Tuần dương hạm lớp Cleveland

Tuần dương hạm lớp Cleveland là lớp tuần dương hạm hạng nhẹ lớn nhất từng được chế tạo, với 27 tàu Mỹ hoàn thành trong giai đoạn 1942–1945, chiến đấu khắp Thái Bình Dương từ Guadalcanal đến Okinawa. Lớp Cleveland được thiết kế làm tuần dương hạm hạng nhẹ nhanh, vũ trang mạnh, với 12 pháo 6 inch trong bốn tháp pháo ba nòng, 12 pháo phòng không 5 inch, và tốc độ khoảng 32,5 hải lý/giờ, và được chế tạo với số lượng lớn để thay thế các tuần dương hạm bị mất năm 1942 và hộ tống các tàu sân bay nhanh. Các tàu phục vụ trong mọi chiến dịch lớn tại Thái Bình Dương, từ Solomon đến Philippines, Iwo Jima, và Okinawa, và giành tổng cộng 73 ngôi sao chiến đấu, nhiều hơn bất kỳ lớp tuần dương hạm nào khác. Không tàu lớp Cleveland nào bị mất vì hành động của đối phương, dù một số tàu bị hư hại, và lớp tàu phục vụ sau chiến tranh, trong Chiến tranh Triều Tiên và Chiến tranh Lạnh, trước khi loại biên thập niên 1950 và 1960. Lớp Cleveland được nhớ đến như tuần dương hạm lao động của Chiến tranh Thái Bình Dương, con tàu có mặt ở khắp nơi, và làm mọi việc.

1. Thông tin chính

Lớp / Loại	Tuần dương hạm hạng nhẹ lớp Cleveland
Hạ thủy	Tàu đầu tiên, USS Cleveland (CL-55), hạ thủy năm 1941
Đưa vào biên chế	1942–1945
Lượng giãn nước	Khoảng 11.744 tấn tiêu chuẩn; khoảng 14.131 tấn đầy tải
Chiều dài	185,9 mét
Tốc độ	Khoảng 32,5 hải lý/giờ
Quân số	Khoảng 1.285 sĩ quan và thủy thủ
Vũ khí	12 pháo 152 mm; 12 pháo phòng không 127 mm; 28 pháo 40 mm và 10 pháo phòng không 20 mm
Máy bay	4 thủy phi cơ
Số phận	27 tàu hoàn thành làm tuần dương hạm; 9 thân tàu chuyển đổi thành tàu sân bay lớp Independence; không tàu nào mất vì hành động của đối phương

2. Nguồn gốc & phát triển

Nhu cầu về tuần dương hạm hạng nhẹ

Lớp Cleveland được thiết kế cuối thập niên 1930, khi hải quân Mỹ cần một tuần dương hạm hạng nhẹ có thể chế tạo nhanh chóng, với số lượng lớn, và có thể hộ tống tàu sân bay, pháo kích bờ biển, và chiến đấu trên mặt nước. Thiết kế dựa trên lớp Brooklyn trước đó, một tuần dương hạm hạng nhẹ với 15 pháo 6 inch, nhưng lớp Cleveland hơi nhỏ hơn, với 12 pháo 6 inch, và được thiết kế để chế tạo tại các xưởng đóng tàu không thể chế tạo tuần dương hạm hạng nặng. Tàu đầu tiên, USS Cleveland (CL-55), được đặt lườn năm 1940 và đưa vào biên chế tháng 6 năm 1942, và sản xuất tiếp tục suốt chiến tranh, với các tàu được chế tạo tại các xưởng ở New York, Philadelphia, Newport News, và các cảng khác. Lớp tàu ban đầu được đặt hàng 52 tàu, nhưng 9 thân tàu được chuyển đổi thành tàu sân bay hạng nhẹ lớp Independence, và 16 tàu bị hủy, còn lại 27 tàu hoàn thành làm tuần dương hạm. Lớp Cleveland là lớp tuần dương hạm lớn nhất từng được chế tạo, và là xương sống của lực lượng tuần dương hạm Mỹ tại Thái Bình Dương.

Chế tạo và chuyển đổi thành tàu sân bay

Lớp Cleveland được chế tạo với số lượng lớn, các tàu hoàn thành trong khoảng 18 tháng, một thành tựu đáng chú ý đối với một tuần dương hạm có kích thước như vậy. Việc chế tạo bị gián đoạn bởi chiến tranh, vốn đòi hỏi thép, lao động, và thiết bị cho các tàu khác, nhưng lớp tàu là ưu tiên, vì hải quân cần tuần dương hạm để hộ tống tàu sân bay của mình và thay thế các tàu bị mất năm 1942. Năm 1942, chín thân tàu lớp Cleveland được chuyển đổi thành tàu sân bay hạng nhẹ lớp Independence, một quyết định mang lại cho hải quân các tàu sân bay nhanh khi nó cần nhất, và cho thấy tính linh hoạt của thiết kế Cleveland. Các tàu được chuyển đổi, gồm Independence, Princeton, và Belleau Wood, phục vụ làm tàu sân bay suốt chiến tranh, và Princeton bị mất tại Leyte Gulf tháng 10 năm 1944, tàu sân bay lớp Independence duy nhất bị mất. 27 tàu còn lại được hoàn thành làm tuần dương hạm, và phục vụ tại Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, và sau chiến tranh, tại Triều Tiên và trong Chiến tranh Lạnh.

3. Thiết kế

Một tuần dương hạm nhanh, vũ trang mạnh

Lớp Cleveland dài 185,9 mét, rộng 20,2 mét, và lượng giãn nước tiêu chuẩn khoảng 11.744 tấn, tăng lên khoảng 14.131 tấn khi đầy tải. Bốn nồi hơi của tàu cấp hơi cho bốn bộ tua-bin, sản sinh khoảng 100.000 mã lực trục, cho tốc độ khoảng 32,5 hải lý/giờ, đủ nhanh để theo kịp các tàu sân bay. Tầm hoạt động của tàu khoảng 11.000 hải lý ở tốc độ 15 hải lý/giờ, đủ để vượt Thái Bình Dương, dù trên thực tế các tàu phụ thuộc vào tàu chở dầu để tác chiến kéo dài. Vũ khí chính của tàu là 12 pháo 152 mm (6 inch) trong bốn tháp pháo ba nòng, hai tháp phía trước và hai tháp phía sau, tầm bắn khoảng 23 kilômét, và vũ khí phụ là 12 pháo 127 mm (5 inch) trong sáu tháp pháo đôi, dùng chống máy bay và mục tiêu mặt nước. Vũ khí phòng không của tàu, được tăng cường trong chiến tranh, gồm pháo Bofors 40 mm và pháo Oerlikon 20 mm, và máy bay của tàu là bốn thủy phi cơ, phóng từ máy phóng trên đuôi tàu.

Giáp và độ ổn định

Giáp của lớp Cleveland gồm đai giáp khoảng 127 mm trên khu vực máy móc và hầm đạn, boong giáp khoảng 51 mm trên các vị trí trọng yếu, và giáp tháp pháo khoảng 152 mm trên mặt trước. Giáp đủ dùng cho một tuần dương hạm hạng nhẹ, dù mỏng hơn giáp của tuần dương hạm hạng nặng, và các tàu dễ bị tổn thương trước đạn 8 inch và ngư lôi. Các tàu nặng đầu, vì vũ khí phòng không nặng và thượng tầng cao, và chúng lắc lư trong thời tiết xấu, dù đủ ổn định cho tác chiến hạm đội. Các tàu cũng chật chội, với thủy thủ đoàn khoảng 1.285 sĩ quan và thủy thủ, sống trong các khoang tập thể đông đúc thời chiến, khi thủy thủ đoàn thường lớn hơn. Thiết kế là sự thỏa hiệp: nó nhanh, vũ trang mạnh, và được chế tạo với số lượng lớn, nhưng không được bảo vệ tốt như các tuần dương hạm hạng nặng, và không thoải mái như lớp Brooklyn trước đó.

4. Thông số kỹ thuật

Thân tàu và máy móc

Lớp Cleveland dài 185,9 mét, rộng 20,2 mét, và mớn nước khoảng 7,5 mét khi đầy tải. Lượng giãn nước tiêu chuẩn của tàu khoảng 11.744 tấn, và lượng giãn nước đầy tải khoảng 14.131 tấn, khiến nó trở thành một trong những tuần dương hạm hạng nhẹ lớn nhất từng được chế tạo. Bốn nồi hơi của tàu cấp hơi cho bốn bộ tua-bin dẫn động bốn trục chân vịt, và tốc độ thiết kế của tàu khoảng 32,5 hải lý/giờ. Quân số của tàu khoảng 1.285 sĩ quan và thủy thủ, gồm thuyền trưởng, sĩ quan, hạ sĩ quan, và thủy thủ. Giáp của tàu gồm đai giáp khoảng 127 mm, boong giáp khoảng 51 mm, và giáp tháp pháo khoảng 152 mm. Sức chứa nhiên liệu của tàu khoảng 2.100 tấn dầu, và tầm hoạt động khoảng 11.000 hải lý ở tốc độ 15 hải lý/giờ. Các con số khác nhau giữa 27 tàu, vì chúng được chế tạo tại các xưởng khác nhau và cải biến trong chiến tranh, với thêm pháo phòng không và radar tốt hơn khi chiến tranh tiếp diễn.

Hỏa lực

Vũ khí chính của lớp Cleveland là 12 pháo 152 mm (6 inch) trong bốn tháp pháo ba nòng, hai tháp phía trước và hai tháp phía sau. Pháo bắn đạn nặng khoảng 47 kilôgam, tầm bắn khoảng 23 kilômét, và là vũ khí chính của tàu, dùng chống tuần dương hạm, khu trục hạm, và mục tiêu bờ biển. Pháo chính xác và đáng tin cậy, với tốc độ bắn cao, khoảng 8 đến 10 phát mỗi phút cho mỗi khẩu, và được dùng hiệu quả trong các trận đánh mặt nước, như trận vịnh Empress Augusta, và trong các cuộc pháo kích bờ biển, như các cuộc pháo kích Iwo Jima và Okinawa. Vũ khí phụ là 12 pháo 127 mm (5 inch) trong sáu tháp pháo đôi, có thể tấn công cả mục tiêu mặt nước và máy bay, và là pháo lưỡng dụng tiêu chuẩn của Mỹ, với tốc độ bắn cao và đạn phòng không tốt. Các tàu cũng mang ống phóng ngư lôi, dù chúng bị tháo bỏ đầu chiến tranh, vì hải quân kết luận tuần dương hạm không nên mang ngư lôi.

Để phòng không, lớp Cleveland mang 28 pháo Bofors 40 mm trong các bệ bốn nòng và đôi, và 10 pháo Oerlikon 20 mm trong các bệ đơn, dù số lượng khác nhau giữa các tàu và tăng lên trong chiến tranh. Pháo Bofors 40 mm là pháo phòng không hạng nhẹ tiêu chuẩn của Mỹ, với tốc độ bắn cao và đạn tốt, và hiệu quả trước máy bay ném bom bổ nhào và máy bay phóng ngư lôi. Pháo Oerlikon 20 mm là pháo nhẹ hơn, dùng chống máy bay bay thấp, và cũng hiệu quả, dù tầm bắn ngắn hơn. Vũ khí phòng không của các tàu được điều khiển bằng radar, và là yếu tố quan trọng trong phòng thủ các tàu sân bay, mà lớp Cleveland hộ tống suốt chiến tranh. Các tàu mang bốn thủy phi cơ, Curtiss SOC Seagull và sau đó là Vought OS2U Kingfisher, phóng từ máy phóng trên đuôi tàu, dùng để trinh sát và quan sát điểm rơi của đạn, dù máy bay thường bị tháo bỏ thời chiến để giảm trọng lượng.

Giáp & cơ động

Giáp của lớp Cleveland gồm đai giáp khoảng 127 mm trên khu vực máy móc và hầm đạn, boong giáp khoảng 51 mm trên các vị trí trọng yếu, và giáp mặt tháp pháo khoảng 152 mm — đủ dùng cho một tuần dương hạm hạng nhẹ, dù mỏng hơn giáp của tuần dương hạm hạng nặng, và các tàu dễ bị tổn thương trước đạn 8 inch và ngư lôi. Các tàu nặng đầu vì vũ khí phòng không nặng và thượng tầng cao, lắc lư trong thời tiết xấu, dù đủ ổn định cho tác chiến hạm đội. Tàu dài 185,9 mét, rộng 20,2 mét, tốc độ khoảng 32,5 hải lý/giờ, và tầm hoạt động khoảng 11.000 hải lý ở tốc độ 15 hải lý/giờ.

Động cơ & vận hành

Bốn nồi hơi cấp hơi cho bốn bộ tua-bin dẫn động bốn trục chân vịt, sản sinh khoảng 100.000 mã lực trục, cho tốc độ thiết kế khoảng 32,5 hải lý/giờ — đủ nhanh để theo kịp các tàu sân bay. Sức chứa nhiên liệu khoảng 2.100 tấn dầu, cho tầm hoạt động khoảng 11.000 hải lý ở tốc độ 15 hải lý/giờ, dù trên thực tế các chiến dịch kéo dài vẫn phụ thuộc vào tàu chở dầu. Quân số của tàu khoảng 1.285 sĩ quan và thủy thủ, sống trong các khoang tập thể đông đúc thời chiến.

Điều khiển hỏa lực và radar

Lớp Cleveland mang hệ thống điều khiển hỏa lực và radar tiên tiến nhất của bất kỳ tuần dương hạm Mỹ nào trong chiến tranh. Pháo chính của tàu được điều khiển bằng máy đo xa quang học và radar, với máy tính điều khiển hỏa lực tính toán nghiệm bắn từ cự ly và phương vị, và pháo phòng không của tàu được điều khiển bằng radar và hệ thống điều khiển hỏa lực Mark 37, hệ thống phòng không tiêu chuẩn của Mỹ. Các tàu mang radar tìm kiếm trên không, radar tìm kiếm mặt nước, và radar điều khiển hỏa lực, cho phép chúng tìm và bắn trúng mục tiêu vào ban đêm và trong thời tiết xấu, và mang lại cho chúng lợi thế quyết định trước các tàu Nhật Bản, vốn có radar kém hơn. Các tàu cũng mang thủy phi cơ, phóng từ máy phóng, dùng để trinh sát và quan sát điểm rơi của đạn, dù máy bay thường bị tháo bỏ thời chiến, để giảm trọng lượng và dành chỗ cho thêm pháo phòng không. Radar và hệ thống điều khiển hỏa lực của lớp Cleveland là chìa khóa thành công của nó tại Thái Bình Dương.

5. Các biến thể

Lớp Cleveland không có biến thể thiết kế riêng: cả 27 tàu hoàn thành làm tuần dương hạm đều theo cùng một thiết kế — 12 pháo 152 mm trong bốn tháp pháo ba nòng, 12 pháo 127 mm, tốc độ khoảng 32,5 hải lý/giờ — với những khác biệt nhỏ do chế tạo tại các xưởng khác nhau và cải biến trong chiến tranh, với thêm pháo phòng không và radar tốt hơn khi chiến tranh tiếp diễn. Hai nhóm chuyển đổi lớn xuất phát từ thân tàu Cleveland: chín thân tàu được chuyển đổi thành tàu sân bay hạng nhẹ lớp Independence năm 1942, và sau chiến tranh, một số tàu được chuyển đổi thành tuần dương hạm tên lửa dẫn đường lớp Galveston, với tên lửa Talos, phục vụ thập niên 1960 và 1970. Không có phiên bản tuần dương hạm lớp Cleveland nào khác được chế tạo với thiết kế khác biệt.

6. Tham chiến

Guadalcanal và quần đảo Solomon

Lớp Cleveland đi vào biên chế năm 1942, đúng lúc hải quân Mỹ đang chiến đấu giành Guadalcanal, và những tàu đầu tiên, Cleveland, Columbia, và Montpelier, phục vụ tại Solomon, hộ tống tàu sân bay, pháo kích bờ biển, và chiến đấu trên mặt nước. Các tàu tham gia trận vịnh Empress Augusta, ngày 2 tháng 11 năm 1943, trong đó một lực lượng gồm bốn tuần dương hạm lớp Cleveland, dưới quyền Chuẩn Đô đốc Aaron Merrill, đánh bại một lực lượng tuần dương hạm và khu trục hạm Nhật Bản, đánh chìm một tuần dương hạm và một khu trục hạm Nhật Bản, và trận đánh là một chiến thắng lớn của Mỹ. Các tàu cũng tham gia các cuộc pháo kích Solomon, các cuộc đổ bộ lên Bougainville, và các chiến dịch cô lập Rabaul, căn cứ Nhật Bản tại Nam Thái Bình Dương. Việc phục vụ của lớp Cleveland tại Solomon cho thấy tính đa năng của nó: nó có thể chiến đấu trên mặt nước, pháo kích bờ biển, và hộ tống tàu sân bay, và làm cả ba việc trong cùng một chiến dịch.

Trận vịnh Empress Augusta

Trận vịnh Empress Augusta, diễn ra đêm 1–2 tháng 11 năm 1943, là trận đánh mặt nước nổi tiếng nhất của lớp Cleveland. Một lực lượng gồm bốn tuần dương hạm lớp Cleveland — Cleveland, Columbia, Montpelier, và Denver — dưới quyền Chuẩn Đô đốc Aaron Merrill, cùng tám khu trục hạm, chặn một lực lượng Nhật Bản gồm hai tuần dương hạm hạng nặng, hai tuần dương hạm hạng nhẹ, và sáu khu trục hạm, đang di chuyển để tấn công cuộc đổ bộ của Mỹ lên Bougainville. Các tàu Mỹ, dùng radar, tìm thấy quân Nhật trong bóng tối, và các tuần dương hạm lớp Cleveland, với pháo 6 inch của chúng, đánh chìm tuần dương hạm hạng nhẹ Nhật Bản Sendai và một khu trục hạm, và làm hư hại các tàu Nhật Bản khác, buộc chúng rút lui. Các tàu Mỹ không chịu tổn thất nào, dù Denver bị hư hại bởi một ngư lôi. Trận đánh là một chiến thắng lớn của Mỹ, và cho thấy sự vượt trội của hệ thống điều khiển hỏa lực bằng radar của Mỹ cùng hiệu quả của lớp Cleveland với tư cách tàu chiến mặt nước.

Trung Thái Bình Dương và Philippines

Năm 1944, lớp Cleveland phục vụ tại Trung Thái Bình Dương, hộ tống các tàu sân bay nhanh trong các cuộc không kích Truk, Marianas, và Philippines, và pháo kích các đảo bị xâm lược. Các tàu tham gia trận Biển Philippines, tháng 6 năm 1944, nơi chúng hộ tống các tàu sân bay và bắn rơi máy bay Nhật Bản, và trận Leyte Gulf, tháng 10 năm 1944, nơi chúng hộ tống các tàu sân bay và pháo kích các bãi đổ bộ. Các tàu cũng tham gia các cuộc đổ bộ lên Iwo Jima và Okinawa, năm 1945, nơi chúng pháo kích các đảo và yểm trợ hỏa lực cho quân đội trên bờ. Việc phục vụ của lớp Cleveland tại Trung Thái Bình Dương và Philippines là dài nhất và bền bỉ nhất trong bất kỳ lớp tuần dương hạm nào, và các tàu giành tổng cộng 73 ngôi sao chiến đấu, nhiều hơn bất kỳ lớp tuần dương hạm nào khác, một kỷ lục phản ánh việc lớp tàu phục vụ trong mọi chiến dịch lớn của Chiến tranh Thái Bình Dương.

Pháo kích Iwo Jima và Okinawa

Lớp Cleveland tham gia các cuộc pháo kích Iwo Jima và Okinawa, năm 1945, yểm trợ hỏa lực cho Thủy quân Lục chiến và binh lính đổ bộ lên các đảo. Các tàu bắn hàng nghìn quả đạn 6 inch và 5 inch vào các vị trí Nhật Bản, phá hủy lô cốt, trận địa pháo, và các điểm tập trung quân, và chúng ở ngoài khơi các đảo trong nhiều tuần, yểm trợ hỏa lực liên tục. Các cuộc pháo kích là dài nhất và bền bỉ nhất của chiến tranh, và cho thấy giá trị của lớp Cleveland với tư cách tàu pháo kích bờ biển, một vai trò mà hải quân không dự đoán khi lớp tàu được thiết kế. Các tàu cũng phục vụ làm tàu canh radar ngoài khơi Okinawa, cảnh báo hạm đội về các cuộc tấn công kamikaze sắp đến, và một số tàu lớp Cleveland bị kamikaze làm hư hại, dù không tàu nào bị đánh chìm. Việc phục vụ của lớp tàu tại Iwo Jima và Okinawa là đỉnh cao sự nghiệp thời chiến của nó, và mang lại cho các tàu danh tiếng tuần dương hạm lao động của Thái Bình Dương.

7. Điểm mạnh

Điểm mạnh lớn nhất của lớp Cleveland là sự kết hợp giữa tốc độ khoảng 32,5 hải lý/giờ, hỏa lực mạnh — 12 pháo 152 mm với tốc độ bắn 8 đến 10 phát mỗi phút cho mỗi khẩu, 12 pháo lưỡng dụng 127 mm, cùng 28 pháo Bofors 40 mm và 10 pháo Oerlikon 20 mm — và hệ thống radar cùng điều khiển hỏa lực Mark 37 tiên tiến nhất của bất kỳ tuần dương hạm Mỹ nào trong chiến tranh. Sự đa năng của lớp tàu là vô song: nó hộ tống tàu sân bay, chiến đấu trên mặt nước, pháo kích bờ biển, và làm tàu canh radar, như chứng minh qua chiến thắng tại vịnh Empress Augusta và các cuộc pháo kích Iwo Jima cùng Okinawa. Trên hết, lớp tàu được chế tạo với số lượng lớn — 27 tàu hoàn thành trong khoảng 18 tháng mỗi tàu — mang lại cho hải quân một lực lượng tuần dương hạm có thể có mặt ở khắp nơi cùng lúc, và giành tổng cộng 73 ngôi sao chiến đấu, nhiều hơn bất kỳ lớp tuần dương hạm nào khác.

8. Điểm yếu

Điểm yếu của lớp Cleveland là giáp mỏng hơn tuần dương hạm hạng nặng — đai giáp chỉ khoảng 127 mm, boong giáp khoảng 51 mm — khiến các tàu dễ bị tổn thương trước đạn 8 inch và ngư lôi. Các tàu nặng đầu vì vũ khí phòng không nặng và thượng tầng cao, lắc lư trong thời tiết xấu, và chật chội với thủy thủ đoàn khoảng 1.285 người trong các khoang tập thể đông đúc. Ống phóng ngư lôi bị tháo bỏ đầu chiến tranh, và thủy phi cơ thường bị tháo bỏ thời chiến để giảm trọng lượng và dành chỗ cho thêm pháo phòng không. Dù không tàu nào bị mất vì hành động của đối phương, một số tàu bị hư hại bởi ngư lôi, bom, và kamikaze, và không tàu nào được bảo tồn làm bảo tàng — tàu cuối cùng, USS Manchester, loại biên năm 1956 và bị tháo dỡ thập niên 1960.

9. Bên sử dụng & di sản

Hải quân Mỹ — bên sử dụng duy nhất

Cả 27 tàu lớp Cleveland phục vụ trong Hải quân Mỹ, từ khi tàu đầu tiên USS Cleveland (CL-55) được đưa vào biên chế tháng 6 năm 1942 đến khi tàu cuối cùng USS Manchester loại biên năm 1956. Không tàu nào trong lớp phục vụ cho hải quân khác, dù chín thân tàu được chuyển đổi thành tàu sân bay lớp Independence, trong đó Princeton bị mất tại Leyte Gulf tháng 10 năm 1944.

Số phận: không tàu nào mất vì hành động của đối phương

Không tàu lớp Cleveland nào bị mất vì hành động của đối phương, một kỷ lục đáng chú ý đối với một lớp tàu phục vụ trong mọi chiến dịch lớn tại Thái Bình Dương. Một số tàu bị hư hại, bởi ngư lôi, bom, và kamikaze, nhưng tất cả đều được sửa chữa và trở lại phục vụ. Sự sống sót của lớp tàu nhờ tốc độ, vũ khí phòng không, radar, và kiểm soát hư hại của nó, cùng việc các tàu thường hộ tống tàu sân bay, nơi chúng được tiêm kích của tàu sân bay bảo vệ. 27 tuần dương hạm lớp Cleveland sống sót qua chiến tranh, và loại biên cuối thập niên 1940 và 1950, một số phục vụ trong Chiến tranh Triều Tiên và Chiến tranh Lạnh. Tàu cuối cùng, USS Manchester, loại biên năm 1956, và lớp tàu bị tháo dỡ thập niên 1960, không tàu nào được bảo tồn làm bảo tàng.

Phục vụ sau chiến tranh

Sau chiến tranh, các tàu lớp Cleveland phục vụ trong Chiến tranh Triều Tiên, nơi chúng pháo kích các vị trí Bắc Triều Tiên và hộ tống tàu sân bay, và trong Chiến tranh Lạnh, nơi chúng phục vụ làm soái hạm, tàu huấn luyện, và trong hạm đội dự bị. Một số tàu được chuyển đổi thành tuần dương hạm tên lửa dẫn đường, thuộc lớp Galveston, với tên lửa Talos, và phục vụ thập niên 1960 và 1970, trước khi loại biên. Các tàu cũng được dùng làm tàu thử nghiệm, cho vũ khí và thiết bị mới, và là những tuần dương hạm Mỹ cuối cùng được chế tạo với pháo 6 inch, trước khi hải quân chuyển sang tên lửa dẫn đường. Việc phục vụ hậu chiến của lớp tàu kéo dài, một số tàu phục vụ hơn 20 năm, và cho thấy độ bền của thiết kế Cleveland. Các tàu bị tháo dỡ thập niên 1960 và 1970, và không tàu nào được bảo tồn, một mất mát cho lịch sử hải quân, vì lớp tàu là lớp tuần dương hạm lớn nhất và thành công nhất từng được chế tạo.

Di sản: tuần dương hạm lao động

Lớp Cleveland được nhớ đến như tuần dương hạm lao động của Chiến tranh Thái Bình Dương, con tàu có mặt ở khắp nơi, và làm mọi việc: hộ tống tàu sân bay, chiến đấu trên mặt nước, pháo kích bờ biển, và phục vụ làm tàu canh radar. 73 ngôi sao chiến đấu của lớp tàu, nhiều hơn bất kỳ lớp tuần dương hạm nào khác, phản ánh việc nó phục vụ trong mọi chiến dịch lớn, từ Guadalcanal đến Okinawa, và tính đa năng của nó, khiến nó trở thành tuần dương hạm hữu ích nhất của hải quân Mỹ. Lớp tàu cũng cho thấy giá trị của việc chế tạo tàu với số lượng lớn: 27 tàu, chế tạo nhanh chóng, tại nhiều xưởng, mang lại cho hải quân một lực lượng tuần dương hạm có thể có mặt ở khắp nơi cùng lúc, và có thể thay thế tổn thất nhanh chóng. Lớp Cleveland đặt ra khuôn mẫu cho các tuần dương hạm hậu chiến, vốn được chế tạo với số lượng lớn, với pháo 6 inch, cùng radar và vũ khí phòng không, dù các tuần dương hạm hậu chiến sớm bị tàu tên lửa dẫn đường thay thế.

Ký ức về 27 con tàu

Lớp Cleveland được nhớ đến trong lịch sử Chiến tranh Thái Bình Dương, trong các ngôi sao chiến đấu mà các tàu của nó giành được, và trong tên các tàu, vốn được đặt theo tên các thành phố Mỹ: Cleveland, Columbia, Montpelier, Denver, Santa Fe, Birmingham, Mobile, và các thành phố khác. Tên các tàu là tên các thành phố đã chế tạo chúng và ủng hộ chúng, và chúng được nhớ đến trong các đài tưởng niệm của các thành phố và trong hồ sơ của hải quân. Lớp tàu cũng được nhớ đến trong các tàu sân bay lớp Independence, vốn được chuyển đổi từ thân tàu Cleveland, và phục vụ làm tàu sân bay suốt chiến tranh. Đối với các sử gia, lớp Cleveland là ví dụ về một con tàu được thiết kế cho một nhu cầu cụ thể, chế tạo với số lượng lớn, và sử dụng hiệu quả, một khuôn mẫu lặp lại trong chiến tranh hải quân, từ tàu Liberty đến tuần dương hạm hiện đại. Câu chuyện của lớp tàu là câu chuyện của hải quân Mỹ trong Chiến tranh Thái Bình Dương.

10. Câu hỏi thường gặp

Tuần dương hạm lớp Cleveland là gì?

Lớp Cleveland là một lớp gồm 27 tuần dương hạm hạng nhẹ Mỹ, chế tạo trong giai đoạn 1942–1945, với 12 pháo 6 inch và tốc độ khoảng 32,5 hải lý/giờ. Đó là lớp tuần dương hạm hạng nhẹ lớn nhất từng được chế tạo, và các tàu chiến đấu khắp Thái Bình Dương từ Guadalcanal đến Okinawa. Các tàu được thiết kế làm tuần dương hạm hạng nhẹ nhanh, vũ trang mạnh, với 12 pháo 6 inch trong bốn tháp pháo ba nòng và 12 pháo phòng không 5 inch, chế tạo để hộ tống các tàu sân bay nhanh. Chúng phục vụ trong mọi chiến dịch lớn tại Thái Bình Dương, và giành tổng cộng 73 ngôi sao chiến đấu.

Đã chế tạo bao nhiêu tuần dương hạm lớp Cleveland?

27 tuần dương hạm lớp Cleveland được hoàn thành, từ đơn đặt hàng ban đầu 52 tàu, và chín thân tàu khác được chuyển đổi thành tàu sân bay hạng nhẹ lớp Independence. 16 tàu bị hủy, và lớp tàu được chế tạo với số lượng lớn để thay thế các tuần dương hạm bị mất năm 1942 và hộ tống các tàu sân bay nhanh. Tàu đầu tiên, USS Cleveland, hạ thủy năm 1941, và các tàu được đưa vào biên chế giai đoạn 1942–1945, với tốc độ khoảng 32,5 hải lý/giờ. Các tàu dài 185,9 mét, lượng giãn nước khoảng 11.744 tấn tiêu chuẩn, và quân số khoảng 1.285 sĩ quan và thủy thủ.

Lớp Cleveland giành được bao nhiêu ngôi sao chiến đấu?

Các tàu lớp Cleveland giành tổng cộng 73 ngôi sao chiến đấu, nhiều hơn bất kỳ lớp tuần dương hạm nào khác, phản ánh việc phục vụ trong mọi chiến dịch lớn tại Thái Bình Dương. Chúng chiến đấu khắp Thái Bình Dương từ Guadalcanal đến Okinawa, tại Solomon, Philippines, Iwo Jima và Okinawa, và không tàu nào bị mất vì hành động của đối phương. Lớp tàu phục vụ sau chiến tranh, trong Chiến tranh Triều Tiên và Chiến tranh Lạnh, trước khi loại biên thập niên 1950 và 1960.

Có tàu lớp Cleveland nào bị mất không?

Không tuần dương hạm lớp Cleveland nào bị mất vì hành động của đối phương, dù một số tàu bị hư hại bởi ngư lôi, bom và kamikaze. Tàu sân bay được chuyển đổi Princeton, chế tạo trên thân tàu lớp Cleveland, bị mất tại Leyte Gulf năm 1944, nhưng lúc đó nó không còn là tuần dương hạm nữa. Chín thân tàu được chuyển đổi thành tàu sân bay hạng nhẹ lớp Independence, và lớp tàu chiến đấu trong mọi chiến dịch lớn tại Thái Bình Dương, từ Guadalcanal đến Okinawa.

Trận vịnh Empress Augusta là gì?

Trận vịnh Empress Augusta, ngày 1–2 tháng 11 năm 1943, là một trận đánh mặt nước ban đêm trong đó bốn tuần dương hạm lớp Cleveland đánh bại một lực lượng Nhật Bản. Các tuần dương hạm Mỹ đánh chìm tuần dương hạm Sendai và một khu trục hạm, không chịu tổn thất nào, trong một chiến thắng của lớp Cleveland. Trận đánh cho thấy sự vượt trội của hệ thống điều khiển hỏa lực bằng radar của Mỹ cùng hiệu quả của lớp Cleveland với tư cách tàu chiến mặt nước.

Ngày nay có thể xem tuần dương hạm lớp Cleveland ở đâu?

Không tuần dương hạm lớp Cleveland nào được bảo tồn làm tàu bảo tàng, và tàu cuối cùng, USS Manchester, loại biên năm 1956 và bị tháo dỡ thập niên 1960. Lớp tàu được nhớ đến trong lịch sử và trong các tàu sân bay lớp Independence, chín tàu trong số đó được chế tạo trên thân tàu lớp Cleveland. 27 tuần dương hạm lớp Cleveland được hoàn thành giai đoạn 1942–1945, và chúng chiến đấu khắp Thái Bình Dương từ Guadalcanal đến Okinawa.

11. Nguồn tham khảo

1. Wikipedia, “Cleveland-class cruiser” — construction, specifications, and service.
2. Norman Friedman, “U.S. Cruisers: An Illustrated Design History” (Naval Institute Press, 1984) — design and development.
3. Robert Gardiner, “Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922-1946” (Conway, 1980) — specifications and production data.
4. Samuel Eliot Morison, “History of United States Naval Operations in World War II, Vol. VI: Breaking the Bismarcks Barrier” (Little, Brown, 1950) — Empress Augusta Bay and the Solomons.
5. U.S. Navy, “Dictionary of American Naval Fighting Ships” — individual ship histories.
6. James C. Fahey, “The Ships and Aircraft of the U.S. Fleet” (Ships and Aircraft, 1945) — specifications and service.