Súng máy Type 99
Súng máy hạng nhẹ Type 99 là súng máy hạng nhẹ tiêu chuẩn cấp tiểu đội của Lục quân Đế quốc Nhật Bản trong Thế chiến II — một vũ khí 7,7 mm được bộ binh Nhật mang theo từ cuộc xâm lược Trung Quốc năm 1937 tới khi đầu hàng năm 1945. Được thông qua năm 1939 — năm thứ chín mươi chín theo lịch truyền thống của Nhật — Type 99 là bước phát triển của súng máy hạng nhẹ Type 96 trước đó, nhưng dùng đạn 7,7 mm Arisaka mạnh hơn — loại đạn cũng được dùng trong súng trường Type 99. Khoảng 53.000 khẩu súng máy hạng nhẹ Type 99 được chế tạo từ năm 1939 đến 1945, và loại súng này phục vụ ở mọi chiến trường nơi binh sĩ Nhật chiến đấu, từ Trung Quốc tới các đảo Thái Bình Dương. Type 99 được nhớ đến như một vũ khí đáng tin cậy, chính xác và thiết kế tốt, đồng thời là một trong những vũ khí bộ binh tốt nhất của Nhật trong chiến tranh.
Type 99 do Kijiro Nambu và nhóm của ông tại Công ty Sản xuất Súng trường Nambu thiết kế, dựa trên Type 96 — vốn được thông qua năm 1936 và dùng đạn 6,5 mm Arisaka. Lục quân Nhật muốn một khẩu súng máy hạng nhẹ dùng cùng loại đạn với súng trường mới của họ — súng trường Type 99, dùng đạn 7,7 mm — và Type 99 LMG là kết quả. Type 99 là vũ khí nạp đạn bằng khí thuốc, làm mát bằng không khí, nạp đạn từ hộp tiếp đạn rời 30 viên gắn trên đỉnh hộp khóa nòng, trang bị chân chống hai càng, ngàm lưỡi lê và một chân chống đơn đặc biệt dưới báng súng. Thiết kế của Type 99 chịu ảnh hưởng từ ZB vz. 26 của Tiệp Khắc — vốn đã truyền cảm hứng cho Type 96 — và là một vũ khí chắc chắn, đáng tin cậy, vận hành tốt trong điều kiện khắc nghiệt của Trung Quốc và Thái Bình Dương.
Type 99 được nhớ đến như một trong những vũ khí bộ binh tốt nhất của Nhật trong chiến tranh, và là vũ khí được binh sĩ Đồng minh chạm trán phải tôn trọng. Nó xuất hiện trong các bảo tàng ở Nhật, Mỹ và Anh, và là đề tài quen thuộc của các nhà sưu tập và sử gia quân sự. Hình dáng đặc biệt của Type 99 — hộp tiếp đạn gắn trên đỉnh và chân chống đơn — vẫn là một trong những hình ảnh dễ nhận biết nhất về vũ khí bộ binh Nhật trong Thế chiến II.
1. Thông tin chính
| Mục | Nội dung |
|---|---|
| Loại | Súng máy hạng nhẹ |
| Xuất xứ | Nhật Bản |
| Thiết kế | 1939 (Kijiro Nambu; Công ty Sản xuất Súng trường Nambu) |
| Phục vụ | 1939–1945 (Lục quân Đế quốc Nhật Bản) |
| Sản xuất | Khoảng 53.000 khẩu |
| Nhà sản xuất | Công ty Sản xuất Súng trường Nambu, Xưởng vũ khí Tokyo, Xưởng vũ khí Nagoya, Xưởng vũ khí Kokura |
| Cỡ nòng | 7,7 mm Arisaka (7,7×58 mm) |
| Cơ cấu | Nạp đạn bằng khí thuốc, làm mát bằng không khí, bắn chọn lọc |
| Trọng lượng | Khoảng 11,4 kg (25,1 lb) kèm chân chống hai càng |
| Chiều dài | Khoảng 1.181 mm (46,5 in) |
| Chiều dài nòng | Khoảng 550 mm (21,7 in) |
| Sức chứa hộp tiếp đạn | 30 viên (hộp tiếp đạn rời gắn trên đỉnh) |
| Tốc độ bắn | Khoảng 450–550 phát/phút (tốc độ lý thuyết); khoảng 250 phát/phút thực tế |
| Sơ tốc đầu nòng | Khoảng 715 m/s (2.346 ft/s) |
| Tầm bắn hiệu quả | Khoảng 600 m (656 yd) |
| Biến thể nổi bật | Type 99 LMG (tiêu chuẩn); Type 99 có ngàm lưỡi lê; sản xuất cuối chiến tranh được đơn giản hóa |
2. Nguồn gốc & phát triển
Type 96 và đạn 6,5 mm
Nguồn gốc của Type 99 nằm ở súng máy hạng nhẹ Type 96 — được thông qua năm 1936 và dùng đạn 6,5 mm Arisaka. Type 96 là một vũ khí tốt, nhưng Lục quân Nhật muốn một khẩu súng máy hạng nhẹ dùng cùng loại đạn với súng trường mới của họ — súng trường Type 99, dùng đạn 7,7 mm mạnh hơn. Đạn 7,7 mm có tầm bắn xa hơn và sức công phá lớn hơn đạn 6,5 mm, phù hợp hơn với chiến tranh trên địa hình trống trải ở Trung Quốc và Thái Bình Dương. Lục quân Nhật giao cho Kijiro Nambu thiết kế một khẩu súng máy hạng nhẹ mới cho đạn 7,7 mm, và kết quả là Type 99 — được thông qua năm 1939.

Kijiro Nambu và Type 99
Type 99 do Kijiro Nambu và nhóm của ông thiết kế, dựa trên Type 96, với hộp khóa nòng lớn hơn, nòng dài hơn và hộp tiếp đạn mới cho đạn 7,7 mm. Giống như Type 96 trước đó, Type 99 chịu ảnh hưởng lớn từ ZB vz. 26 của Tiệp Khắc, giữ cơ cấu nạp đạn bằng khí thuốc với hộp tiếp đạn gắn trên đỉnh, chân chống hai càng và chân chống đơn dưới báng súng. Type 99 được thông qua năm 1939 — năm thứ chín mươi chín theo lịch truyền thống của Nhật — và đi vào sản xuất tại Công ty Sản xuất Súng trường Nambu cùng các Xưởng vũ khí Tokyo, Nagoya và Kokura. Việc sản xuất Type 99 bắt đầu năm 1939 và tiếp tục đến năm 1945, khi chiến tranh kết thúc.
Vũ khí cấp tiểu đội
Type 99 được cấp cho các tiểu đội bộ binh Nhật, nơi nó là vũ khí tự động chính của tiểu đội. Mỗi tiểu đội có một khẩu Type 99, do một xạ thủ và một xạ thủ phụ vận hành, và vũ khí này cung cấp hỏa lực yểm trợ cho tiểu đội trong tấn công và phòng thủ. Vai trò vũ khí cấp tiểu đội khiến Type 99 được bộ binh mang theo ở mọi chiến trường, dùng trong giao tranh tại Trung Quốc, Miến Điện, New Guinea và các đảo Thái Bình Dương. Việc phục vụ như vũ khí cấp tiểu đội đã góp phần tạo nên danh tiếng của Type 99, và nó thường gắn liền với hình ảnh bộ binh Nhật trong Thế chiến II.
3. Thiết kế
Cơ cấu, hệ thống khí thuốc và vận hành
Type 99 là súng máy hạng nhẹ nạp đạn bằng khí thuốc, làm mát bằng không khí, với thiết kế dựa trên Type 96 và chịu ảnh hưởng từ ZB vz. 26 của Tiệp Khắc. Vũ khí dùng pít-tông khí — được đẩy bởi khí thuốc trích từ nòng súng — để vận hành khóa nòng, khóa bằng khối nghiêng. Type 99 bắn từ khóa nòng mở, và bộ chọn chế độ bắn cho phép xạ thủ chọn giữa bắn bán tự động và bắn hoàn toàn tự động, dù thường được dùng ở chế độ hoàn toàn tự động. Tốc độ bắn của Type 99 khoảng 450 đến 550 phát/phút theo lý thuyết, tốc độ thực tế khoảng 250 phát/phút, và hộp tiếp đạn chứa 30 viên. Cơ cấu của Type 99 đơn giản và đáng tin cậy, vận hành tốt trong điều kiện khắc nghiệt của Trung Quốc và Thái Bình Dương.

Đạn 7,7 mm Arisaka
Type 99 dùng đạn 7,7 mm Arisaka — viên đạn 7,7×58 mm bắn đầu đạn nặng khoảng 11,3 gam với sơ tốc đầu nòng khoảng 715 mét/giây. Đạn 7,7 mm mạnh hơn đạn 6,5 mm dùng trong Type 96, có tầm bắn xa hơn và sức công phá lớn hơn. Hộp tiếp đạn của Type 99 chứa 30 viên, tầm bắn hiệu quả khoảng 600 mét — đủ cho vai trò yểm trợ cấp tiểu đội. Đạn 7,7 mm cũng được dùng trong súng trường Type 99, nghĩa là binh sĩ Nhật có thể dùng chung đạn giữa súng trường và súng máy hạng nhẹ. Đạn của Type 99 là một lợi thế đáng kể, khiến vũ khí hiệu quả hơn loại tiền nhiệm.
Hộp tiếp đạn, chân chống hai càng, chân chống đơn và công thái học
Đặc điểm riêng biệt nhất của Type 99 là hộp tiếp đạn gắn trên đỉnh — chứa 30 viên, nạp đạn vào buồng đạn từ phía trên. Hộp tiếp đạn gắn trên đỉnh là thiết kế thừa hưởng từ ZB vz. 26, cho phép xạ thủ bắn từ tư thế nằm sấp mà hộp tiếp đạn không vướng mặt đất. Type 99 được trang bị chân chống hai càng ở phía trước nòng súng — tạo bệ bắn ổn định — và chân chống đơn dưới báng súng, đỡ phần sau của vũ khí và giúp xạ thủ ngắm chính xác. Type 99 còn có ngàm lưỡi lê — cho phép gắn lưỡi lê để cận chiến — và tay cầm mang theo, giúp di chuyển dễ dàng hơn. Công thái học của Type 99 tốt, và các kíp súng khen ngợi độ chính xác cùng độ tin cậy của nó.
4. Thông số kỹ thuật
Hỏa lực
Type 99 bắn đạn 7,7 mm Arisaka với sơ tốc đầu nòng khoảng 715 m/s. Tốc độ bắn lý thuyết khoảng 450–550 phát/phút, tốc độ thực tế khoảng 250 phát/phút. Hộp tiếp đạn rời 30 viên gắn trên đỉnh hộp khóa nòng. Tầm bắn hiệu quả khoảng 600 m. Đạn 7,7 mm mạnh hơn đạn 6,5 mm của Type 96, tầm xa hơn và sức công phá lớn hơn, đồng thời dùng chung đạn với súng trường Type 99.

Nòng súng và hệ thống ngắm
Nòng dài khoảng 550 mm. Chân chống hai càng ở phía trước nòng tạo bệ bắn ổn định; chân chống đơn dưới báng đỡ phần sau và giúp ngắm chính xác. Hộp tiếp đạn gắn trên đỉnh cho phép bắn từ tư thế nằm sấp, nhưng che khuất tầm ngắm của xạ thủ và khiến việc nạp đạn trở nên khó khăn.
Cơ động và vận hành
Type 99 nặng khoảng 11,4 kg kèm chân chống hai càng, dài khoảng 1.181 mm. Cơ cấu nạp đạn bằng khí thuốc, làm mát bằng không khí, bắn chọn lọc, bắn từ khóa nòng mở. Súng có ngàm lưỡi lê để gắn lưỡi lê cận chiến và tay cầm mang theo. Dù nặng và hộp tiếp đạn chỉ 30 viên, kíp súng đánh giá cao độ chính xác và độ tin cậy của nó.
5. Các biến thể
Sản xuất tiêu chuẩn
Type 99 được chế tạo thành một phiên bản sản xuất chính duy nhất, với những thay đổi nhỏ trong suốt quá trình sản xuất. Các khẩu Type 99 đời đầu được hoàn thiện tốt, với bề mặt thép xanh đen và chi tiết gỗ, khắc tên nhà sản xuất và ngày sản xuất. Type 99 cuối chiến tranh được đơn giản hóa — bề mặt thô hơn, chân chống hai càng đơn giản hơn, và trong một số trường hợp báng gỗ được thay bằng vật liệu đơn giản hơn. Việc đơn giản hóa cuối chiến tranh là để đối phó với thiếu hụt vật liệu và nhu cầu tăng sản lượng, và không ảnh hưởng tới chức năng của vũ khí. Sản lượng khoảng 53.000 khẩu của Type 99 được chia sẻ giữa Công ty Sản xuất Súng trường Nambu cùng các Xưởng vũ khí Tokyo, Nagoya và Kokura.

Mối liên hệ với Type 96
Type 99 có quan hệ chặt chẽ với súng máy hạng nhẹ Type 96 — dùng đạn 6,5 mm và vẫn phục vụ cùng Type 99 trong suốt cuộc chiến. Type 96 và Type 99 có thiết kế tương tự, nhưng Type 99 lớn hơn, mạnh hơn và dùng đạn khác. Hai loại vũ khí phục vụ cùng nhau trong Lục quân Nhật: Type 96 được các đơn vị chưa tái trang bị Type 99 dùng, Type 99 được các đơn vị đã tái trang bị dùng. Type 96 và Type 99 cho thấy quá trình chuyển đổi của Lục quân Nhật từ đạn 6,5 mm sang đạn 7,7 mm, và minh họa nỗ lực tìm kiếm một khẩu súng máy hạng nhẹ tiêu chuẩn của Lục quân.

Đơn giản hóa cuối chiến tranh
Cuối chiến tranh, Type 99 được đơn giản hóa để tiết kiệm vật liệu và thời gian. Type 99 cuối chiến tranh có bề mặt thô hơn, chân chống hai càng đơn giản hơn, chân chống đơn ít cầu kỳ hơn, và một số khẩu bị bỏ ngàm lưỡi lê. Việc đơn giản hóa cuối chiến tranh không ảnh hưởng tới chức năng của vũ khí, và Type 99 vẫn là vũ khí đáng tin cậy và chính xác cho đến cuối chiến tranh. Type 99 cuối chiến tranh nhắc nhở về áp lực lên công nghiệp Nhật trong năm cuối của cuộc chiến, khi các cuộc ném bom của Đồng minh và thiếu hụt vật liệu buộc các nhà sản xuất phải đơn giản hóa thiết kế.

6. Tham chiến
Trung Quốc và Chiến tranh Trung–Nhật lần thứ hai
Type 99 đi vào phục vụ năm 1939, và trận đánh đầu tiên của nó diễn ra tại Trung Quốc, trong Chiến tranh Trung–Nhật lần thứ hai, khi binh sĩ Nhật dùng nó trong giao tranh với Quân đội Trung Quốc. Đạn 7,7 mm của Type 99 tỏ ra hiệu quả trong chiến tranh trên địa hình trống trải ở Trung Quốc, và độ chính xác cùng độ tin cậy của nó được người dùng khen ngợi. Việc phục vụ tại Trung Quốc là chiến dịch lớn đầu tiên của Type 99, khẳng định danh tiếng của nó như một khẩu súng máy cấp tiểu đội đáng tin cậy. Hộp tiếp đạn gắn trên đỉnh và chân chống hai càng của Type 99 khiến nó lý tưởng cho chiến đấu phòng thủ tại Trung Quốc, nơi binh sĩ Nhật thường chiến đấu từ các vị trí đã chuẩn bị sẵn.
Miến Điện, New Guinea và Thái Bình Dương
Trong Chiến tranh Thái Bình Dương, Type 99 phục vụ tại Miến Điện, New Guinea và các đảo Thái Bình Dương, nơi bộ binh Nhật dùng nó trong giao tranh với quân Anh, Ấn Độ, Úc và Mỹ. Type 99 được dùng trong phòng thủ hầm và hang động tại Iwo Jima và Okinawa, nơi độ chính xác và tốc độ bắn của nó khiến nó trở thành vũ khí đáng gờm. Binh sĩ Đồng minh chạm trán Type 99 đều tôn trọng hỏa lực của nó, và âm thanh đặc biệt của vũ khí — với hộp tiếp đạn gắn trên đỉnh — trở nên quen thuộc với binh sĩ Đồng minh ở Thái Bình Dương. Việc phục vụ ở Thái Bình Dương là nổi tiếng nhất của Type 99, thường gắn liền với hình ảnh bộ binh Nhật trong rừng rậm.
Các trận đánh cuối cùng
Những trận đánh cuối cùng của Type 99 diễn ra năm 1944 và 1945, khi binh sĩ Nhật — trang bị Type 99 — chiến đấu tại Philippines, Iwo Jima và Okinawa. Độ chính xác và độ tin cậy của Type 99 khiến nó hiệu quả trong chiến đấu phòng thủ giành hang động và hầm, và đạn 7,7 mm của nó đủ mạnh để xuyên qua lớp che chắn nhẹ mà binh sĩ Đồng minh dùng. Type 99 vẫn phục vụ đến cuối chiến tranh, khi Lục quân Đế quốc Nhật Bản bị giải thể, và không bao giờ được Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản sau chiến tranh sử dụng. Quá trình phục vụ của Type 99 kết thúc cùng cuộc chiến, nhưng di sản của nó còn lại trong những vũ khí bị tịch thu và được bảo tồn.
Type 99 trong phòng thủ
Type 99 đặc biệt hiệu quả trong phòng thủ, nơi chân chống hai càng và chân chống đơn cho nó bệ bắn ổn định, và hộp tiếp đạn gắn trên đỉnh cho phép bắn từ tư thế nằm sấp. Binh sĩ Nhật dùng Type 99 trong phòng thủ hầm, hang động và các vị trí đã chuẩn bị sẵn, nơi độ chính xác và tốc độ bắn của nó khiến nó trở thành vũ khí đáng gờm. Binh sĩ Đồng minh tấn công các vị trí Nhật thường chạm trán hỏa lực Type 99, và âm thanh đặc biệt của vũ khí trở thành lời cảnh báo về một vị trí được phòng thủ tốt. Việc dùng Type 99 trong phòng thủ là một phần quan trọng trong lịch sử của nó, cho thấy vũ khí được dùng như thế nào trong các trận đánh cuối cùng của Chiến tranh Thái Bình Dương.
7. Điểm mạnh
Điểm mạnh lớn nhất của Type 99 là độ chính xác và độ tin cậy. Đó là một vũ khí thiết kế tốt, vận hành tốt trong điều kiện khắc nghiệt của Trung Quốc và Thái Bình Dương, và đạn 7,7 mm cho tầm bắn xa hơn cùng sức công phá lớn hơn Type 96. Hộp tiếp đạn gắn trên đỉnh cho phép bắn từ tư thế nằm sấp, chân chống hai càng và chân chống đơn cho bệ bắn ổn định. Tốc độ bắn của Type 99 có thể kiểm soát được, và các kíp súng khen ngợi độ chính xác của nó. Type 99 là một trong những vũ khí bộ binh tốt nhất của Nhật trong chiến tranh, và hiệu quả của nó ở Thái Bình Dương cho thấy nó là một khẩu súng máy cấp tiểu đội đáng gờm.
8. Điểm yếu
Những điểm yếu rất rõ ràng. Hộp tiếp đạn của Type 99 chỉ chứa 30 viên — nhỏ đối với một khẩu súng máy hạng nhẹ — và tốc độ bắn chậm so với súng Bren của Đồng minh và BAR của Mỹ. Hộp tiếp đạn gắn trên đỉnh khiến vũ khí khó cầm nắm và khó nạp đạn, đồng thời che khuất tầm ngắm của xạ thủ. Type 99 cũng nặng — khoảng 11,4 kg — và sản lượng bị hạn chế, nghĩa là nhiều tiểu đội Nhật tiếp tục dùng Type 96. Hiệu quả của Type 99 phải được đánh giá theo vai trò dự định: một khẩu súng máy hạng nhẹ cấp tiểu đội — ở đó nó đủ dùng, dù không xuất sắc — và độ chính xác cùng độ tin cậy của nó bù đắp cho hộp tiếp đạn nhỏ và tốc độ bắn chậm.
So sánh với các đối thủ
So với súng Bren của Anh, Type 99 có thiết kế tương tự nhưng hộp tiếp đạn nhỏ hơn và tốc độ bắn chậm hơn. So với BAR của Mỹ, Type 99 nhẹ hơn và chính xác hơn, nhưng hộp tiếp đạn nhỏ hơn và tốc độ bắn thấp hơn. So với MG 34 của Đức, Type 99 nhẹ hơn và đơn giản hơn, nhưng tốc độ bắn thấp hơn nhiều và hộp tiếp đạn nhỏ hơn. Sự kết hợp giữa độ chính xác, độ tin cậy và đạn mạnh khiến Type 99 trở thành một khẩu súng máy cấp tiểu đội tốt, nhưng không phải loại tốt nhất của cuộc chiến, và nó thua kém súng máy Đồng minh và Đức về tốc độ bắn và sức chứa hộp tiếp đạn.
9. Bên sử dụng & di sản
Nhật Bản: bên sử dụng chính
Bên sử dụng chính của Type 99 là Lục quân Đế quốc Nhật Bản, đơn vị dùng nó làm súng máy hạng nhẹ tiêu chuẩn cấp tiểu đội từ năm 1939 đến 1945. Type 99 được cấp cho các tiểu đội bộ binh ở mọi chiến trường, phục vụ tại Trung Quốc, Miến Điện, New Guinea và các đảo Thái Bình Dương. Việc phục vụ trong Lục quân Nhật là quan trọng nhất của Type 99, gắn chặt với hình ảnh bộ binh Nhật trong Thế chiến II. Type 99 cũng được lực lượng trên bộ của Hải quân Đế quốc Nhật Bản sử dụng, dù với số lượng nhỏ hơn.

Các bên sử dụng khác và phục vụ sau chiến tranh
Sau chiến tranh, súng máy hạng nhẹ Type 99 được các nước khác sử dụng, gồm Trung Quốc — nơi vũ khí Nhật bị tịch thu được Quân đội Trung Quốc và Quân Giải phóng Nhân dân dùng — và Liên Xô, đơn vị tịch thu Type 99 tại Mãn Châu. Type 99 cũng được Quân đội Indonesia sau chiến tranh dùng, cùng các quân đội châu Á khác đã tịch thu vũ khí Nhật. Việc phục vụ sau chiến tranh của Type 99 bị hạn chế, và nó sớm bị thay thế bởi các súng máy hiện đại hơn, nhưng việc các nước khác dùng nó cho thấy vũ khí Nhật đã được phân phối rộng rãi ra sao sau chiến tranh.
Di sản: súng máy cấp tiểu đội tiêu chuẩn của Nhật
Di sản của Type 99 là vị thế súng máy hạng nhẹ tiêu chuẩn cấp tiểu đội của Nhật. Đó là vũ khí trang bị cho các tiểu đội bộ binh Nhật trong suốt Chiến tranh Thái Bình Dương, gắn chặt với hình ảnh bộ binh Nhật. Thiết kế của Type 99 — hộp tiếp đạn gắn trên đỉnh và chân chống đơn — rất đặc biệt, và đã ảnh hưởng tới thiết kế các súng máy Nhật sau này, dù Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản sau chiến tranh đã chọn thiết kế của Mỹ. Di sản của Type 99 vì vậy không chỉ là hồ sơ phục vụ của riêng nó, mà còn là vị trí của nó trong lịch sử vũ khí cá nhân của Nhật.
Đánh giá văn hóa và lịch sử
Type 99 là một trong những vũ khí Nhật nổi tiếng nhất của cuộc chiến, và danh tiếng của nó được tăng thêm nhờ xuất hiện trong phim, sách và trò chơi điện tử về Chiến tranh Thái Bình Dương. Các sử gia đánh giá Type 99 là một khẩu súng máy cấp tiểu đội tốt, rất phù hợp với vai trò của nó, và là một trong những vũ khí bộ binh tốt nhất của Nhật trong chiến tranh. Danh tiếng là vũ khí đáng tin cậy và chính xác đã khiến Type 99 được các nhà sưu tập ưa chuộng, và nó thường được dùng làm biểu tượng cho vũ khí bộ binh của Lục quân Nhật. Type 99 được nhớ đến như biểu tượng cho sản xuất thời chiến của Nhật và học thuyết của Lục quân Đế quốc Nhật Bản — coi trọng độ chính xác và độ tin cậy ở một vũ khí cấp tiểu đội.
Type 99 trong văn hóa đại chúng
Type 99 xuất hiện trong nhiều phim, sách và trò chơi điện tử về Chiến tranh Thái Bình Dương, và là đề tài quen thuộc của các sử gia quân sự và nhà sưu tập. Hình dáng đặc biệt của nó — hộp tiếp đạn gắn trên đỉnh và chân chống đơn — khiến nó dễ nhận biết ngay lập tức, và thường được dùng làm biểu tượng cho bộ binh Nhật. Việc xuất hiện trong văn hóa đại chúng đã đảm bảo Type 99 sẽ được nhớ đến lâu sau khi mẫu vật cuối cùng còn tồn tại biến mất. Với nhiều khán giả, hình ảnh Type 99 trong phim hay trò chơi là lần đầu họ tiếp xúc với một khẩu súng máy cấp tiểu đội của Nhật, và điều đó giúp giữ thiết kế khác thường của vũ khí trong ký ức công chúng.
Các mẫu còn tồn tại
Nhiều khẩu súng máy hạng nhẹ Type 99 còn tồn tại trong các bảo tàng và bộ sưu tập tư nhân, phản ánh sản lượng của loại súng và vị thế vũ khí bị tịch thu của nó. Bảo tàng Yushukan ở Tokyo lưu giữ các mẫu, và Bảo tàng Quốc gia về Chiến tranh Thái Bình Dương ở Fredericksburg, Texas, trưng bày Type 99 bị tịch thu ở Thái Bình Dương. Bảo tàng Chiến tranh Hoàng gia ở London cũng lưu giữ Type 99, và Đài tưởng niệm Chiến tranh Úc ở Canberra có các mẫu vật. Số lượng Type 99 còn tồn tại tương đối lớn so với sản lượng, vì nhiều khẩu đã bị tịch thu và bảo tồn làm kỷ niệm.
Súng máy hạng nhẹ Type 99 được các nhà sưu tập ưa chuộng, nằm trong số những vũ khí Nhật được săn đón nhất trong các bộ sưu tập tư nhân. Nhiều khẩu Type 99 trong các bộ sưu tập ngày nay do cựu binh Đồng minh mang về làm kỷ niệm, và được trân trọng vì mối liên hệ lịch sử cùng thiết kế đặc biệt. Việc Type 99 tồn tại trong các bộ sưu tập tư nhân đảm bảo vũ khí sẽ được bảo tồn cho các thế hệ tương lai, và nhắc nhở về tính chất cá nhân của giao tranh ở Thái Bình Dương.
10. Câu hỏi thường gặp
Type 99 có phải là một khẩu súng máy hạng nhẹ tốt không?
Type 99 là một khẩu súng máy hạng nhẹ cấp tiểu đội tốt, xét theo vai trò dự định của nó. Nó chính xác, đáng tin cậy và thiết kế tốt, với đạn 7,7 mm mạnh mẽ. Điểm yếu của nó là hộp tiếp đạn nhỏ chỉ 30 viên và tốc độ bắn chậm, nhưng độ chính xác và độ tin cậy đã bù đắp cho những điểm đó, và nó là một trong những vũ khí bộ binh tốt nhất của Nhật trong chiến tranh.
Có bao nhiêu khẩu súng máy hạng nhẹ Type 99 được chế tạo?
Khoảng 53.000 khẩu súng máy hạng nhẹ Type 99 được chế tạo từ năm 1939 đến 1945, bởi Công ty Sản xuất Súng trường Nambu cùng các Xưởng vũ khí Tokyo, Nagoya và Kokura. Đây là sản lượng đáng kể đối với một khẩu súng máy của Nhật, phản ánh tầm quan trọng của Type 99 như vũ khí tiêu chuẩn cấp tiểu đội.
Type 99 dùng cỡ đạn nào?
Type 99 dùng đạn 7,7 mm Arisaka — viên đạn 7,7×58 mm bắn đầu đạn nặng khoảng 11,3 gam với sơ tốc đầu nòng khoảng 715 mét/giây. Đạn 7,7 mm cũng được dùng trong súng trường Type 99, cho phép binh sĩ dùng chung đạn.
Type 99 có hộp tiếp đạn gắn trên đỉnh không?
Có. Hộp tiếp đạn 30 viên của Type 99 được gắn trên đỉnh hộp khóa nòng — một đặc điểm riêng biệt thừa hưởng từ ZB vz. 26 của Tiệp Khắc. Hộp tiếp đạn gắn trên đỉnh cho phép xạ thủ bắn từ tư thế nằm sấp, dù khiến vũ khí khó nạp đạn.
Type 96 và Type 99 khác nhau thế nào?
Type 96 dùng đạn 6,5 mm Arisaka, trong khi Type 99 dùng đạn 7,7 mm mạnh hơn. Type 99 lớn hơn và nặng hơn Type 96, có nòng dài hơn và hộp tiếp đạn mới. Hai loại vũ khí phục vụ cùng nhau trong suốt cuộc chiến.
Type 99 phục vụ trong bao lâu?
Type 99 phục vụ trong quân đội Nhật từ năm 1939 đến 1945, khi Lục quân Đế quốc Nhật Bản bị giải thể. Nó không bao giờ được Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản sau chiến tranh sử dụng, và bị thay thế bởi các súng máy hiện đại hơn trong quân đội của các nước đã tịch thu nó.
Sources
- Harry L. Derby and James D. Brown, Japanese Military Cartridge Handguns 1893-1945 (Schiffer Publishing).
- Ian Hogg, Military Small Arms of the 20th Century (Krause Publications).
- The Yushukan Museum, Tokyo, Type 99 collection records.
- The National Museum of the Pacific War, Fredericksburg, Type 99 exhibit records.
- Imperial War Museum, London, Type 99 collection records.
- Chris McNab, The World’s Greatest Small Arms (Amber Books).