chứng của họ bằng video và văn bản, để hồ sơ trực tiếp còn tồn tại sau khi nhân chứng qua đời.

Black rain and the days after

In the hours after the explosion, a dark rain fell over Hiroshima — the “black rain” — carrying radioactive soot and dust from the fireball over the western districts of the city. People who were outside the worst destruction but caught in the rain later developed radiation sickness, and the area covered by the black rain became the subject of a long-running dispute over who should be recognised as a hibakusha entitled to government support. The Japanese government long recognised only those within a defined area; in 2021, after a court ruling, it extended recognition to people in the wider black-rain area, a decision that came more than seventy-five years after the bombing. The relief effort in the days after the bombing was overwhelmed: hospitals were destroyed, doctors and nurses were among the dead and injured, and fires burned for days. Help arrived from outside the city — from the navy, from neighbouring towns, and from medical teams — but for many of the injured it came too late. The city’s infrastructure — water, electricity, transport — took months to restore, and the rebuilding of Hiroshima as a city began in the late 1940s, under the Hiroshima Peace Memorial City Construction Law of 1949, which gave the city special status and funding for its reconstruction as a city of peace.

Trong những giờ sau vụ nổ, một cơn mưa đen trút xuống Hiroshima — “mưa đen” — mang theo muội và bụi phóng xạ từ quả cầu lửa xuống các quận phía tây thành phố. Những người ở ngoài vùng bị phá hủy nặng nhất nhưng mắc mưa sau đó đã phát bệnh phóng xạ, và khu vực mưa đen bao phủ trở thành đối tượng tranh cãi kéo dài về việc ai được công nhận là hibakusha đủ điều kiện nhận hỗ trợ của chính phủ. Chính phủ Nhật Bản lâu nay chỉ công nhận những người trong một khu vực xác định; năm 2021, sau một phán quyết của tòa án, chính phủ mở rộng công nhận cho người dân trong khu vực mưa đen rộng hơn, một quyết định đưa ra hơn bảy mươi lăm năm sau vụ ném bom. Nỗ lực cứu trợ trong những ngày sau vụ ném bom bị quá tải: bệnh viện bị phá hủy, bác sĩ và y tá nằm trong số người chết và bị thương, và lửa cháy nhiều ngày. Trợ giúp đến từ ngoài thành phố — từ hải quân, từ các thị trấn lân cận, và từ các đội y tế — nhưng với nhiều người bị thương, nó đến quá muộn. Cơ sở hạ tầng của thành phố — nước, điện, giao thông — mất nhiều tháng để khôi phục, và việc xây dựng lại Hiroshima bắt đầu cuối thập niên 1940, theo Luật Xây dựng Thành phố Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima năm 1949, trao cho thành phố quy chế đặc biệt và ngân sách tái thiết như một thành phố hòa bình.

The debate over the decision

The decision to use the atomic bomb has been debated since 1945, and the debate has produced two broad positions, both argued from the same documents. The first, often called the traditional view, holds that the bomb ended the war quickly, made an invasion of Japan unnecessary, and saved lives on both sides — the lives of American soldiers who would have died in an invasion, and the lives of Japanese civilians and soldiers who would have died in the fighting that an invasion would have brought. Its supporters point to the casualty estimates prepared for the planned invasion of Kyushu in November 1945, and to the Japanese military’s preparations to resist an invasion. The second position, associated with the historian Gar Alperovitz and others, holds that Japan was already seeking to end the war, that the Soviet entry into the war would have been enough to bring about surrender, and that the bomb was used for reasons that included demonstrating American power to the Soviet Union at the start of the Cold War. Its supporters point to the intercepted Japanese diplomatic messages of the summer of 1945, in which Japan sought Soviet mediation, and to the statements of senior American military leaders after the war who questioned whether the bomb had been necessary. Neither position has been proved to the satisfaction of the other side, and the debate continues. This article records both positions because the question of why the bomb was used is part of the history of Hiroshima, and because a reader who visits the Peace Memorial Park will encounter the question there.

Quyết định sử dụng bom nguyên tử đã bị tranh luận từ năm 1945, và cuộc tranh luận đã tạo ra hai lập trường lớn, cả hai đều được lập luận từ cùng những tài liệu. Lập trường thứ nhất, thường gọi là quan điểm truyền thống, cho rằng quả bom đã kết thúc chiến tranh nhanh chóng, khiến cuộc xâm lược Nhật Bản trở nên không cần thiết, và cứu mạng người ở cả hai phía — sinh mạng của binh lính Mỹ có thể đã chết trong cuộc xâm lược, và sinh mạng của dân thường và binh lính Nhật có thể đã chết trong giao tranh mà cuộc xâm lược sẽ mang lại. Những người ủng hộ lập trường này chỉ ra các ước tính thương vong được chuẩn bị cho kế hoạch xâm lược Kyushu tháng 11 năm 1945, và việc quân đội Nhật chuẩn bị kháng cự xâm lược. Lập trường thứ hai, gắn với sử gia Gar Alperovitz và những người khác, cho rằng Nhật Bản đã tìm cách kết thúc chiến tranh, rằng việc Liên Xô tham chiến đã đủ để dẫn tới đầu hàng, và quả bom được sử dụng vì những lý do bao gồm việc phô trương sức mạnh Mỹ với Liên Xô khi Chiến tranh Lạnh bắt đầu. Những người ủng hộ lập trường này chỉ ra các bức điện ngoại giao Nhật bị chặn mùa hè năm 1945, trong đó Nhật tìm kiếm sự trung gian của Liên Xô, và các tuyên bố của các lãnh đạo quân sự cấp cao Mỹ sau chiến tranh, những người đặt câu hỏi liệu quả bom có cần thiết hay không. Không lập trường nào được chứng minh làm hài lòng phía bên kia, và cuộc tranh luận vẫn tiếp diễn. Bài này ghi lại cả hai lập trường vì câu hỏi vì sao bom được sử dụng là một phần lịch sử của Hiroshima, và vì độc giả đến thăm Công viên Tưởng niệm Hòa bình sẽ gặp câu hỏi đó ở đó.

The Peace Flame and the promise

The Peace Flame in the park was lit in 1964, and the city’s intention is that it will burn until nuclear weapons are abolished. The flame is fed by gas, and it has burned continuously for more than sixty years — through the Cold War, through the spread of nuclear weapons to more states, and through the wars in which nuclear weapons were threatened but not used. The flame is the park’s most deliberate symbol: unlike the Dome, which preserves the past, the flame points to the future, and to a condition that has not yet been reached. Each year, in the Peace Declaration read by the Mayor on 6 August, the city repeats the same call — for the abolition of nuclear weapons, and for the testimony of the survivors to be heard while they are still alive. The Declaration is the city’s own document, and it is addressed to the governments of the world, including the government of Japan. Whether the flame will ever be extinguished is a question the city leaves open, and the park leaves to the visitor.

Ngọn lửa Hòa bình trong công viên được thắp sáng năm 1964, và ý định của thành phố là nó sẽ cháy cho đến khi vũ khí hạt nhân bị xóa bỏ. Ngọn lửa được cấp bằng khí đốt, và đã cháy liên tục hơn sáu mươi năm — qua Chiến tranh Lạnh, qua việc vũ khí hạt nhân lan rộng sang nhiều quốc gia hơn, và qua các cuộc chiến mà vũ khí hạt nhân bị đe dọa sử dụng nhưng không được dùng. Ngọn lửa là biểu tượng có chủ ý nhất của công viên: khác với Mái vòm, nơi bảo tồn quá khứ, ngọn lửa hướng tới tương lai, và tới một điều kiện chưa đạt được. Mỗi năm, trong Tuyên bố Hòa bình do Thị trưởng đọc ngày 6 tháng 8, thành phố lặp lại cùng một lời kêu gọi — xóa bỏ vũ khí hạt nhân, và lắng nghe lời chứng của những người sống sót khi họ vẫn còn sống. Tuyên bố là tài liệu của chính thành phố, gửi tới các chính phủ trên thế giới, trong đó có chính phủ Nhật Bản. Liệu ngọn lửa có bao giờ được dập tắt hay không là câu hỏi mà thành phố để ngỏ, và công viên để lại cho du khách.

10. Legacy / Di sản

The legacy of the Hiroshima atomic bomb is the fact that nuclear weapons have not been used in war since 1945 — and the unresolved question of why. Some attribute the non-use to deterrence, the fear of retaliation; others attribute it to a shared recognition, grounded in Hiroshima and Nagasaki, of what the weapons do. Both explanations are offered by historians and policymakers, and neither can be proved. What is certain is that Hiroshima became the reference point for every later debate about nuclear weapons: the city, the Dome, the museum and the testimony of the survivors are the evidence that those debates return to.

Di sản của bom nguyên tử Hiroshima là thực tế vũ khí hạt nhân chưa từng được sử dụng trong chiến tranh kể từ năm 1945 — và câu hỏi chưa có lời giải về lý do. Một số người cho rằng việc không sử dụng là nhờ răn đe, nỗi sợ bị trả đũa; số khác cho rằng đó là nhờ nhận thức chung, dựa trên Hiroshima và Nagasaki, về những gì vũ khí này gây ra. Cả hai cách giải thích đều được sử gia và nhà hoạch định chính sách đưa ra, và không cách nào có thể chứng minh được. Điều chắc chắn là Hiroshima đã trở thành điểm tham chiếu cho mọi cuộc tranh luận sau này về vũ khí hạt nhân: thành phố, Mái vòm, bảo tàng và lời chứng của những người sống sót là bằng chứng mà các cuộc tranh luận đó luôn quay trở lại.

For the city itself, the legacy is also one of rebuilding. Hiroshima was rebuilt from a destroyed city into a city of more than a million people, and its Peace Memorial Park stands in the middle of a living, working city — not apart from it. That is the point the city itself makes: the park is not a ruin kept at a distance, but a place inside daily life, where the memory of 6 August 1945 is part of the city rather than separate from it.

Với chính thành phố, di sản còn là sự tái thiết. Hiroshima đã được xây dựng lại từ một thành phố bị phá hủy thành thành phố hơn một triệu dân, và Công viên Tưởng niệm Hòa bình của nó đứng giữa một thành phố đang sống và làm việc — chứ không tách biệt khỏi nó. Đó là điều mà chính thành phố muốn nhấn mạnh: công viên không phải là tàn tích được giữ ở khoảng cách xa, mà là một nơi nằm trong đời sống hằng ngày, nơi ký ức ngày 6 tháng 8 năm 1945 là một phần của thành phố chứ không tách rời khỏi nó.

Frequently Asked Questions / Câu hỏi thường gặp

When was the Hiroshima atomic bomb dropped? On 6 August 1945 at 8:15 a.m., when the B-29 Enola Gay dropped the uranium bomb “Little Boy” over Hiroshima.

Bom nguyên tử Hiroshima được thả khi nào? Ngày 6 tháng 8 năm 1945 lúc 8 giờ 15 sáng, khi máy bay B-29 Enola Gay thả quả bom uranium “Little Boy” xuống Hiroshima.

How many people died in the Hiroshima atomic bombing? About 70,000 to 80,000 people died on the day or within the first days. By the end of 1945 about 140,000 had died, according to the estimate used by the city of Hiroshima. The exact number cannot be known.

Có bao nhiêu người chết trong vụ ném bom nguyên tử Hiroshima? Khoảng 70.000 đến 80.000 người chết trong ngày hoặc trong những ngày đầu tiên. Đến cuối năm 1945 khoảng 140.000 người đã chết, theo ước tính mà thành phố Hiroshima sử dụng. Con số chính xác không thể biết được.

What is the A-Bomb Dome? The A-Bomb Dome is the ruined shell of the Hiroshima Prefectural Industrial Promotion Hall, the only structure left standing near the hypocentre. It has been preserved in its ruined state and was inscribed as a UNESCO World Heritage Site in 1996.

Mái vòm Bom Nguyên tử là gì? Mái vòm Bom Nguyên tử là khung đổ nát của Hội trường Xúc tiến Công nghiệp tỉnh Hiroshima, công trình duy nhất còn đứng gần tâm chấn. Nó được bảo tồn trong trạng thái đổ nát và được ghi danh Di sản Thế giới UNESCO năm 1996.

Why was Hiroshima chosen as a target? The American Target Committee selected Hiroshima for its military value, its size, and the fact that it had not yet been heavily bombed. Historians continue to debate the decision to use the bomb.

Vì sao Hiroshima được chọn làm mục tiêu? Ủy ban Mục tiêu của Mỹ chọn Hiroshima vì giá trị quân sự, quy mô thành phố, và việc thành phố chưa bị ném bom nặng. Các sử gia vẫn tiếp tục tranh luận về quyết định sử dụng bom.

What is the Hiroshima Peace Memorial Museum? The museum in the Peace Memorial Park, opened in August 1955 and renovated in 2017–2019, holds the personal belongings of victims, photographs and survivor testimony about the bombing.

Bảo tàng Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima là gì? Bảo tàng trong Công viên Tưởng niệm Hòa bình, mở cửa tháng 8 năm 1955 và cải tạo năm 2017–2019, lưu giữ đồ dùng cá nhân của nạn nhân, ảnh và lời chứng của người sống sót về vụ ném bom.

Can I visit the Hiroshima Peace Memorial Park? Yes. The park is open 24 hours and free. The museum has set hours and a small admission fee; check the museum’s official site before visiting.

Tôi có thể thăm Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima không? Có. Công viên mở cửa 24 giờ và miễn phí. Bảo tàng có giờ mở cửa cố định và phí vào cửa nhỏ; hãy kiểm tra trang chính thức của bảo tàng trước khi đến.

Sources / Nguồn

1. Wikipedia, “Atomic bombings of Hiroshima and Nagasaki” — dates, times, casualty estimates (about 70,000–80,000 dead on the day; about 140,000 by the end of 1945) and the decision debate, cross-checked against the sources below.
2. Hiroshima Peace Memorial Museum, official site (hpmmuseum.jp) — museum history, opening August 1955, renovation 2017–2019, admission and hours.
3. City of Hiroshima, official records — the estimate of about 140,000 deaths by the end of 1945 and the register of names at the Cenotaph (more than 340,000 names as of 2024).
4. UNESCO, “Hiroshima Peace Memorial (Genbaku Dome)” — inscription as a World Heritage Site, December 1996.
5. Radiation Effects Research Foundation (RERF) — long-term health studies of hibakusha since 1947.
6. John Hersey, Hiroshima (Alfred A. Knopf, 1946) — first-person accounts of six survivors.

Further reading

• Richard Rhodes, The Making of the Atomic Bomb (Simon & Schuster, 1986).
• Herbert P. Bix, Hiroshima in History: The Legacy of the Atomic Bomb (edited volume) — the debate on the decision to use the bomb.

AI Images / Hình ảnh minh họa

Style for all images: realistic documentary style, period-accurate 1940s Japan, muted tones, no invented text on images, no modern elements except in present-day park shots. Hero 1200×675px 16:9; in-article images ≥800px wide, WebP ~80% quality, 60–120KB per image. AI-generated illustrations only — no real photographs from the web. No graphic or violent imagery: memorial, landscape and museum images only.

1. Hero — A-Bomb Dome at dawn. Position: top of article. Prompt: “The skeletal ruin of the A-Bomb Dome in Hiroshima at dawn, preserved concrete and steel dome against a soft morning sky, river in foreground, solemn documentary photo, no text, no people.” Alt EN: “The A-Bomb Dome in Hiroshima at dawn”. Alt VI: “Mái vòm Bom Nguyên tử ở Hiroshima lúc bình minh”.
2. Lead — Enola Gay (documentary). Prompt: “Silver WWII B-29 bomber aircraft in flight above clouds in 1945, documentary archival style, muted tones, no text.” Alt EN: “A B-29 bomber of the type that carried the Hiroshima bomb”. Alt VI: “Máy bay ném bom B-29 cùng loại đã mang bom tới Hiroshima”.
3. Key Facts — map of Hiroshima. Prompt: “Simple vintage-style map illustration of Hiroshima city showing the rivers and the hypocentre area, muted colours, minimal English labels, clean cartographic style.” Alt EN: “Map of Hiroshima showing the hypocentre area”. Alt VI: “Bản đồ Hiroshima với khu vực tâm chấn”.
4. Background — Hiroshima before 1945. Prompt: “Black-and-white documentary-style illustration of Hiroshima city streets in the early 1940s, wooden houses and trams, atmospheric, no text, no close-up faces.” Alt EN: “Hiroshima in the early 1940s, before the bombing”. Alt VI: “Hiroshima đầu thập niên 1940, trước vụ ném bom”.
5. What Happened — Peace Memorial Park axis. Prompt: “Wide view of Hiroshima Peace Memorial Park with the Cenotaph, Peace Flame and A-Bomb Dome in the distance along a tree-lined axis, soft daylight, documentary photo, no text.” Alt EN: “The Peace Memorial Park axis in Hiroshima”. Alt VI: “Trục Công viên Tưởng niệm Hòa bình ở Hiroshima”.
6. What Happened — hibakusha testimony. Prompt: “Elderly Japanese survivor speaking quietly to a small group of students in a museum room, warm light, respectful documentary photo, no text.” Alt EN: “A hibakusha sharing testimony with students”. Alt VI: “Một hibakusha chia sẻ lời chứng với học sinh”.
7. The Site Today — museum interior. Prompt: “Interior of the Hiroshima Peace Memorial Museum, visitors viewing displays of personal belongings in glass cases, subdued warm light, documentary photo, no readable text.” Alt EN: “Inside the Hiroshima Peace Memorial Museum”. Alt VI: “Bên trong Bảo tàng Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima”.
8. Victims and Remembrance — Children’s Peace Monument. Prompt: “Children’s Peace Monument in Hiroshima Peace Memorial Park with colourful folded paper cranes, soft daylight, documentary photo, no text.” Alt EN: “The Children’s Peace Monument with paper cranes”. Alt VI: “Đài tưởng niệm Hòa bình Trẻ em với hạc giấy”.
9. Education and Research — students at the park. Prompt: “Japanese school students on a peace education visit in Hiroshima Peace Memorial Park, listening to a guide, soft daylight, documentary photo, no text.” Alt EN: “Students on a peace education visit in Hiroshima”. Alt VI: “Học sinh trong chuyến thăm giáo dục hòa bình ở Hiroshima”.
10. Visiting Information — park entrance. Prompt: “Entrance to Hiroshima Peace Memorial Park with trees and a stone lantern, visitors walking, daytime documentary photo, no text.” Alt EN: “The entrance to Hiroshima Peace Memorial Park”. Alt VI: “Lối vào Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima”.
11. Commemoration — 6 August ceremony. Prompt: “Peace Memorial Ceremony in Hiroshima Peace Memorial Park at dawn, rows of seated attendees and white chairs, soft light, distant respectful view, documentary photo, no text.” Alt EN: “The Peace Memorial Ceremony in Hiroshima on 6 August”. Alt VI: “Lễ Tưởng niệm Hòa bình ở Hiroshima ngày 6 tháng 8”.
12. Legacy — Hiroshima city today. Prompt: “Modern Hiroshima city skyline with the A-Bomb Dome in the foreground and a rebuilt city behind, evening light, documentary photo, no text.” Alt EN: “Modern Hiroshima with the A-Bomb Dome”. Alt VI: “Hiroshima hiện đại với Mái vòm Bom Nguyên tử”.