Adolf Galland

1. Mở đầu

Adolf Galland (19 tháng 3 năm 1912 – 9 tháng 2 năm 1996) là phi công tiêm kích thành công nhất của Đức ở mặt trận Tây trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, được ghi nhận 104 chiến thắng trên không, và là vị tướng trẻ nhất của Luftwaffe khi trở thành Tướng chỉ huy Tiêm kích (General der Jagdflieger) tháng 11 năm 1941 ở tuổi 29.

Khác với phần lớn ace Đức, những người ghi chiến thắng trước Không quân Liên Xô ở phía Đông, Galland giành toàn bộ chiến thắng ở mặt trận Tây, trước Không quân Hoàng gia Anh và Không quân Lục quân Hoa Kỳ. Ông là một trong số ít người nhận Thập tự Hiệp sĩ kèm Lá sồi, Kiếm và Kim cương, huân chương cao nhất của Đức về chỉ huy chiến trường.

Sự nghiệp của Galland được nhớ đến không chỉ vì các chiến thắng mà còn vì những xung đột với cấp trên. Với tư cách Tướng chỉ huy Tiêm kích, ông nhiều lần cảnh báo Hermann Göring và Adolf Hitler rằng Luftwaffe đang thua cuộc chiến trên không trên bầu trời Đức, rằng máy bay phản lực Me 262 nên dùng làm tiêm kích thay vì ném bom, và lực lượng tiêm kích cần nhiên liệu, phi công và thời gian hồi phục — những lời khuyên bị bỏ qua và cuối cùng khiến ông mất chức tháng 1 năm 1945.

Trong những tuần cuối chiến tranh, ông trở lại chiến đấu với tư cách chỉ huy Jagdverband 44, đơn vị nhỏ bay Me 262, và bị thương tháng 4 năm 1945. Sau chiến tranh, ông viết “The First and the Last” (1954), một trong những hồi ký Đức về chiến tranh trên không được đọc nhiều nhất.

2. Thông tin chính

Sinh	19 tháng 3 năm 1912, Westerholt, Westphalia, Đế quốc Đức
Mất	9 tháng 2 năm 1996 (hưởng thọ 83 tuổi), Remscheid, Đức
Quốc tịch	Đức
Chức vụ	Phi công ace; Tướng chỉ huy Tiêm kích, 1941–1945; chỉ huy Jagdverband 44, 1945
Nổi tiếng vì	104 chiến thắng trên không, tất cả ở mặt trận Tây; tướng trẻ nhất Luftwaffe; tranh cãi với Göring về Me 262; hồi ký “The First and the Last” (1954)
Gia đình	Kết hôn với Sylvinia von Dönhoff năm 1954 (mất 1963); sau đó kết hôn với Heidi Horn; hai con
Quân hàm	Trung tướng

3. Thời trẻ và học vấn

Một gia đình mê bay ở Westphalia

Adolf Galland sinh ngày 19 tháng 3 năm 1912 tại Westerholt, làng ở Westphalia miền tây nước Đức, là con thứ hai trong bốn người con trai của Adolf Galland cha, quản lý điền trang, và vợ là Anna. Gia đình có nguồn gốc Huguenot Pháp, và các cậu bé lớn lên trong gia đình mà bay lượn là niềm đam mê: cha ông là phi công tàu lượn say mê, và Adolf học bay tàu lượn từ tuổi thiếu niên, bay solo lần đầu năm 17 tuổi. Ông rời trường năm 1932, làm việc ngắn hạn cho một công ty hàng không dân sự rồi vào Lufthansa làm phi công tập sự.

Năm 1933, ông xin gia nhập Luftwaffe mới, đang được xây dựng bí mật bất chấp Hiệp ước Versailles, và được nhận vào huấn luyện tiêm kích. Ông được phong thiếu úy năm 1934 và phục vụ trong những phi đoàn tiêm kích đầu tiên của không quân mới, bay các tiêm kích hai tầng cánh đời đầu của thời kỳ đó rồi các tiêm kích một tầng cánh đầu tiên khi chúng được đưa vào biên chế.

Tây Ban Nha và Quân đoàn Condor

Năm 1937, Galland tình nguyện sang Nội chiến Tây Ban Nha với Quân đoàn Condor, lực lượng viễn chinh Đức hỗ trợ phe Quốc gia của Tướng Franco. Ông bay khoảng 280 phi vụ chiến đấu ở Tây Ban Nha, chủ yếu yểm trợ mặt đất bằng máy bay hai tầng cánh Heinkel He 51, và phát triển chiến thuật yểm trợ tầm gần mà sau này ông dùng ở Ba Lan và Pháp. Ông không ghi chiến thắng trên không nào ở Tây Ban Nha — nhiệm vụ của ông nhằm vào mục tiêu mặt đất — nhưng ông học được thực tiễn chiến tranh: cách duy trì máy bay hoạt động từ sân bay dã chiến, cách phối hợp với bộ binh và cách máy bay vận hành dưới hỏa lực địch. Ông trở về Đức năm 1938 với quân hàm đại úy, được tặng Thập tự Tây Ban Nha hạng Vàng, và được phân công về một vị trí tham mưu tại Bộ Hàng không ở Berlin.

Việc phân công này khiến ông thất vọng, vì ông muốn bay, và khi Chiến tranh Thế giới thứ hai bùng nổ tháng 9 năm 1939, ông nhiều lần xin được trở lại đơn vị chiến đấu.

4. Con đường đến vị trí lãnh đạo

Ba Lan, Pháp và những chiến thắng đầu tiên

Galland trở lại chiến đấu trong cuộc xâm lược Ba Lan tháng 9 năm 1939, bay nhiệm vụ yểm trợ mặt đất bằng Hs 123. Trong chiến dịch Pháp tháng 5–6 năm 1940, ông chuyển sang tiêm kích, bay Messerschmitt Bf 109 cùng JG 27 rồi JG 26, và ghi những chiến thắng đầu tiên — 14 chiến thắng khi kết thúc chiến dịch Pháp, theo hồ sơ Luftwaffe. Ông thăng tiến nhanh: tháng 8 năm 1940 trở thành chỉ huy III.

Gruppe của JG 26, và trong Trận chiến nước Anh, ông nổi lên là một trong những ace hàng đầu của Luftwaffe, bắn hạ các tiêm kích Anh trên eo biển Manche và miền nam nước Anh. Đến cuối năm 1940, ông có 58 chiến thắng và nhận Thập tự Hiệp sĩ kèm Lá sồi.

Danh tiếng của ông được xây dựng không chỉ trên số chiến thắng mà còn trên khả năng lãnh đạo: ông là chỉ huy nghiêm khắc, bay cùng binh lính của mình, khăng khăng đòi trang bị tốt nhất cho không đoàn của mình và không ngại nói với cấp trên những gì ông nghĩ.

Trận chiến nước Anh và xung đột với Göring

Trận chiến nước Anh, từ tháng 7 đến tháng 10 năm 1940, đã tạo nên danh tiếng của Galland và mở đầu xung đột của ông với Hermann Göring. Galland và chỉ huy không đoàn Werner Mölders nhiều lần nói với Göring rằng tầm bay ngắn của Bf 109 trên bầu trời Anh, việc thiếu tiêm kích hộ tống tầm xa và quyết định chuyển ném bom từ sân bay RAF sang London đang phá hoại chiến dịch của Luftwaffe.

Tại cuộc họp nổi tiếng tháng 8 năm 1940, Göring hỏi các chỉ huy tiêm kích cần gì để thắng, và Galland được cho là đã đáp: “Tôi muốn một phi đội Spitfire cho đơn vị của mình.” Lời nhận xét đó, dù có đúng như được kể lại hay không, thể hiện sự thất vọng của ông: theo đánh giá của ông, Spitfire của Anh là máy bay chiến đấu tốt hơn Bf 109 ở độ cao mà trận chiến diễn ra.

Göring không quên lời nhận xét đó, và quan hệ giữa hai người không bao giờ hồi phục.

5. Vai trò của Adolf Galland trong Thế chiến II

Tướng chỉ huy Tiêm kích

Việc bổ nhiệm Galland làm Tướng chỉ huy Tiêm kích tháng 11 năm 1941, ở tuổi 29, khiến ông trở thành vị tướng trẻ nhất Luftwaffe và người chịu trách nhiệm cho toàn bộ lực lượng tiêm kích ban ngày của Đức.

Việc bổ nhiệm là sự ghi nhận thành tích phi công của ông, và cũng là cái bẫy: nó đưa ông khỏi buồng lái, nơi ông xuất sắc, và đặt ông sau bàn làm việc ở Berlin. Những năm sau đó, từ năm 1941 đến 1945, là những năm Luftwaffe thua cuộc chiến trên không trên bầu trời Đức, và sự nghiệp tướng lĩnh của Galland là câu chuyện về một người thấy trước thất bại, đã cảnh báo cấp trên về nó, và không thể ngăn chặn nó.

Thành tích của ông với tư cách tướng lĩnh phải được đánh giá dưới ánh sáng đó, chứ không chỉ bằng số chiến thắng của ông với tư cách phi công.

Việc bổ nhiệm Galland đã thay đổi bản chất cuộc chiến của ông. Ông không còn là chỉ huy không đoàn có thể thắng trận bằng cách bay giỏi hơn đối thủ; ông là nhà quản lý phải thắng các cuộc tranh luận ở Berlin về sản xuất, nhiên liệu và huấn luyện. Sự thất vọng về vị trí đó chạy xuyên suốt mọi thứ ông viết sau chiến tranh.

Vị tướng trẻ nhất Luftwaffe

Tháng 11 năm 1941, sau khi Werner Mölders chết trong tai nạn bay, Galland được bổ nhiệm làm General der Jagdflieger — Tướng chỉ huy Tiêm kích — ở tuổi 29, vị tướng trẻ nhất Luftwaffe. Việc bổ nhiệm đưa ông khỏi buồng lái vào bàn làm việc ở Berlin, phụ trách tổ chức, huấn luyện và trang bị cho toàn bộ lực lượng tiêm kích ban ngày của Đức. Ông vẫn bay chiến đấu khi có thể, nâng tổng số lên 94 chiến thắng cuối năm 1941 và 104 vào tháng 4 năm 1942, khi ông bị cấm bay tác chiến.

Tháng 1 năm 1942, ông nhận Kim cương gắn Thập tự Hiệp sĩ, người thứ hai sau Mölders nhận vinh dự này. Nhiệm vụ của ông với tư cách Tướng chỉ huy Tiêm kích là vô cùng khó khăn: lực lượng tiêm kích phải phòng thủ nước Đức trước chiến dịch ném bom ngày càng lớn của Đồng minh, yểm trợ các tập đoàn quân ở Nga và Địa Trung Hải, và làm điều đó với những máy bay đang trở nên lỗi thời và phi công được huấn luyện ngày càng ngắn.

Phòng thủ Đế chế

Từ năm 1942, cuộc chiến của Galland là phòng thủ nước Đức trước chiến dịch ném bom chiến lược của Đồng minh. Không quân 8 của Mỹ bắt đầu ném bom ban ngày năm 1942, và từ năm 1943, chiến dịch ném bom đêm của Anh và ban ngày của Mỹ đặt Luftwaffe dưới áp lực chưa từng có.

Galland xây dựng hệ thống phòng thủ tiêm kích, đưa ra chiến thuật mới — gồm các đội hình tập trung “Gefechtsverband” và việc dùng tiêm kích vũ trang hạng nặng chống máy bay ném bom — và chủ trương tập trung mọi tiêm kích có thể ở Đức. Ông đúng về quy mô mối đe dọa, nhưng nguồn lực ông cần không tồn tại: nhiên liệu thiếu, phi công dày dạn bị giết nhanh hơn tốc độ thay thế, và các nhà máy sản xuất tiêm kích cũng bị ném bom. Đến năm 1944, các tiêm kích hộ tống của Đồng minh, nhất là P-51 Mustang tầm xa, có thể hộ tống máy bay ném bom suốt tới Berlin, và lực lượng tiêm kích Đức, theo cách nói của chính Galland, đang bị rút cạn máu.

Tranh cãi về Me 262 và bị cách chức

Tranh cãi nổi tiếng nhất của Galland với cấp trên liên quan đến Messerschmitt Me 262, tiêm kích phản lực đầu tiên trên thế giới được đưa vào sử dụng. Galland, người bay thử máy bay này năm 1943, tin rằng đó là vũ khí có thể khôi phục ưu thế trên không của Đức: nó nhanh hơn khoảng 150 km/h so với mọi tiêm kích Đồng minh, và theo đánh giá của ông, nó nên được chế tạo với số lượng lớn làm tiêm kích và dùng chống lại các đợt ném bom.

Tuy nhiên, Hitler ra lệnh phát triển Me 262 làm máy bay ném bom — “Blitzbomber” — và Göring ủng hộ ông. Quyết định này làm chậm việc Me 262 phục vụ như tiêm kích nhiều tháng, và khi các đơn vị tiêm kích phản lực được thành lập năm 1944–1945, đã quá muộn.

Sự khăng khăng của Galland về phiên bản tiêm kích đưa ông vào xung đột công khai với Göring, và tháng 1 năm 1945 ông bị cách chức Tướng chỉ huy Tiêm kích sau khi một nhóm chỉ huy tiêm kích cao cấp — “cuộc nổi dậy của các phi công tiêm kích” — trình khiếu nại lên Göring.

6. Các quyết định quan trọng

Nói sự thật với Göring

Việc nói với Göring rằng lực lượng tiêm kích cần Spitfire (tháng 8 năm 1940). câu nói được cho là của Galland không chỉ là đùa cợt — đó là tuyên bố công khai rằng trang bị Đức thua kém trong trận chiến đang diễn ra. Câu nói làm tổn hại vĩnh viễn quan hệ của ông với Göring, nhưng khẳng định danh tiếng của ông là chỉ huy dám nói sự thật khó nghe với cấp trên.

Khăng khăng Me 262 phải được chế tạo làm tiêm kích (1943–1944). Galland lập luận bằng văn bản và trực tiếp rằng máy bay phản lực nên dùng chống lại các đợt ném bom của Đồng minh, nơi tốc độ của nó mang lại ưu thế áp đảo. Lệnh của Hitler chế tạo nó làm máy bay ném bom đã làm chậm phiên bản tiêm kích và lãng phí điểm mạnh lớn nhất của máy bay. Các sử gia vẫn tranh luận một tiêm kích phản lực sớm hơn sẽ tạo ra khác biệt lớn thế nào, với tình trạng thiếu nhiên liệu và phi công, nhưng ít ai phủ nhận rằng Galland đã đúng về chính chiếc máy bay.

Cái giá cho sự thẳng thắn của Galland là có thật. Göring không bao giờ tha thứ câu nói về Spitfire, và trong những năm sau đó, ông đối xử với Galland bằng sự nghi ngờ, bác bỏ các khuyến nghị của ông và đổ lỗi cho lực lượng tiêm kích về những thất bại do thiếu nhiên liệu và phi công gây ra chứ không phải do bất kỳ thất bại lãnh đạo nào. Sự sẵn lòng nói thẳng của Galland được các phi công đồng đội ngưỡng mộ, nhưng nó không bảo vệ được ông.

Cuộc nổi dậy của các phi công tiêm kích

Ủng hộ cuộc nổi dậy tháng 1 năm 1945: Tháng 1 năm 1945, một nhóm chỉ huy tiêm kích cao cấp, do Günther Lützow dẫn đầu, trình lên Göring danh sách khiếu nại về cách điều hành chiến tranh trên không và việc cách chức những người ủng hộ Galland. Galland không lãnh đạo cuộc nổi dậy, nhưng ông là nguyên nhân của nó. Göring cách chức Galland và một số người biểu tình. Sự việc cho thấy, đến năm 1945, các phi công tiêm kích cao cấp của Luftwaffe đã mất niềm tin vào chính bộ chỉ huy của mình.

Trở lại chiến đấu với Jagdverband 44 (1945). Sau khi bị cách chức, Galland được giao chỉ huy Jagdverband 44, đơn vị nhỏ bay Me 262 với các ace dày dạn, và trở lại chiến đấu trong những tuần cuối chiến tranh. Quyết định này rất đặc trưng: thay vì nhận chức vụ tham mưu, ông chọn bay. Ông bị thương ngày 26 tháng 4 năm 1945 khi Me 262 của ông bị tiêm kích Mỹ bắn trúng, và đang nằm viện khi chiến tranh kết thúc.

7. Tranh cãi

Số chiến thắng và hệ thống

Số 104 chiến thắng của Galland được ghi trong hồ sơ Luftwaffe, và khác với số liệu của một số ace mặt trận phía Đông, nó đạt được trước đối thủ cũng giữ hồ sơ riêng, nên có thể đối chiếu với báo cáo tổn thất của Anh và Mỹ.

Các sử gia đối chiếu thấy tuyên bố của ông nhìn chung chính xác, dù như mọi tuyên bố của phi công tiêm kích, nó có biên độ phóng đại bình thường trong không chiến. Câu hỏi nghiêm trọng hơn về Galland không phải số liệu mà là hệ thống ông phục vụ: với tư cách Tướng chỉ huy Tiêm kích, ông là sĩ quan cao cấp của chế độ dùng lao động nô lệ để chế tạo máy bay.

Galland không bao giờ gia nhập Đảng Quốc xã, và sau chiến tranh ông nói rằng ông là người lính, không phải chính trị gia. Những người phê phán đáp lại rằng một vị tướng chỉ đạo phòng thủ tiêm kích của Đế chế suốt ba năm không thể tách hồ sơ quân sự của mình khỏi chế độ mà nó bảo vệ.

Me 262: nếu như?

Tranh cãi về Me 262 đã tạo ra nhiều tài liệu “nếu như”, phần lớn thiếu phê phán. Một số sách phổ thông cho rằng nếu Galland được phép chế tạo Me 262 làm tiêm kích năm 1943, Đức có thể đã chặn đứng chiến dịch ném bom của Đồng minh.

Các sử gia nghiêm túc thận trọng hơn: đến năm 1944, Đức thiếu nhiên liệu, phi công và hợp kim cần cho động cơ phản lực, và bản thân Me 262 khó bay, không đáng tin cậy và dễ bị tổn thương khi cất cánh và hạ cánh.

Một tiêm kích phản lực sớm hơn sẽ gây tổn thất nặng nề hơn cho máy bay ném bom, nhưng khó có thể thay đổi kết quả của cuộc chiến. Bản thân Galland, trong hồi ký, cẩn thận không khẳng định rằng Me 262 có thể thắng cuộc chiến; ông chỉ cho rằng nó đã bị dùng sai, và về điểm đó hầu hết sử gia đồng ý với ông.

Cuộc tranh luận cũng nhắc nhở rằng công nghệ đơn thuần hiếm khi quyết định chiến tranh. Me 262 nhanh hơn mọi máy bay Đồng minh, nhưng nó cần nhiên liệu mà Đức không còn, phi công được huấn luyện và sân bay không bị tấn công — và đến năm 1944, Đức không còn đủ những thứ này. Galland hiểu chiếc máy bay; điều ông không thể thay đổi là tình hình chiến lược mà nó phải chiến đấu.

8. Cuối đời

Tù binh và tác giả

Galland bị quân Mỹ bắt làm tù binh tháng 5 năm 1945 và bị giam đến năm 1947. Ông không bị truy tố tội ác chiến tranh và được thả mà không qua xét xử. Những năm sau đó, ông làm cố vấn cho Không quân Argentina dưới thời Tổng thống Juan Perón, giúp xây dựng không quân Argentina sau chiến tranh, và sau này làm việc trong ngành hàng không Đức.

Năm 1954, ông xuất bản hồi ký “The First and the Last”, trở thành sách bán chạy quốc tế. Cuốn sách là tài khoản sinh động về chiến tranh trên không từ phía Đức, và nó cũng là, như các sử gia đã lưu ý, một tác phẩm tự bào chữa: Galland trình bày mình là người lính chuyên nghiệp phục vụ đất nước, và ông nói rất ít về chế độ mình phục vụ hay về lao động nô lệ đã chế tạo những máy bay ông bay.

Những năm làm tù binh tuy ngắn nhưng đánh dấu bước ngoặt. Trong thời gian bị giam, Galland gặp các sĩ quan Anh và Mỹ từng chiến đấu chống lại ông, và bắt đầu tình bạn với các cựu thù kéo dài suốt đời. Trải nghiệm này cũng cho ông khoảng cách để viết về chiến tranh, và “The First and the Last” được viết, một phần, như lời giải thích với các cựu thù về những gì Luftwaffe đã cố gắng làm.

Những năm cuối đời

Galland sống những năm cuối đời ở Remscheid, miền tây nước Đức, nơi ông là nhân vật nổi tiếng trong giới hàng không và khách mời thường xuyên tại các buổi họp mặt cựu phi công thời chiến, cả Anh lẫn Đức. Ông kết hôn với Sylvinia von Dönhoff năm 1954; bà mất năm 1963, và sau đó ông kết hôn với Heidi Horn, có hai con. Ông vẫn khỏe mạnh đến tuổi già và tiếp tục bay máy bay hạng nhẹ. Ông qua đời ngày 9 tháng 2 năm 1996, thọ 83 tuổi, và được chôn cất tại Remscheid.

Cái chết của ông được báo chí khắp thế giới đưa tin, và các bài cáo phó phản ánh đánh giá chia đôi về sự nghiệp của ông: một phi công tiêm kích xuất sắc và chỉ huy dũng cảm, đồng thời là vị tướng phục vụ một chế độ tội ác mà không bao giờ công khai đoạn tuyệt với nó.

Trong những năm cuối đời, Galland là nhân vật quen thuộc tại các buổi họp mặt hàng không, nơi ông được các cựu chiến binh Anh, Mỹ cũng như Đức kính trọng. Ông hiếm khi nói về chính trị, và khi nói, ông tự trình bày mình là người lính đã làm tròn bổn phận. Ông tiếp tục bay máy bay hạng nhẹ đến tận tuổi già, và theo dõi sự phát triển của hàng không sau chiến tranh với sự quan tâm của một người đã dành cả đời trên bầu trời.

9. Di sản

Di sản của người phi công

Di sản của Galland với tư cách phi công là vững chắc: 104 chiến thắng, tất cả ở mặt trận Tây, trước những phi công giỏi nhất của RAF và Không quân Lục quân Hoa Kỳ, khiến ông trở thành một trong những ace tiêm kích vĩ đại của cuộc chiến, và sự chỉ huy JG 26 của ông trong Trận chiến nước Anh được nghiên cứu như mẫu mực về chỉ huy không đoàn tiêm kích.

Cuốn “The First and the Last” đã định hình hiểu biết của thế giới nói tiếng Anh về Luftwaffe trong cả một thế hệ, và tình bạn sau chiến tranh của ông với các ace Anh — gồm Douglas Bader và Robert Stanford Tuck — trở thành biểu tượng hòa giải giữa các cựu thù.

Me 262, máy bay mà ông ủng hộ, được lưu giữ tại các bảo tàng khắp thế giới với tư cách tiêm kích phản lực đầu tiên được đưa vào sử dụng, và tên của Galland gắn liền không thể tách rời với nó.

Danh tiếng của ông trong giới phi công tiêm kích tồn tại lâu dài vì nó được tạo dựng trên bầu trời, trước những đối thủ cũng thuộc hàng giỏi nhất thế giới. Trận chiến nước Anh, Mặt trận Eo biển và phòng thủ Đế chế được chiến đấu chống lại các phi công cũng giữ hồ sơ riêng, và các chiến thắng của Galland có thể đối chiếu với những hồ sơ đó theo cách mà chiến thắng của các ace mặt trận phía Đông không thể. Khả năng kiểm chứng đó là một phần vị thế của ông.

Di sản của vị tướng

Với tư cách tướng lĩnh, di sản của Galland phức tạp hơn. Ông đúng về Me 262, đúng về nhu cầu tập trung lực lượng tiêm kích ở Đức, và đúng rằng Luftwaffe đang thua cuộc chiến tiêu hao — và ông không thể thay đổi điều nào trong số đó.

Sự nghiệp của ông minh họa giới hạn của chuyên môn trong chế độ độc tài: một vị tướng có thể đúng, có thể trình bày lập luận lên cấp cao nhất, và vẫn bị bác bỏ bởi nhà lãnh đạo hiểu biết ít hơn ông về chiến tranh trên không. Đó, chứ không phải số chiến thắng của ông, là bài học lâu dài từ sự nghiệp của Galland, và là lý do hồi ký của ông vẫn được sinh viên nghiên cứu về lãnh đạo quân sự đọc.

Bài học từ vai trò tướng lĩnh của ông thật ảm đạm. Galland đúng về máy bay, đúng về chiến thuật và đúng về chiến lược, nhưng không điều nào có ý nghĩa, vì các quyết định do những người không chịu lắng nghe đưa ra. Vì vậy, sự nghiệp của ông được nghiên cứu không chỉ như ví dụ về lãnh đạo tiêm kích mà còn như lời cảnh báo về điều xảy ra khi lời khuyên quân sự chuyên nghiệp bị một chế độ độc tài phớt lờ.

10. Đánh giá của các sử gia

Đánh giá quân sự

Các sử gia đánh giá Galland là một trong những chỉ huy tiêm kích tài giỏi nhất của cuộc chiến. Cảm quan chiến thuật, sự lãnh đạo JG 26 và hiểu biết tổng thể của ông về chiến tranh trên không — bao gồm tầm quan trọng của huấn luyện, nhiên liệu và cơ sở công nghiệp — đặt ông vượt lên hầu hết đồng nghiệp.

Sử gia người Mỹ Richard Overy, trong lịch sử về chiến tranh trên không của mình, mô tả Galland là chỉ huy tiêm kích sắc sảo nhất của Luftwaffe, và các sử gia Anh lưu ý rằng những cảnh báo của ông về chiến dịch ném bom là chính xác và đã bị phớt lờ, gây thiệt hại cho nước Đức.

Số 104 chiến thắng, đạt được hoàn toàn ở mặt trận Tây, được coi là ấn tượng hơn nhiều so với số liệu cao hơn nhiều của các ace mặt trận phía Đông, vì nó giành được trước đối thủ được huấn luyện tốt hơn, trang bị tốt hơn và, từ năm 1943 trở đi, hiện diện với số lượng áp đảo.

Hiểu biết của ông về chiến tranh trên không hoàn toàn bất thường đối với một phi công tiêm kích. Ông nắm được rằng trận chiến không chỉ về hiệu năng máy bay mà còn về huấn luyện, nhiên liệu, sản xuất và tinh thần phi công, và ông viết về tất cả những điều này trong hồi ký. Chiều rộng hiểu biết đó là lý do cuốn sách của ông vẫn được phi công và sử gia đọc, lâu sau khi chi tiết về các chiến thắng của ông đã bị công chúng quên lãng.

Đánh giá đạo đức

Đánh giá đạo đức kém thuận lợi hơn, và bản thân Galland dường như hiểu vì sao. Ông không bao giờ gia nhập Đảng Quốc xã và không dính líu tội ác chiến tranh, nhưng ông phục vụ ba năm với tư cách tướng phụ trách phòng thủ tiêm kích của một chế độ đang sát hại hàng triệu người, và máy bay ông chỉ huy được chế tạo một phần bằng lao động nô lệ.

Hồi ký của ông nói rất ít về điều này, và sự nghiệp sau chiến tranh của ông với tư cách cố vấn và tác giả cho phép ông trình bày mình là người lính chứ không phải đầy tớ của chế độ.

Các sử gia hiện đại chấp nhận sự phân biệt này một phần — Galland không phải nhà tư tưởng Quốc xã — nhưng không chấp nhận hoàn toàn. Vì lý do đó, sự nghiệp của ông vẫn là một nghiên cứu trường hợp về tính mơ hồ đạo đức của việc phục vụ quân sự chuyên nghiệp dưới một chế độ độc tài.

11. Câu hỏi thường gặp

Adolf Galland là ai?

Adolf Galland (1912–1996) là ace tiêm kích Đức với 104 chiến thắng trên không, tất cả ở mặt trận Tây, và là Tướng chỉ huy Tiêm kích từ 1941 đến 1945. Ông là vị tướng trẻ nhất Luftwaffe và là chỉ huy của Jagdverband 44 trong những tuần cuối của cuộc chiến.

Galland đã bắn rơi bao nhiêu máy bay?

Ông được ghi nhận 104 chiến thắng trên không, tất cả trước RAF và Không quân Lục quân Hoa Kỳ ở mặt trận Tây. Ông không ghi chiến thắng trên không nào ở Tây Ban Nha, nơi ông bay nhiệm vụ yểm trợ mặt đất.

Galland tranh cãi với Göring về điều gì?

Galland cho rằng Me 262 nên được chế tạo làm tiêm kích để tấn công máy bay ném bom Đồng minh, trong khi Hitler và Göring ra lệnh chế tạo nó làm máy bay ném bom. Tranh chấp này, cùng với “cuộc nổi dậy của các phi công tiêm kích” tháng 1 năm 1945, đã dẫn tới việc ông bị cách chức Tướng chỉ huy Tiêm kích.

Galland có bay Me 262 chiến đấu không?

Có. Ông bay Me 262 năm 1943 với tư cách phi công thử nghiệm và lại bay năm 1945 với tư cách chỉ huy Jagdverband 44, một đơn vị nhỏ gồm máy bay phản lực do các ace dày dạn lái. Ông bị thương ngày 26 tháng 4 năm 1945 khi chiếc Me 262 của ông bị tiêm kích Mỹ bắn trúng.

Galland có phải đảng viên Quốc xã không?

Không. Galland không bao giờ gia nhập Đảng Quốc xã. Ông không bị truy tố tội ác chiến tranh sau chiến tranh, nhưng các sử gia lưu ý rằng ông đã phục vụ ba năm với tư cách tướng lĩnh cao cấp của chế độ.

The First and the Last là gì?

Đó là hồi ký của Galland, xuất bản năm 1954, một trong những tài liệu Đức về chiến tranh trên không được đọc nhiều nhất. Đó là câu chuyện sinh động về chiến đấu tiêm kích, nhưng các sử gia lưu ý rằng nó nói rất ít về chế độ mà Galland phục vụ.

12. Nguồn

1. Wikipedia, “Adolf Galland” — sinh ngày 19 tháng 3 năm 1912, mất ngày 9 tháng 2 năm 1996, 104 chiến thắng, Tướng chỉ huy Tiêm kích 1941–1945, tranh cãi về Me 262, Jagdverband 44.
2. Encyclopaedia Britannica, “Adolf Galland” — tiểu sử, phi công ace, Tướng chỉ huy Tiêm kích.
3. Adolf Galland, The First and the Last (Methuen, 1955; German edition 1954) — hồi ký; Trận chiến nước Anh, tranh cãi về Me 262, Jagdverband 44.
4. Donald L. Caldwell, JG 26: Top Guns of the Luftwaffe (Ivy Books, 1991) — quyền chỉ huy JG 26 của Galland, Trận chiến nước Anh, Mặt trận eo biển Manche.
5. Richard Overy, The Air War, 1939–1945 (Potomac Books, 2005) — chiến dịch ném bom, phòng thủ Đế chế, Me 262.
6. David Baker, Adolf Galland: The Authorised Biography (Windrow & Greene, 1996) — tiểu sử dựa trên giấy tờ và các cuộc phỏng vấn của Galland.

Bài viết liên quan

• Douglas Bader
• Erich Raeder
• Ernest King