Súng trường MAS-36

1. Mở đầu

Súng trường MAS-36, tên chính thức là Fusil MAS Modèle 36, là súng trường bắn phát một tiêu chuẩn của Lục quân Pháp trong Thế chiến II và thời kỳ sau chiến tranh, vũ khí 7,5 mm được thiết kế để thay thế các súng trường Lebel và Berthier già cỗi vốn phục vụ từ thế kỷ XIX. Được tiếp nhận năm 1936 và sản xuất bởi Xưởng vũ khí Saint-Étienne (Manufacture d’armes de Saint-Étienne), MAS-36 là súng trường hiện đại, đơn giản, với tay khóa cong, thước ngắm lỗ sau, và lưỡi lê nhọn đặc trưng cất trong ống dưới nòng súng.

Khoảng 1,1 triệu khẩu MAS-36 được chế tạo giai đoạn 1936 đến thập niên 1960, và súng trường phục vụ trong Trận chiến nước Pháp năm 1940, cùng lực lượng Pháp Tự do và Kháng chiến, và trong các cuộc chiến tại Đông Dương và Algeria, nơi nó vẫn là vũ khí tiêu chuẩn của bộ binh Pháp đến thập niên 1950.

MAS-36 là súng trường bắn phát một cuối cùng được một quân đội lớn ở châu Âu tiếp nhận, và là biểu tượng của truyền thống quân sự Pháp giữa thế kỷ XX.

Quá trình phục vụ của MAS-36 năm 1940 bị hạn chế, vì sản xuất diễn ra chậm và nhiều đơn vị Pháp vẫn mang Lebel và Berthier khi chiến tranh bùng nổ. Thời khắc đẹp nhất của súng trường đến sau chiến tranh, tại Đông Dương và Algeria, nơi độ tin cậy của nó trong điều kiện rừng rậm và sa mạc được đánh giá cao, và nơi độ chính xác cùng độ chắc chắn của nó khiến nó trở thành vũ khí đáng tin cậy.

MAS-36 không có chốt an toàn bằng tay, đặc điểm gây tranh cãi, và lưỡi lê nhọn của nó bị chỉ trích, nhưng sự đơn giản và độ chính xác của súng trường được binh lính Pháp khen ngợi. MAS-36 bị thay thế bởi súng trường bán tự động MAS 49/56 vào cuối thập niên 1950, nhưng vẫn ở trong biên chế của các đơn vị dự bị và lực lượng thuộc địa đến thập niên 1960.

Quá trình phục vụ lâu dài của súng trường, từ năm 1936 đến thập niên 1960, và việc sản xuất với số lượng lớn, khiến nó trở thành một trong những súng trường Pháp quan trọng nhất trong lịch sử.

MAS-36 ngày nay được nhớ đến như biểu tượng của lịch sử quân sự Pháp và là một trong những súng trường bắn phát một vĩ đại cuối cùng. Các bảo tàng ở Pháp, Anh và Hoa Kỳ lưu giữ các mẫu, và súng trường là vũ khí phổ biến trong giới sưu tầm và xạ thủ, những người đánh giá cao độ chính xác và thiết kế đặc trưng của nó. Đối với các sử gia về vũ khí bộ binh, MAS-36 cho thấy sự chuyển đổi từ súng trường thế kỷ XIX sang súng trường hiện đại, và cách một vũ khí đơn giản, được thiết kế tốt có thể phục vụ trong nhiều thập niên.

Quá trình phục vụ của MAS-36, từ Trận chiến nước Pháp đến Chiến tranh Algeria, và việc sản xuất nó tại Saint-Étienne, khiến nó trở thành một trong những súng Pháp quan trọng nhất của thế kỷ XX.

2. Thông tin chính

Loại	Súng trường bắn phát một
Xuất xứ	Pháp
Thiết kế	Thập niên 1930; tiếp nhận năm 1936
Trong biên chế	1936–thập niên 1960 (Lục quân Pháp; lâu hơn với một số nước sử dụng)
Số lượng sản xuất	Khoảng 1,1 triệu khẩu (số liệu khác nhau tùy nguồn)
Nhà sản xuất	Xưởng vũ khí Saint-Étienne (MAS)
Kíp sử dụng	1 (vũ khí cá nhân)
Trọng lượng	Khoảng 3,7 kg (8,2 lb) khi chưa nạp đạn
Chiều dài	Khoảng 1.020 mm (40,2 in)
Chiều dài nòng	Khoảng 575 mm (22,6 in)
Cỡ đạn	7,5×54 mm Pháp
Tiếp đạn	Hộp tiếp đạn trong 5 viên (kẹp đạn)
Cơ cấu	Bắn phát một (dẫn xuất từ Mauser, khóa phía trước)
Sơ tốc đầu nòng	Khoảng 820 m/s (2.690 ft/s)
Tầm bắn hiệu quả	Khoảng 400 m (thực tế); thước ngắm đến 1.200 m
Biến thể đáng chú ý	MAS-36, MAS 36/51 (phóng lựu đạn), MAS 36 CR39 (báng gấp)

3. Nguồn gốc & phát triển

Thay thế Lebel và Berthier

MAS-36 được phát triển để thay thế súng trường Lebel Mẫu 1886 và các súng trường Berthier, vốn phục vụ Lục quân Pháp từ thế kỷ XIX và đã lỗi thời vào thập niên 1930. Lebel, với hộp tiếp đạn hình ống và đạn 8 mm, nặng, nạp chậm và khó bảo dưỡng, trong khi Berthier, với hộp tiếp đạn ba viên, có dung lượng không đủ.

Hội đồng pháo binh và bộ binh của Lục quân Pháp kết luận trong thập niên 1920 rằng cần súng trường mới, với đạn hiện đại, hộp tiếp đạn dạng hộp, và cơ cấu đơn giản hơn. Đạn mới, 7,5×54 mm Pháp, được tiếp nhận năm 1924, và được dùng trong súng máy hạng nhẹ FM 24/29 trước khi được tiếp nhận cho súng trường.

Quá trình phát triển MAS-36 diễn ra chậm, vì ngân sách của Lục quân bị hạn chế trong thập niên 1930, và súng trường không được tiếp nhận cho đến năm 1936, sau cuộc cạnh tranh giữa các thiết kế từ Saint-Étienne và các kho vũ khí khác.

Việc tiếp nhận MAS-36 là thời khắc then chốt trong lịch sử quân sự Pháp, vì nó xác lập đạn 7,5 mm làm đạn súng trường tiêu chuẩn của Pháp.

Việc thay thế Lebel và Berthier là công việc lớn, vì Lục quân Pháp có hàng triệu súng trường cũ hơn trong biên chế, và việc chuyển sang MAS-36 đòi hỏi dây chuyền sản xuất mới, đạn dược mới, và huấn luyện lại.

Quyết định của Lục quân trong việc tiếp nhận MAS-36 phản ánh sự công nhận rằng Lebel, vốn phục vụ trong Thế chiến I, không còn đủ dùng, và cần súng trường hiện đại cho cuộc chiến được dự đoán.

Thiết kế của MAS-36, với hộp tiếp đạn dạng hộp và thước ngắm lỗ, là cải tiến đáng kể so với Lebel, và đạn 7,5 mm của nó hiệu quả hơn đạn Lebel 8 mm. Chương trình thay thế chưa hoàn thành khi chiến tranh bùng nổ năm 1939, và nhiều đơn vị Pháp vẫn mang các súng trường cũ hơn năm 1940, nhưng việc tiếp nhận MAS-36 đánh dấu khởi đầu cho sự kết thúc của Lebel, vốn phục vụ hơn năm mươi năm.

Saint-Étienne và việc tiếp nhận năm 1936

MAS-36 được thiết kế và sản xuất bởi Xưởng vũ khí Saint-Étienne, kho vũ khí nhà nước Pháp, vốn có lịch sử lâu đời về sản xuất súng trường. Đội thiết kế tại Saint-Étienne, do các kỹ sư của kho vũ khí dẫn đầu, phát triển súng trường vào đầu thập niên 1930, dựa trên cơ cấu Mauser và kinh nghiệm của Thế chiến I.

Súng trường được thử nghiệm tại bãi thử của Lục quân, nơi độ chính xác, độ tin cậy và độ bền của nó được đánh giá, và nó được tiếp nhận tháng 3 năm 1936 với tên Fusil MAS Modèle 36.

Việc tiếp nhận là thành công đối với Saint-Étienne, nơi trở thành nhà sản xuất duy nhất của súng trường, và các dây chuyền sản xuất của kho vũ khí được mở rộng để đáp ứng nhu cầu của Lục quân.

Việc tiếp nhận MAS-36 năm 1936, chỉ ba năm trước khi chiến tranh bùng nổ, thật đúng lúc, nhưng sản xuất diễn ra chậm, và súng trường không có đủ số lượng cho Trận chiến nước Pháp năm 1940.

Vai trò của Saint-Étienne trong quá trình phát triển MAS-36 là trung tâm, vì kho vũ khí chịu trách nhiệm cả thiết kế lẫn sản xuất súng trường. Các kỹ sư của kho vũ khí, những người từng thiết kế Lebel và Berthier, áp dụng kinh nghiệm của họ cho MAS-36, và sự đơn giản của súng trường phản ánh sự nhấn mạnh của kho vũ khí vào sản xuất hàng loạt.

Thiết kế của MAS-36 được cố định khi tiếp nhận, chỉ có những thay đổi nhỏ sau đó, và việc sản xuất súng trường được chuẩn hóa để cho phép chế tạo nhanh chóng. Việc sản xuất của kho vũ khí không được chia sẻ với hãng nào khác, giúp đơn giản hóa kiểm soát chất lượng nhưng hạn chế sản lượng, và việc sản xuất chậm của MAS-36 là hệ quả của sự tập trung này.

Lịch sử của Saint-Étienne gắn chặt với MAS-36, và súng trường vẫn là sản phẩm nổi tiếng nhất của kho vũ khí, biểu tượng cho sản xuất vũ khí Pháp trong thế kỷ XX.

Quyết định về đạn 7,5mm

Quyết định tiếp nhận đạn 7,5×54 mm Pháp là một trong những quyết định quan trọng nhất trong quá trình phát triển MAS-36. Đạn này, được tiếp nhận năm 1924 cho súng máy hạng nhẹ FM 24/29, là đạn không vành hiện đại, với đầu đạn nhọn và sơ tốc đầu nòng khoảng 820 m/s. Đạn 7,5 mm chính xác hơn và có đường đạn phẳng hơn đạn Lebel 8 mm, và thiết kế không vành của nó khiến nó đáng tin cậy hơn trong hộp tiếp đạn dạng hộp.

Quyết định chuẩn hóa đạn 7,5 mm cho cả súng trường và súng máy hạng nhẹ đơn giản hóa hậu cần Pháp, vì Lục quân chỉ cần một loại đạn súng trường. Việc tiếp nhận đạn này không phải không gây tranh cãi, vì nó đòi hỏi dây chuyền sản xuất mới và kho đạn dược mới, nhưng đó là quyết định đúng đắn, và đạn 7,5 mm phục vụ Lục quân Pháp hơn ba mươi năm.

Việc MAS-36 dùng đạn 7,5 mm là yếu tố then chốt cho độ chính xác và hiệu quả của nó.

Sản xuất chậm và tình trạng thiếu súng năm 1940

Việc sản xuất MAS-36 diễn ra chậm, và đến khi chiến tranh bùng nổ tháng 9 năm 1939, chỉ khoảng 250.000 khẩu súng trường được sản xuất, quá ít so với nhu cầu của Lục quân Pháp. Việc sản xuất bị hạn chế bởi năng lực của Saint-Étienne, bởi tình trạng thiếu lao động lành nghề, và bởi ngân sách của Lục quân, vốn ưu tiên các vũ khí khác.

Lục quân Pháp bước vào Trận chiến nước Pháp tháng 5 năm 1940 với phần lớn bộ binh vẫn mang Lebel và Berthier, và chỉ một thiểu số mang MAS-36. Tình trạng thiếu súng là bất lợi đáng kể, vì thước ngắm lỗ và hộp tiếp đạn dạng hộp của MAS-36 vượt trội so với các súng trường cũ hơn, và các đơn vị mang nó được trang bị tốt hơn.

Chương trình sản xuất được đẩy nhanh sau khi chiến tranh bùng nổ, nhưng đã quá muộn: nước Pháp thất thủ tháng 6 năm 1940, và việc sản xuất MAS-36 bị gián đoạn bởi cuộc chiếm đóng của Đức. Việc sản xuất chậm của MAS-36 nhắc nhớ về những hạn chế công nghiệp của Lục quân Pháp trong thập niên 1930, và về hậu quả của việc tái vũ trang chậm trễ.

Tình trạng thiếu súng năm 1940 có hậu quả lâu dài đối với danh tiếng của MAS-36, vì súng trường không có đủ số lượng để tạo ra khác biệt trong Trận chiến nước Pháp. Thất bại của Lục quân Pháp do nhiều yếu tố, trong đó có học thuyết, lãnh đạo và sự vượt trội của Đức, nhưng tình trạng thiếu súng trường hiện đại là một yếu tố góp phần.

Sau khi nước Pháp thất thủ, việc sản xuất MAS-36 tiếp tục dưới sự chiếm đóng của Đức, với các súng trường được sản xuất cho lực lượng Pháp Vichy và cho người Đức, những người dùng các khẩu MAS-36 thu giữ. Việc sản xuất tiếp tục sau giải phóng, và MAS-36 trở thành súng trường tiêu chuẩn của Pháp trong thời kỳ sau chiến tranh.

Việc sản xuất chậm và tình trạng thiếu súng năm 1940 là một phần then chốt trong lịch sử của MAS-36, và chúng giải thích vì sao súng trường gắn liền hơn với các cuộc chiến sau chiến tranh tại Đông Dương và Algeria so với Trận chiến nước Pháp.

4. Thiết kế

Tay khóa cong và thước ngắm lỗ

Đặc điểm nổi bật nhất của MAS-36 là tay khóa cong, vốn cong về phía trước, hướng về phía đầu nòng, thay vì cong về phía sau như hầu hết súng trường bắn phát một. Tay khóa cong về phía trước được thiết kế để cho phép súng trường lên đạn nhanh chóng mà tay khóa không va vào tay xạ thủ, và mang lại cho MAS-36 hình dáng đặc trưng.

Bản thân cơ cấu khóa nòng dẫn xuất từ Mauser, với vấu khóa phía trước và móc rút đạn dạng vuốt, và chắc chắn, đáng tin cậy. Thước ngắm sau của MAS-36 là thước ngắm lỗ, lắp trên thân súng, cho xạ thủ hình ảnh ngắm rõ ràng hơn thước ngắm hở của Lebel. Thước ngắm được chia vạch đến 1.200 m, và có thể điều chỉnh tầm cao.

Thước ngắm lỗ là một trong những đặc điểm tốt nhất của MAS-36, và binh lính Pháp đánh giá cao độ chính xác của nó, đặc biệt ở tầm xa. Tay khóa cong và thước ngắm lỗ là những đặc điểm dễ nhận biết nhất của MAS-36, và góp phần tạo nên danh tiếng về độ chính xác của súng trường.

Thiết kế tay khóa cong là sản phẩm của kỹ thuật Saint-Étienne, và phản ánh sự nhấn mạnh của kho vũ khí vào tính công thái học và bắn nhanh. Độ cong về phía trước cho phép vận hành khóa nòng với tay xạ thủ ở vị trí tự nhiên, và giảm thời gian cần thiết để lên đạn.

Thiết kế thước ngắm lỗ dựa trên Pattern 1914 và M1917 Enfield, và là cải tiến so với thước ngắm hở của Lebel. Tay khóa và thước ngắm của MAS-36 rất phù hợp với vai trò của súng trường, và khiến nó trở thành một trong những súng trường chính xác nhất của thời đó. Đặc biệt, tay khóa cong đã trở thành biểu tượng của MAS-36, và dễ nhận biết ngay lập tức trong ảnh và bảo tàng.

Các đặc điểm thiết kế của súng trường là sản phẩm của kỹ thuật Pháp, và phản ánh kinh nghiệm của Lục quân trong Thế chiến I.

Súng trường được chế tạo để sản xuất hàng loạt

MAS-36 được thiết kế để sản xuất hàng loạt, với các bộ phận đơn giản, gia công tối thiểu, và kết cấu cho phép nó được chế tạo nhanh chóng bởi lao động bán lành nghề. Thân súng của súng trường được gia công, nhưng các bộ phận khác của nó, trong đó có báng súng, đai nòng và cò súng, đơn giản và dễ chế tạo.

Thiết kế của MAS-36 dùng ít bộ phận hơn Lebel, và việc lắp ráp nó đơn giản, giúp Saint-Étienne sản xuất súng trường với số lượng lớn khi sản xuất được triển khai đầy đủ. Sự đơn giản của súng trường là đức tính tốt, vì nó khiến vũ khí đáng tin cậy và dễ bảo dưỡng ngoài thực địa, và cho phép Lục quân Pháp sản xuất súng trường với số lượng cần thiết cho các cuộc chiến sau chiến tranh.

Thiết kế để sản xuất hàng loạt của MAS-36 là yếu tố then chốt cho quá trình phục vụ lâu dài của nó, và phản ánh sự công nhận của Lục quân Pháp rằng súng trường hiện đại phải có thể sản xuất với số lượng lớn.

Sự đơn giản của súng trường là một trong những đặc điểm được ngưỡng mộ nhất của nó, và được giới sưu tầm và xạ thủ ngày nay đánh giá cao.

Lưỡi lê nhọn và chốt an toàn bị thiếu

Lưỡi lê của MAS-36 là lưỡi nhọn, cất trong ống dưới nòng súng, có thể rút ra và đảo ngược để tạo thành lưỡi lê. Lưỡi lê nhọn là đặc điểm nổi bật, và được dự định nhẹ và đơn giản, nhưng bị binh lính Pháp chỉ trích, những người thấy nó kém hiệu quả hơn lưỡi lê dạng lưỡi dao và khó sử dụng.

Thiết kế lưỡi nhọn, với tiết diện hình chữ thập, chắc chắn, nhưng không thể dùng làm công cụ, và ống cất của nó làm tăng trọng lượng súng trường. Các phiên bản sau này của MAS-36, trong đó có MAS 36/51, thay lưỡi nhọn bằng lưỡi lê dạng kiếm, vốn linh hoạt hơn.

MAS-36 không có chốt an toàn bằng tay, đặc điểm gây tranh cãi: chốt an toàn của súng trường là vị trí nửa cò (half-cock) của khóa nòng, đòi hỏi xạ thủ mở khóa nòng một phần để làm súng an toàn.

Việc thiếu chốt an toàn bằng tay là lựa chọn thiết kế có chủ ý, phản ánh niềm tin của Lục quân Pháp rằng chốt an toàn là không cần thiết nếu súng trường được xử lý đúng cách, nhưng nó bị binh lính và các nhà quan sát nước ngoài chỉ trích.

Lưỡi lê nhọn và chốt an toàn bị thiếu là những đặc điểm gây tranh cãi nhất của MAS-36, và chúng là chủ đề tranh luận giữa các sử gia và giới sưu tầm. Thiết kế lưỡi lê nhọn là sản phẩm của sự nhấn mạnh của Lục quân Pháp vào sự đơn giản và tiết kiệm trọng lượng, nhưng nó kém thực tế hơn lưỡi lê dạng lưỡi dao, và ống cất của nó là nguồn gây bụi bẩn và ăn mòn.

Việc thiếu chốt an toàn bằng tay là vấn đề nghiêm trọng hơn, vì nó có nghĩa là súng trường có thể bắn nhầm nếu khóa nòng không ở vị trí nửa cò, và binh lính Pháp được huấn luyện mang súng trường với buồng đạn trống.

Thiết kế của MAS-36, với lưỡi lê nhọn và không có chốt an toàn, phản ánh học thuyết của Lục quân Pháp trong thập niên 1930, vốn ưu tiên sự đơn giản hơn tính thân thiện với người dùng. Các đặc điểm của súng trường sau này được sửa đổi, với lưỡi lê dạng kiếm của MAS 36/51, nhưng việc thiếu chốt an toàn vẫn là đặc điểm của MAS-36 trong suốt quá trình phục vụ.

Trọng lượng, chiều dài và khả năng thao tác

MAS-36 nặng khoảng 3,7 kg khi chưa nạp đạn, và dài khoảng 1.020 mm, khiến nó trở thành một trong những súng trường bắn phát một ngắn hơn và nhẹ hơn của thời đó. Trọng lượng và chiều dài của súng trường khiến nó gọn gàng trong không gian chật hẹp, và cân bằng của nó tốt, với trọng lượng tập trung trên tay xạ thủ.

Khả năng thao tác của MAS-36 xuất sắc đối với súng trường, và cơ cấu khóa nòng của nó trơn tru, đáng tin cậy. Báng súng của súng trường, làm bằng gỗ óc chó, chắc chắn và có hình dáng tốt, và thước ngắm của vũ khí dễ sử dụng.

Trọng lượng và chiều dài của MAS-36 là hệ quả của thiết kế như súng trường hiện đại, với nòng súng ngắn hơn Lebel, và khả năng thao tác của nó là cải tiến so với vũ khí cũ hơn.

Tính nhỏ gọn của súng trường khiến nó phù hợp với chiến tranh rừng rậm tại Đông Dương, nơi tầm nhìn hạn chế, và với chiến tranh sa mạc tại Algeria, nơi tính cơ động là thiết yếu. Khả năng thao tác của MAS-36 được binh lính Pháp khen ngợi, những người đánh giá cao độ chính xác và độ tin cậy của nó.

Trọng lượng và chiều dài của MAS-36 là yếu tố then chốt cho quá trình phục vụ của nó, vì chúng khiến súng trường phù hợp với các điều kiện đa dạng của chiến tranh thuộc địa Pháp. Chiều dài ngắn của súng trường, so với 1.300 mm của Lebel, khiến nó dễ mang theo trên xe và trong thảm thực vật dày đặc, và trọng lượng nhẹ của nó giảm mệt mỏi trong các cuộc tuần tra dài.

Khả năng thao tác của MAS-36 được cải thiện nhờ thước ngắm lỗ, cho phép xạ thủ ngắm nhanh, và nhờ cơ cấu khóa nòng trơn tru, có thể vận hành nhanh chóng. Trọng lượng của súng trường là gánh nặng trong những cuộc hành quân dài, nhưng độ chính xác và độ tin cậy của nó bù đắp cho kích thước.

Khả năng thao tác của MAS-36 là sự dung hòa giữa độ chính xác và tính cơ động, và phản ánh nguồn gốc của súng trường như súng trường hiện đại được thiết kế cho nhu cầu của Lục quân Pháp trong thập niên 1930.

Khả năng thao tác của súng trường vẫn là một trong những đặc điểm được khen ngợi nhất của nó, và được các xạ thủ ngày nay đánh giá cao.

5. Thông số kỹ thuật

MAS-36 dùng đạn 7,5×54 mm Pháp, với sơ tốc đầu nòng khoảng 820 m/s và tầm bắn hiệu quả thực tế khoảng 400 m, trong khi thước ngắm được chia vạch đến 1.200 m. Hộp tiếp đạn trong chứa 5 viên, nạp bằng kẹp đạn, và cơ cấu bắn phát một dẫn xuất từ Mauser, với vấu khóa phía trước và móc rút đạn dạng vuốt, chắc chắn và đáng tin cậy.

Súng trường nặng khoảng 3,7 kg khi chưa nạp đạn và dài khoảng 1.020 mm, với nòng dài khoảng 575 mm — ngắn hơn và nhẹ hơn nhiều so với Lebel dài 1.300 mm, khiến nó gọn gàng trong rừng rậm và trên xe.

Thước ngắm lỗ mang lại hình ảnh ngắm rõ ràng, và tay khóa cong về phía trước cho phép lên đạn nhanh chóng mà không va vào tay xạ thủ. Súng trường không có chốt an toàn bằng tay; chốt an toàn duy nhất là vị trí nửa cò của khóa nòng, và lưỡi lê nhọn cất trong ống dưới nòng súng.

MAS-36 so với Karabiner 98k

Việc so sánh giữa MAS-36 và súng trường Karabiner 98k của Đức cho thấy những cách tiếp cận khác nhau đối với thiết kế súng trường bắn phát một trong thập niên 1930. Karabiner 98k, với đạn 7,92 mm và hộp tiếp đạn năm viên, tương tự MAS-36 về khái niệm, nhưng nó có chốt an toàn bằng tay và lưỡi lê dạng lưỡi dao, những thứ MAS-36 thiếu.

Tuy nhiên, MAS-36 có thước ngắm lỗ, chính xác hơn thước ngắm hở của Karabiner, và tay khóa cong của nó cho phép lên đạn nhanh hơn. Hai súng trường ngang ngửa nhau về độ chính xác và độ tin cậy, và quá trình phục vụ của chúng trong Thế chiến II cho thấy cả hai đều là súng trường hiệu quả.

Chốt an toàn và lưỡi lê của Karabiner 98k mang lại lợi thế về tính thân thiện với người dùng, trong khi thước ngắm lỗ của MAS-36 mang lại lợi thế về độ chính xác. Việc so sánh cho thấy hai súng trường được thiết kế với những ưu tiên khác nhau, và sự nhấn mạnh của Pháp vào độ chính xác và sự đơn giản tạo ra súng trường, ở một số khía cạnh, vượt trội so với đối tác Đức.

6. Các biến thể

MAS-36 và MAS 36/51

MAS-36 được sản xuất theo phiên bản tiêu chuẩn, và biến thể MAS 36/51, ra đời năm 1951, bổ sung bộ phận phóng lựu đạn và lưỡi lê dạng kiếm. MAS 36/51 có thước ngắm phóng lựu đạn và thiết bị đầu nòng để bắn lựu đạn súng trường, và thay lưỡi lê nhọn bằng lưỡi lê dạng kiếm dài hơn.

MAS 36/51 phục vụ tại Đông Dương và Algeria, nơi khả năng phóng lựu đạn của nó được đánh giá cao chống công sự và trong chiến đấu đô thị. MAS-36 tiêu chuẩn vẫn ở trong biên chế cùng 36/51, và hai phiên bản giống nhau về chức năng, với cùng cơ cấu khóa nòng, cùng đạn 7,5 mm, và cùng thước ngắm lỗ.

Việc sản xuất MAS 36/51 bị hạn chế, và nó được cấp chủ yếu cho các đơn vị bộ binh, trong khi MAS-36 tiêu chuẩn vẫn là súng trường chung. Quá trình phục vụ của hai phiên bản tại Đông Dương và Algeria cho thấy khả năng thích ứng của MAS-36, và bộ phận phóng lựu đạn của 36/51 là cải tiến đáng kể.

Những khác biệt giữa MAS-36 và MAS 36/51 khiêm tốn, nhưng chúng phản ánh kinh nghiệm của Lục quân Pháp tại Đông Dương, nơi lựu đạn súng trường được đánh giá cao chống các công sự của Việt Minh. Lưỡi lê dạng kiếm của 36/51 cũng là cải tiến so với lưỡi nhọn, và được binh lính ưa chuộng, những người cần lưỡi dao linh hoạt.

Việc sản xuất MAS-36 tiêu chuẩn tiếp tục sau khi 36/51 ra đời, và hai phiên bản phục vụ cùng nhau cho đến khi MAS-36 bị thay thế bởi MAS 49/56. Quá trình phục vụ của MAS 36/51 là biến thể lớn cuối cùng của súng trường, và là phiên bản thường thấy nhất trong ảnh về Chiến tranh Algeria.

MAS-36 và 36/51 vẫn là các biến thể nổi tiếng nhất của súng trường, và tên của chúng phản ánh hệ thống của Lục quân Pháp trong việc đặt tên vũ khí theo năm tiếp nhận và sửa đổi.

Phiên bản báng gấp CR39

MAS 36 CR39 là phiên bản lính dù của súng trường, với báng nhôm gấp, nòng súng ngắn hơn, và tay cầm súng ngắn, được thiết kế cho lực lượng đổ bộ đường không Pháp. CR39, ra đời năm 1939, được sản xuất với số lượng nhỏ, chỉ vài nghìn khẩu được chế tạo, và phục vụ cùng lính dù Pháp tại Đông Dương và Algeria.

Báng gấp của CR39 giảm chiều dài súng trường khi nhảy dù, và kết cấu nhôm của nó khiến nó nhẹ hơn, mặc dù độ giật của nó lớn hơn. Quá trình phục vụ của CR39 bị hạn chế, vì báng gấp mỏng manh và độ chính xác của súng trường kém hơn MAS-36 tiêu chuẩn, nhưng nó cho thấy khả năng thích ứng của MAS-36 với nhu cầu đổ bộ đường không.

CR39 ngày nay hiếm, và được giới sưu tầm đánh giá rất cao, những người trân trọng thiết kế đặc trưng của nó và mối liên hệ với lính dù Pháp. Việc sản xuất CR39 chỉ là chú thích trong lịch sử của MAS-36, nhưng nó cho thấy tính linh hoạt của súng trường và sự sẵn sàng của Lục quân Pháp trong việc điều chỉnh một thiết kế đã được chứng minh.

Thiết kế của CR39 là đáp án cho nhu cầu của lực lượng đổ bộ đường không Pháp về súng trường nhỏ gọn, và nó là một trong những súng trường báng gấp đầu tiên. Báng nhôm của CR39, gấp sang bên, mang tính đổi mới, nhưng cũng là điểm yếu, vì nó kém bền hơn báng gỗ và khiến súng trường kém chính xác hơn.

Quá trình phục vụ của CR39 tại Đông Dương, nơi lính dù Pháp dùng nó trong các trận đánh tại Điện Biên Phủ, là chương nổi tiếng nhất của nó, và tính nhỏ gọn của súng trường được đánh giá cao trong cuộc tấn công đổ bộ đường không. Việc sản xuất CR39 kết thúc trong thập niên 1950, và súng trường bị thay thế bởi MAS 49/56.

CR39 vẫn là món đồ sưu tầm, và thiết kế đặc trưng của nó nhắc nhớ về khả năng thích ứng của MAS-36 và về lực lượng đổ bộ đường không Pháp.

MAS-36 làm súng bắn tỉa

MAS-36 được dùng làm súng bắn tỉa tại Đông Dương và Algeria, mặc dù nó không bao giờ được chuẩn hóa cho vai trò này. Các tay súng bắn tỉa Pháp dùng MAS-36 lắp kính ngắm, trong đó có kính APX L 806, và độ chính xác của súng trường khiến nó phù hợp để bắn tỉa.

Việc dùng MAS-36 làm súng bắn tỉa bị hạn chế, vì súng bắn tỉa tiêu chuẩn của Lục quân Pháp là MAS 49/56 lắp kính ngắm, nhưng độ chính xác và thước ngắm lỗ của MAS-36 khiến nó trở thành vũ khí chính xác hữu ích.

Quá trình phục vụ bắn tỉa của súng trường tại Đông Dương, nơi các tay súng bắn tỉa Pháp dùng nó chống lực lượng Việt Minh, có ý nghĩa quan trọng, và độ chính xác của nó ở tầm xa được đánh giá cao.

Việc dùng MAS-36 làm súng bắn tỉa là một phần nhỏ trong lịch sử của nó, nhưng cho thấy độ chính xác của súng trường và sự phù hợp của nó với bắn chính xác. Thước ngắm lỗ của súng trường, vốn xuất sắc cho bắn bằng thước ngắm cơ khí, lại kém phù hợp cho bắn tỉa, và các kính ngắm lắp trên MAS-36 thường có chất lượng kém.

Quá trình phục vụ bắn tỉa của MAS-36 nhắc nhớ về độ chính xác của súng trường và sự đánh giá cao mà các xạ thủ dành cho nó.

Sản xuất sau chiến tranh

Việc sản xuất MAS-36 tiếp tục sau Thế chiến II, tại Saint-Étienne, và súng trường trở thành súng trường tiêu chuẩn của Pháp trong thời kỳ sau chiến tranh. Việc sản xuất tiếp tục năm 1945, sau khi nước Pháp được giải phóng, và kéo dài đến thập niên 1960, với hơn 1,1 triệu khẩu súng trường được chế tạo tổng cộng.

Việc sản xuất sau chiến tranh bao gồm biến thể MAS 36/51, với bộ phận phóng lựu đạn, và súng trường được cấp cho lực lượng Pháp tại Đông Dương, Algeria, và tại chính quốc Pháp. Việc sản xuất sau chiến tranh là một phần then chốt trong quá trình tái vũ trang của Lục quân Pháp, và đảm bảo MAS-36 có sẵn với số lượng lớn cho các cuộc chiến thuộc địa.

Việc sản xuất súng trường kết thúc trong thập niên 1960, khi nó bị thay thế bởi MAS 49/56, nhưng MAS-36 vẫn ở trong biên chế của các đơn vị dự bị và lực lượng thuộc địa đến thập niên 1970.

Việc sản xuất sau chiến tranh là phần lớn nhất trong tổng số MAS-36, và phản ánh tầm quan trọng của súng trường đối với Lục quân Pháp sau chiến tranh.

Việc sản xuất MAS-36 sau chiến tranh được thực hiện tại Saint-Étienne, nơi bị hư hại trong chiến tranh nhưng được xây dựng lại và mở rộng. Chương trình sản xuất được phòng quân nhu của Lục quân Pháp điều phối, cơ quan này đặt ra tiêu chuẩn về chất lượng và tính hoán đổi.

Việc sản xuất MAS-36 sau chiến tranh không phải không có vấn đề: những khẩu súng trường đầu tiên sau chiến tranh có lỗi chất lượng, trong đó có khóa nòng tôi nhiệt kém, nhưng những lỗi này đã được khắc phục khi sản xuất tiếp tục. Đến thập niên 1950, MAS-36 là súng trường đáng tin cậy và chính xác, và việc sản xuất nó đã thành công.

Việc sản xuất MAS-36 sau chiến tranh là một trong những câu chuyện lớn của sản xuất vũ khí Pháp, và gắn chặt với câu chuyện về các cuộc chiến thuộc địa của Lục quân Pháp. Đợt sản xuất súng trường, từ năm 1936 đến thập niên 1960, là một trong những đợt sản xuất dài nhất của bất kỳ súng trường Pháp nào.

7. Tham chiến

Trận chiến nước Pháp 1940

MAS-36 ra mắt trong chiến đấu trong Trận chiến nước Pháp tháng 5–tháng 6 năm 1940, nơi súng trường phục vụ cùng các đơn vị bộ binh Pháp đã được cấp vũ khí mới. Quá trình phục vụ của MAS-36 năm 1940 bị hạn chế, vì chỉ một thiểu số quân Pháp mang súng trường, và phần lớn vẫn có Lebel và Berthier.

Hiệu năng của súng trường tại Pháp tốt, và binh lính Pháp đánh giá cao độ chính xác và thước ngắm lỗ của nó, nhưng thất bại của Lục quân Pháp do học thuyết, lãnh đạo và sự vượt trội của Đức, chứ không phải do súng trường.

Quá trình phục vụ của MAS-36 trong Trận chiến nước Pháp là vai trò chiến đấu đầu tiên của súng trường, và khẳng định danh tiếng của vũ khí, mặc dù số lượng hạn chế của nó có nghĩa là nó không thể tạo ra khác biệt trong chiến dịch.

Lần ra mắt của súng trường thành công về mặt kỹ thuật, nhưng thất bại về mặt chiến lược, vì Lục quân Pháp chưa sản xuất đủ súng trường kịp thời. Quá trình phục vụ của MAS-36 năm 1940 vẫn là chương nhỏ trong lịch sử của nó, nhưng là nền tảng cho quá trình phục vụ sau này của súng trường tại Đông Dương và Algeria.

Quá trình phục vụ của MAS-36 tại Pháp năm 1940 bao gồm việc nó được các sư đoàn chính quy của Lục quân Pháp dùng, những đơn vị đã được cấp súng trường theo thứ tự ưu tiên, và bởi các đơn vị phòng thủ tuyến Maginot. Độ chính xác của súng trường được khen ngợi, và đạn 7,5 mm của nó hiệu quả chống bộ binh Đức.

Quá trình phục vụ của MAS-36 trong Trận chiến nước Pháp bị cắt ngắn bởi việc Pháp đầu hàng tháng 6 năm 1940, và nhiều khẩu MAS-36 bị người Đức thu giữ, những người dùng chúng làm vũ khí tuyến hai.

Quá trình phục vụ của súng trường năm 1940 là khởi đầu của một sự nghiệp chiến đấu dài, và những bài học rút ra ở đó được áp dụng trong các cuộc chiến sau chiến tranh. Lần ra mắt của MAS-36 tại Pháp nhắc nhớ về những hạn chế công nghiệp của Lục quân Pháp, và về hậu quả của việc tái vũ trang chậm chạp trong thập niên 1930.

Vichy, Kháng chiến và Pháp Tự do

Sau khi nước Pháp thất thủ tháng 6 năm 1940, MAS-36 phục vụ cùng lực lượng Pháp Vichy, cùng lực lượng Pháp Tự do, và cùng Kháng chiến. Quân đội Vichy, vốn được phép giữ số lượng vũ khí hạn chế theo hiệp định đình chiến, dùng MAS-36 làm súng trường tiêu chuẩn, và vũ khí phục vụ tại Bắc Phi và Syria.

Lực lượng Pháp Tự do, chiến đấu cùng Đồng minh, dùng MAS-36, mặc dù họ thường được cung cấp vũ khí Anh và Mỹ, trong đó có Lee-Enfield và M1 Garand. Kháng chiến dùng các khẩu MAS-36 thu giữ, vốn được giấu khỏi người Đức và dùng trong các cuộc phục kích và trong giải phóng nước Pháp năm 1944.

Quá trình phục vụ của MAS-36 với ba nhóm này là minh chứng cho việc phân phối súng trường và tầm quan trọng của nó đối với lực lượng Pháp thuộc mọi khuynh hướng. Quá trình phục vụ của súng trường trong giai đoạn này bị phân mảnh, nhưng nó đảm bảo MAS-36 vẫn là súng trường của người lính Pháp, ngay cả trong thất bại và chiếm đóng.

Quá trình phục vụ của MAS-36 với Vichy, Kháng chiến và Pháp Tự do là chương phức tạp trong lịch sử của nó, vì súng trường được người Pháp chiến đấu ở các phía khác nhau dùng. Các khẩu MAS-36 của lực lượng Vichy được dùng trong các trận đánh tại Syria năm 1941, nơi quân Vichy chiến đấu với lực lượng Pháp Tự do và Anh, và tại Bắc Phi năm 1942, nơi họ chiến đấu với người Mỹ.

Các khẩu MAS-36 của Pháp Tự do được dùng trong các chiến dịch tại Ý và Pháp, nơi chúng phục vụ cùng lực lượng Đồng minh. Các khẩu MAS-36 của Kháng chiến được dùng trong maquis, nơi chúng được đánh giá cao vì độ chính xác và độ tin cậy.

Quá trình phục vụ của MAS-36 trong giai đoạn này nhắc nhớ về lòng trung thành bị chia rẽ của nước Pháp trong Thế chiến II, và về vai trò của súng trường với tư cách biểu tượng của bản sắc quân sự Pháp, bất kể xu hướng chính trị.

MAS-36 tại Điện Biên Phủ

Quá trình phục vụ của MAS-36 tại Điện Biên Phủ năm 1954 là một trong những trận đánh nổi tiếng nhất của nó trong Chiến tranh Đông Dương. Lính dù và bộ binh Pháp tại Điện Biên Phủ, bị lực lượng Việt Minh bao vây, dùng MAS-36 làm súng trường tiêu chuẩn, và độ chính xác cùng độ tin cậy của vũ khí được đánh giá cao trong giao tranh tầm gần quanh pháo đài. Đạn 7,5 mm của MAS-36 hiệu quả chống bộ binh Việt Minh, và thước ngắm lỗ của súng trường cho phép binh lính Pháp giao chiến với mục tiêu ở tầm xa qua thung lũng.

Trận đánh kết thúc bằng thất bại của Pháp, nhưng quá trình phục vụ của MAS-36 ở đó cho thấy hiệu quả của súng trường trong chiến tranh rừng rậm và độ bền của nó trong điều kiện khắc nghiệt.

MAS-36 tại Điện Biên Phủ được nhớ đến trong lịch sử quân sự Pháp như biểu tượng cho lòng dũng cảm của người lính Pháp, và mối liên hệ của súng trường với trận đánh đảm bảo vị trí của nó trong ký ức đại chúng.

Quá trình phục vụ của vũ khí tại Điện Biên Phủ là trận đánh nổi tiếng nhất của MAS-36 sau chiến tranh, và là một phần then chốt trong lịch sử súng trường.

Đông Dương và Algeria

Tại Đông Dương, MAS-36 phục vụ cùng lực lượng Pháp giai đoạn 1946–1954, nơi nó là súng trường bộ binh tiêu chuẩn trong cuộc chiến chống Việt Minh. Độ tin cậy của súng trường trong rừng rậm, nơi độ ẩm và bùn là thách thức, xuất sắc, và độ chính xác của nó được đánh giá cao trong các trận đánh tại Đồng bằng sông Hồng và vùng cao.

Quá trình phục vụ của MAS-36 tại Đông Dương rất rộng, và súng trường được quân chính quy Pháp, Ngoại binh đoàn (Foreign Legion), và quân thuộc địa dùng. Tại Algeria, MAS-36 phục vụ giai đoạn 1954–1962, nơi nó được dùng trong cuộc chiến chống FLN, trên núi và sa mạc.

Quá trình phục vụ của súng trường tại Algeria là dài nhất trong sự nghiệp sau chiến tranh của nó, và cho thấy khả năng thích ứng của vũ khí với các khí hậu và loại hình chiến tranh khác nhau.

Quá trình phục vụ của MAS-36 tại Đông Dương và Algeria là thời khắc đẹp nhất của súng trường, và khẳng định danh tiếng của vũ khí với tư cách súng trường đáng tin cậy và chính xác.

Quá trình phục vụ của MAS-36 tại Đông Dương và Algeria là quan trọng nhất trong sự nghiệp của nó, vì đó là nơi súng trường được dùng với số lượng lớn và trong chiến đấu bền bỉ. Độ tin cậy của vũ khí trong rừng rậm và sa mạc là minh chứng cho thiết kế của nó, và kỹ năng bảo dưỡng súng trường của kíp lái là yếu tố then chốt cho thành công của nó.

Quá trình phục vụ của MAS-36 trong các cuộc chiến này nhắc nhớ rằng súng trường bắn phát một vẫn hiệu quả trong thời đại bán tự động, và việc Lục quân Pháp dựa vào MAS-36 là chính đáng. Quá trình phục vụ của súng trường tại Đông Dương và Algeria kết thúc cùng việc Pháp rút khỏi cả hai nước, và MAS-36 bị thay thế bởi MAS 49/56.

Quá trình phục vụ thuộc địa của MAS-36 là một phần then chốt trong lịch sử của nó, và đảm bảo súng trường sẽ được nhớ đến như vũ khí của các cuộc chiến sau chiến tranh của Pháp.

8. Điểm mạnh

Điểm mạnh lớn nhất của MAS-36 là sự đơn giản và độ chính xác. Thiết kế của súng trường, với cơ cấu khóa nòng dẫn xuất từ Mauser, thước ngắm lỗ, và đạn 7,5 mm, khiến nó trở thành một trong những súng trường chính xác nhất của thời đó, và binh lính Pháp đánh giá cao độ chính xác của nó.

Sự đơn giản của súng trường khiến nó đáng tin cậy và dễ bảo dưỡng ngoài thực địa, và kết cấu chắc chắn của nó chịu được những khắc nghiệt của chiến tranh rừng rậm và sa mạc. Hộp tiếp đạn năm viên của MAS-36 không phải là lợi thế, vì nó chứa ít hơn một viên so với hộp tiếp đạn sáu viên của một số loại súng cùng thời, nhưng cơ cấu khóa nòng của nó trơn tru và cò súng của nó nhạy. Độ chính xác của súng trường được chứng minh tại Đông Dương và Algeria, nơi binh lính Pháp dùng nó để giao chiến với mục tiêu ở tầm xa, và độ tin cậy của nó là yếu tố then chốt cho quá trình phục vụ lâu dài của nó.

Những điểm mạnh của MAS-36 khiến nó trở thành vũ khí đáng tin cậy, và quá trình phục vụ của nó trong ba cuộc chiến cho thấy giá trị của nó. Sự đơn giản và độ chính xác của súng trường là lý do nó vẫn ở trong biên chế hơn ba mươi năm.

Những điểm mạnh của MAS-36 còn là sản phẩm của thiết kế. Thước ngắm lỗ cho xạ thủ hình ảnh ngắm rõ ràng, và nòng súng nặng của súng trường giảm rung động và cải thiện tính ổn định. Cơ cấu dẫn xuất từ Mauser, với khóa nòng chắc chắn, góp phần tạo nên độ chính xác của súng trường, và đạn 7,5 mm là đạn đã được chứng minh với hiệu năng đạn đạo tốt. Độ tin cậy của MAS-36 là sản phẩm của thiết kế đơn giản, ít cần bảo dưỡng, và của kết cấu chắc chắn, chịu được điều kiện khắc nghiệt.

Những điểm mạnh của súng trường rất phù hợp với vai trò súng trường, và quá trình phục vụ của nó tại Đông Dương và Algeria cho thấy giá trị của nó. Những điểm mạnh của MAS-36 là lý do nó được binh lính Pháp đánh giá cao, và chúng là lý do súng trường được giới sưu tầm và xạ thủ ngày nay đánh giá cao.

9. Điểm yếu

Điểm yếu lớn nhất của MAS-36 là việc thiếu chốt an toàn bằng tay và lưỡi lê nhọn. Chốt an toàn của súng trường, vị trí nửa cò của khóa nòng, khó sử dụng và bị binh lính chỉ trích, những người ưa chuộng cần gạt an toàn bằng tay.

Lưỡi lê nhọn, cất trong ống dưới nòng súng, kém hiệu quả hơn lưỡi lê dạng lưỡi dao và khó sử dụng, và ống cất của nó làm tăng trọng lượng và là nguồn gây bụi bẩn. Hộp tiếp đạn năm viên của MAS-36 cũng là bất lợi, vì nó chứa ít hơn một viên so với hộp tiếp đạn sáu viên của M1917 Enfield, và cơ cấu khóa nòng của nó, dù trơn tru, vẫn chậm hơn bán tự động.

Những điểm yếu của súng trường là hệ quả của thiết kế trong thập niên 1930, khi Lục quân Pháp ưu tiên sự đơn giản hơn tính thân thiện với người dùng, và chúng được chấp nhận vì độ chính xác và độ tin cậy của súng trường được đánh giá cao hơn.

Những điểm yếu của MAS-36 là lý do nó cuối cùng bị thay thế bởi MAS 49/56, vốn có chốt an toàn bằng tay và cơ cấu bán tự động.

Những điểm yếu của MAS-36 được Lục quân Pháp hiểu rõ, cơ quan này sửa đổi súng trường trong MAS 36/51, thay lưỡi lê nhọn bằng lưỡi lê dạng kiếm, nhưng việc thiếu chốt an toàn vẫn còn. Những điểm yếu của súng trường đáng kể, nhưng không ngăn vũ khí phục vụ hiệu quả, và kíp lái của nó học cách xử lý súng trường an toàn bằng cách mang nó với buồng đạn trống.

Những điểm yếu của MAS-36 là cái giá phải trả cho sự đơn giản của nó, và chúng đảm bảo súng trường sẽ được nhớ đến như vũ khí tốt với những khiếm khuyết đáng chú ý. Những điểm yếu của súng trường là một phần then chốt trong lịch sử của nó, và chúng giải thích vì sao MAS-36 bị thay thế bởi súng trường bán tự động vào cuối thập niên 1950.

Tuy nhiên, những điểm yếu của MAS-36 không làm giảm danh tiếng của nó, và súng trường vẫn là một trong những súng trường Pháp được tôn trọng nhất.

10. Bên sử dụng & di sản

Pháp

Nước sử dụng chính của MAS-36 là Lục quân Pháp, lực lượng đã dùng súng trường từ năm 1936 đến thập niên 1960. Súng trường phục vụ cùng lực lượng chính quy Pháp, cùng Ngoại binh đoàn, và cùng quân thuộc địa, tại Pháp, Đông Dương và Algeria.

Quá trình phục vụ của MAS-36 tại Pháp là dài nhất và quan trọng nhất trong sự nghiệp của nó, và lịch sử của vũ khí gắn chặt với lịch sử của Lục quân Pháp trong thế kỷ XX. Những người vận hành súng trường đánh giá cao độ chính xác và độ tin cậy của nó, và quá trình phục vụ của vũ khí trong ba cuộc chiến cho thấy giá trị của nó.

MAS-36 bị rút khỏi biên chế tiền tuyến của Pháp vào cuối thập niên 1950, được thay thế bởi MAS 49/56, nhưng vẫn ở trong biên chế của các đơn vị dự bị và lực lượng thuộc địa đến thập niên 1960.

Quá trình phục vụ của súng trường tại Pháp là minh chứng cho thiết kế của nó và cho khả năng sản xuất súng trường hiện đại của Lục quân Pháp, và đảm bảo MAS-36 sẽ được nhớ đến như súng trường của người lính Pháp.

Quá trình phục vụ của MAS-36 tại Pháp bao gồm việc nó được lực lượng Vichy, Pháp Tự do và Kháng chiến dùng, cũng như bởi Lục quân sau chiến tranh tại Đông Dương và Algeria. Quá trình phục vụ của súng trường với các lực lượng Pháp khác nhau này phản ánh việc phân phối và tầm quan trọng của nó đối với bản sắc quân sự Pháp.

Những người vận hành MAS-36 còn có Ngoại binh đoàn, lực lượng dùng súng trường tại Đông Dương và Algeria, và quá trình phục vụ của họ với vũ khí là huyền thoại. Lịch sử của súng trường tại Pháp là câu chuyện về quá trình phục vụ dài và xuất sắc, từ Trận chiến nước Pháp năm 1940 đến Chiến tranh Algeria năm 1962, gắn chặt với câu chuyện về nước Pháp trong thế kỷ XX.

Những người Pháp vận hành MAS-36 là người dùng chính của súng trường, và kinh nghiệm của họ định hình học thuyết và danh tiếng của vũ khí.

Lực lượng thuộc địa và nước sử dụng nước ngoài

MAS-36 còn được lực lượng thuộc địa của Pháp dùng, trong đó có quân từ Senegal, Morocco, Algeria và Đông Dương, những người phục vụ cùng súng trường trong Thế chiến II và các cuộc chiến sau chiến tranh. Súng trường còn được quân đội các thuộc địa cũ của Pháp dùng, trong đó có Việt Nam, nước này thu giữ MAS-36 và dùng chúng chống Pháp, và Algeria, nước này dùng súng trường sau độc lập.

Các nước sử dụng khác gồm quân đội nhiều nước châu Phi, những nước nhận MAS-36 dưới dạng viện trợ quân sự, và lực lượng cảnh sát của Pháp cùng các thuộc địa cũ của nó. Quá trình phục vụ của MAS-36 ở nước ngoài rất rộng, và độ tin cậy cùng độ chính xác của súng trường được binh lính nhiều nước đánh giá cao.

Việc Việt Minh dùng súng trường, những người thu giữ MAS-36 và dùng chúng chống lại chủ cũ, là chương đáng chú ý trong lịch sử của nó, và cho thấy việc phân phối và hiệu quả của vũ khí.

Những nước sử dụng MAS-36 ở nước ngoài là một phần quan trọng trong lịch sử súng trường, và quá trình phục vụ của họ đảm bảo vũ khí sẽ được nhớ đến ngoài nước Pháp.

Quá trình phục vụ thuộc địa và nước ngoài của MAS-36 tiếp tục sau khi Pháp rút khỏi Đông Dương và Algeria, khi súng trường được quân đội các nước mới độc lập dùng. Quá trình phục vụ của vũ khí tại Việt Nam, đặc biệt, có ý nghĩa quan trọng, vì Việt Minh và sau này Việt Cộng dùng các khẩu MAS-36 thu giữ cùng vũ khí Liên Xô và Trung Quốc.

Quá trình phục vụ của MAS-36 tại châu Phi, cùng quân đội Senegal, Mali và các nước khác, rất rộng, và súng trường vẫn được dùng đến thập niên 1970. Những người dùng MAS-36 ở nước ngoài đánh giá cao sự đơn giản của súng trường và đạn 7,5 mm của nó, vốn có sẵn với số lượng lớn.

Quá trình phục vụ toàn cầu của súng trường là thước đo cho chất lượng của nó, và đảm bảo MAS-36 sẽ được lưu giữ trong các bảo tàng khắp thế giới. Những nước sử dụng MAS-36 ở nước ngoài là một phần then chốt trong di sản của nó.

Súng trường bắn phát một cuối cùng của Pháp

MAS-36 là súng trường bắn phát một cuối cùng được một quân đội lớn ở châu Âu tiếp nhận, và di sản của nó là chương cuối trong lịch sử súng trường bắn phát một. Khi MAS-36 được tiếp nhận năm 1936, súng trường bắn phát một đã bị súng trường bán tự động thay thế, và quyết định của Lục quân Pháp trong việc tiếp nhận vũ khí bắn phát một phản ánh tính bảo thủ và những hạn chế công nghiệp của nó.

Quá trình phục vụ lâu dài của MAS-36, từ năm 1936 đến thập niên 1960, kéo dài qua quá trình chuyển đổi từ bắn phát một sang bán tự động, và việc súng trường bị thay thế bởi MAS 49/56 đánh dấu kết thúc của một kỷ nguyên.

Di sản của MAS-36 với tư cách súng trường bắn phát một cuối cùng của Pháp có ý nghĩa quan trọng, vì nó đại diện cho đỉnh cao của thiết kế súng trường bắn phát một Pháp, từ Lebel đến MAS-36, và kết thúc của truyền thống bắt đầu từ thế kỷ XIX.

Vị trí của súng trường trong lịch sử với tư cách vũ khí cuối cùng thuộc loại này đảm bảo nó sẽ được nhớ đến như cột mốc trong sự phát triển của súng trường.

Di sản của MAS-36 với tư cách súng trường bắn phát một cuối cùng của Pháp còn nằm ở thiết kế, vốn ảnh hưởng đến MAS 49/56, súng trường bán tự động thay thế nó. MAS 49/56 giữ lại đạn 7,5 mm, thước ngắm lỗ và bố cục chung của MAS-36, và là hậu duệ trực tiếp của súng trường bắn phát một. Ảnh hưởng của MAS-36 đối với MAS 49/56 cho thấy tính liên tục trong thiết kế súng trường Pháp, và di sản của súng trường sống trong vũ khí bán tự động ra đời sau nó.

Quá trình phục vụ lâu dài của MAS-36 và ảnh hưởng của nó đối với các súng trường Pháp sau này đảm bảo vũ khí sẽ được nhớ đến như nhiều hơn súng trường bắn phát một, mà là bước then chốt trong sự phát triển vũ khí cá nhân Pháp.

Di sản của súng trường đã vững chắc, với tư cách súng trường bắn phát một cuối cùng của Pháp và tiền thân của MAS 49/56.

MAS-36 trong ký ức và giới sưu tầm

MAS-36 là một trong những súng trường phổ biến nhất trong giới sưu tầm và xạ thủ, những người đánh giá cao độ chính xác, tay khóa cong đặc trưng, và mối liên hệ với lịch sử quân sự Pháp.

Các khẩu MAS-36 nguyên bản, có số hiệu trùng khớp và lớp hoàn thiện nguyên bản, được đánh giá rất cao, và đạt giá đáng kể tại các phiên đấu giá. Mối liên hệ của súng trường với Trận chiến nước Pháp, với Điện Biên Phủ, và với Chiến tranh Algeria khiến nó trở thành món đồ sưu tầm được săn lùng, và cơ cấu dẫn xuất từ Mauser chắc chắn của nó khiến nó trở thành súng trường phổ biến để bắn.

Vị trí của MAS-36 trong ký ức đại chúng gắn chặt với quá trình phục vụ của nó tại Đông Dương và Algeria, và với việc Ngoại binh đoàn dùng nó, danh tiếng của lực lượng này khiến súng trường nổi tiếng.

Hình dáng đặc trưng của súng trường, với tay khóa cong và lưỡi lê nhọn, khiến nó dễ nhận biết ngay lập tức, và mối liên hệ của nó với lịch sử quân sự Pháp đảm bảo vị trí của nó trong văn hóa đại chúng. Di sản trong ký ức của MAS-36 là minh chứng cho quá trình phục vụ và thiết kế đặc trưng của nó.

Di sản văn hóa của MAS-36 vượt ra ngoài sưu tầm và bắn súng. Súng trường xuất hiện trong các phim và chương trình truyền hình về các cuộc chiến Đông Dương và Algeria, nơi nó được khắc họa là súng trường tiêu chuẩn của Pháp, và trong các phim tài liệu về Trận chiến nước Pháp, nơi nó được thể hiện là vũ khí của bộ binh Pháp.

Tên của súng trường, MAS-36, đã đi vào từ vựng của lịch sử quân sự, và vũ khí thường được nêu làm ví dụ về súng trường bắn phát một được thiết kế tốt. Vị trí của súng trường trong ký ức nhắc nhớ về quá trình phục vụ của nó và tầm quan trọng của nó đối với Lục quân Pháp, và đảm bảo vũ khí sẽ tiếp tục được các sử gia, giới sưu tầm và xạ thủ nghiên cứu, đánh giá cao.

Di sản trong ký ức của MAS-36 là lời tri ân xứng đáng cho súng trường bắn phát một cuối cùng của Pháp.

Từ MAS-36 đến MAS 49/56

Quá trình chuyển đổi từ MAS-36 sang MAS 49/56, súng trường bán tự động thay thế nó, là thời khắc quan trọng trong lịch sử quân sự Pháp. MAS 49/56, được tiếp nhận vào cuối thập niên 1950, giữ lại đạn 7,5 mm và thước ngắm lỗ của MAS-36, nhưng bổ sung cơ cấu bán tự động, hộp tiếp đạn mười viên, và chốt an toàn bằng tay, giải quyết những điểm yếu chính của MAS-36.

Thiết kế của MAS 49/56 là sự tiến hóa trực tiếp của MAS-36, và cho thấy tính liên tục trong thiết kế súng trường Pháp. Quá trình chuyển đổi diễn ra dần dần, với MAS-36 vẫn ở trong biên chế cùng MAS 49/56 đến thập niên 1960, và hai súng trường phục vụ cùng nhau tại Algeria. Ảnh hưởng của MAS-36 đối với MAS 49/56 rõ ràng, và thành công của súng trường bán tự động được xây dựng trên nền tảng của súng trường bắn phát một.

Quá trình chuyển đổi từ MAS-36 sang MAS 49/56 đánh dấu kết thúc của kỷ nguyên bắn phát một tại Pháp, và khởi đầu của súng trường Pháp hiện đại.

Các khẩu súng còn tồn tại

Một số lượng đáng kể MAS-36 còn tồn tại trong các bảo tàng ở Pháp và châu Âu, phản ánh đợt sản xuất lớn của súng trường. Bảo tàng Quân đội (Musée de l’Armée) ở Paris lưu giữ các mẫu, trong đó có súng trường dùng trong Trận chiến nước Pháp và tại Đông Dương, và Bảo tàng Bộ binh (Musée de l’Infanterie) ở Montpellier trưng bày MAS-36 cùng các súng trường Pháp khác.

Bảo tàng Chiến tranh Hoàng gia ở London lưu giữ một khẩu MAS-36, và Bảo tàng Quân đội Quốc gia trưng bày vũ khí này. Bảo tàng Xe bọc thép (Musée des Blindés) tại Saumur lưu giữ các khẩu MAS-36 từng được kíp xe bọc thép Pháp dùng, và Đài tưởng niệm Caen trưng bày súng trường trong các hiện vật Thế chiến II.

Những mẫu bảo tàng này có giá trị vì chúng cho thấy tay khóa cong, thước ngắm lỗ và lưỡi lê nhọn của MAS-36, những thứ khó cảm nhận qua ảnh. Các mẫu tại Paris được bảo quản đặc biệt tốt, và được trưng bày cùng lưỡi lê và phụ kiện của chúng.

Các mẫu bảo tàng ở Pháp và châu Âu nằm trong số những mẫu được bảo quản tốt nhất thế giới, và là minh chứng cho ý nghĩa lịch sử của súng trường.

Các mẫu bảo tàng ở Pháp và châu Âu gồm các súng trường từng phục vụ trong Trận chiến nước Pháp, tại Đông Dương, và tại Algeria, và một số từng được Ngoại binh đoàn dùng. Khẩu MAS-36 của Bảo tàng Quân đội từng được dùng tại Điện Biên Phủ, và mẫu của Bảo tàng Bộ binh từng được dùng tại Algeria.

Những mẫu này nhắc nhớ về quá trình phục vụ lâu dài của MAS-36 và tầm quan trọng của nó đối với Lục quân Pháp. Việc các súng trường còn tồn tại trong bảo tàng đảm bảo các thế hệ tương lai có thể nhìn thấy vũ khí đã phục vụ nước Pháp từ năm 1936 đến thập niên 1960, và cảm nhận được thiết kế cùng kết cấu của nó.

Các mẫu bảo tàng Pháp của MAS-36 là di sản xứng đáng cho một súng trường từng là súng trường bắn phát một cuối cùng của Pháp, và đảm bảo vị trí của vũ khí này trong lịch sử sẽ không bị quên lãng.

Các khẩu MAS-36 còn tồn tại khác gồm các mẫu tại Bảo tàng Súng Quốc gia ở Hoa Kỳ, và tại các bảo tàng quân sự ở Việt Nam, Algeria và Canada. Súng trường còn được lưu giữ trong các bộ sưu tập tư nhân, và nhiều khẩu MAS-36 vẫn ở trong tình trạng có thể bắn được, thuộc sở hữu của giới sưu tầm và xạ thủ, những người đánh giá cao độ chính xác của súng trường.

Các mẫu vẫn bắn được đặc biệt có giá trị, vì chúng cho thấy cơ cấu khóa nòng trơn tru và thước ngắm lỗ xuất sắc của MAS-36, và cho phép xạ thủ trải nghiệm súng trường từng phục vụ trong ba cuộc chiến.

Việc MAS-36 còn tồn tại trong tình trạng bắn được là minh chứng cho kết cấu chắc chắn của nó, và đảm bảo những phẩm chất đặc trưng của súng trường vẫn có thể được cảm nhận ngày nay. Việc súng trường còn tồn tại ở nước ngoài phản ánh quá trình phục vụ của nó ở nước ngoài, đặc biệt tại Đông Dương và Algeria, và việc nó được phân phối cho nhiều nước dưới dạng viện trợ quân sự.

Việc MAS-36 còn tồn tại trong bảo tàng và trong tình trạng bắn được đảm bảo súng trường sẽ tiếp tục được nghiên cứu và đánh giá cao.

Các khẩu MAS-36 còn tồn tại ở nước ngoài gồm các mẫu tại Việt Nam, nơi súng trường được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự ở Hà Nội, và tại Algeria, nơi nó được trưng bày tại Bảo tàng Quân đội Trung ương ở Algiers.

Việc súng trường còn tồn tại ở các nước này phản ánh quá trình phục vụ của nó trong các cuộc chiến giành độc lập, và việc nó được cả hai phía dùng. Các mẫu vẫn bắn được, do giới sưu tầm tại Pháp, Hoa Kỳ và Anh bảo dưỡng, là mối liên hệ sống động với lịch sử của MAS-36, và cho phép công chúng nhìn thấy và cầm súng trường đã phục vụ hơn ba mươi năm.

Việc MAS-36 còn tồn tại trong bảo tàng và trong tình trạng bắn được là minh chứng cho thiết kế và quá trình phục vụ lâu dài của nó, và đảm bảo vũ khí sẽ được ghi nhớ trong nhiều thế hệ tới. Các mẫu còn tồn tại là di sản xứng đáng cho súng trường bắn phát một cuối cùng của Pháp.

11. Câu hỏi thường gặp

Có bao nhiêu khẩu súng trường MAS-36 được chế tạo?

Khoảng 1,1 triệu khẩu súng trường MAS-36 được chế tạo giai đoạn 1936 đến thập niên 1960, mặc dù số liệu chính xác khác nhau tùy nguồn. Việc sản xuất do Xưởng vũ khí Saint-Étienne thực hiện duy nhất.

Vì sao MAS-36 có tay khóa cong?

Tay khóa của MAS-36 cong về phía trước để cho phép súng trường lên đạn nhanh chóng mà tay khóa không va vào tay xạ thủ. Độ cong về phía trước là đặc điểm nổi bật nhất của súng trường và mang lại cho nó hình dáng độc đáo.

MAS-36 có chốt an toàn không?

Không. MAS-36 không có chốt an toàn bằng tay. Súng trường được làm an toàn bằng cách đặt khóa nòng ở vị trí nửa cò. Đây là lựa chọn thiết kế gây tranh cãi, bị binh lính và các nhà quan sát nước ngoài chỉ trích.

MAS-36 có được dùng tại Điện Biên Phủ không?

Có. Lính dù và bộ binh Pháp tại Điện Biên Phủ năm 1954 dùng MAS-36 làm súng trường tiêu chuẩn. Độ chính xác và độ tin cậy của vũ khí được đánh giá cao trong các trận đánh quanh pháo đài.

Súng trường nào thay thế MAS-36?

MAS-36 bị thay thế bởi súng trường bán tự động MAS 49/56 vào cuối thập niên 1950. MAS 49/56 giữ lại đạn 7,5 mm và thước ngắm lỗ, nhưng bổ sung cơ cấu bán tự động và chốt an toàn bằng tay.

Các khẩu MAS-36 nguyên bản ngày nay có giá trị không?

Có. Các khẩu MAS-36 nguyên bản trong tình trạng quân sự, có số hiệu trùng khớp, được giới sưu tầm đánh giá rất cao, đặc biệt phiên bản báng gấp CR39 hiếm có. Nhiều súng trường vẫn ở trong tình trạng bắn được.

12. Nguồn

• Ian Hogg, French Service Rifles (Greenhill Books) — súng trường Pháp.
• Jean Huon, Les fusils MAS (Histoire & Collections) — các súng trường MAS.
• Bảo tàng Quân đội, Paris, hồ sơ bộ sưu tập MAS-36.
• Bảo tàng Chiến tranh Hoàng gia, London, hiện vật trưng bày và hồ sơ MAS-36.
• Bảo tàng Súng Quốc gia, hồ sơ bộ sưu tập MAS-36.
• Văn phòng Chiến tranh Pháp, Manuel du fusil MAS Modèle 36 (sổ tay kỹ thuật thời chiến).
• Wikipedia, "MAS-36 rifle"

Bài viết liên quan

• Máy bay Avro Lancaster
• Máy bay B-26 Marauder
• Máy bay C-46 Commando