WAR ATLAS MILITARY HISTORY MAGAZINE · WWI — WWII
Eileen Nearne
1. Mở đầu
Eileen Mary Nearne (1921–2010) là một trong những điệp viên dũng cảm nhất của Thế chiến II, và cũng là một trong những người ít được biết đến nhất. Một phụ nữ trẻ người Anh nói tiếng Pháp trôi chảy, bà được nhảy dù xuống Pháp bị chiếm đóng tháng 3 năm 1944 với vai trò nhân viên vô tuyến cho Cơ quan Hành động Đặc biệt (SOE), tổ chức mà Winston Churchill đã ra lệnh “đốt cháy châu Âu”.
Trong bốn tháng, bà truyền tin giữa Kháng chiến Pháp và London từ nhiều nơi ẩn náu, biết rằng các xe dò sóng vô tuyến của Gestapo đang săn lùng mình và bị bắt đồng nghĩa với tra tấn và gần như chắc chắn là cái chết. Tháng 7 năm 1944, bà bị bắt, bị thẩm vấn và tra tấn bởi Gestapo, rồi bị đưa tới trại tập trung Ravensbrück.
Eileen Nearne trốn thoát trong một lần chuyển trại tháng 12 năm 1944, tìm đường qua nước Đức tới phòng tuyến Mỹ, và trở về Anh. Bà được tặng MBE và Croix de Guerre của Pháp, rồi biến mất vào một cuộc sống bình thường, hiếm khi nói về những gì mình đã làm, cho đến khi bà qua đời năm 2010, câu chuyện của bà cuối cùng mới được công chúng biết đến.
2. Thông tin chính
| | |
|—|—|
| Sinh | 15 tháng 3 năm 1921, London, Anh |
| Mất | 2 tháng 9 năm 2010, Torquay, Anh (89 tuổi) |
| Quân ngũ | Cơ quan Hành động Đặc biệt (SOE), Ban F, 1943–1944 |
| Bí danh | “Rose”; tên hoạt động “Micheline” |
| Vai trò | Nhân viên vô tuyến của mạng lưới Wizard tại Pháp bị chiếm đóng |
| Triển khai | Nhảy dù xuống Pháp, đêm 2–3 tháng 3 năm 1944 |
| Bị bắt | Tháng 7 năm 1944 bởi Gestapo; đưa tới Ravensbrück |
| Trốn thoát | Tháng 12 năm 1944, trong lúc chuyển trại; tới được phòng tuyến Mỹ |
| Huân chương | MBE; Croix de Guerre (Pháp) |
3. Thời thơ ấu
Tuổi thơ ở Pháp
Eileen Nearne sinh tại London ngày 15 tháng 3 năm 1921, con út trong bốn người con của John Nearne, người Anh, và Marie, người Pháp quê Grenoble. Khi Eileen còn nhỏ, gia đình chuyển sang Pháp, nơi cha bà làm việc, và bà lớn lên nói tiếng Pháp tự nhiên như tiếng Anh, với giọng chuẩn hoàn hảo mà sau này đã cứu mạng bà và định hình sự nghiệp thời chiến của bà.
Gia đình sống ở Pháp cho đến cuối thập niên 1930, và Eileen Nearne được giáo dục tại đó, thấm nhuần văn hóa, phong thái và ngôn ngữ Pháp trọn vẹn đến mức người Pháp bản xứ không thể nhận ra bà là người Anh.
Tuổi thơ song ngữ này không phải hiếm trong các gia đình thuộc thế giới xuyên eo biển Manche đầu thế kỷ XX, nhưng đủ hiếm, và đủ quý giá, đến mức khi chiến tranh nổ ra, các cơ quan bí mật của Anh tích cực tìm kiếm những người trẻ đúng như bà.
Trở về Anh
Gia đình trở về Anh khi chiến tranh đến gần, và Eileen Nearne, lúc đó là một phụ nữ trẻ mười tám tuổi, tìm việc làm tại London. Khi chiến tranh bùng nổ tháng 9 năm 1939, bà muốn phục vụ, và năm 1940 bà gia nhập Lực lượng Không quân Phụ nữ (WAAF), làm việc đầu tiên là thư ký rồi sau đó, nhờ khả năng ngôn ngữ, làm những công việc nhạy cảm hơn.
Tiếng Pháp của bà giỏi đến mức bà sớm được các nhân viên tình báo của Bộ Hàng không chú ý, và năm 1943 bà được Cơ quan Hành động Đặc biệt tiếp cận. SOE, thành lập năm 1940 để hỗ trợ các phong trào kháng chiến ở châu Âu bị chiếm đóng, đang thiếu trầm trọng nhân viên vô tuyến: công việc này nguy hiểm nhất trong tổ chức, vì nhân viên phải phát sóng từ một địa điểm cố định, với một bộ máy nặng nề và dễ nhận thấy, trong khi các xe dò sóng của Đức xác định vị trí tín hiệu.
Tuổi thọ trung bình của một nhân viên vô tuyến SOE tại Pháp năm 1943–44 chỉ tính bằng tuần. Eileen Nearne, người biết rõ rủi ro, đã tình nguyện.
Gia đình Nearne, cộng lại, đã cống hiến một cách phi thường cho cuộc chiến bí mật. Anh trai của Eileen Nearne, Jack Nearne, phục vụ làm điệp viên SOE tại Pháp, nơi ông làm nhân viên vô tuyến và người tổ chức, và em gái bà, Jacqueline Nearne, làm liên lạc viên cho SOE, mang thông điệp và tài liệu giữa các mạng lưới Kháng chiến.
Ba anh chị em, những người đã lớn lên cùng nhau ở Pháp và nói tiếng Pháp tự nhiên như tiếng Anh, đều được SOE tuyển mộ, và tất cả đều phục vụ tại Pháp bị chiếm đóng. Câu chuyện của họ nhắc nhở rằng cuộc chiến bí mật, một phần, là cuộc chiến của gia đình, do anh chị em, vợ chồng chiến đấu, những người chia sẻ nguy hiểm và bí mật trong công việc của mình, và hiếm khi nói về nó sau đó, ngay cả với nhau.
4. Huấn luyện với SOE
Học nghề
Quá trình huấn luyện của Eileen Nearne diễn ra tại các trường của SOE ở vùng Cao nguyên Scotland và miền nam nước Anh, nơi các tân binh học kỹ năng của điệp viên: mã hóa và giải mã thông điệp, vận hành máy vô tuyến, chiến đấu tay không, giết người thầm lặng, nhảy dù, và cách ứng xử khi bị thẩm vấn.
Huấn luyện cố tình khắc nghiệt, nhằm loại bỏ những người không chịu được áp lực, và Eileen Nearne đã vượt qua tất cả. Các giảng viên ghi nhận sự bình tĩnh, tiếng Pháp xuất sắc và năng khiếu vô tuyến của bà, một kỹ năng đòi hỏi cả năng lực kỹ thuật lẫn thần kinh vững vàng: nhân viên phải gõ mã Morse với tốc độ cao, bằng mật mã thay đổi thường xuyên, trong khi lắng nghe những dấu hiệu mờ nhạt cho thấy quân Đức đang khép vòng vây.
Eileen Nearne được đặt bí danh “Rose” và tên hoạt động “Micheline”, và được phân công vào Ban F, ban của SOE làm việc với Kháng chiến Pháp, làm nhân viên vô tuyến cho mạng lưới Wizard do người tổ chức Jean Suttill điều hành.
Sự nguy hiểm của vô tuyến
Công việc của nhân viên vô tuyến đáng được nhấn mạnh, vì nó giải thích cả tầm quan trọng của Eileen Nearne lẫn số phận của bà. Mọi mạng lưới Kháng chiến đều phụ thuộc vào liên lạc với London: không có nó, sẽ không có tiếp tế thả dù, không có vũ khí, không có mệnh lệnh, không có phối hợp với cuộc xâm lược sắp tới.
Nhân viên vô tuyến do đó là thành viên quý giá nhất và cũng dễ bị lộ nhất của mạng lưới. Bản thân bộ máy là một chiếc vali nặng khoảng mười lăm kilôgam, với ăng-ten phải căng ra ngoài trời, và một lần phát sóng có thể kéo dài hai mươi phút trở lên, trong thời gian đó cơ quan dò sóng Funkabwehr của Đức có thể xác định vị trí.
Nhân viên được dạy phát sóng từ một địa điểm khác nhau mỗi lần, giữ các lần phát ngắn, và di chuyển ngay sau đó. Dù vậy, quân Đức vẫn bắt được nhiều người trong số họ. Nearne hiểu tất cả những điều này, và bà vẫn đi, biết rằng cuộc xâm lược Pháp đang đến gần và Kháng chiến sẽ cần radio hơn bao giờ hết.
Quân Đức gọi các nhân viên vô tuyến là ‘nghệ sĩ dương cầm’, vì cách ngón tay họ di chuyển trên phím Morse, và họ săn lùng họ với quyết tâm đặc biệt. Funkabwehr, cơ quan phòng thủ vô tuyến Đức, vận hành các xe dò sóng có thể xác định vị trí một lần phát sóng trong vài phút, và nó sử dụng các trạm định hướng khắp nước Pháp bị chiếm đóng.
Các nhân viên, về phần mình, đã phát triển các biện pháp đối phó: họ phát sóng thành từng đợt ngắn, thay đổi vị trí sau mỗi lần phát, và dùng các kiểm tra an ninh — những lỗi cố ý trong bản tin Morse — để báo cho London biết nếu họ bị bắt và đang phát sóng dưới sự kiểm soát của Đức.
Các kiểm tra an ninh đã cứu sống nhiều người, và chúng là một trong những lý do sự im lặng của Eileen Nearne dưới tra tấn quan trọng đến vậy: nếu bà khai ra, quân Đức có thể dùng mật mã và kiểm tra của bà để lừa London.
5. Tại Pháp bị chiếm đóng
Đến nơi và mạng lưới Wizard
Đêm 2–3 tháng 3 năm 1944, Eileen Nearne được nhảy dù xuống Pháp gần Les Lagnys, tỉnh Indre, cùng một điệp viên khác. Bà hai mươi hai tuổi. Bà liên lạc với mạng lưới Wizard và bắt đầu làm nhân viên vô tuyến, phát sóng từ các trang trại, nhà dân và chuồng trại khắp miền trung nước Pháp, di chuyển liên tục, mang bộ máy trong vali và giả làm một phụ nữ Pháp.
Tiếng Pháp của bà thuyết phục đến mức bà có thể giả làm người địa phương, và câu chuyện vỏ bọc của bà — rằng bà là một cô gái Pháp trẻ đến thăm họ hàng — vẫn đứng vững khi bị hỏi qua loa.
Trong bốn tháng, bà giữ cho mạng lưới Wizard liên lạc với London, truyền các thông điệp về di chuyển quân Đức, sân bay và tuyến tiếp tế, đồng thời sắp xếp các đợt thả dù vũ khí và tiếp tế mà Kháng chiến cần cho cuộc nổi dậy sắp tới.
Ngày D-Day và cuộc nổi dậy
Khi Đồng minh đổ bộ vào Normandy vào ngày D-Day 6 tháng 6 năm 1944, công việc của Eileen Nearne trở nên cấp bách và nguy hiểm hơn. Kháng chiến nổi dậy khắp nước Pháp, phá hoại đường sắt và đường bộ để làm chậm quân tiếp viện Đức đang tiến về Normandy, và lượng tin vô tuyến tăng mạnh.
Về phía Đức, họ tăng cường săn lùng các nhân viên vô tuyến, và mạng lưới Wizard vốn đã chịu áp lực: người tổ chức của nó, Jean Suttill, đã bị bắt tháng 6, và mạng lưới đang bị triệt phá. Nearne tiếp tục phát sóng, di chuyển từ nơi này sang nơi khác, cho đến khi lưới vây khép lại quanh bà.
Tháng 7 năm 1944, trong lúc đang phát sóng từ một ngôi nhà, bà bị Gestapo bắt. Hoàn cảnh vụ bắt giữ không được ghi chép đầy đủ, nhưng rõ ràng quân Đức đã xác định được vị trí các lần phát sóng của bà.
Eileen Nearne bị đưa tới trụ sở Gestapo, nơi bà bị thẩm vấn và tra tấn, và bà không khai gì: bà giữ vững câu chuyện vỏ bọc, khẳng định mình là một phụ nữ Pháp tên Micheline, và từ chối phản bội đồng đội hay mật mã của mình.
6. Bị bắt và tra tấn
Tù nhân của Gestapo
Sau khi bị bắt, Eileen Nearne bị đưa tới trụ sở Gestapo và phải chịu các phương pháp thẩm vấn mà Gestapo dùng với các điệp viên bị bắt: đánh đập, đe dọa, và hình thức tra tấn bằng nước gọi là “baignoire”, trong đó tù nhân bị dìm dưới nước đến gần chết đuối. Bà chịu đựng tất cả mà không gục ngã.
Gestapo tin chắc bà là điệp viên — bộ máy vô tuyến của bà là bằng chứng đủ — nhưng bà từ chối cung cấp mật mã, các mối liên hệ, hay bất cứ thứ gì có thể gây nguy hiểm cho Kháng chiến.
Sự từ chối của bà rất quan trọng: một nhân viên vô tuyến bị bắt mà khai ra có thể bị quân Đức “chơi lại”, dùng tín hiệu của bà để truyền tin giả tới London, dụ các đợt tiếp tế rơi vào ổ phục kích và phản bội các điệp viên khác. Sự im lặng của Eileen Nearne đã ngăn điều đó.
Sau nhiều tuần thẩm vấn, quân Đức, không thể khuất phục được bà, xếp bà vào diện tù nhân chính trị và đưa bà tới trại tập trung Ravensbrück, trại dành cho phụ nữ, phía bắc Berlin.
Ravensbrück
Ravensbrück là một trong những trại tàn khốc nhất trong hệ thống Đức Quốc xã, nơi đói khát, bệnh tật, lao động cưỡng bức và thí nghiệm y tế hoành hành, nơi hàng chục nghìn phụ nữ đã chết. Nearne đến đó cuối mùa hè năm 1944, suy yếu vì tra tấn và giam cầm, và bị bắt làm việc. Điều kiện thật khủng khiếp: thức ăn không đủ, không có chăm sóc y tế, lạnh giá khi mùa đông đến gần, và mối đe dọa liên tục bị chọn đưa tới phòng hơi ngạt hoặc làm đối tượng thí nghiệm y tế của trại.
Eileen Nearne sống sót, như bà đã sống sót qua mọi thứ khác, nhờ sự kết hợp của sức chịu đựng, may mắn và tình đoàn kết của các bạn tù. Bà vẫn ở đó khi, tháng 12 năm 1944, quân Đức bắt đầu chuyển tù nhân từ Ravensbrück sang các trại khác khi quân đội Liên Xô tiến từ phía đông, và chính trong một lần chuyển trại đó, bà nhìn thấy cơ hội của mình.
7. Trốn thoát
Cuộc chạy trốn qua nước Đức
Tháng 12 năm 1944, trong một lần chuyển trại từ Ravensbrück, Eileen Nearne trốn thoát. Chi tiết chính xác về cuộc trốn thoát của bà không được ghi chép đầy đủ — chính bà cũng ít nói về nó — nhưng điều được biết là bà đã lẩn trốn khỏi một đoàn tù nhân và một mình tìm đường qua một nước Đức đang sụp đổ dưới bom đạn Đồng minh và sự tiến quân của quân đội Liên Xô từ phía đông và các nước Đồng minh phương Tây từ phía tây.
Eileen Nearne không có giấy tờ, không tiền, không thức ăn, và không biết các phòng tuyến ở đâu; bà sống sót nhờ ẩn náu, ăn xin, và làm việc ngắn hạn cho một gia đình Đức nhận bà làm lao động.
Tiếng Pháp, tiếng Đức và quyết tâm tuyệt đối của bà đã đưa bà qua nhiều tuần nguy hiểm, và mùa xuân năm 1945, bà tới được phòng tuyến Mỹ và an toàn. Bà là một trong rất ít điệp viên SOE trốn thoát khỏi trại tập trung và trở về Anh, và cuộc trốn thoát của bà vẫn là một trong những kỳ tích đáng chú ý nhất của cuộc chiến bí mật.
Trở về Anh
Eileen Nearne được hồi hương về Anh mùa xuân năm 1945, sau khi chiến tranh ở châu Âu kết thúc, và được SOE thẩm vấn giải trình. Bản giải trình của bà, cùng các báo cáo về hành vi của bà, cho thấy rõ bà đã hành xử với lòng dũng cảm phi thường: bà đã hoạt động bốn tháng dưới mối đe dọa liên tục, đã chịu đựng tra tấn mà không phản bội ai, và đã trốn khỏi trại tập trung và vượt qua một nước Đức đang sụp đổ để đến với tự do.
Eileen Nearne được tặng MBE năm 1945, và chính phủ Pháp tặng bà Croix de Guerre với cành cọ. Anh trai bà, Jack Nearne, cũng từng phục vụ SOE tại Pháp, và em gái bà, Jacqueline Nearne, từng làm liên lạc viên cho SOE — gia đình Nearne, cộng lại, đã cống hiến một cách phi thường cho cuộc chiến bí mật.
8. Cuộc sống sau chiến tranh
Một cuộc sống bình thường
Sau chiến tranh, Eileen Nearne làm những gì nhiều điệp viên đã làm: bà cố quên đi. Bà làm việc tại London, sống lặng lẽ, và gần như không bao giờ nói về sự phục vụ thời chiến của mình, ngay cả với bạn bè.
Sự kín đáo đã được rèn giũa trong quá trình huấn luyện ở lại với bà suốt đời, và bà không thoải mái với sự chú ý hay lời khen. Bà không bao giờ kết hôn, và sống một mình nhiều năm tại Torquay, Devon, nơi hàng xóm biết bà là một phụ nữ trầm lặng, kín đáo, thích vườn tược và sách vở.
Những người ít ỏi biết lịch sử thời chiến của bà thấy khó hòa hợp hình ảnh người phụ nữ khiêm tốn, dè dặt mà họ biết với điệp viên từng thách thức Gestapo và trốn khỏi Ravensbrück. Theo mọi lời kể, bà hài lòng với sự vô danh của mình, và bà từ chối những nỗ lực của nhà báo và sử gia muốn kể câu chuyện của bà.
Cái chết và sự khám phá
Eileen Nearne qua đời tại Torquay ngày 2 tháng 9 năm 2010, thọ tám mươi chín tuổi. Eileen Nearne chết một mình, và thi thể bà một thời gian sau mới được phát hiện; cái chết của bà được báo chí địa phương đưa tin, và chỉ khi đó một người hàng xóm, khi xem qua giấy tờ của bà, mới nhận ra bà là ai.
Việc phát hiện MBE, Croix de Guerre và hồ sơ SOE của bà đã đưa câu chuyện của bà ra công chúng khắp nước Anh, và bà được tổ chức tang lễ với đầy đủ nghi thức, có đại diện chính phủ Anh và Pháp tham dự.
Sự tương phản giữa cái chết lặng lẽ của bà và quy mô những gì bà đã làm đã lay động nhiều người, và câu chuyện của bà trở thành một trong những câu chuyện được kể nhiều nhất về cuộc chiến bí mật trong những năm sau đó.
Cuối cùng, bà được nhớ đến không phải vì bà tìm kiếm danh vọng, mà vì danh vọng đã tìm đến bà sau khi bà ra đi.
9. Di sản và đánh giá
Các nhân viên vô tuyến
Di sản của Eileen Nearne gắn liền với di sản của các nhân viên vô tuyến SOE, những người đàn ông và phụ nữ đã giữ cho Kháng chiến liên lạc với London và trả giá cao nhất cho việc đó.
Trong khoảng 470 điệp viên Ban F được cử sang Pháp, hơn một trăm người đã hy sinh, và các nhân viên vô tuyến chết với tỷ lệ cao hơn bất kỳ nhóm nào khác. Bốn tháng hoạt động của Eileen Nearne, sự từ chối gục ngã dưới tra tấn, và cuộc trốn thoát khỏi Ravensbrück khiến bà trở thành một trong những người đáng chú ý nhất trong số họ, và câu chuyện của bà ngày nay được dùng để minh họa cả lòng dũng cảm của các điệp viên SOE lẫn cái giá của cuộc chiến bí mật.
Các sử gia cũng lưu ý rằng câu chuyện của bà sửa lại một hiểu lầm phổ biến: cuộc chiến bí mật không chỉ là công việc của những điệp viên hào nhoáng và những kẻ phá hoại táo bạo, mà còn của những con người trầm lặng, có kỹ năng chuyên môn — thường trẻ, thường là nữ — làm những công việc không hào nhoáng, nguy hiểm, ngày này qua ngày khác, cho đến khi bị bắt hoặc bị giết.
Vì sao bà quan trọng
Eileen Nearne còn quan trọng vì một lý do thứ hai: cuộc sống sau chiến tranh của bà. Bà không đòi hỏi gì, gần như không kể cho ai, và sống rồi chết trong vô danh, và chỉ nhờ sự tình cờ — một người hàng xóm xem qua giấy tờ của bà — câu chuyện của bà mới được đưa ra ánh sáng.
Trường hợp của bà đã trở thành biểu tượng cho nhiều điệp viên bí mật mà sự phục vụ không bao giờ được công nhận, và cho món nợ mà Anh và Pháp mang ơn những người đã làm những điều phi thường rồi về nhà và không nói gì về chúng.
Các nghi thức tang lễ bà nhận được, các đài tưởng niệm sau đó, cùng sách và phim tài liệu về cuộc đời bà là sự công nhận muộn màng, và chúng cũng là lời nhắc nhở: đằng sau mỗi cái tên nổi tiếng trong lịch sử Thế chiến II, có hàng chục người như Eileen Nearne, những người mà tên tuổi không bao giờ được biết đến, và lòng dũng cảm của họ không bao giờ được tưởng thưởng khi còn sống.
10. SOE và cuộc chiến bí mật
SOE là gì
Cơ quan Hành động Đặc biệt được thành lập tháng 7 năm 1940, theo lệnh của Winston Churchill, để tiến hành phá hoại và lật đổ ở châu Âu bị chiếm đóng và hỗ trợ các phong trào kháng chiến.
Ban Pháp của nó, Ban F, đã cử hơn 400 điệp viên vào Pháp, trong đó khoảng một phần tư là phụ nữ, được tuyển mộ chủ yếu vì phụ nữ ít thu hút sự chú ý của các đội tuần tra Đức hơn và có thể di chuyển tự do hơn.
Các điệp viên SOE tổ chức Kháng chiến thành các mạng lưới, cung cấp vũ khí cho họ bằng dù, huấn luyện họ phá hoại, và phối hợp hành động của họ với cuộc xâm lược của Đồng minh. Công việc cực kỳ nguy hiểm: Gestapo và Abwehr săn lùng các điệp viên SOE không ngừng, và việc Đức thâm nhập các mạng lưới của SOE — đáng chú ý là mạng lưới “Prosper”, bị phá hủy năm 1943 — đã khiến nhiều người thiệt mạng.
Mạng lưới Wizard của Eileen Nearne là một trong nhiều mạng lưới hoạt động trong bóng tối của những thảm họa này, và việc bà sống sót bốn tháng, trong vai trò dễ bị lộ nhất, là một thành tựu đáng kể.
Cái giá của cuộc chiến bí mật
Cái giá của cuộc chiến bí mật khó đo lường, vì phần lớn nó vô hình, nhưng các sử gia đồng ý rằng đóng góp của SOE cho việc giải phóng Pháp là đáng kể: việc phá hoại đường sắt và thông tin liên lạc trong những tuần trước và sau ngày D-Day đã làm chậm quân tiếp viện Đức tới Normandy nhiều ngày, và tin tình báo của Kháng chiến, do các nhân viên như Nearne truyền đi, đã cho Đồng minh một bức tranh chi tiết về bố trí của quân Đức.
Cái giá phải trả bằng sinh mạng: hơn một trăm điệp viên Ban F đã hy sinh, nhiều người sau khi bị tra tấn trong nhà tù Gestapo và chết trong trại tập trung. Câu chuyện của Eileen Nearne — bị bắt, bị tra tấn, Ravensbrück, trốn thoát — thu nhỏ lại, chính là câu chuyện của cuộc chiến bí mật: lòng dũng cảm phi thường, đau khổ khủng khiếp, và, đối với một số ít người, sống sót trước mọi nghịch cảnh.
11. Câu hỏi thường gặp
Eileen Nearne là ai?
Eileen Nearne là nhân viên vô tuyến SOE người Anh, bí danh “Rose”, được nhảy dù xuống Pháp bị chiếm đóng tháng 3 năm 1944, bị Gestapo bắt tháng 7 năm 1944, đưa tới trại tập trung Ravensbrück, và trốn thoát tháng 12 năm 1944. Bà được nhảy dù xuống Pháp bị chiếm đóng tháng 3 năm 1944 làm nhân viên vô tuyến cho mạng lưới Wizard, và bị Gestapo bắt tháng 7 năm 1944, sau bốn tháng truyền tin giữa Kháng chiến và London. Bà trốn khỏi Ravensbrück tháng 12 năm 1944 và tới được phòng tuyến Mỹ mùa xuân năm 1945.
Nhân viên vô tuyến làm gì?
Nhân viên vô tuyến duy trì liên lạc vô tuyến của mạng lưới Kháng chiến với London, truyền các thông điệp về di chuyển của quân Đức và sắp xếp các đợt thả dù vũ khí và tiếp tế. Đó là công việc nguy hiểm nhất trong SOE, vì quân Đức có thể phát hiện và xác định vị trí tín hiệu vô tuyến. Nhân viên phải phát sóng từ một địa điểm cố định, với một bộ máy nặng nề và dễ nhận thấy, trong khi các xe dò sóng Đức xác định vị trí tín hiệu, và tuổi thọ trung bình của một nhân viên vô tuyến SOE tại Pháp năm 1943–44 chỉ tính bằng tuần.
Eileen Nearne bị bắt như thế nào?
Eileen Nearne bị Gestapo bắt tháng 7 năm 1944 trong lúc đang phát sóng từ một ngôi nhà ở miền trung nước Pháp. Quân Đức đã xác định được vị trí các lần phát sóng của bà. Bà bị thẩm vấn và tra tấn nhưng không khai gì. Quân Đức đã xác định được vị trí các lần phát sóng của bà, và Eileen Nearne bị đưa tới trụ sở Gestapo, nơi bà bị thẩm vấn và tra tấn, nhưng bà không khai gì, giữ vững câu chuyện vỏ bọc và từ chối phản bội đồng đội hay mật mã. Sự im lặng của bà ngăn quân Đức dùng bộ máy của bà để lừa London.
Bà trốn khỏi Ravensbrück như thế nào?
Bà trốn thoát tháng 12 năm 1944 trong một lần chuyển tù nhân từ Ravensbrück, lẩn trốn khỏi một đoàn tù, và một mình tìm đường qua nước Đức tới phòng tuyến Mỹ mùa xuân năm 1945. Bà ẩn náu trong chuồng trại và rừng, ăn xin, và làm việc ngắn hạn cho một gia đình Đức, trước khi tới được phòng tuyến Mỹ mùa xuân năm 1945. Eileen Nearne không có giấy tờ, không tiền và không thức ăn, và bà sống sót nhờ ẩn náu, ăn xin, và làm việc ngắn hạn cho một gia đình Đức nhận bà làm lao động.
Bà nhận những huân chương nào?
Eileen Nearne được tặng MBE năm 1945 và Croix de Guerre với cành cọ của Pháp. Câu chuyện của bà chỉ được biết đến rộng rãi sau khi bà qua đời năm 2010, khi giấy tờ và huân chương của bà được phát hiện.
Các huân chương được tìm thấy trong giấy tờ của bà sau khi bà qua đời năm 2010, và nay chúng được bảo tồn như hồ sơ về sự phục vụ của bà trong cuộc chiến bí mật. Anh trai bà, Jack, cũng từng phục vụ SOE tại Pháp, và em gái bà, Jacqueline, từng làm liên lạc viên, vì vậy gia đình Nearne, cộng lại, đã cống hiến một cách phi thường cho cuộc chiến bí mật.
Vì sao câu chuyện của bà không được biết đến lâu như vậy?
Vì bà gần như không bao giờ nói về sự phục vụ thời chiến của mình, sống lặng lẽ một mình tại Torquay, và không đòi hỏi sự công nhận nào. Hồ sơ SOE của bà được giữ bí mật trong nhiều thập kỷ, và hàng xóm của bà không biết bà là ai cho đến sau khi bà qua đời.
Hồ sơ SOE của bà được giữ bí mật trong nhiều thập kỷ, và hàng xóm của bà tại Torquay không biết bà là ai cho đến sau khi bà qua đời, khi một người hàng xóm xem qua giấy tờ của bà tìm thấy huân chương và hồ sơ của bà.
Tang lễ của bà, với đầy đủ nghi thức, có đại diện chính phủ Anh và Pháp tham dự.
12. Nguồn
- Wikipedia, “Eileen Nearne” — ngày sinh và ngày mất, phục vụ trong SOE, bị bắt, Ravensbrück, trốn thoát, huân chương MBE và Croix de Guerre.
- Wikipedia, “Special Operations Executive” — lịch sử SOE, Phân ban F, vai trò của các nhân viên vô tuyến.
- National Archives (UK), hồ sơ nhân sự SOE — hồ sơ phục vụ và bản tường trình của Eileen Nearne.
- M. R. D. Foot, SOE in France (HMSO, 1966; Routledge, 2004) — lịch sử chuẩn về Phân ban F và các điệp viên của nó.
- Sarah Helm, A Life in Secrets: Vera Atkins and the Missing Agents of WWII (Little, Brown, 2005) — số phận của các điệp viên SOE tại Pháp, trong đó có các nữ điệp viên.
- Encyclopædia Britannica, “Ravensbrück” — lịch sử trại tập trung dành cho nữ.
Đọc thêm
- Marcus Binney, The Women Who Lived for Danger (Hodder & Stoughton, 2002).
- Nigel Perrin, “Eileen Nearne”, The Guardian, cáo phó, tháng 9 năm 2010.