Xe tăng M24 Chaffee

M24 Chaffee là xe tăng hạng nhẹ cuối cùng của Mỹ trong Chiến tranh thế giới thứ hai và là xe tăng hạng nhẹ tốt nhất mà Hoa Kỳ chế tạo trong cuộc xung đột. Được phát triển năm 1943 để thay thế M3 và M5 Stuart, nó mang pháo 75 mm trong tháp pháo, cho hỏa lực tương đương Sherman đời đầu, đồng thời nhanh, đáng tin cậy và được bảo vệ tốt so với một xe tăng hạng nhẹ. Khoảng 4.731 xe M24 Chaffee được chế tạo trong giai đoạn 1943–1945, và chúng phục vụ trong trận Ardennes, trong đợt tiến quân cuối cùng vào nước Đức, và sau chiến tranh tại Triều Tiên, Đông Dương cùng nhiều xung đột khác.

M24 Chaffee được đặt tên theo Thiếu tướng Adna R. Chaffee, cha đẻ của lực lượng thiết giáp Mỹ, và nó là một bước tiến lớn so với Stuart. Pháo 37 mm của Stuart đã tỏ ra không đủ sức chống xe tăng Đức, và Lục quân cần một xe tăng hạng nhẹ mang pháo lớn hơn mà vẫn thực hiện được nhiệm vụ trinh sát. M24 đã đáp ứng nhu cầu đó, với pháo 75 mm, hệ thống treo thanh xoắn và dáng xe thấp. Nó bước vào phục vụ cuối năm 1944, quá muộn để tham chiến rộng rãi trong Chiến tranh thế giới thứ hai, nhưng nó đã chứng tỏ mình ở Ardennes và trong cuộc vượt sông Rhine, nơi kíp xe ca ngợi pháo, tính cơ động và độ tin cậy của nó.

Ngày nay M24 Chaffee được nhớ tới như một trong những xe tăng hạng nhẹ tốt nhất của chiến tranh, một phương tiện được thiết kế tốt cho vai trò của nó và đã phục vụ nhiều thập niên sau chiến tranh tại nhiều nước. Các xe còn tồn tại rất nhiều, trong các bảo tàng và bộ sưu tập tư nhân khắp thế giới, và loại xe được thể hiện tốt trong tài liệu về xe tăng Mỹ. Đối với các sử gia về chiến tranh thiết giáp, M24 cho thấy sự trưởng thành của thiết kế xe tăng hạng nhẹ Mỹ, và giá trị của một xe tăng hạng nhẹ vừa có thể chiến đấu vừa có thể trinh sát.

1. Thông tin chính

Loại	Xe tăng hạng nhẹ
Xuất xứ	Hoa Kỳ
Thiết kế	1943 (để thay thế M3/M5 Stuart)
Phục vụ	1944–thập niên 1950 (Hoa Kỳ); sau đó với nhiều nước dùng khác
Sản xuất	Khoảng 4.731 chiếc
Nhà sản xuất	Cadillac, Massey-Harris
Kíp xe	5 người (trưởng xe, pháo thủ, nạp đạn, lái xe, lái xe phụ/pháo thủ thân xe)
Trọng lượng	Khoảng 18,4 tấn
Chiều dài	Khoảng 5,49 m
Chiều rộng	Khoảng 2,85 m
Chiều cao	Khoảng 2,48 m
Giáp	Tới 38 mm
Vũ khí chính	Pháo 75 mm M6
Vũ khí phụ	Hai súng máy 7,62 mm Browning (một đồng trục, một ở thân xe)
Động cơ	Hai động cơ xăng V8 Cadillac Series 44T24, tổng cộng khoảng 220 mã lực
Tốc độ	Khoảng 56 km/h tối đa trên đường
Tầm hoạt động	Khoảng 160 km trên đường

2. Bối cảnh và phát triển

Hạn chế của Stuart

M24 Chaffee ra đời từ những hạn chế của M3 và M5 Stuart, vốn là xe tăng hạng nhẹ tiêu chuẩn của Mỹ từ năm 1941. Pháo 37 mm của Stuart đã tỏ ra không đủ sức chống xe tăng Đức, và giáp của nó mỏng. Tại Bắc Phi và ở châu Âu, kíp xe Stuart thấy mình bị xe tăng Đức áp đảo về hỏa lực, và Lục quân cần một xe tăng hạng nhẹ mới mang pháo lớn hơn. Yêu cầu đặt ra là một xe tăng hạng nhẹ có thể thực hiện trinh sát, nhanh và cơ động, và có pháo đủ sức đối phó xe tăng Đức cũng như yểm trợ hỏa lực cho bộ binh. M24 là đáp án, và nó được phát triển nhanh chóng, với những nguyên mẫu đầu tiên sẵn sàng năm 1943.

Thiết kế và sản xuất

M24 được thiết kế bởi Cadillac, hãng đã chế tạo M5 Stuart, và nó dùng hai động cơ V8 Cadillac, hệ thống treo thanh xoắn và một tháp pháo mới mang pháo 75 mm. Pháo 75 mm là phiên bản nhẹ của pháo trên Sherman, và nó có thể bắn đạn nổ mạnh và đạn xuyên giáp. Thân xe M24 thấp và nghiêng tốt, giáp của nó tới 38 mm, dày hơn giáp của Stuart. Sản xuất bắt đầu tại Cadillac và tại Massey-Harris năm 1944, và khoảng 4.731 xe tăng M24 được chế tạo. M24 bước vào phục vụ cuối năm 1944, và nó được cấp cho các phi đội trinh sát kỵ binh của các sư đoàn thiết giáp và cho các đại đội xe tăng hạng nhẹ.

Học thuyết và vai trò trinh sát

Học thuyết Mỹ giao M24 cho các đơn vị trinh sát, nơi tốc độ và pháo của nó khiến nó rất phù hợp để thăm dò vị trí địch và che chắn cho bước tiến của các đội hình lớn hơn. M24 cũng được dùng để yểm trợ bộ binh, hộ tống đoàn xe và tuần tra. Về lý thuyết, M24 không được dùng để chiến đấu với xe tăng hạng trung của địch, nhưng pháo 75 mm của nó cho nó khả năng chống tăng hữu ích, và trên thực tế kíp xe M24 thường thấy mình chiến đấu với xe tăng Đức. Học thuyết đó là đúng đắn, và M24 được dùng đúng như dự định, cho trinh sát và bảo vệ, thay vì chiến đấu trực diện. Tuy nhiên, pháo của nó khiến nó trở thành phương tiện chiến đấu có khả năng hơn Stuart, và kíp xe trân trọng hỏa lực của nó.

3. Thiết kế

Thân xe, xích và cơ động

M24 Chaffee có thân xe thấp, nghiêng tốt, với hệ thống treo thanh xoắn cho khả năng chạy êm và cơ động địa hình tốt. Hệ thống treo là một bước tiến lớn so với hệ thống treo lò xo xoắn ốc thẳng đứng của Stuart, và nó cho phép M24 di chuyển nhanh hơn trên địa hình gồ ghề. Hai động cơ V8 Cadillac, đặt ở phía sau, cho tổng công suất khoảng 220 mã lực, và chúng cho M24 tốc độ tối đa khoảng 56 km/h và tầm hoạt động khoảng 160 km. M24 nhanh và đáng tin cậy, và kíp xe trân trọng tính cơ động của nó. Dáng xe thấp của xe tăng, cao khoảng 2,48 m, khiến nó khó bị phát hiện, và xích của nó đủ rộng để cho hiệu năng tốt trong bùn và tuyết.

Giáp và bảo vệ

Giáp của M24 dày tới 38 mm, và được nghiêng ở thân xe và tháp pháo để cải thiện khả năng bảo vệ. Thân xe được chế tạo từ các tấm thép hàn lại với nhau, và tháp pháo cũng được hàn. Giáp chống được đạn súng trường, đạn súng máy và mảnh đạn pháo, và có thể chống pháo 20 mm của Đức ở tầm xa hơn, nhưng không chống được pháo chống tăng. Kíp xe được bảo vệ tốt hơn so với trong Stuart, nhưng M24 vẫn là xe tăng hạng nhẹ, và nó dựa vào tốc độ và sự che giấu thay vì giáp. Khả năng bảo vệ của M24 vừa đủ cho một phương tiện trinh sát, và đó là một cải tiến lớn so với Stuart.

Tháp pháo và pháo 75 mm

Tháp pháo của M24 là tháp pháo ba người, gồm trưởng xe, pháo thủ và nạp đạn, và nó mang pháo 75 mm M6 cùng một súng máy đồng trục. Pháo 75 mm là phiên bản nhẹ của pháo trên Sherman, và nó có thể bắn đạn nổ mạnh chống bộ binh và công sự, và đạn xuyên giáp chống xe tăng. Pháo là một bước tiến lớn so với pháo 37 mm của Stuart, và nó cho M24 hỏa lực tương đương Sherman đời đầu. Tháp pháo rộng rãi so với một xe tăng hạng nhẹ, và kíp xe có tầm nhìn tốt từ vòm của trưởng xe. Pháo 75 mm là điểm mạnh lớn nhất của M24, và đó là lý do phương tiện được kíp xe trân trọng.

Vũ khí, kíp xe và công thái học

Kíp xe của M24 gồm năm người: trưởng xe, pháo thủ, nạp đạn, lái xe và lái xe phụ, người cũng vận hành súng máy thân xe. Tháp pháo ba người là một cải tiến lớn so với tháp pháo hai người của Stuart, vì nó cho phép trưởng xe chỉ huy xe mà không phải đồng thời nạp đạn cho pháo. M24 mang khoảng 48 viên đạn cho pháo 75 mm và một số lượng lớn đạn súng máy. Phương tiện có một bộ vô tuyến, và thông tin liên lạc nội bộ của nó tốt. Công thái học của M24 tốt so với một xe tăng hạng nhẹ, và kíp xe nhìn chung ca ngợi bố cục, tầm nhìn và pháo của nó. M24 là một phương tiện được thiết kế tốt, và bố cục kíp xe là một trong những điểm mạnh của nó.

4. Các biến thể

M24 sản xuất

Khoảng 4.731 xe M24 Chaffee được chế tạo trong một đợt sản xuất duy nhất, với những thay đổi nhỏ trong quá trình sản xuất. Không có hệ thống ký hiệu riêng, và các thay đổi được đưa vào dần dần trên dây chuyền sản xuất. Những xe đầu có cách sắp xếp đồ chứa khác, trong khi những xe sau có cải tiến về bệ gắn pháo và động cơ. M24 là phiên bản duy nhất được chế tạo, và nó vẫn phục vụ ở dạng nguyên bản trong suốt chiến tranh. Đợt sản xuất hoàn thành năm 1945, và không còn xe tăng M24 nào được chế tạo sau chiến tranh, mặc dù loại xe vẫn phục vụ tại nhiều nước trong nhiều thập niên.

M24 trong biên chế Pháp và các nước khác

Sau chiến tranh, xe M24 Chaffee được cung cấp cho nhiều nước, trong đó có Pháp, nước dùng chúng tại Đông Dương và tại Algérie, Anh, nước dùng chúng cho huấn luyện, và nhiều nước khác. Các xe M24 của Pháp đã tham chiến rộng rãi tại Đông Dương, nơi chúng được dùng để yểm trợ bộ binh trong rừng rậm và trên núi, và chúng nằm trong số những xe M24 cuối cùng tham chiến trong biên chế Pháp. M24 cũng phục vụ tại Triều Tiên với lực lượng Mỹ và Hàn Quốc, và nó được dùng trong Chiến tranh Triều Tiên năm 1950–1953. Việc phục vụ sau chiến tranh của M24 rất rộng rãi, và nó cho thấy phương tiện được coi là hữu ích ngay cả sau chiến tranh, và pháo 75 mm của nó vẫn là vũ khí có khả năng.

M19 và các xe phái sinh khác

Khung gầm M24 được dùng làm cơ sở cho các phương tiện khác, trong đó có xe pháo tự hành đa nòng M19, phương tiện phòng không mang hai pháo 40 mm Bofors, và pháo tự hành M37, mang lựu pháo 105 mm. M19 và M37 được chế tạo với số lượng nhỏ và phục vụ sau chiến tranh. Khung gầm M24 cũng được dùng cho các phương tiện thử nghiệm khác, trong đó có xe tăng phun lửa và xe bắc cầu. Khung gầm M24 do đó là cơ sở đa năng cho các phương tiện khác, và thiết kế của nó đã ảnh hưởng tới thiết kế phương tiện bọc thép Mỹ trong nhiều năm. Các xe phái sinh của M24 là thước đo chất lượng của khung gầm và hệ thống treo của nó.

5. Lịch sử tác chiến

Trận Ardennes

M24 Chaffee bước vào chiến đấu tháng 12 năm 1944, trong trận Ardennes, nơi nó phục vụ trong các phi đội trinh sát kỵ binh của các sư đoàn thiết giáp. Những xe M24 đầu tiên tham chiến thuộc Tiểu đoàn Xe tăng 744, và chúng chiến đấu ở Ardennes chống xe tăng và bộ binh Đức. Pháo 75 mm của M24 tỏ ra hiệu quả chống xe tăng Đức, và kíp xe ca ngợi tính cơ động và độ tin cậy của nó. Trận Ardennes là một thử thách khắc nghiệt đối với M24, với giá lạnh, tuyết và bùn, nhưng phương tiện đã hoạt động tốt, và nó giành được danh tiếng là xe tăng hạng nhẹ có khả năng. Việc phục vụ của M24 ở Ardennes là lần ra mắt chiến đấu của nó, và đó là một lần ra mắt thành công.

Sông Rhine và đợt tiến vào nước Đức

Trong những tháng cuối của chiến tranh, xe M24 Chaffee phục vụ trong cuộc vượt sông Rhine và trong đợt tiến vào nước Đức, nơi chúng trinh sát và yểm trợ hỏa lực cho các sư đoàn thiết giáp. Tốc độ và pháo của M24 khiến nó hữu ích trong chiến tranh cơ động năm 1945, và kíp xe trân trọng khả năng theo kịp xe tăng hạng trung của nó. M24 cũng phục vụ trong việc giải phóng Tiệp Khắc và trong các chiến dịch cuối cùng khác. Việc phục vụ của M24 năm 1945 đáng trân trọng nhưng hạn chế, vì phương tiện đến muộn trong chiến tranh và vì chiến tranh kết thúc ngay sau khi nó bước vào phục vụ. M24 vẫn phục vụ tới cuối chiến tranh, và nó được rút khỏi biên chế Mỹ trong thập niên 1950.

Triều Tiên và Đông Dương

Sau chiến tranh, M24 phục vụ tại Triều Tiên, nơi nó được lực lượng Mỹ và Hàn Quốc dùng trong những tháng đầu của chiến tranh năm 1950. Tại Triều Tiên, pháo 75 mm của M24 tỏ ra không đủ sức chống T-34/85 của Liên Xô, và M24 sớm bị M4 Sherman và M26 Pershing thay thế. M24 cũng phục vụ tại Đông Dương với lực lượng Pháp, nơi nó được dùng để yểm trợ bộ binh trong rừng rậm và trên núi, và nó nằm trong số những xe M24 cuối cùng tham chiến trong biên chế Pháp. Việc phục vụ của M24 tại Triều Tiên và Đông Dương cho thấy phương tiện vẫn hữu ích sau chiến tranh, nhưng nó đã bị các xe tăng nặng hơn vượt qua.

6. Hiệu năng và thông số kỹ thuật

Điểm mạnh trên chiến trường

Các điểm mạnh của M24 là pháo, tính cơ động và độ tin cậy của nó. Pháo 75 mm cho nó hỏa lực tương đương Sherman đời đầu, và nó có thể đối phó xe tăng Đức và bộ binh. Hệ thống treo thanh xoắn cho nó cơ động địa hình tốt, và dáng xe thấp khiến nó khó bị phát hiện. M24 đáng tin cậy và dễ bảo dưỡng, và các động cơ Cadillac tiêu chuẩn của nó có nghĩa là phụ tùng thay thế sẵn có. M24 tốt nhất khi được dùng đúng như dự định, cho trinh sát và yểm trợ hỏa lực, thay vì chiến đấu xe tăng đối xe tăng. Pháo và tính cơ động của nó khiến nó trở thành phương tiện hữu ích, và kíp xe trân trọng hỏa lực của nó.

Điểm yếu và sự đánh đổi

Các điểm yếu là giáp mỏng, tầm hoạt động ngắn và dễ bị tổn thương trước pháo chống tăng. Giáp của M24, tới 38 mm, chống được súng máy nhưng không chống được pháo chống tăng, và xe dễ bị tổn thương trước mìn. Tầm hoạt động khoảng 160 km là ngắn, và M24 cần tiếp nhiên liệu thường xuyên. Pháo 75 mm, dù có khả năng, không đủ sức chống Panther và Tiger ở tầm xa hơn, và M24 không được dùng để chiến đấu với xe tăng hạng trung. Những điểm yếu này là cái giá của việc chế tạo xe tăng hạng nhẹ, và chúng được chấp nhận vì M24 là phương tiện trinh sát, không phải xe tăng chiến đấu.

M24 so với các đối thủ như thế nào

So với xe Panzer II Luchs của Đức, M24 có pháo mạnh hơn và giáp dày hơn, nhưng nó lớn hơn và kém linh hoạt hơn. So với T-70 của Liên Xô, M24 được vũ trang tốt hơn và bảo vệ tốt hơn, nhưng nó nặng hơn và chậm hơn. So với Cromwell của Anh, M24 nhỏ hơn và vũ trang yếu hơn, nhưng nó nhanh hơn và đáng tin cậy hơn. M24 do đó là xe tăng hạng nhẹ có khả năng theo tiêu chuẩn năm 1944, và nó là xe tăng hạng nhẹ tốt nhất của Mỹ trong chiến tranh. Việc so sánh với các đối thủ cho thấy điểm mạnh và hạn chế của nó, và nó là phương tiện được thiết kế tốt cho vai trò của mình.

7. So sánh

Với M5 Stuart

M5 Stuart và M24 Chaffee là hai xe tăng hạng nhẹ của Mỹ trong chiến tranh, và M24 được phát triển trực tiếp để thay thế Stuart. Stuart có pháo 37 mm và tháp pháo hai người, trong khi M24 có pháo 75 mm và tháp pháo ba người. M24 nhanh hơn, được bảo vệ tốt hơn và vũ trang tốt hơn Stuart, và nó là một bước tiến lớn trên mọi phương diện. Stuart là xe tăng tốt so với thời bấy giờ, nhưng M24 là xe tăng tốt hơn, và chính M24 đã phục vụ trong những tháng cuối của chiến tranh và sau đó. Việc so sánh cho thấy thiết kế xe tăng hạng nhẹ Mỹ đã phát triển nhanh như thế nào trong thời gian ngắn.

Với Sherman

Trong số xe tăng Mỹ, phép so sánh gần nhất là với Sherman, xe tăng hạng trung tiêu chuẩn của Mỹ. M24 có cùng pháo 75 mm như Sherman đời đầu, nhưng nó nhỏ hơn, nhẹ hơn và nhanh hơn, và nó có giáp mỏng hơn. Sherman là xe tăng chiến đấu, được thiết kế để chiến đấu với xe tăng địch và yểm trợ bộ binh, trong khi M24 là xe tăng trinh sát, được thiết kế để trinh sát và yểm trợ hỏa lực. M24 không thể thay thế Sherman, nhưng nó có thể bổ sung cho Sherman, và hai loại phục vụ cạnh nhau trong các sư đoàn thiết giáp. Việc so sánh minh họa sự phân công giữa xe tăng hạng nhẹ và xe tăng hạng trung trong Lục quân Mỹ.

8. Di sản và ảnh hưởng

Xe tăng hạng nhẹ tốt nhất của Mỹ trong chiến tranh

M24 Chaffee được nhớ tới như xe tăng hạng nhẹ tốt nhất của Mỹ trong Chiến tranh thế giới thứ hai, một phương tiện được thiết kế tốt cho vai trò của nó và đã phục vụ nhiều thập niên sau chiến tranh tại nhiều nước. Loại xe được sản xuất với số lượng lớn, và nó phục vụ trong trận Ardennes, tại Triều Tiên, tại Đông Dương và trong nhiều xung đột khác. Di sản của M24 là một xe tăng hạng nhẹ vừa có thể chiến đấu vừa có thể trinh sát, và được kíp xe trân trọng vì pháo và tính cơ động của nó. M24 vẫn là một cột mốc trong thiết kế xe tăng Mỹ, và nó được nhớ tới như một trong những xe tăng hạng nhẹ tốt nhất của chiến tranh.

Danh tiếng và đánh giá lịch sử

Các sử gia nhìn chung coi M24 là một thiết kế thành công, một phương tiện rất phù hợp với vai trò của nó và được các đơn vị trinh sát Mỹ sử dụng hiệu quả. Việc phục vụ của nó ở Ardennes và trong cuộc vượt sông Rhine được ghi chép tốt, và kíp xe của nó được nhớ tới vì kỹ năng sử dụng pháo 75 mm. M24 cũng được nhớ tới như biểu tượng của thiết kế xe tăng Mỹ thời kỳ cuối chiến, và như phương tiện từng có thời là xe tăng hạng nhẹ tiêu chuẩn của Lục quân Hoa Kỳ và của nhiều quân đội khác. Danh tiếng của nó được củng cố nhờ các xe còn tồn tại trong bảo tàng, và nhờ công trình của các sử gia đã nghiên cứu kỹ xe tăng Mỹ.

Bài học cho thiết kế xe tăng sau này

Các bài học của M24 rất rõ ràng: một xe tăng hạng nhẹ cần pháo mạnh, tháp pháo ba người, hệ thống treo thanh xoắn và cơ động tốt, và nó không cần giáp nặng nếu có thể tránh bị trúng đạn. Xe kế nhiệm của M24, M41 Walker Bulldog, đã kết hợp các bài học này, và nó trở thành xe tăng hạng nhẹ tiêu chuẩn của Mỹ thời Chiến tranh Lạnh. M24 cũng cho thấy một xe tăng hạng nhẹ có thể là phương tiện chiến đấu hữu ích, không chỉ là xe trinh sát, và pháo của nó quan trọng ngang tốc độ của nó. Thiết kế của M24 đã ảnh hưởng tới thiết kế xe tăng hạng nhẹ Mỹ trong nhiều năm, và pháo 75 mm của nó trở thành đặc điểm của các xe tăng hạng nhẹ Mỹ sau này.

9. Các xe còn tồn tại

Bảo tàng tại Hoa Kỳ và châu Âu

Một số lượng lớn xe tăng M24 Chaffee còn tồn tại trong các bảo tàng tại Hoa Kỳ và châu Âu, trong đó có Bảo tàng Thiết giáp và Kỵ binh Quốc gia tại Fort Benning, nơi lưu giữ một chiếc xe trong bộ sưu tập của mình, và Bảo tàng Xe tăng tại Bovington ở Anh, nơi cũng lưu giữ một chiếc. M24 là một trong những xe tăng Mỹ thời chiến được bảo tồn rộng rãi nhất, và nó được trưng bày trong các bảo tàng tại nhiều nước. Việc nhiều xe M24 còn tồn tại như vậy phản ánh đợt sản xuất lớn và thời gian phục vụ dài sau chiến tranh, và chúng là một phần quan trọng của di sản quân sự của nhiều nước.

Các xe còn lại ở nước ngoài và xe còn chạy được

Các xe M24 khác còn tồn tại ngoài bảo tàng, trong các bộ sưu tập tư nhân, và một số đã được phục chế tới tình trạng còn chạy được. Xe tăng M24 thường xuyên xuất hiện tại các buổi trưng bày phương tiện quân sự, và ít nhất một xe M24 được duy trì trong tình trạng còn chạy được tại Hoa Kỳ. Việc M24 còn tồn tại với số lượng lớn phản ánh đợt sản xuất của nó và thời gian phục vụ dài, và nó đảm bảo các thế hệ tương lai có thể thấy xe tăng đã phục vụ ở Ardennes, tại Triều Tiên và tại Đông Dương. Các xe còn chạy được đặc biệt có giá trị, vì chúng thể hiện tính cơ động của M24 và tiếng động cơ đặc trưng của nó.

10. Câu hỏi thường gặp

Có bao nhiêu xe tăng M24 Chaffee được chế tạo?

Khoảng 4.731 xe tăng M24 Chaffee được chế tạo trong giai đoạn 1943–1945 bởi Cadillac và Massey-Harris. Chúng là xe tăng hạng nhẹ cuối cùng của Mỹ trong Chiến tranh thế giới thứ hai.

M24 Chaffee mang pháo gì?

M24 mang pháo 75 mm M6 trong tháp pháo ba người, cộng thêm hai súng máy 7,62 mm Browning. Pháo 75 mm cho nó hỏa lực tương đương Sherman đời đầu.

M24 Chaffee lần đầu tham chiến ở đâu?

M24 lần đầu tham chiến tháng 12 năm 1944, trong trận Ardennes, nơi nó phục vụ trong các phi đội trinh sát kỵ binh của các sư đoàn thiết giáp. Kíp xe ca ngợi pháo và tính cơ động của nó.

M24 Chaffee có được dùng tại Triều Tiên không?

Có. Xe tăng M24 phục vụ tại Triều Tiên năm 1950 với lực lượng Mỹ và Hàn Quốc, nhưng pháo 75 mm của chúng tỏ ra không đủ sức chống T-34/85, và chúng sớm bị các xe tăng nặng hơn thay thế.

Xe nào đã thay thế M24 Chaffee?

M41 Walker Bulldog, bước vào phục vụ đầu thập niên 1950, đã thay thế M24 làm xe tăng hạng nhẹ tiêu chuẩn của Mỹ. M24 vẫn phục vụ tại nhiều nước khác trong nhiều thập niên.

Ngày nay còn xe tăng M24 Chaffee nào tồn tại không?

Có. Nhiều xe tăng M24 còn tồn tại trong các bảo tàng tại Hoa Kỳ và châu Âu, trong đó có tại Fort Benning và tại Bovington, và một số nằm trong các bộ sưu tập tư nhân và trong tình trạng còn chạy được.

Sources

• Steven J. Zaloga, M24 Chaffee Light Tank 1943-85 (Osprey Publishing, New Vanguard series).
• R. P. Hunnicutt, Stuart: A History of the American Light Tank (Presidio Press).
• The National Armor and Cavalry Museum, Fort Benning, M24 collection records and vehicle guides.
• Chamberlain, Peter, and Ellis, Chris, British and American Tanks of World War II (Arms and Armour Press).
• David Doyle, American Light Tanks (Squadron Signal Publications).
• US War Department, M24 Light Tank technical manual (wartime publication).