Súng máy Vickers
1. Mở đầu
Súng máy Vickers là một trong những vũ khí đáng tin cậy và phục vụ lâu nhất trong lịch sử quân sự Anh, một súng máy hạng trung làm mát bằng nước phục vụ từ năm 1912 đến 1968 và chiến đấu trong hai cuộc chiến tranh thế giới, tại Triều Tiên, và trong hàng chục xung đột nhỏ hơn. Dựa trên súng Maxim, súng máy tự động thành công đầu tiên, Vickers được Quân đội Anh tiếp nhận năm 1912 làm súng máy hạng trung tiêu chuẩn, và nó vẫn phục vụ hơn nửa thế kỷ. Khoảnh khắc nổi tiếng nhất của nó đến tại Trận Somme tháng 8 năm 1916, khi mười khẩu Vickers của Quân đoàn Súng máy bắn khoảng một triệu viên đạn trong mười hai giờ tại High Wood, một kỳ tích bắn liên tục đã trở thành huyền thoại trong lịch sử súng máy. Vickers nặng, hơn 40 kg tính cả chân chống và nước, nhưng nòng làm mát bằng nước cho phép nó bắn liên tục nhiều giờ mà không quá nóng, và độ tin cậy của nó khiến nó trở thành xương sống của hỏa lực bộ binh Anh.
Vickers được Quân đội Anh, các quân đội Khối Thịnh vượng chung, và hàng chục nước khác sử dụng, và được sản xuất hàng chục nghìn khẩu. Nó phục vụ trên Mặt trận phía Tây trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, trên sa mạc Bắc Phi và rừng rậm Miến Điện trong Chiến tranh thế giới thứ hai, và trên các ngọn đồi Triều Tiên trong những năm 1950. Thiết kế của súng ít thay đổi trong thời gian phục vụ dài: áo nước, chân chống, nạp đạn bằng dây đạn và cơ cấu gốc Maxim về cơ bản giữ nguyên từ năm 1912 đến 1968. Điều thay đổi là cách súng được dùng, khi Quân đội Anh phát triển kỹ thuật bắn gián tiếp bằng súng máy, trong đó súng Vickers bắn qua đầu quân ta vào các mục tiêu cách vài nghìn yard, dùng cùng phương pháp như pháo binh. Vickers cuối cùng bị súng máy đa dụng thay thế trong những năm 1960, nhưng nó vẫn được một số đơn vị và một số nước dùng đến những năm 1970.
Ngày nay, Vickers được nhớ đến như một biểu tượng cho kỹ thuật Anh và sự thống trị của súng máy trên các chiến trường thế kỷ 20. Độ tin cậy, khả năng bắn liên tục, và thời gian phục vụ dài của nó đã khiến nó trở thành một trong những súng máy nổi tiếng nhất trong lịch sử. Các bảo tàng tại Anh, Canada, Úc và New Zealand lưu giữ nhiều chiếc, và Vickers vẫn được những người đam mê và các nhóm tái hiện quân sự bắn. Đối với các sử gia về chiến tranh bộ binh, Vickers minh họa sự đánh đổi giữa trọng lượng và hỏa lực, và cách một vũ khí được thiết kế trong thế kỷ 19 có thể vẫn hiệu quả qua hai cuộc chiến tranh thế giới và đến thời đại của súng máy đa dụng.
2. Thông tin chính
| Loại | Súng máy hạng trung (làm mát bằng nước) |
| Xuất xứ | Vương quốc Anh (dựa trên súng Maxim) |
| Thiết kế | 1912 (Vickers-Maxim, tiếp nhận với tên Vickers Mk I) |
| Thời gian phục vụ | 1912–1968 (Quân đội Anh; lâu hơn với một số đơn vị sử dụng) |
| Sản xuất | Hàng chục nghìn khẩu (con số chính xác khác nhau theo nguồn) |
| Nhà sản xuất | Vickers Ltd, Nhà máy Vũ khí Hoàng gia Enfield, các hãng khác theo giấy phép |
| Kíp vận hành | 6–8 người trong một tổ súng (xạ thủ, nạp đạn, người mang đạn, sĩ quan/hạ sĩ quan) |
| Trọng lượng | Khoảng 18,1 kg (súng); khoảng 23 kg (chân chống); khoảng 4 kg (nước) |
| Chiều dài | Khoảng 1,11 m (súng, không tính chân chống) |
| Cỡ đạn | .303 British (7,7 mm) |
| Nạp đạn | Dây đạn vải 250 viên |
| Tốc độ bắn | Khoảng 450–500 phát/phút (tốc độ lý thuyết) |
| Tầm bắn hiệu quả | Khoảng 2.000 m (bắn trực tiếp); tới khoảng 4.000 m (bắn gián tiếp) |
| Làm mát | Làm mát bằng nước (áo nước, khoảng 4 lít) |
| Biến thể đáng chú ý | Vickers Mk I, Vickers Mk I* (máy bay), Vickers .50, Vickers K |
3. Nguồn gốc & phát triển
Phát minh của Maxim và công ty Vickers
Súng máy Vickers dựa trên súng Maxim, do nhà phát minh gốc Mỹ mang quốc tịch Anh Hiram Maxim phát minh năm 1884. Súng Maxim là súng máy tự động thực sự đầu tiên, dùng lực giật của mỗi phát bắn để đẩy vỏ đạn đã bắn ra, nạp viên đạn mới, và bắn tiếp, miễn là cò còn được giữ. Súng Maxim được các quân đội trên khắp thế giới tiếp nhận, và được dùng trong các cuộc chiến tranh thuộc địa tại châu Phi và châu Á, nơi hỏa lực của nó mang lại lợi thế quyết định cho các lực lượng châu Âu nhỏ. Công ty Vickers, một nhà sản xuất vũ khí Anh, mua quyền đối với súng Maxim và bắt đầu cải tiến nó, thiết kế lại cơ cấu để nhẹ hơn, đơn giản hơn và đáng tin cậy hơn. Phiên bản Vickers, ra mắt năm 1912, ngắn hơn và nhẹ hơn súng Maxim gốc, và có một số cải tiến, trong đó có cơ cấu khóa đơn giản hơn và áo nước hiệu quả hơn. Quân đội Anh tiếp nhận Vickers làm súng máy hạng trung tiêu chuẩn năm 1912, thay thế các súng Maxim trước đó đang phục vụ.
Việc phát triển Vickers phản ánh kinh nghiệm của Quân đội Anh trong Chiến tranh Boer, nơi súng Maxim đã chứng minh giá trị, và sự thừa nhận ngày càng tăng rằng súng máy sẽ là vũ khí trung tâm trong bất kỳ cuộc chiến tranh nào trong tương lai. Công ty Vickers đầu tư mạnh vào việc sản xuất súng, xây dựng nhà máy mới và phát triển dụng cụ để sản xuất vũ khí với số lượng lớn. Thiết kế của súng được tinh chỉnh qua thử nghiệm tại Trường Bắn súng ở Hythe và tại Nhà máy Vũ khí Hoàng gia ở Enfield, nơi các chuyên gia vũ khí của Quân đội làm việc với các kỹ sư Vickers để cải thiện độ tin cậy và tính dễ bảo dưỡng của súng. Kết quả là một vũ khí đáng tin cậy hơn súng Maxim, dễ sản xuất hơn, và phù hợp hơn với nhu cầu của Quân đội Anh. Vickers được tiếp nhận chỉ hai năm trước khi Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ, và thời điểm của nó tỏ ra may mắn cho Quân đội Anh.
Quân đội Anh tiếp nhận
Quân đội Anh tiếp nhận Vickers năm 1912, và súng được cấp cho các tiểu đoàn bộ binh với tỷ lệ hai khẩu mỗi tiểu đoàn, một con số sớm được nhận thấy là không đủ. Học thuyết trước chiến tranh của Quân đội coi súng máy là vũ khí yểm trợ, và số lượng súng bị giới hạn bởi chi phí và niềm tin rằng súng trường vẫn là vũ khí chính của bộ binh. Chiến tranh bùng nổ tháng 8 năm 1914 đã nhanh chóng thay đổi suy nghĩ này, khi sức mạnh của súng máy được chứng minh trên Mặt trận phía Tây. Lực lượng Viễn chinh Anh, mang 24 khẩu Vickers sang Pháp năm 1914, sớm nhận ra cần nhiều hơn nữa, và sản xuất được mở rộng khẩn cấp. Quân đoàn Súng máy được thành lập tháng 10 năm 1915 để tập trung súng máy của Quân đội và phát triển chiến thuật dùng chúng, và Vickers trở thành vũ khí chính của Quân đoàn. Đến cuối chiến tranh, Quân đội Anh có hàng nghìn khẩu Vickers đang phục vụ, và súng đã trở thành xương sống của hỏa lực bộ binh Anh.
Việc tiếp nhận Vickers không phải không gây tranh cãi. Một số sĩ quan cho rằng súng máy là vũ khí phòng thủ khiến quân đội ngần ngại tấn công, trong khi số khác tin rằng trọng lượng của súng khiến nó không phù hợp với chiến tranh cơ động. Kinh nghiệm của Chiến tranh thế giới thứ nhất đã giải quyết tranh luận: Vickers chứng minh giá trị của mình cả trong tấn công lẫn phòng thủ, và khả năng bắn liên tục của nó khiến nó không thể thiếu. Việc Quân đội phân bổ trước chiến tranh hai khẩu mỗi tiểu đoàn được tăng lên bốn, rồi tám, và cuối cùng là mười sáu, khi chiến tranh diễn ra. Việc Vickers được tiếp nhận năm 1912, ngay trước chiến tranh, có nghĩa là Quân đội Anh bước vào xung đột với một súng máy hiện đại, và có thể mở rộng sản xuất nhanh chóng khi nhu cầu phát sinh. Thời gian phục vụ dài của súng bắt đầu với việc tiếp nhận này, và tiếp tục hơn nửa thế kỷ.
Súng Vickers trong Chiến tranh thế giới thứ nhất
Vickers phục vụ suốt Chiến tranh thế giới thứ nhất trên Mặt trận phía Tây, nơi nó trở thành một trong những vũ khí đáng sợ nhất của xung đột. Súng được dùng trong phòng thủ chiến hào, yểm trợ các cuộc tấn công của bộ binh, và trong kỹ thuật bắn gián tiếp, trong đó súng Vickers bắn vào các mục tiêu cách vài nghìn yard, dùng cùng phương pháp như pháo binh. Quân đoàn Súng máy, đơn vị vận hành Vickers, phát triển học thuyết về màn đạn súng máy, trong đó số lượng lớn súng bắn đồng thời để tạo ra một bức màn hỏa lực trên một khu vực rộng. Nòng làm mát bằng nước của Vickers cho phép nó duy trì hỏa lực trong nhiều giờ, và độ tin cậy của nó khiến nó trở thành vũ khí lý tưởng cho màn đạn. Hành động nổi tiếng nhất của súng là tại High Wood trên sông Somme tháng 8 năm 1916, khi mười khẩu Vickers bắn khoảng một triệu viên đạn trong mười hai giờ, một kỳ tích chứng minh khả năng bắn liên tục của vũ khí và đã trở thành huyền thoại.
Vickers cũng phục vụ tại các chiến trường khác của Chiến tranh thế giới thứ nhất, trong đó có Gallipoli, Salonika, Mesopotamia và Palestine, nơi độ tin cậy của nó trong điều kiện khắc nghiệt được đánh giá cao. Trên sa mạc, việc làm mát bằng nước của Vickers là một thách thức, vì nước khan hiếm, nhưng độ tin cậy của súng khiến nỗ lực đó xứng đáng. Việc phục vụ của Vickers trong Chiến tranh thế giới thứ nhất đã xác lập danh tiếng của nó, và súng trở thành biểu tượng cho hỏa lực Anh. Quân đoàn Súng máy, đơn vị vận hành Vickers, chịu thương vong nặng nề, với hơn 12.000 người thiệt mạng, minh chứng cho tầm quan trọng của súng và sự nguy hiểm của vai trò của nó. Việc phục vụ của Vickers trong Chiến tranh thế giới thứ nhất là nền tảng cho sự nghiệp dài của nó, và những bài học rút ra trong cuộc chiến đó định hình việc dùng súng trong Chiến tranh thế giới thứ hai và sau đó.
High Wood, tháng 8 năm 1916
Hành động tại High Wood ngày 24–25 tháng 8 năm 1916 là khoảnh khắc nổi tiếng nhất của Vickers. Mười khẩu Vickers của Đại đội Súng máy 100, do Thiếu tá C. A. E. Graham chỉ huy, được lệnh bắn màn đạn yểm trợ một cuộc tấn công của bộ binh vào High Wood, một vị trí do Đức giữ trên sông Somme. Các khẩu súng bắn liên tục trong mười hai giờ, từ chiều ngày 24 tháng 8 đến sáng ngày 25 tháng 8, tiêu thụ khoảng một triệu viên đạn .303. Các khẩu súng được cung cấp nước và đạn dược bởi một đội người làm việc suốt đêm, và nòng súng được thay khi mòn. Màn đạn có hiệu quả, và cuộc tấn công của bộ binh thành công, dù cái giá phải trả cao. Hành động tại High Wood chứng minh khả năng duy trì hỏa lực trong nhiều giờ của Vickers, và nó trở thành ví dụ tiêu chuẩn trong huấn luyện súng máy.
Kỳ tích tại High Wood là chủ đề tranh luận giữa các sử gia, những người đặt câu hỏi liệu con số một triệu viên đạn có chính xác hay không. Con số đến từ hồ sơ của chính Quân đoàn Súng máy, ghi rằng mười khẩu súng mỗi khẩu bắn 100.000 viên, và con số được chấp nhận rộng rãi là xấp xỉ đúng. Ý nghĩa của hành động không nằm ở số lượng đạn chính xác mà ở điều nó chứng minh: một súng máy làm mát bằng nước, được cung cấp và bảo dưỡng đúng cách, có thể bắn liên tục mười hai giờ mà không hỏng. Các khẩu súng tại High Wood được kiểm tra sau hành động, và chúng được thấy trong tình trạng tốt, minh chứng cho độ tin cậy của Vickers. Hành động này vẫn là ví dụ nổi tiếng nhất về hỏa lực súng máy liên tục trong lịch sử, và nó được tưởng niệm tại Bảo tàng Xe tăng và trong lịch sử của Quân đoàn Súng máy.
4. Thiết kế
Cơ cấu Maxim làm mát bằng nước
Vickers là súng máy làm mát bằng nước, vận hành bằng lực giật, dựa trên cơ cấu Maxim nhưng được các kỹ sư Vickers đơn giản hóa và cải tiến. Súng dùng lực giật của mỗi phát bắn để vận hành khóa, đẩy vỏ đạn đã bắn ra, nạp viên đạn mới từ dây đạn, và bắn tiếp, miễn là cò còn được giữ. Cơ cấu được chứa trong hộp khóa, và nòng súng được bao quanh bởi một áo nước chứa khoảng bốn lít nước. Nước hấp thụ nhiệt sinh ra khi bắn, và được bổ sung khi nó sôi bay hơi, với hơi nước thoát ra qua một lỗ thông. Việc làm mát bằng nước cho phép súng bắn liên tục trong thời gian dài mà nòng không quá nóng, một khả năng mà súng máy làm mát bằng không khí không thể sánh được. Cơ cấu của Vickers đáng tin cậy và đã được chứng minh, và nó cần ít bảo dưỡng ngoài việc vệ sinh và tra dầu thường xuyên.
Thiết kế của Vickers là sản phẩm của cuối thế kỷ 19, và nó phản ánh kỹ thuật của thời đại. Súng được làm bằng thép, với báng gỗ và áo nước bằng đồng trong các phiên bản đầu, sau này thay bằng thép. Các bộ phận của súng được gia công với dung sai chặt chẽ, và vũ khí được chế tạo để bền lâu: nhiều khẩu Vickers phục vụ hàng thập kỷ, và một số vẫn được dùng hơn năm mươi năm. Độ tin cậy của súng là huyền thoại, và người ta nói rằng một khẩu Vickers sẽ bắn miễn là được cung cấp đạn dược và nước. Tính đơn giản của cơ cấu là một ưu điểm, vì nó cho phép súng được bảo dưỡng ngoài chiến trường bởi kíp của nó, và được thợ vũ khí sửa chữa bằng dụng cụ cơ bản. Thiết kế của Vickers ít thay đổi trong suốt thời gian phục vụ, minh chứng cho tính đúng đắn của cơ cấu Maxim gốc và chất lượng các cải tiến của Vickers.
Nạp đạn, kính ngắm và chân chống
Vickers được nạp bằng dây đạn vải 250 viên, được nạp đạn .303 và đưa qua súng từ một hộp kim loại hoặc từ một túi vải. Việc nạp bằng dây đạn đáng tin cậy, dù dây đạn vải có thể bị ẩm và kẹt nếu không được bảo dưỡng đúng cách. Kính ngắm của súng đơn giản: kính ngắm sau dạng tiếp tuyến, chia vạch đến 2.000 yard, và kính ngắm trước dạng cột, với kính ngắm quay cho bắn gián tiếp. Kính ngắm gián tiếp cho phép súng ngắm vào các mục tiêu không thể nhìn thấy trực tiếp, dùng máy đo góc và bản đồ, giống như pháo binh. Súng được lắp trên chân chống, nặng khoảng 23 kg, cho phép súng xoay ngang và nâng hạ mượt mà. Chân chống có cơ cấu xoay ngang cho phép xạ thủ quét súng trên một cung rộng, và cơ cấu nâng hạ cho phép súng ngắm vào các mục tiêu xa.
Chân chống là một phần thiết yếu trong thiết kế của Vickers, vì nó cung cấp bệ ổn định cho hỏa lực liên tục và cho phép súng được dùng cho bắn gián tiếp. Tuy nhiên, trọng lượng của chân chống khiến súng nặng khi mang vác, và tổ súng phải vận chuyển súng, chân chống, nước, và đạn dược, tổng tải trọng hơn 60 kg. Kíp súng, gồm sáu đến tám người, chia sẻ tải trọng này, mỗi người mang một phần trang bị. Thiết kế của chân chống được tinh chỉnh trong suốt thời gian phục vụ của súng, với các cải tiến cho cơ cấu xoay ngang và nâng hạ, nhưng hình dạng cơ bản của nó vẫn không đổi. Chân chống của Vickers, với hình dáng đặc trưng, là một trong những đặc điểm dễ nhận biết nhất của súng, và nó được bảo tồn trong các bảo tàng cùng với chính khẩu súng.
Vì sao làm mát bằng nước lại quan trọng
Làm mát bằng nước là chìa khóa cho khả năng bắn liên tục của Vickers, và là lý do súng vẫn phục vụ lâu đến vậy. Một súng máy làm mát bằng không khí, như MG42 của Đức hay M1919 của Mỹ, chỉ có thể bắn thành loạt ngắn trước khi nòng quá nóng, và nòng của nó phải được thay sau vài trăm viên đạn. Vickers, với áo nước, có thể bắn liên tục nhiều giờ, miễn là được cung cấp nước và đạn dược. Nước hấp thụ nhiệt khi bắn, và hơi nước thoát ra qua lỗ thông mang nhiệt đi. Nòng súng, được nước bảo vệ, bền hơn nhiều so với nòng làm mát bằng không khí, và khả năng bắn liên tục của Vickers khiến nó lý tưởng cho màn đạn súng máy, trong đó súng bắn nhiều giờ để chế áp các vị trí địch. Việc làm mát bằng nước cũng là một bất lợi, vì nó khiến súng nặng và vì nó cần nguồn cung nước, vốn có thể khan hiếm trên sa mạc. Nhưng lợi thế của hỏa lực liên tục lớn hơn trọng lượng, và việc làm mát bằng nước của Vickers là lý do nó vẫn là súng máy hạng trung tiêu chuẩn của Quân đội Anh hơn năm mươi năm.
Trọng lượng, kíp vận hành và tổ súng
Vickers là một vũ khí nặng, và trọng lượng của nó là bất lợi lớn nhất. Bản thân súng nặng khoảng 18,1 kg, chân chống khoảng 23 kg, và nước khoảng 4 kg, tổng cộng hơn 45 kg, trước khi cộng đạn dược. Một tổ súng đầy đủ, với đạn dược, nước, và phụ tùng, mang hơn 60 kg trang bị, và súng không thể do một người mang. Tổ súng gồm sáu đến tám người, trong đó có xạ thủ, nạp đạn, người mang đạn, và chỉ huy tổ, thường là hạ sĩ hoặc trung sĩ. Các thành viên trong tổ chia sẻ tải trọng, mỗi người mang một phần trang bị, và súng được lắp ráp tại vị trí bắn. Trọng lượng của súng khiến nó di chuyển chậm, và nó không phù hợp với chiến tranh cơ động, nơi tốc độ là thiết yếu. Nhưng trong các vị trí tĩnh, trong phòng thủ, và trong màn đạn súng máy, trọng lượng của Vickers là một lợi thế, vì nó cung cấp bệ ổn định cho hỏa lực liên tục.
Tổ chức của tổ súng phản ánh vai trò của Vickers như một vũ khí do tổ vận hành. Xạ thủ ngắm và bắn súng, nạp đạn đưa dây đạn và theo dõi sự cố, và người mang đạn đưa dây đạn và nước lên. Chỉ huy tổ điều khiển hỏa lực của súng, dùng bản đồ và la bàn để ngắm súng vào các mục tiêu xa cho bắn gián tiếp. Việc huấn luyện của tổ rất sâu, và các xạ thủ Vickers nằm trong số những binh lính được huấn luyện cao nhất trong Quân đội Anh. Kíp súng là một tổ theo nghĩa đầy đủ nhất, và hiệu quả của Vickers phụ thuộc vào sự phối hợp và kỷ luật của tổ. Tổ chức của tổ súng ít thay đổi trong suốt thời gian phục vụ của Vickers, và nó vẫn là tiêu chuẩn cho súng máy hạng trung Anh cho đến khi súng máy đa dụng ra đời trong những năm 1960.
5. Thông số kỹ thuật
Vickers đối đầu MG42
Sự so sánh giữa Vickers và MG42 của Đức minh họa các cách tiếp cận khác nhau đối với thiết kế súng máy trong Chiến tranh thế giới thứ hai. MG42 là súng máy đa dụng làm mát bằng không khí, với tốc độ bắn hơn 1.000 phát mỗi phút, và nó nhẹ hơn và cơ động hơn Vickers. Tốc độ bắn cao của MG42 khiến nó có sức hủy diệt trong các loạt bắn ngắn, nhưng nòng của nó quá nóng nhanh chóng, và nó không thể duy trì hỏa lực trong thời gian dài. Vickers, với việc làm mát bằng nước, có tốc độ bắn thấp hơn nhưng có thể duy trì hỏa lực trong nhiều giờ, và độ tin cậy của nó lớn hơn MG42. Hai khẩu súng được thiết kế cho các vai trò khác nhau: MG42 là vũ khí cơ động dùng trong tấn công và phòng thủ, trong khi Vickers là vũ khí tĩnh dùng cho hỏa lực liên tục. Thiết kế của MG42 ảnh hưởng đến các súng máy thời hậu chiến, trong đó có GPMG của Anh, kết hợp khả năng cơ động của MG42 với khả năng bắn liên tục của Vickers. Sự so sánh cho thấy Vickers không lỗi thời, mà nó được thiết kế cho một loại chiến tranh khác.
6. Các biến thể
Vickers Mk I và việc dùng cho bộ binh
Vickers Mk I là phiên bản bộ binh tiêu chuẩn của súng, được tiếp nhận năm 1912 và sản xuất với số lượng lớn cho Quân đội Anh và xuất khẩu. Mk I dùng đạn .303 British, và được dùng trên giá chân chống để yểm trợ bộ binh. Thiết kế của súng được tinh chỉnh trong quá trình sản xuất, với các cải tiến cho khóa, áo nước, và kính ngắm, nhưng thiết kế cơ bản vẫn không đổi. Mk I phục vụ suốt Chiến tranh thế giới thứ nhất, trong thời kỳ giữa hai cuộc chiến, và trong Chiến tranh thế giới thứ hai, và vẫn phục vụ trong Quân đội Anh đến năm 1968. Thời gian phục vụ dài của Mk I là minh chứng cho tính đúng đắn của thiết kế, và súng trở thành tiêu chuẩn để đo các súng máy hạng trung khác. Mk I được Vickers và Nhà máy Vũ khí Hoàng gia tại Enfield sản xuất, và cũng được sản xuất theo giấy phép tại các nước khác.
Việc dùng Mk I cho bộ binh là vai trò chính của súng, và đây là phiên bản thường thấy nhất trong ảnh chụp của Chiến tranh thế giới thứ nhất và thứ hai. Súng được dùng trong phòng thủ chiến hào, yểm trợ các cuộc tấn công của bộ binh, và trong màn đạn súng máy, và độ tin cậy của nó khiến nó trở thành xương sống của hỏa lực bộ binh Anh. Trọng lượng và việc làm mát bằng nước của Mk I khiến nó không phù hợp với chiến tranh cơ động, nhưng khả năng bắn liên tục của nó khiến nó không thể thiếu trong các vị trí tĩnh. Việc dùng súng cho bộ binh tiếp tục đến Chiến tranh Triều Tiên và Tình trạng Khẩn cấp Malaya, nơi nó được dùng trong phòng thủ các vị trí và yểm trợ các cuộc tuần tra. Thời gian phục vụ dài của Mk I trong vai trò bộ binh là thước đo hiệu quả của nó, và súng vẫn là một trong những vũ khí được tôn trọng nhất trong lịch sử quân sự Anh.
Các biến thể máy bay và hải quân
Vickers được cải biến cho máy bay và hải quân, với các phiên bản bỏ áo nước và dùng làm mát bằng không khí để tiết kiệm trọng lượng. Phiên bản máy bay, Vickers Mk I*, được dùng làm súng đồng bộ trên các máy bay tiêm kích Anh trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, trong đó có Sopwith Camel và S.E.5a, nơi nó bắn xuyên qua cánh quạt. Vickers máy bay nhẹ hơn phiên bản bộ binh, và có cơ cấu nạp đạn khác, nhưng chia sẻ cùng cơ cấu Maxim cơ bản. Phiên bản hải quân được dùng trên tàu để phòng không, và được lắp trên bệ hoặc trên chân chống. Vickers cũng được cải biến làm súng máy xe tăng, và được dùng trong các xe tăng Anh trong Chiến tranh thế giới thứ nhất và thời kỳ giữa hai cuộc chiến. Những biến thể này chứng minh tính linh hoạt của thiết kế Vickers, và sự dễ dàng cải biến nó cho các vai trò khác nhau. Các biến thể máy bay và hải quân được sản xuất với số lượng nhỏ hơn phiên bản bộ binh, nhưng chúng quan trọng theo cách riêng.
Vickers máy bay đặc biệt có ý nghĩa, vì nó là một trong những súng máy đầu tiên được đồng bộ để bắn xuyên qua cánh quạt, một công nghệ làm nên máy bay tiêm kích. Độ tin cậy và tốc độ bắn của Vickers khiến nó phù hợp với không chiến, và nó được Quân đoàn Bay Hoàng gia và Không quân Hoàng gia dùng suốt Chiến tranh thế giới thứ nhất. Vickers hải quân được dùng để phòng không, và được lắp trên tàu đủ mọi kích cỡ, từ tàu khu trục đến thiết giáp hạm. Vickers xe tăng được dùng trong xe tăng Mark I và các xe tăng Anh sau này, nơi nó bảo vệ cự ly gần chống bộ binh. Những biến thể này cho thấy Vickers không chỉ là vũ khí bộ binh mà là một thiết kế linh hoạt có thể cải biến theo nhu cầu của Lục quân, Hải quân và Không quân.
Vickers .50 và súng máy hạng nặng
Vickers .50 là súng máy hạng nặng dựa trên thiết kế Vickers, dùng đạn cỡ .50 (12,7 mm) và nhằm mục đích phòng không và chống tăng. Vickers .50 được đưa vào biên chế trong những năm 1930, và được Quân đội Anh và Hải quân Hoàng gia dùng để phòng không, lắp trên tàu và trên giá mặt đất. Súng lớn hơn và nặng hơn Vickers .303, và có tốc độ bắn cao hơn cùng tầm bắn xa hơn. Vickers .50 được dùng trong Chiến tranh thế giới thứ hai, đáng chú ý trong việc phòng thủ Malta và trong chiến dịch Bắc Phi, nơi nó được lắp trên phương tiện và trên các vị trí tĩnh. Sản lượng của súng bị hạn chế, và sau chiến tranh nó bị súng máy Browning cỡ .50 của Mỹ thay thế, loại súng sẵn có rộng rãi hơn. Vickers .50 là lời nhắc về tính linh hoạt của thiết kế Vickers, và về việc Quân đội Anh tìm kiếm một súng máy hạng nặng trong thời kỳ giữa hai cuộc chiến.
Vickers trong biên chế nước ngoài
Vickers được hàng chục nước dùng, và được sản xuất theo giấy phép tại một số nước trong đó. Súng được các quân đội Khối Thịnh vượng chung tiếp nhận, trong đó có Canada, Úc, New Zealand, Nam Phi và Ấn Độ, và phục vụ cùng lực lượng Khối Thịnh vượng chung trong cả hai cuộc chiến tranh thế giới. Vickers cũng được xuất khẩu sang các nước tại châu Âu, châu Á và Nam Mỹ, và được quân đội Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Trung Quốc, Nhật Bản và nhiều nước khác dùng. Độ tin cậy và thời gian phục vụ dài của súng khiến nó trở thành mặt hàng xuất khẩu phổ biến, và Vickers bán súng cho bất kỳ nước nào muốn mua. Việc phục vụ nước ngoài của Vickers gồm Nội chiến Tây Ban Nha, Chiến tranh Trung–Nhật, và Chiến tranh thế giới thứ hai, nơi nó được cả lực lượng Đồng minh và phe Trục dùng. Việc dùng súng rộng rãi là thước đo danh tiếng của nó, và đảm bảo Vickers trở thành một trong những súng máy nổi tiếng nhất thế giới.
Việc phục vụ nước ngoài của Vickers tiếp tục sau Chiến tranh thế giới thứ hai, khi súng được quân đội của các nước mới độc lập và lực lượng Khối Thịnh vượng chung dùng. Súng vẫn phục vụ trong một số quân đội đến những năm 1970, lâu sau khi nó bị thay thế tại Anh. Thành công xuất khẩu của Vickers phản ánh chất lượng thiết kế và danh tiếng của công ty Vickers, một trong những nhà sản xuất vũ khí hàng đầu thế giới. Việc phục vụ nước ngoài của súng cũng có nghĩa là Vickers được dùng trong các xung đột trên khắp thế giới, từ rừng rậm Malaya đến sa mạc Trung Đông, và độ tin cậy của nó trong điều kiện khắc nghiệt được binh lính khắp nơi đánh giá cao. Việc phục vụ toàn cầu của Vickers là minh chứng cho thiết kế và vị trí của nó trong lịch sử súng máy.
7. Tham chiến
Mặt trận phía Tây 1914–1918
Vickers phục vụ suốt Chiến tranh thế giới thứ nhất trên Mặt trận phía Tây, nơi nó trở thành một trong những vũ khí đáng sợ nhất của xung đột. Súng được dùng trong phòng thủ chiến hào, yểm trợ các cuộc tấn công của bộ binh, và trong màn đạn súng máy, trong đó số lượng lớn súng bắn đồng thời để tạo ra một bức màn hỏa lực. Quân đoàn Súng máy, đơn vị vận hành Vickers, phát triển học thuyết về màn đạn, và nòng làm mát bằng nước của súng cho phép nó duy trì hỏa lực trong nhiều giờ. Hành động nổi tiếng nhất của Vickers là tại High Wood trên sông Somme tháng 8 năm 1916, khi mười khẩu súng bắn khoảng một triệu viên đạn trong mười hai giờ. Việc phục vụ của súng trên Mặt trận phía Tây đã xác lập danh tiếng của nó, và Vickers trở thành biểu tượng cho hỏa lực Anh. Quân đoàn Súng máy chịu thương vong nặng nề, với hơn 12.000 người thiệt mạng, minh chứng cho tầm quan trọng của súng và sự nguy hiểm của vai trò của nó ở tuyến đầu.
Việc phục vụ của Vickers trên Mặt trận phía Tây không giới hạn ở Somme. Súng được dùng trong mọi cuộc tấn công lớn của Anh trong chiến tranh, từ Loos năm 1915 đến Trăm Ngày năm 1918, và được dùng trong phòng thủ Ypres và các trận Arras và Passchendaele. Độ tin cậy của súng trong bùn và lạnh của Mặt trận phía Tây là đáng kể, và các kíp của nó học cách bảo dưỡng nó trong điều kiện tồi tệ nhất. Việc phục vụ của Vickers trên Mặt trận phía Tây là nền tảng cho danh tiếng của nó, và hiệu năng của súng trong cuộc chiến đó định hình việc dùng nó trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Kinh nghiệm của Quân đoàn Súng máy trên Mặt trận phía Tây, và học thuyết mà nó phát triển, được tiếp nối vào thời kỳ giữa hai cuộc chiến, khi Vickers vẫn là súng máy hạng trung tiêu chuẩn của Quân đội Anh.
Những năm giữa hai cuộc chiến và Đế quốc
Trong thời kỳ giữa hai cuộc chiến, Vickers phục vụ cùng Quân đội Anh trong việc phòng thủ Đế quốc, tại Ấn Độ, Trung Đông, và châu Phi. Súng được dùng trong các chiến dịch trên Biên giới Tây Bắc, trong Cuộc nổi dậy Ả Rập tại Palestine, và trong việc phòng thủ Kênh đào Suez. Độ tin cậy của Vickers trong điều kiện khắc nghiệt, trong nóng, bụi và mưa, khiến nó lý tưởng cho việc phục vụ đế quốc, và khả năng bắn liên tục của nó được đánh giá cao trong việc phòng thủ các đồn biệt lập. Súng cũng được Quân đội Anh dùng tại Ireland trong Chiến tranh Độc lập, và trong giai đoạn đầu của Chiến tranh thế giới thứ hai, nó là súng máy hạng trung tiêu chuẩn của Quân đội. Thời kỳ giữa hai cuộc chiến là thời gian sản xuất hạn chế và phát triển chậm, nhưng Vickers vẫn phục vụ, và thiết kế của nó được tinh chỉnh với các cải tiến cho chân chống và kính ngắm. Việc phục vụ giữa hai cuộc chiến của súng ít kịch tính hơn việc phục vụ thời chiến, nhưng nó quan trọng trong việc duy trì năng lực súng máy của Quân đội.
Việc phục vụ giữa hai cuộc chiến của Vickers cũng gồm việc các quân đội Khối Thịnh vượng chung dùng nó, những quân đội tiếp nhận súng và dùng nó trong các chiến dịch đế quốc của riêng họ. Việc phục vụ của súng tại Ấn Độ, đặc biệt, rất rộng, và Quân đội Ấn Độ dùng Vickers suốt thời kỳ giữa hai cuộc chiến và trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Những năm giữa hai cuộc chiến của Vickers là giai đoạn củng cố, trong đó học thuyết của súng được tinh chỉnh và các kíp của nó được huấn luyện cho cuộc chiến sắp tới. Quân đoàn Súng máy, đã bị giải tán sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, không được tái lập, và Vickers được các tiểu đoàn bộ binh vận hành, mỗi tiểu đoàn có một trung đội súng máy. Việc phục vụ giữa hai cuộc chiến của súng đảm bảo Quân đội Anh bước vào Chiến tranh thế giới thứ hai với một súng máy đã được chứng minh và các kíp đã được huấn luyện.
Chiến tranh thế giới thứ hai
Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Vickers phục vụ tại mọi chiến trường, từ sa mạc Bắc Phi đến rừng rậm Miến Điện, từ bãi biển Normandy đến các ngọn đồi Ý. Súng được dùng trong phòng thủ các vị trí, yểm trợ các cuộc tấn công của bộ binh, và trong màn đạn súng máy, và độ tin cậy của nó khiến nó trở thành xương sống của hỏa lực bộ binh Anh. Việc làm mát bằng nước của Vickers là một thách thức trên sa mạc, nơi nước khan hiếm, nhưng khả năng bắn liên tục của súng được đánh giá cao, và các kíp của nó học cách tiết kiệm nước bằng cách dùng bình ngưng hơi nước và thu thập nước từ bất kỳ nguồn nào có sẵn. Tại Miến Điện, Vickers được dùng trong phòng thủ Kohima và Imphal, nơi hỏa lực của nó mang tính quyết định trong việc đẩy lùi các cuộc tấn công của Nhật. Tại Normandy, Vickers được dùng trong vùng bocage, nơi hỏa lực liên tục của nó hiệu quả trước bộ binh Đức trong các hàng rào cây.
Việc phục vụ của Vickers trong Chiến tranh thế giới thứ hai rất rộng, và súng được lực lượng Anh, Khối Thịnh vượng chung và Đồng minh dùng trong mọi chiến dịch. Độ tin cậy và khả năng bắn liên tục của súng khiến nó lý tưởng cho chiến tranh tĩnh của chiến dịch Ý và phòng thủ các vị trí tại Viễn Đông. Vickers cũng được dùng trong Chiến tranh Triều Tiên, nơi nó phục vụ cùng lực lượng Anh và Khối Thịnh vượng chung, và trong Tình trạng Khẩn cấp Malaya, nơi nó được dùng trong phòng thủ các vị trí và yểm trợ các cuộc tuần tra. Việc phục vụ của súng trong Chiến tranh thế giới thứ hai là dài nhất và đa dạng nhất trong sự nghiệp của nó, và nó chứng minh khả năng thích ứng của Vickers với các khí hậu khác nhau và các loại chiến tranh khác nhau. Súng vẫn phục vụ sau chiến tranh, và không bị thay thế cho đến những năm 1960.
Vickers tại El Alamein và tại Miến Điện
Việc phục vụ của Vickers tại El Alamein tháng 10 và tháng 11 năm 1942 là một trong những hành động quan trọng nhất của nó trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Súng được dùng trong màn đạn súng máy trước cuộc tấn công của Anh, và hỏa lực liên tục của nó chế áp các vị trí Đức và Ý, cho phép bộ binh tiến lên. Độ tin cậy của Vickers trên sa mạc, dù nước khan hiếm, là đáng kể, và các kíp của nó làm việc suốt đêm để giữ súng bắn. Tại Miến Điện, Vickers được dùng trong phòng thủ Kohima tháng 4 năm 1944, nơi một đồn nhỏ của Anh và Ấn Độ chống chọi một sư đoàn Nhật. Các khẩu Vickers tại Kohima bắn liên tục nhiều ngày, và hỏa lực của chúng mang tính quyết định trong phòng thủ. Việc phục vụ của súng tại El Alamein và tại Kohima chứng minh giá trị của nó trong cả chiến tranh sa mạc và rừng rậm, và cho thấy thiết kế của Vickers, có từ năm 1912, vẫn hiệu quả ba mươi năm sau đó.
8. Điểm mạnh
Điểm mạnh lớn nhất của Vickers là độ tin cậy và khả năng duy trì hỏa lực trong thời gian dài. Nòng làm mát bằng nước cho phép súng bắn liên tục nhiều giờ, miễn là được cung cấp nước và đạn dược, và cơ cấu của súng đơn giản và đã được chứng minh. Độ tin cậy của Vickers là huyền thoại, và người ta nói rằng một khẩu Vickers sẽ bắn miễn là được cung cấp đạn dược và nước. Tốc độ bắn của súng, khoảng 450 đến 500 phát mỗi phút, thấp hơn một số súng máy khác, nhưng khả năng bắn liên tục của nó là không có đối thủ. Độ tin cậy của Vickers được chứng minh tại High Wood năm 1916, nơi mười khẩu súng bắn khoảng một triệu viên đạn trong mười hai giờ mà không hỏng, và được chứng minh lại tại Kohima năm 1944, nơi súng bắn nhiều ngày không ngừng. Độ tin cậy của Vickers là lý do nó vẫn phục vụ hơn năm mươi năm, và là di sản bền vững nhất của súng.
Khả năng bắn liên tục của Vickers cũng là sản phẩm của thiết kế. Áo nước bảo vệ nòng khỏi quá nóng, và việc nạp bằng dây đạn cho phép súng được cung cấp đạn dược liên tục. Chân chống của súng cung cấp bệ ổn định, và kính ngắm của súng cho phép nó ngắm chính xác vào các mục tiêu xa. Hỏa lực liên tục của Vickers được dùng trong màn đạn súng máy, trong đó súng bắn nhiều giờ để chế áp các vị trí địch, và trong phòng thủ các vị trí, nơi hỏa lực của súng có thể chặn một cuộc tấn công của bộ binh. Độ tin cậy và hỏa lực liên tục của Vickers khiến nó trở thành vũ khí lý tưởng cho những vai trò này, và hiệu năng của nó trong đó không có súng máy nào khác cùng thời sánh được. Hiệu năng của súng là sản phẩm của thiết kế, và thiết kế của nó là sản phẩm của cơ cấu Maxim và các cải tiến của Vickers.
9. Điểm yếu
Điểm yếu lớn nhất của Vickers là trọng lượng và thiếu khả năng cơ động. Súng, tính cả chân chống và nước, nặng hơn 45 kg, và tổ súng mang hơn 60 kg trang bị. Súng không thể do một người mang, và di chuyển chậm, khiến nó không phù hợp với chiến tranh cơ động. Trọng lượng của Vickers là hệ quả của việc làm mát bằng nước và chân chống, cả hai đều thiết yếu cho khả năng bắn liên tục, nhưng khiến súng nặng và cồng kềnh. Tốc độ bắn của súng, dù đủ cho hỏa lực liên tục, thấp hơn MG42 của Đức, bắn hơn 1.000 phát mỗi phút, và dây đạn vải của Vickers dễ bị ẩm và hư hỏng. Đạn .303 của súng cũng kém mạnh hơn đạn lớn hơn mà một số súng máy khác dùng, dù nó đủ cho mục đích của mình.
Những hạn chế của Vickers được Quân đội Anh hiểu rõ, đơn vị dùng súng trong các vai trò giảm thiểu điểm yếu của nó. Súng được dùng trong các vị trí tĩnh, trong phòng thủ, và trong màn đạn, nơi trọng lượng của nó không phải là bất lợi, và nó không được dùng trong các chiến dịch cơ động nơi tốc độ là thiết yếu. Trọng lượng của súng được chấp nhận vì khả năng bắn liên tục của nó được đánh giá cao hơn khả năng cơ động, và vì học thuyết của Quân đội Anh nhấn mạnh vai trò của súng máy trong phòng thủ và yểm trợ các cuộc tấn công của bộ binh. Những hạn chế của Vickers là lý do nó cuối cùng bị súng máy đa dụng thay thế, loại súng nhẹ hơn, cơ động hơn, và có khả năng cả bắn liên tục lẫn tác chiến cơ động. Tuy nhiên, trọng lượng của Vickers cũng là dấu hiệu cho sức mạnh của nó: kết cấu nặng của súng là lý do nó đáng tin cậy và bền lâu đến vậy.
10. Bên sử dụng & di sản
Bên sử dụng
Đơn vị vận hành chính của Vickers là Quân đội Anh, dùng súng từ năm 1912 đến 1968. Súng được cấp cho các tiểu đoàn bộ binh, cho Quân đoàn Súng máy trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, và cho Quân đoàn Thiết giáp Hoàng gia cùng các binh chủng khác trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Vickers cũng được các quân đội Khối Thịnh vượng chung dùng, trong đó có Canada, Úc, New Zealand, Nam Phi và Ấn Độ, và phục vụ cùng lực lượng Khối Thịnh vượng chung trong cả hai cuộc chiến tranh thế giới và tại Triều Tiên. Quân đội Canada dùng Vickers trong Chiến tranh thế giới thứ nhất và Chiến tranh thế giới thứ hai, và Quân đội Úc dùng súng tại Trung Đông và Thái Bình Dương. Quân đội Ấn Độ dùng Vickers rộng rãi, và súng vẫn phục vụ tại Ấn Độ sau độc lập. Việc phục vụ Khối Thịnh vượng chung của Vickers rất rộng, và súng trở thành súng máy hạng trung tiêu chuẩn của Đế quốc Anh và Khối Thịnh vượng chung. Các đơn vị vận hành súng đánh giá cao độ tin cậy và khả năng bắn liên tục của nó, và thời gian phục vụ dài của nó là minh chứng cho hiệu quả của nó.
Việc phục vụ Anh và Khối Thịnh vượng chung của Vickers là dài nhất và quan trọng nhất trong sự nghiệp của nó, và lịch sử của súng gắn chặt với lịch sử của Quân đội Anh. Súng được dùng trong mọi chiến dịch của Anh từ năm 1914 đến 1968, và các kíp của nó gồm một số binh lính được huấn luyện cao nhất trong Quân đội. Quân đoàn Súng máy, đơn vị vận hành Vickers trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, là một trong những đơn vị được tặng thưởng nhiều nhất trong Quân đội Anh, và các thành viên của nó gồm một số người nhận Huân chương Victoria. Việc phục vụ của Vickers cùng các quân đội Khối Thịnh vượng chung đảm bảo súng được dùng trên khắp thế giới, từ Mặt trận phía Tây đến rừng rậm Miến Điện, và độ tin cậy của nó trong các khí hậu khác nhau được binh lính khắp nơi đánh giá cao. Các đơn vị vận hành Anh và Khối Thịnh vượng chung của súng là những người dùng chính của nó, và kinh nghiệm của họ định hình học thuyết và danh tiếng của súng.
Vickers được xuất khẩu sang hàng chục nước, và được sản xuất theo giấy phép tại một số nước trong đó. Súng được quân đội Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Trung Quốc, Nhật Bản, và nhiều nước khác tiếp nhận, và được dùng trong các xung đột trên khắp thế giới. Thành công xuất khẩu của Vickers phản ánh chất lượng thiết kế và danh tiếng của công ty Vickers, một trong những nhà sản xuất vũ khí hàng đầu thế giới. Súng được sản xuất theo giấy phép tại Hoa Kỳ, Nhật Bản, và các nước khác, và được cả lực lượng Đồng minh và phe Trục dùng trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Việc phục vụ nước ngoài của Vickers gồm Nội chiến Tây Ban Nha, nơi nó được cả hai bên dùng, và Chiến tranh Trung–Nhật, nơi nó được Quân đội Trung Quốc dùng. Việc dùng súng rộng rãi đảm bảo nó trở thành một trong những súng máy nổi tiếng nhất thế giới, và độ tin cậy của nó được binh lính trong mọi khí hậu đánh giá cao.
Việc xuất khẩu và sản xuất theo giấy phép của Vickers tiếp tục sau Chiến tranh thế giới thứ hai, khi súng được quân đội của các nước mới độc lập và lực lượng Khối Thịnh vượng chung dùng. Súng vẫn phục vụ trong một số quân đội đến những năm 1970, lâu sau khi nó bị thay thế tại Anh. Việc phục vụ toàn cầu của Vickers là thước đo danh tiếng của nó, và đảm bảo thiết kế của súng ảnh hưởng đến sự phát triển súng máy trên khắp thế giới. Các đơn vị sử dụng xuất khẩu của súng gồm các nước tại châu Âu, châu Á, châu Phi và Nam Mỹ, và Vickers được dùng trong các xung đột từ Nội chiến Tây Ban Nha đến Chiến tranh Triều Tiên. Việc phục vụ nước ngoài của súng rất rộng, và là minh chứng cho tính đúng đắn của thiết kế và chất lượng chế tạo của nó.
Di sản & ảnh hưởng
Vickers là súng máy phục vụ lâu nhất trong lịch sử Anh, với thời gian phục vụ hơn năm mươi năm, từ năm 1912 đến 1968. Tuổi thọ của súng là sản phẩm của độ tin cậy, khả năng bắn liên tục, và tính đúng đắn của thiết kế. Vickers phục vụ trong hai cuộc chiến tranh thế giới, tại Triều Tiên, và trong hàng chục xung đột nhỏ hơn, và được Quân đội Anh dùng tại mọi chiến trường. Thời gian phục vụ dài của súng là thước đo hiệu quả của nó, và là minh chứng cho chất lượng của cơ cấu Maxim và các cải tiến của Vickers. Vickers cuối cùng bị súng máy đa dụng, L7 GPMG, thay thế, loại súng kết hợp khả năng bắn liên tục của Vickers với khả năng cơ động của MG42 Đức. Thiết kế của GPMG chịu ảnh hưởng của Vickers, và di sản của súng sống tiếp trong các súng máy hiện tại của Quân đội Anh. Thời gian phục vụ dài của Vickers không có súng máy Anh nào khác sánh được, và nó vẫn là biểu tượng cho kỹ thuật Anh.
Di sản của Vickers cũng nằm trong học thuyết mà nó giúp tạo ra. Quân đoàn Súng máy, đơn vị vận hành Vickers trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, phát triển học thuyết về màn đạn súng máy, trong đó súng bắn gián tiếp vào các mục tiêu xa, dùng cùng phương pháp như pháo binh. Học thuyết này được tiếp nối vào Chiến tranh thế giới thứ hai, và ảnh hưởng đến sự phát triển chiến thuật súng máy trong Quân đội Anh và các quân đội khác. Khả năng bắn gián tiếp của Vickers, cho phép nó giao chiến với các mục tiêu cách vài nghìn yard, là một đổi mới đáng kể, và nó chứng minh súng máy có thể được dùng làm vũ khí chế áp trên khoảng cách xa. Di sản của súng trong học thuyết quan trọng không kém di sản của nó trong phần cứng, và nó định hình cách súng máy được dùng trong nhiều thập kỷ sau khi chính Vickers đã bị thay thế.
Vickers là một trong những súng máy nổi tiếng nhất trong lịch sử, và hình dáng đặc trưng của nó, với áo nước và chân chống, có thể nhận ra ngay lập tức. Súng được bảo tồn trong các bảo tàng trên khắp thế giới, trong đó có Bảo tàng Chiến tranh Đế quốc tại London, Bảo tàng Xe tăng tại Bovington, và Bảo tàng Quân đội Quốc gia, nơi nó được trưng bày cùng các vũ khí khác của Chiến tranh thế giới thứ nhất và thứ hai. Vickers cũng được nhớ đến trong lịch sử của Quân đoàn Súng máy, mà các thành viên của nó gồm một số người nhận Huân chương Victoria, và trong lời kể của binh lính từng dùng súng trong chiến đấu. Hành động nổi tiếng nhất của súng, tại High Wood năm 1916, được tưởng niệm trong lịch sử của Quân đoàn Súng máy và trong các hiện vật trưng bày của Bảo tàng Xe tăng. Vị trí của Vickers trong ký ức đại chúng phản ánh độ tin cậy, khả năng bắn liên tục, và thời gian phục vụ dài của nó, và đảm bảo súng sẽ tiếp tục được nghiên cứu và ghi nhớ.
Di sản văn hóa của Vickers vượt ra ngoài bảo tàng và sử liệu. Súng đã xuất hiện trong phim ảnh, chương trình truyền hình, và trò chơi điện tử, nơi nó thường được mô tả như súng máy điển hình của Chiến tranh thế giới thứ nhất. Vẻ ngoài đặc trưng của súng, với áo nước bằng đồng và chân chống, đã khiến nó trở thành biểu tượng cho sự thống trị của súng máy trên các chiến trường thế kỷ 20. Danh tiếng của Vickers trong số các cựu binh là đáng kể: binh lính từng dùng súng nhớ độ tin cậy và hỏa lực của nó, và họ quý trọng sự tự tin mà hỏa lực liên tục của nó mang lại cho họ. Vị trí của súng trong ký ức là minh chứng cho hiệu quả và thời gian phục vụ dài của nó, và đảm bảo Vickers sẽ vẫn là một trong những vũ khí nổi tiếng nhất của thế kỷ 20.
Vì sao Vickers bền bỉ
Vickers bền bỉ hơn năm mươi năm vì thiết kế của nó đúng đắn, độ tin cậy của nó không có đối thủ, và khả năng bắn liên tục của nó được Quân đội Anh đánh giá cao. Việc làm mát bằng nước của súng, khiến nó nặng, cũng là lý do nó có thể bắn nhiều giờ mà không quá nóng, và cơ cấu Maxim của nó đơn giản và đã được chứng minh. Tuổi thọ của Vickers cũng là sản phẩm của tính bảo thủ của Quân đội Anh, đơn vị ngần ngại thay thế một vũ khí đang hoạt động tốt, và khả năng thích ứng của súng với các vai trò và khí hậu khác nhau. Sự bền bỉ của súng là lời nhắc rằng một vũ khí được thiết kế tốt có thể vẫn hiệu quả lâu sau khi thiết kế của nó đã trở nên lỗi thời, và độ tin cậy cùng hỏa lực liên tục là những phẩm chất mà quân đội đánh giá cao. Sự bền bỉ của Vickers là đặc điểm đáng chú ý nhất của nó, và là lý do súng được nhớ đến như một trong những súng máy vĩ đại trong lịch sử. Không súng máy Anh nào khác phục vụ lâu đến vậy, và không vũ khí nào khác thể hiện trọn vẹn các đức tính về độ tin cậy, hỏa lực liên tục và kỹ thuật đúng đắn đến thế.
Hiện vật còn lại
Một số lượng đáng kể súng máy Vickers còn tồn tại trong các bảo tàng trên khắp thế giới, phản ánh sản lượng lớn và thời gian phục vụ dài của súng. Bảo tàng Chiến tranh Đế quốc tại London giữ một số ví dụ, trong đó có súng dùng trên Mặt trận phía Tây trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, và Bảo tàng Xe tăng tại Bovington trưng bày một khẩu Vickers cùng các vũ khí khác của thời kỳ. Bảo tàng Quân đội Quốc gia tại London giữ một khẩu Vickers, và Kho Vũ khí Hoàng gia tại Leeds trưng bày súng trong bộ sưu tập của mình. Tại Canada, Bảo tàng Chiến tranh Canada tại Ottawa trưng bày một khẩu Vickers, và Bảo tàng Trung đoàn Hoàng gia Canada giữ các ví dụ. Tại Úc, Đài Tưởng niệm Chiến tranh Úc tại Canberra có một khẩu Vickers, và Bảo tàng Quân đội Tây Úc trưng bày súng. Tại New Zealand, Bảo tàng Quân đội Quốc gia tại Waiouru giữ một khẩu Vickers, và Bảo tàng Tưởng niệm Chiến tranh Auckland trưng bày súng. Những ví dụ tại bảo tàng này có giá trị vì chúng cho thấy áo nước, chân chống và dây đạn của súng, điều khó cảm nhận được qua ảnh chụp.
Các ví dụ tại bảo tàng ở Anh và Khối Thịnh vượng chung được bảo tồn đặc biệt tốt, và chúng gồm súng từng phục vụ trong Chiến tranh thế giới thứ nhất và thứ hai. Các ví dụ của Bảo tàng Chiến tranh Đế quốc gồm một khẩu Vickers dùng tại High Wood năm 1916, và ví dụ của Bảo tàng Xe tăng được trưng bày cùng chân chống và hộp đạn. Khẩu Vickers của Đài Tưởng niệm Chiến tranh Úc được dùng tại Trung Đông trong Chiến tranh thế giới thứ hai, và ví dụ của Bảo tàng Chiến tranh Canada được dùng trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Những ví dụ này là lời nhắc về thời gian phục vụ dài của Vickers và tầm quan trọng của nó đối với quân đội Anh và Khối Thịnh vượng chung. Việc các khẩu súng còn tồn tại trong bảo tàng đảm bảo các thế hệ tương lai có thể thấy vũ khí đã cung cấp hỏa lực bộ binh Anh hơn nửa thế kỷ, và có thể cảm nhận thiết kế và kết cấu của nó.
Các khẩu súng Vickers còn tồn tại khác gồm các ví dụ tại Bảo tàng Súng Quốc gia tại Hoa Kỳ, và tại các bảo tàng quân sự tại châu Âu, châu Á và Nam Mỹ. Vickers cũng thuộc sở hữu tư nhân, và các ví dụ đã vô hiệu hóa thuộc về các nhà sưu tập tại Anh, châu Âu và Bắc Mỹ. Súng vẫn được những người đam mê và các nhóm tái hiện quân sự bắn, những người đánh giá cao độ tin cậy và ý nghĩa lịch sử của nó. Hiệp hội Sưu tập và Nghiên cứu Súng máy Vickers, một tổ chức Anh, duy trì một bộ sưu tập súng Vickers và bắn chúng tại các sự kiện công cộng, chứng minh khả năng bắn liên tục của súng. Các ví dụ còn bắn được đặc biệt có giá trị, vì chúng cho thấy súng đang hoạt động, với áo nước bốc hơi và dây đạn chạy qua cơ cấu. Việc Vickers còn tồn tại trong tình trạng bắn được là minh chứng cho kết cấu chắc chắn của nó, và đảm bảo âm thanh đặc trưng của súng và hỏa lực liên tục của nó vẫn có thể trải nghiệm ngày nay.
Các khẩu súng Vickers còn tồn tại ở nước ngoài gồm các ví dụ trong bảo tàng của các nước từng dùng súng trong biên chế nước ngoài, trong đó có Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và Trung Quốc. Việc súng còn tồn tại tại các nước này phản ánh việc xuất khẩu rộng rãi và thời gian phục vụ dài của nó cùng các quân đội nước ngoài. Các ví dụ còn bắn được, được những người đam mê và Hiệp hội Sưu tập và Nghiên cứu Súng máy Vickers duy trì, là mối liên hệ sống động với lịch sử của súng, và cho phép công chúng thấy và nghe một vũ khí đã phục vụ hơn năm mươi năm. Việc Vickers còn tồn tại trong bảo tàng và trong tình trạng bắn được đảm bảo súng sẽ tiếp tục được nghiên cứu và đánh giá cao, và vị trí của nó trong lịch sử súng máy sẽ không bị lãng quên.
11. Câu hỏi thường gặp
Súng máy Vickers phục vụ trong bao lâu?
Vickers phục vụ trong Quân đội Anh từ năm 1912 đến 1968, một giai đoạn 56 năm. Nó vẫn được một số quân đội khác dùng đến những năm 1970. Đây là súng máy phục vụ lâu nhất trong lịch sử Anh.
Chuyện gì đã xảy ra tại High Wood năm 1916?
Tại High Wood trên sông Somme tháng 8 năm 1916, mười khẩu Vickers của Đại đội Súng máy 100 bắn khoảng một triệu viên đạn trong mười hai giờ để yểm trợ một cuộc tấn công của bộ binh. Kỳ tích chứng minh khả năng bắn liên tục của Vickers và trở thành huyền thoại.
Vì sao Vickers làm mát bằng nước?
Làm mát bằng nước cho phép Vickers bắn liên tục nhiều giờ mà nòng không quá nóng. Áo nước hấp thụ nhiệt khi bắn, và nước được bổ sung khi nó sôi bay hơi. Súng làm mát bằng không khí chỉ có thể bắn thành loạt ngắn trước khi quá nóng.
Vickers nặng bao nhiêu?
Súng nặng khoảng 18,1 kg, chân chống khoảng 23 kg, và nước khoảng 4 kg, tổng cộng hơn 45 kg trước khi cộng đạn dược. Một tổ súng đầy đủ mang hơn 60 kg trang bị.
Vũ khí nào thay thế Vickers?
Vickers bị súng máy đa dụng L7 (GPMG) thay thế trong những năm 1960. GPMG kết hợp khả năng bắn liên tục của Vickers với khả năng cơ động của MG42 Đức, và vẫn phục vụ trong quân đội Anh ngày nay.
Vickers có còn được bắn ngày nay không?
Có. Hiệp hội Sưu tập và Nghiên cứu Súng máy Vickers tại Anh duy trì các ví dụ còn bắn được và trình diễn súng tại các sự kiện công cộng. Các ví dụ đã vô hiệu hóa được giữ trong các bảo tàng và bộ sưu tập tư nhân trên khắp thế giới.
12. Nguồn
- Ian Hogg, The Vickers Machine Gun (Greenhill Books) — lịch sử và thiết kế của súng máy Vickers.
- Dolf Goldsmith, The Grand Old Lady of No Man’s Land: The Vickers Machine Gun (Collector Grade Publications) — High Wood và khả năng bắn liên tục.
- Bảo tàng Xe tăng, Bovington, hồ sơ bộ sưu tập súng máy Vickers — các hiện vật còn lại.
- Bảo tàng Chiến tranh Đế quốc, London, hiện vật trưng bày và hồ sơ súng máy Vickers — lịch sử phục vụ.
- Martin Pegler, The Vickers-Maxim Machine Gun (Osprey Publishing) — cơ cấu Maxim và các biến thể.
- Bộ Chiến tranh Anh, Handbook of the Vickers Machine Gun (sổ tay kỹ thuật thời chiến) — thông số, vận hành và bảo dưỡng.