Xe tăng M6 Heavy Tank

M6 Heavy Tank là xe tăng hạng nặng duy nhất của Lục quân Hoa Kỳ trong Thế chiến II — một cỗ xe khổng lồ nặng 57 tấn, trang bị pháo 76 mm và pháo 37 mm, được chế tạo chỉ 40 chiếc và không bao giờ được đưa ra chiến trường. Được thiết kế năm 1940, khi Lục quân Mỹ tin rằng mình cần một xe tăng hạng nặng để phá vỡ các tuyến phòng thủ kiên cố, M6 là xe tăng lớn nhất và nặng nhất từng được chế tạo tại Hoa Kỳ, và là biểu tượng cho tham vọng công nghiệp của Mỹ. Nhưng đến khi M6 sẵn sàng phục vụ năm 1942, Lục quân Mỹ đã quyết định rằng xe tăng hạng trung — M4 Sherman — là vũ khí mà mình cần, và M6 bị giáng xuống huấn luyện và thử nghiệm. M6 không bao giờ bắn một phát đạn nào trong cơn giận dữ, nhưng đã ảnh hưởng tới thiết kế các xe tăng hạng nặng Mỹ sau này — nổi bật là M26 Pershing và T29 — và vẫn là đề tài hấp dẫn đối với các sử gia về thiết giáp Mỹ.

M6 được phát triển từ kinh nghiệm của Lục quân Mỹ trong Thế chiến I — khi binh sĩ Mỹ dùng xe tăng Anh và Pháp — và từ bài học của Thế chiến II giai đoạn đầu — khi xe tăng Đức cho thấy giá trị của một cỗ xe hạng nặng, vũ khí mạnh. Cục Quân khí Lục quân Mỹ ra lệnh phát triển một xe tăng hạng nặng năm 1940, và thiết kế được giao cho Baldwin Locomotive Works — đơn vị chế tạo nguyên mẫu đầu tiên năm 1941. M6 là một cỗ xe lớn, phức tạp, với thân xe đúc, tháp pháo gắn hai pháo, và động cơ xuyên tâm Wright, và là dự án xe tăng tham vọng nhất mà Hoa Kỳ từng thực hiện cho tới thời điểm đó. Sản lượng 40 xe của M6 — chế tạo từ năm 1942 đến 1944 — tuy nhỏ, nhưng là một thành tựu đáng kể đối với công nghiệp Mỹ — vốn chưa bao giờ chế tạo xe tăng hạng nặng trước đó.

M6 được nhớ đến như biểu tượng cho hành trình tìm kiếm xe tăng hạng nặng của Lục quân Mỹ, và như một cỗ xe bị thời cuộc vượt qua. Nó xuất hiện trong các bảo tàng tại Hoa Kỳ, gồm Bảo tàng Giáp và Kỵ binh Quốc gia tại Fort Benning — nơi chiếc M6 duy nhất còn tồn tại được trưng bày — và là đề tài quen thuộc của các sử gia quân sự cùng nhà làm mô hình. Hình dáng đặc biệt của M6 — thân xe dài và tháp pháo gắn hai pháo — vẫn là một trong những hình ảnh dễ nhận biết nhất về thiết giáp Mỹ trong Thế chiến II.

1. Thông tin chính

Mục	Nội dung
Loại	Xe tăng hạng nặng
Xuất xứ	Hoa Kỳ
Thiết kế	1940–1941 (Baldwin Locomotive Works)
Phục vụ	1942–1944 (Lục quân Mỹ, chỉ huấn luyện và thử nghiệm)
Sản xuất	40 chiếc (8 M6, 12 M6A1, 20 M6A2)
Nhà sản xuất	Baldwin Locomotive Works
Kíp xe	6 người (trưởng xe, pháo thủ, nạp đạn, lái xe, lái xe phụ, điện đài viên)
Trọng lượng	Khoảng 57 tấn
Chiều dài	Khoảng 8,43 m (kèm pháo); thân xe khoảng 6,83 m
Chiều rộng	Khoảng 3,12 m
Chiều cao	Khoảng 2,99 m
Giáp	Tới 100 mm (mặt trước thân xe); mặt trước tháp pháo tới 83 mm
Vũ khí chính	Pháo 76 mm M7 (75 viên đạn) và pháo 37 mm M6 (202 viên đạn, đồng trục)
Vũ khí phụ	Súng máy 12,7 mm M2 Browning (2 khẩu), súng máy 7,62 mm M1919 (2 khẩu)
Động cơ	Động cơ xăng xuyên tâm 9 xi-lanh Wright G-200, khoảng 825 mã lực
Tốc độ	Khoảng 22 dặm/giờ (35 km/h) tối đa trên đường
Tầm hoạt động	Khoảng 100 dặm (161 km) trên đường
Biến thể nổi bật	M6, M6A1, M6A2

2. Nguồn gốc & phát triển

Lục quân Mỹ và xe tăng hạng nặng

Nguồn gốc của M6 nằm trong hành trình tìm kiếm xe tăng hạng nặng của Lục quân Mỹ cuối thập niên 1930, khi Lục quân — vốn dùng xe tăng Anh và Pháp trong Thế chiến I — nhận ra mình cần một xe tăng hạng nặng hiện đại cho cuộc chiến tiếp theo. Cục Quân khí Lục quân Mỹ đưa ra yêu cầu kỹ thuật năm 1940 cho một xe tăng hạng nặng nặng khoảng 50 tấn, với pháo 76 mm và giáp dày, và thiết kế được giao cho Baldwin Locomotive Works — một nhà sản xuất đầu máy xe lửa có kinh nghiệm chế tạo máy móc hạng nặng. M6 là kết quả — một xe tăng lớn hơn và nặng hơn bất kỳ xe tăng Mỹ nào từng chế tạo trước đó — đại diện cho tham vọng của Lục quân Mỹ trong việc chế tạo một xe tăng hạng nặng có thể sánh với xe tăng hạng nặng Đức và Liên Xô.

Baldwin Locomotive Works và T1

M6 được phát triển từ nguyên mẫu T1 — do Baldwin chế tạo năm 1941 và thử nghiệm tại Bãi thử Aberdeen ở Maryland. T1 là một cỗ xe lớn, phức tạp, với thân xe đúc, tháp pháo gắn pháo 76 mm và pháo 37 mm, cùng động cơ xuyên tâm Wright. Các cuộc thử nghiệm T1 cho thấy thiết kế tốt, dù trọng lượng và mức tiêu thụ nhiên liệu cao, và Lục quân Mỹ ra lệnh đưa M6 vào sản xuất năm 1942. M6 được chế tạo thành ba phiên bản: M6 — thân xe hàn; M6A1 — thân xe đúc; và M6A2 — thân xe đúc với hộp số khác. Tổng sản lượng 40 xe được chế tạo từ năm 1942 đến 1944, và loại xe này được cấp cho các đơn vị thiết giáp của Lục quân Mỹ để huấn luyện và thử nghiệm.

Một xe tăng được thiết kế cho một cuộc chiến khác

M6 được thiết kế cho một cuộc chiến không bao giờ đến: một cuộc chiến trong đó Lục quân Mỹ sẽ cần một xe tăng hạng nặng để phá vỡ các tuyến phòng thủ kiên cố ở châu Âu. Đến khi M6 sẵn sàng phục vụ năm 1942, Lục quân Mỹ đã quyết định rằng xe tăng hạng trung — M4 Sherman — là vũ khí mà mình cần, và xe tăng hạng nặng không phải là ưu tiên. Trọng lượng 57 tấn của M6 khiến nó khó vận chuyển, mức tiêu thụ nhiên liệu cao, và pháo 76 mm của nó không mạnh hơn pháo của Sherman. M6 vì vậy là một xe tăng được thiết kế cho một cuộc chiến khác, và bị học thuyết thay đổi của Lục quân Mỹ — vốn ưa chuộng xe tăng hạng trung hơn xe tăng hạng nặng — vượt qua.

3. Thiết kế

Thân xe, giáp và cơ động

Thân xe của M6 là một kết cấu lớn, đúc hoặc hàn, với giáp dày tới 100 mm ở mặt trước và 83 mm ở mặt trước tháp pháo. Thân xe dài 6,83 mét và rộng 3,12 mét, và xe tăng nặng khoảng 57 tấn, khiến nó trở thành xe tăng nặng nhất từng được chế tạo tại Hoa Kỳ. M6 được trang bị động cơ xăng xuyên tâm 9 xi-lanh Wright G-200, cho công suất khoảng 825 mã lực, tốc độ tối đa khoảng 22 dặm/giờ trên đường. Hệ thống treo của M6 dùng lò xo xoắn ốc thẳng đứng, và áp lực mặt đất của nó cao, khiến nó dễ bị lún trong đất mềm. Khả năng cơ động của M6 kém đối với một xe tăng có kích thước như vậy, và mức tiêu thụ nhiên liệu cao, với tầm hoạt động chỉ khoảng 100 dặm. Độ tin cậy của M6 cũng kém, và động cơ cùng hộp số của nó cần bảo trì thường xuyên.

Hai pháo: 76 mm và 37 mm

Đặc điểm riêng biệt nhất của M6 là tháp pháo của nó — gắn hai pháo: pháo 76 mm M7 và pháo 37 mm M6, gắn đồng trục. Pháo 76 mm là vũ khí chính của M6, bắn đạn xuyên giáp có thể xuyên khoảng 90 mm giáp ở cự ly 500 mét, và đạn nổ mạnh hiệu quả chống bộ binh cùng mục tiêu mềm. Pháo 37 mm là vũ khí phụ, dùng chống các mục tiêu giáp nhẹ và bắn đạn khói, dù nó sớm được nhận ra là không cần thiết. M6 mang 75 viên đạn 76 mm và 202 viên đạn 37 mm, và tốc độ bắn khoảng sáu phát/phút đối với pháo 76 mm. Tháp pháo hai pháo là một thiết kế phức tạp, khiến tháp pháo chật chội và khó vận hành.

Kíp xe, tầm nhìn và công thái học

M6 có kíp xe sáu người — lớn nhất trong số các xe tăng Mỹ thời chiến: trưởng xe, pháo thủ, nạp đạn, lái xe, lái xe phụ và điện đài viên. Trưởng xe, pháo thủ và nạp đạn làm việc trong tháp pháo, trong khi lái xe và lái xe phụ ngồi ở phía trước thân xe, và điện đài viên làm việc trong thân xe. Khoang trong của M6 rộng rãi theo tiêu chuẩn thời đó, nhưng hai pháo khiến tháp pháo chật chội, và thông gió của xe tăng kém. Quang học của M6 tốt, và kíp xe khen ngợi tầm nhìn của nó, nhưng phàn nàn về tốc độ chậm, mức tiêu thụ nhiên liệu cao và độ tin cậy kém. M6 là một xe tăng khó vận hành, nhưng kíp xe của nó tự hào về kích thước và hỏa lực của nó.

4. Thông số kỹ thuật

Hỏa lực

Pháo chính 76 mm M7, bắn đạn xuyên giáp xuyên khoảng 90 mm giáp ở cự ly 500 m, mang 75 viên đạn, tốc độ bắn khoảng 6 phát/phút. Pháo phụ 37 mm M6 gắn đồng trục, mang 202 viên đạn — dùng chống mục tiêu giáp nhẹ và bắn đạn khói, dù sớm được nhận ra là không cần thiết. Vũ khí phụ gồm 2 súng máy 12,7 mm M2 Browning và 2 súng máy 7,62 mm M1919.

Giáp và cơ động

Giáp mặt trước thân xe tới 100 mm, mặt trước tháp pháo tới 83 mm. Thân xe dài 6,83 m, rộng 3,12 m, cao 2,99 m; trọng lượng khoảng 57 tấn — xe tăng nặng nhất từng được chế tạo tại Hoa Kỳ. Áp lực mặt đất cao khiến xe dễ bị lún trong đất mềm.

Động cơ

Động cơ xăng xuyên tâm 9 xi-lanh Wright G-200, công suất khoảng 825 mã lực, tốc độ tối đa khoảng 22 dặm/giờ (35 km/h) trên đường, tầm hoạt động chỉ khoảng 100 dặm (161 km). Hệ thống treo lò xo xoắn ốc thẳng đứng. Động cơ và hộp số cần bảo trì thường xuyên, độ tin cậy kém.

5. Các biến thể

M6, M6A1 và M6A2

M6 được chế tạo thành ba phiên bản: M6 — thân xe hàn — 8 chiếc được chế tạo; M6A1 — thân xe đúc — 12 chiếc được chế tạo; và M6A2 — thân xe đúc với hộp số khác — 20 chiếc được chế tạo. Sự khác biệt giữa các phiên bản chủ yếu ở kết cấu thân xe và hộp số, và cả ba phiên bản đều có cùng tháp pháo và cùng pháo. Sản lượng 40 xe của M6 tuy nhỏ, nhưng là một thành tựu đáng kể đối với công nghiệp Mỹ — vốn chưa bao giờ chế tạo xe tăng hạng nặng trước đó. Ba phiên bản của M6 cho thấy Lục quân Mỹ đã cố gắng cải tiến thiết kế ra sao, và việc sản xuất xe tăng bị giới hạn bởi quyết định của Lục quân rằng xe tăng hạng nặng không phải là ưu tiên như thế nào.

Kết thúc sản xuất

Việc sản xuất M6 kết thúc năm 1944, khi Lục quân Mỹ quyết định xe tăng hạng nặng không cần thiết, và nguồn lực nên được dùng tốt hơn cho M4 Sherman và M26 Pershing — vốn đang được phát triển. Khung gầm và động cơ của M6 được dùng cho các mục đích khác, và pháo 76 mm được dùng trong xe diệt tăng M10 và trong Sherman. M6 vì vậy là một ngõ cụt trong thiết kế xe tăng Mỹ, nhưng pháo và khái niệm của nó sống tiếp trong M26 Pershing — trở thành xe tăng hạng nặng đầu tiên của Lục quân Mỹ tham chiến, trong những tháng cuối của cuộc chiến tại châu Âu và trong Chiến tranh Triều Tiên. Vị trí của M6 trong lịch sử xe tăng Mỹ là một bước đệm — một thiết kế chỉ đường tới những cỗ xe thành công hơn.

Mối liên hệ với T29

M6 là cơ sở cho T29 — một xe tăng hạng nặng được thiết kế năm 1944, dùng tháp pháo lớn hơn và pháo 105 mm. T29 được chế tạo với số lượng nhỏ sau chiến tranh, và ảnh hưởng tới thiết kế của M103 — xe tăng hạng nặng thời Chiến tranh Lạnh của Lục quân Mỹ. Di sản của M6 vì vậy không chỉ là hồ sơ phục vụ của riêng nó, mà còn là dòng xe tăng hạng nặng Mỹ mà nó khai sinh, gồm T29 và M103. Thiết kế của M6 — với thân xe lớn và động cơ mạnh mẽ — cho thấy Hoa Kỳ có thể chế tạo một xe tăng hạng nặng, dù bản thân M6 không bao giờ được dùng trong chiến đấu.

6. Tham chiến

Thử nghiệm tại Aberdeen

Lịch sử hoạt động của M6 rất ngắn, vì xe tăng không bao giờ tham chiến. M6 được thử nghiệm tại Bãi thử Aberdeen ở Maryland, nơi nó được đánh giá về khả năng cơ động, giáp và pháo. Các cuộc thử nghiệm cho thấy M6 là một xe tăng có năng lực, dù trọng lượng và mức tiêu thụ nhiên liệu cao, và độ tin cậy kém. M6 cũng được các đơn vị thiết giáp của Lục quân Mỹ thử nghiệm, gồm Sư đoàn Thiết giáp số 1 — đơn vị dùng nó để huấn luyện và đánh giá. Việc thử nghiệm M6 vì vậy là hoạt động phục vụ chính của nó, và hiệu quả của nó trong thử nghiệm là cơ sở cho quyết định của Lục quân Mỹ rằng xe tăng hạng nặng không phải là ưu tiên.

Huấn luyện và đánh giá

M6 được cấp cho các đơn vị huấn luyện của Lục quân Mỹ, nơi nó được dùng để huấn luyện kíp xe tăng và đánh giá học thuyết xe tăng hạng nặng. Kíp xe M6 thấy rằng xe tăng chậm, khó vận chuyển, đắt tiền khi bảo trì, và pháo 76 mm của nó không mạnh hơn pháo của Sherman. Lực lượng Thiết giáp của Lục quân Mỹ — dưới quyền Tướng Jacob Devers — kết luận rằng M6 không cần thiết, và xe tăng hạng trung là vũ khí của tương lai. M6 bị rút khỏi phục vụ năm 1944, và hầu hết các xe bị tháo dỡ, dù một chiếc được bảo tồn tại Aberdeen. Việc phục vụ huấn luyện của M6 vì vậy là hoạt động phục vụ duy nhất của nó, và nó không bao giờ bắn một phát đạn nào trong cơn giận dữ.

M6 trong năm cuối của cuộc chiến

Dự án M6 bị hủy năm 1944, khi Lục quân Mỹ quyết định nguồn lực nên được dùng tốt hơn cho M4 Sherman và M26 Pershing. M26 — đi vào phục vụ đầu năm 1945 — là xe tăng hạng nặng đầu tiên của Lục quân Mỹ tham chiến, và đã chiến đấu trong các trận đánh cuối cùng tại Đức và trong Chiến tranh Triều Tiên. Việc hủy M6 vì vậy không phải là sự bác bỏ thiết kế của nó, mà là sự công nhận rằng học thuyết của Lục quân Mỹ đã thay đổi, và xe tăng hạng nặng không còn là ưu tiên. Câu chuyện của M6 nhắc nhở về những khó khăn mà Lục quân Mỹ gặp phải trong việc phát triển một xe tăng hạng nặng, và về học thuyết thay đổi khiến M6 lỗi thời trước khi nó có thể được dùng.

Vì sao M6 không bao giờ chiến đấu

M6 không bao giờ chiến đấu vì nhiều lý do. Thứ nhất là trọng lượng của nó: ở mức 57 tấn, nó quá nặng để được vận chuyển bằng tàu đổ bộ và cầu mà Lục quân Mỹ dùng tại châu Âu. Thứ hai là mức tiêu thụ nhiên liệu: động cơ Wright của M6 tiêu thụ rất nhiều nhiên liệu, và tầm hoạt động chỉ 100 dặm là quá ngắn cho chiến tranh cơ động năm 1944. Thứ ba là học thuyết của Lục quân Mỹ: Tướng Devers và Lực lượng Thiết giáp tin rằng xe tăng hạng trung là vũ khí của tương lai, và xe tăng hạng nặng là lãng phí nguồn lực. Việc hủy M6 vì vậy là một quyết định thực tế, không phải phán xét về thiết kế, và phản ánh thực tế của Lục quân Mỹ năm 1944.

7. Điểm mạnh

Trên lý thuyết, M6 là một xe tăng đáng gờm. Giáp trước của nó dày tới 100 mm, và pháo 76 mm của nó có thể xuyên khoảng 90 mm giáp ở cự ly 500 mét. Động cơ Wright của nó cho công suất khoảng 825 mã lực, và tốc độ tối đa khoảng 22 dặm/giờ. Kíp xe sáu người của M6 cho nó tốc độ bắn cao, và hai pháo của nó mang lại sự linh hoạt trong chiến đấu. Trên lý thuyết, M6 là một xe tăng hạng nặng có năng lực, và sẽ là một mối đe dọa đáng kể đối với xe tăng Đức năm 1942 và 1943. Nhưng điểm mạnh của M6 chỉ là lý thuyết, vì xe tăng không bao giờ được thử nghiệm trong chiến đấu, và hiệu quả của nó trong trận đánh vẫn chưa được biết.

8. Điểm yếu

Điểm yếu của M6 rất rõ ràng, ngay cả trên lý thuyết. Trọng lượng 57 tấn khiến nó khó vận chuyển, và mức tiêu thụ nhiên liệu cao. Pháo 76 mm của nó không mạnh hơn pháo của Sherman, và pháo 37 mm của nó không cần thiết. Độ tin cậy của M6 kém, và động cơ cùng hộp số của nó cần bảo trì thường xuyên. M6 cũng đắt tiền khi chế tạo, và sản lượng của nó chỉ giới hạn 40 xe. Thiết kế của M6 là sản phẩm của thời đại, phản ánh tham vọng của Lục quân Mỹ trong việc chế tạo một xe tăng hạng nặng, nhưng bị học thuyết thay đổi của Lục quân — vốn ưa chuộng xe tăng hạng trung — vượt qua. Hiệu quả của M6 phải được đánh giá theo vai trò dự định: một xe tăng hạng nặng đột phá — nơi nó đủ dùng trên lý thuyết, nhưng không bao giờ được thử nghiệm trong chiến đấu.

So sánh giả định với các đối thủ

Nếu M6 đi vào phục vụ, nó sẽ được so sánh với Tiger I của Đức, KV-1 của Liên Xô, và Churchill của Anh. Giáp trước 100 mm và pháo 76 mm của M6 sẽ khiến nó trở thành đối thủ đáng gờm đối với Tiger, dù pháo 88 mm của Tiger mạnh hơn. So với KV-1, M6 có pháo và giáp tương tự, nhưng nặng hơn và kém tin cậy hơn. So với Churchill, M6 nhanh hơn và vũ khí tốt hơn, nhưng cũng nặng hơn và đắt hơn. Hiệu quả giả định của M6 là chủ đề tranh luận giữa các sử gia, và không thể biết liệu nó sẽ là một cải tiến đáng kể so với Sherman hay một sự lãng phí tốn kém.

9. Bên sử dụng & di sản

Hoa Kỳ: bên sử dụng duy nhất

M6 được dự định cho Lục quân Mỹ, và không có nước nào khác từng được xem xét làm bên sử dụng. Xe tăng được thiết kế cho các sư đoàn thiết giáp của Lục quân Mỹ — những đơn vị dùng M4 Sherman chủ yếu — và sẽ được cấp cho cùng các đơn vị vận hành Sherman. Việc hủy M6 khiến nó không bao giờ phục vụ với bất kỳ đơn vị nào trong chiến đấu, và bên sử dụng duy nhất của nó — theo một nghĩa nào đó — là các đơn vị huấn luyện và thử nghiệm của Lục quân Mỹ, những đơn vị dùng nó tại Aberdeen và Fort Knox. Câu chuyện của M6 vì vậy là câu chuyện về một xe tăng được thiết kế cho Lục quân Mỹ nhưng không bao giờ phục vụ cùng nó trong chiến đấu.

Trưng bày tại Aberdeen

Chiếc M6 duy nhất còn tồn tại — một chiếc M6A2 — được Lục quân Mỹ trưng bày tại Bãi thử Aberdeen trong nhiều năm, và sau đó được chuyển tới Bảo tàng Giáp và Kỵ binh Quốc gia tại Fort Benning, nơi nó được trưng bày ngày nay. Việc trưng bày M6 của Mỹ đã khiến nó trở thành một trong những xe tăng nguyên mẫu nổi tiếng nhất của Mỹ, và là hiện vật được du khách yêu thích tại bảo tàng. Việc phục vụ của M6 tại Mỹ — như một hiện vật bảo tàng — nhắc nhở về lịch sử kỳ lạ của xe tăng: một xe tăng Mỹ không bao giờ được chế tạo với số lượng lớn, và không bao giờ được dùng trong chiến đấu, nhưng được bảo tồn như biểu tượng cho tham vọng công nghiệp của Mỹ.

Biểu tượng cho tham vọng của Mỹ

Di sản của M6 là biểu tượng cho tham vọng của Mỹ và cho những khó khăn của Lục quân Mỹ trong việc phát triển một xe tăng hạng nặng. Nó cho thấy Hoa Kỳ có thể chế tạo một xe tăng hạng nặng, và ảnh hưởng tới thiết kế của M26 Pershing và T29 — trở thành những xe tăng hạng nặng đầu tiên của Lục quân Mỹ tham chiến. Thân xe và động cơ của M6 được dùng cho T29, và pháo 76 mm của nó được dùng trong M10 và Sherman. Di sản của M6 vì vậy không phải là một xe tăng đã chiến đấu, mà là một thiết kế chỉ đường tới thế hệ xe tăng Mỹ tiếp theo.

Đánh giá văn hóa và lịch sử

M6 là một trong những xe tăng nguyên mẫu nổi tiếng nhất của Mỹ, và hình ảnh của nó — với hai pháo và thân xe lớn — được công nhận rộng rãi. Các sử gia đánh giá M6 là một thiết kế tốt bị thời cuộc vượt qua, và là lời nhắc nhở về những khó khăn của Lục quân Mỹ năm 1942. Danh tiếng của M6 được tăng thêm nhờ xuất hiện trong trò chơi điện tử và văn hóa đại chúng, nơi nó thường được mô tả như một xe tăng mạnh mẽ không bao giờ chiến đấu. M6 được nhớ đến như biểu tượng cho hành trình tìm kiếm xe tăng hạng nặng của Lục quân Mỹ, và cho những vấn đề công nghiệp cùng học thuyết khiến hành trình đó trở nên vô ích năm 1942.

M6 trong văn hóa đại chúng

M6 xuất hiện trong nhiều trò chơi điện tử, sách và mô hình về Thế chiến II, và là đề tài quen thuộc của các sử gia quân sự cùng người đam mê. Thân xe đặc biệt của nó — với hai pháo — khiến nó dễ nhận biết ngay lập tức, và thường được dùng làm biểu tượng cho thiết kế xe tăng Mỹ. Việc xuất hiện trong văn hóa đại chúng đã đảm bảo M6 sẽ được nhớ đến lâu sau khi mẫu vật cuối cùng còn tồn tại biến mất, và nhắc nhở về sự hấp dẫn mà các xe tăng nguyên mẫu mang lại cho công chúng.

Mẫu duy nhất còn tồn tại

Chiếc M6 duy nhất còn tồn tại là một chiếc M6A2, được trưng bày tại Bảo tàng Giáp và Kỵ binh Quốc gia tại Fort Benning ở Georgia, Hoa Kỳ. M6A2 là bằng chứng vật chất duy nhất của dự án M6, và là hiện vật quý giá đối với các sử gia về thiết kế xe tăng Mỹ. Việc trưng bày M6A2 tại Fort Benning — nơi nó được trưng bày cùng các xe tăng Mỹ khác — nhắc nhở về lịch sử kỳ lạ của xe tăng, và là một trong những hiện vật được yêu thích nhất của bảo tàng. M6A2 được bảo tàng duy trì, và thỉnh thoảng được trưng bày trong tình trạng vận hành được.

Không có chiếc M6 nào khác từng được bảo tồn, và chiếc M6A2 tại Fort Benning là duy nhất. Sản lượng 40 xe của M6 tuy nhỏ, và hầu hết các xe tăng đã bị tháo dỡ sau chiến tranh. Việc chiếc M6A2 tại Fort Benning còn tồn tại vì vậy là một may mắn đáng kể, và là hiện vật quý giá đối với các sử gia về Thế chiến II. Chiếc M6A2 duy nhất còn tồn tại đảm bảo các thế hệ tương lai có thể thấy xe tăng lẽ ra đã tồn tại, và đánh giá cao quy mô hành trình tìm kiếm xe tăng hạng nặng của Lục quân Mỹ năm 1940.

10. Câu hỏi thường gặp

Xe tăng M6 Heavy Tank có bao giờ chiến đấu không?

Không. M6 không bao giờ tham chiến và không bao giờ bắn một phát đạn nào trong cơn giận dữ. Chỉ 40 xe được chế tạo, và chúng được dùng để huấn luyện và thử nghiệm tại Aberdeen và Fort Knox. M6 bị rút khỏi phục vụ năm 1944, trước khi nó có thể được đưa ra nước ngoài.

Có bao nhiêu xe tăng M6 Heavy Tank được chế tạo?

Chỉ 40 xe tăng M6 Heavy Tank được chế tạo từ năm 1942 đến 1944, bởi Baldwin Locomotive Works: 8 M6, 12 M6A1 và 20 M6A2. Đây là sản lượng rất nhỏ đối với một xe tăng, phản ánh quyết định của Lục quân Mỹ rằng xe tăng hạng nặng không phải là ưu tiên.

Vì sao M6 bị hủy?

M6 bị hủy năm 1944 vì Lục quân Mỹ quyết định xe tăng hạng trung — M4 Sherman — là vũ khí mà mình cần, và xe tăng hạng nặng là lãng phí nguồn lực. Trọng lượng, mức tiêu thụ nhiên liệu và độ tin cậy kém của M6 cũng góp phần vào quyết định.

M6 hiện nay ở đâu?

Chiếc M6 duy nhất còn tồn tại — một chiếc M6A2 — được trưng bày tại Bảo tàng Giáp và Kỵ binh Quốc gia tại Fort Benning ở Georgia, Hoa Kỳ. Trước đó, nó được trưng bày tại Bãi thử Aberdeen. Không còn chiếc M6 nào khác tồn tại.

M6 mang những pháo nào?

M6 mang hai pháo trong tháp pháo: pháo 76 mm M7 làm vũ khí chính, và pháo 37 mm M6 gắn đồng trục. Pháo 37 mm được dự định dùng chống các mục tiêu giáp nhẹ, dù nó sớm được nhận ra là không cần thiết.

M6 có phải là xe tăng hạng nặng không?

Có. M6 là một xe tăng hạng nặng, nặng khoảng 57 tấn, khiến nó trở thành xe tăng nặng nhất từng được chế tạo tại Hoa Kỳ. Đó là xe tăng hạng nặng duy nhất của Lục quân Mỹ trong Thế chiến II, dù nó không bao giờ tham chiến.

Sources

• R. P. Hunnicutt, Firepower: A History of the American Heavy Tank (Presidio Press).
• Steven J. Zaloga, M26/M46 Pershing Tank 1943-53 (Osprey Publishing, New Vanguard series).
• The National Armor and Cavalry Museum, Fort Benning, M6 collection records.
• Chamberlain, Peter, and Ellis, Chris, British and American Tanks of World War II (Arms and Armour Press).
• David Fletcher, The Great Tank Scandal: British Armour in the Second World War (HMSO).
• US Army Ordnance Department, M6 Heavy Tank Handbook (wartime technical manual).