Hội nghị Casablanca

Tổng quan · Tháng 11 11, 2026 · dinhbaochau

Table of Contents

1. Mở đầu

Hội nghị Casablanca là cuộc gặp của Tổng thống Franklin D. Roosevelt và Thủ tướng Winston Churchill tại Casablanca, Maroc, từ ngày 14 tới 24 tháng 1 năm 1943, để lên kế hoạch cho giai đoạn tiếp theo của Thế chiến II.

Hội nghị, mang mật danh Symbol, là lần đầu tiên hai nhà lãnh đạo gặp nhau trên lãnh thổ đã được giải phóng khỏi phe Trục kể từ khi chiến tranh bắt đầu, và nó được tổ chức sau cuộc đổ bộ của Đồng minh tại Bắc Phi, Chiến dịch Torch, và chiến thắng của Anh tại El Alamein.

Tại Casablanca, Roosevelt và Churchill thống nhất chính sách đầu hàng vô điều kiện — yêu cầu Đức, Ý và Nhật đầu hàng không điều kiện — và chiến lược cho năm 1943: xâm lược Sicily, ném bom Đức, và chuẩn bị cho cuộc xâm lược Pháp.

Hội nghị cũng giải quyết vấn đề lãnh đạo Pháp tại Bắc Phi, đưa Tướng Charles de Gaulle và Tướng Henri Giraud, hai nhà lãnh đạo Pháp đối địch, gặp nhau trong một cái bắt tay nổi tiếng nhưng gượng gạo.

Hội nghị Casablanca được nhớ tới trên hết vì chính sách đầu hàng vô điều kiện, vốn đã được tranh luận kể từ đó: liệu nó có kéo dài chiến tranh bằng cách loại bỏ mọi động cơ để người Đức đàm phán, hay liệu nó có cần thiết để trấn an Liên Xô và ngăn chặn một hòa ước riêng.

Bài viết này lần theo hội nghị từ nguồn gốc tới các quyết định, những người tham gia, và di sản của nó.

2. Thông tin chính

Trường	Giá trị
Tên	Hội nghị Casablanca (mật danh Symbol)
Ngày	14–24 tháng 1 năm 1943
Địa điểm	Khách sạn Anfa, Casablanca, Maroc thuộc Pháp
Người tham gia	Tổng thống Franklin D. Roosevelt (Hoa Kỳ), Thủ tướng Winston Churchill (Vương quốc Anh), và các tham mưu trưởng quân sự của họ
Lãnh đạo Pháp có mặt	Tướng Charles de Gaulle, Tướng Henri Giraud
Bối cảnh	Sau Chiến dịch Torch (tháng 11 năm 1942) và Trận El Alamein (tháng 10–11 năm 1942)
Quyết định chính	Chính sách đầu hàng vô điều kiện đối với Đức, Ý và Nhật
Quyết định quân sự	Xâm lược Sicily (Chiến dịch Husky), tăng cường ném bom Đức, chuẩn bị cho cuộc xâm lược Pháp
Liên Xô	Joseph Stalin được mời nhưng không tham dự, viện lý do Trận Stalingrad
Hình ảnh nổi tiếng	Roosevelt và Churchill cùng de Gaulle và Giraud, cái bắt tay gượng ép
Kết quả	Chiến lược Đồng minh cho năm 1943 được thống nhất; không có mặt trận thứ hai tại Pháp năm 1943
Ý nghĩa	Hội nghị thời chiến đầu tiên trên lãnh thổ phe Trục; xác định mục tiêu chiến tranh của Đồng minh

3. Nguồn gốc và bối cảnh

Bắc Phi và con đường tới Casablanca

Hội nghị Casablanca là sản phẩm của những thắng lợi của Đồng minh tại Bắc Phi cuối năm 1942, vốn đã thay đổi diễn biến chiến tranh. Vào tháng 10 và tháng 11 năm 1942, Quân đoàn 8 của Anh dưới quyền Tướng Bernard Montgomery đã đánh bại lực lượng Đức-Ý tại El Alamein ở Ai Cập, chiến thắng lớn đầu tiên của Anh trước người Đức, và ngày 8 tháng 11 Đồng minh đã đổ bộ tại Maroc và Algeria trong Chiến dịch Torch, chiến dịch lớn đầu tiên của Anh-Mỹ trong chiến tranh.

Cuộc đổ bộ, do Tướng Dwight D. Eisenhower chỉ huy, đã đưa quân Mỹ vào chiến đấu chống người Đức lần đầu tiên, và chúng đã đảm bảo Bắc Phi làm căn cứ cho các chiến dịch tiếp theo. Thắng lợi tại Bắc Phi đặt ra câu hỏi nên làm gì tiếp theo: xâm lược Pháp năm 1943, như người Mỹ muốn, hay tiếp tục chiến lược Địa Trung Hải, như người Anh ưa thích, bằng cách xâm lược Sicily và Ý.

Hội nghị được triệu tập để giải quyết câu hỏi đó, và để thống nhất chính sách đối với các cường quốc phe Trục. Roosevelt và Churchill đã gặp nhau trước đây, tại Vịnh Placentia năm 1941 và tại Washington năm 1942, nhưng Casablanca là cuộc gặp đầu tiên trên lãnh thổ đã được giải phóng khỏi phe Trục, và vị trí của nó tại Maroc là biểu tượng cho bước tiến của Đồng minh.

Hội nghị được tổ chức bí mật, và báo chí không được biết vị trí của nó cho tới khi nó kết thúc.

Hiến chương Đại Tây Dương và vấn đề mục tiêu chiến tranh

Bối cảnh của Casablanca là Hiến chương Đại Tây Dương, tuyên bố về mục tiêu chiến tranh do Roosevelt và Churchill ban hành tháng 8 năm 1941, vốn hứa hẹn quyền tự quyết, tự do trên biển, và một thế giới không sợ hãi hay thiếu thốn.

Hiến chương là tuyên bố về nguyên tắc, nhưng nó chưa xác định các điều khoản kết thúc chiến tranh, và tới năm 1943 Đồng minh cần thống nhất liệu họ sẽ đàm phán với phe Trục hay yêu cầu đầu hàng.

Câu hỏi phức tạp vì Liên Xô, vốn gánh chịu gánh nặng chính của chiến tranh trên Mặt trận phía Đông và lo sợ Anh và Mỹ có thể ký hòa ước riêng với Đức. Stalin, người được mời tới Casablanca nhưng không tham dự, viện lý do Trận Stalingrad, vốn đang tới đỉnh điểm, muốn được đảm bảo rằng Đồng minh phương Tây sẽ không đàm phán, và ông muốn có mặt trận thứ hai tại Pháp để giảm áp lực lên Liên Xô.

Vấn đề mục tiêu chiến tranh vì vậy không chỉ là vấn đề nguyên tắc mà còn là vấn đề chính trị liên minh, và chính sách đầu hàng vô điều kiện, một phần, là câu trả lời cho mối lo của Stalin.

Hội nghị cũng phải giải quyết vấn đề Pháp: nước Pháp Tự do dưới quyền de Gaulle và người Pháp tại Bắc Phi dưới quyền Giraud là đối thủ, và Đồng minh cần một lãnh đạo Pháp thống nhất cho việc giải phóng Pháp.

Nguồn gốc của hội nghị vì vậy nằm trong tình hình quân sự, liên minh, và chính trị Pháp, và các quyết định của nó sẽ định hình phần còn lại của chiến tranh.

Chiến dịch Torch và việc giải phóng Bắc Phi

Chiến dịch Torch, cuộc đổ bộ của Đồng minh tại Bắc Phi ngày 8 tháng 11 năm 1942, là chiến dịch khiến Casablanca trở nên khả thi, và lịch sử của nó giải thích bối cảnh của hội nghị. Torch là chiến dịch chung đầu tiên của Anh-Mỹ, và nó bao gồm các cuộc đổ bộ tại Casablanca, Oran và Algiers, do quân Mỹ và Anh thực hiện dưới quyền chỉ huy của Eisenhower.

Các cuộc đổ bộ bị lực lượng Pháp Vichy tại Bắc Phi phản đối, những người đã được lệnh kháng cự, và đã có giao tranh tại Casablanca và Oran trước khi chỉ huy Pháp, Đô đốc François Darlan, ra lệnh ngừng bắn.

Darlan, người từng là nhân vật hàng đầu trong chế độ Vichy, trở thành đối tác của Đồng minh tại Bắc Phi, một quyết định gây tranh cãi tại Anh và Mỹ, nơi Darlan bị xem là kẻ cộng tác. Darlan bị ám sát tại Algiers ngày 24 tháng 12 năm 1942, và Giraud kế nhiệm ông làm lãnh đạo Pháp tại Bắc Phi.

Các cuộc đổ bộ Torch đảm bảo Bắc Phi cho Đồng minh, mở Địa Trung Hải, và cung cấp căn cứ để tổ chức hội nghị. Các cuộc đổ bộ cũng đặt ra vấn đề lãnh đạo Pháp, vốn sẽ là một trong những vấn đề khó khăn nhất của hội nghị, và chúng cho thấy Đồng minh sẽ phải làm việc với các lãnh đạo Pháp có hồ sơ phức tạp vì lịch sử Vichy.

4. Các bên tham gia chính

Roosevelt và Churchill

Franklin D. Roosevelt và Winston Churchill là nhân vật trung tâm tại Casablanca, và quan hệ của họ định hình hội nghị. Roosevelt, Tổng thống Hoa Kỳ, là lãnh đạo của Đồng minh hùng mạnh nhất, và đất nước ông cung cấp phần lớn nhân lực và vật lực cho chiến tranh.

Roosevelt là nhà lãnh đạo tự tin và lạc quan, và ông tin vào sức mạnh của công nghiệp Mỹ và nhu cầu về một tuyên bố rõ ràng về mục tiêu chiến tranh. Churchill, Thủ tướng Anh, là lãnh đạo của một đất nước đã tham chiến từ năm 1939 và đã sống sót sau Blitz và Trận chiến nước Anh, và ông là bậc thầy về hùng biện và chiến lược.

Churchill ưa thích chiến lược Địa Trung Hải, cho rằng Đồng minh nên tấn công phần bụng mềm của châu Âu qua Sicily và Ý, trong khi các tướng của Roosevelt ưa thích xâm lược trực tiếp Pháp. Hai nhà lãnh đạo có quan hệ cá nhân thân thiết, được xây dựng qua các cuộc gặp và thư từ của họ, nhưng họ bất đồng về chiến lược, và hội nghị là nơi những bất đồng đó được giải quyết.

Tuyên bố của Roosevelt về đầu hàng vô điều kiện, đưa ra tại buổi họp báo cuối cùng, là sáng kiến riêng của ông, và nó khiến Churchill ngạc nhiên, người ủng hộ nó nhưng không ngờ nó được công bố dưới hình thức đó. Quan hệ đối tác Roosevelt-Churchill là nền tảng của liên minh Anh-Mỹ, và Casablanca là một trong những thử thách quan trọng nhất của nó.

Các tham mưu trưởng quân sự và Bộ Tham mưu Liên hợp

Các quyết định quân sự tại Casablanca do Bộ Tham mưu Liên hợp đưa ra, cơ quan chung Anh-Mỹ điều phối nỗ lực chiến tranh của Đồng minh. Các tham mưu trưởng Mỹ, do Tướng George C. Marshall, Tham mưu trưởng Lục quân Hoa Kỳ, và Đô đốc Ernest J.

King, Tư lệnh Tác chiến Hải quân, dẫn đầu, ủng hộ xâm lược trực tiếp Pháp năm 1943, cho rằng đó là tuyến đường ngắn nhất tới Đức và sẽ giảm áp lực cho Liên Xô. Các tham mưu trưởng Anh, do Thống chế Alan Brooke, Tổng Tham mưu trưởng Đế quốc, và Đô đốc Dudley Pound, Đệ nhất Hải quân khanh, dẫn đầu, ủng hộ chiến lược Địa Trung Hải, cho rằng xâm lược Pháp năm 1943 là quá sớm và Đồng minh nên trước hết đảm bảo Địa Trung Hải và loại Ý khỏi chiến tranh.

Cuộc tranh luận giữa hai nhóm là vấn đề quân sự trung tâm của hội nghị, và nó được giải quyết theo quan điểm của Anh: cuộc xâm lược Pháp sẽ hoãn tới năm 1944, và Đồng minh sẽ xâm lược Sicily năm 1943.

Bộ Tham mưu Liên hợp cũng thống nhất về việc ném bom Đức, chiến tranh chống tàu ngầm U-boat, và việc tăng cường lực lượng Mỹ tại Anh. Công việc của các tham mưu trưởng tại Casablanca cho thấy hội nghị không chỉ là cuộc gặp của các nhà lãnh đạo mà còn là hội nghị làm việc, trong đó việc lên kế hoạch chi tiết cho chiến tranh do những người sẽ chỉ huy nó thực hiện.

De Gaulle, Giraud và vấn đề Pháp

Vấn đề Pháp là vấn đề chính trị khó khăn nhất tại Casablanca, và nó liên quan tới hai nhà lãnh đạo đối địch: Tướng Charles de Gaulle, lãnh đạo nước Pháp Tự do tại London, và Tướng Henri Giraud, chỉ huy lực lượng Pháp tại Bắc Phi.

De Gaulle, người đã lãnh đạo nước Pháp Tự do từ năm 1940, xem mình là hiện thân của nước Pháp và bị Roosevelt không tin tưởng, người xem ông là người khó tính và tham vọng. Giraud, người đã trốn khỏi nhà tù Đức và trở thành lãnh đạo Pháp tại Bắc Phi sau vụ ám sát Darlan, được người Mỹ ưa thích, những người xem ông là quân nhân hơn là chính trị gia.

Roosevelt và Churchill muốn hai người hợp tác, và họ đưa họ tới Casablanca cho một cuộc gặp nhằm tạo ra lãnh đạo Pháp thống nhất. Cuộc gặp thất bại về thực chất nhưng thành công về biểu tượng: de Gaulle và Giraud bắt tay trước các nhiếp ảnh gia, nhưng họ không thống nhất về lãnh đạo chung, và de Gaulle trở về London tin rằng người Mỹ đang cố gắng gạt ông sang một bên.

Vấn đề Pháp sẽ không được giải quyết cho tới cuối năm 1943, khi de Gaulle khẳng định mình là lãnh đạo của Ủy ban Pháp Giải phóng Dân tộc tại Algiers. Cuộc gặp Casablanca cho thấy khó khăn của vấn đề Pháp và giới hạn của những gì một hội nghị có thể đạt được khi sự đối địch tiềm ẩn vẫn còn.

5. Diễn biến sự kiện

Các cuộc họp tại Khách sạn Anfa

Hội nghị được tổ chức tại Khách sạn Anfa ở Casablanca, một khách sạn nghỉ dưỡng đã được trưng dụng cho cuộc họp và được canh gác nghiêm ngặt. Roosevelt và Churchill tới ngày 14 tháng 1, Roosevelt bay từ Hoa Kỳ — lần đầu tiên một tổng thống Mỹ đương nhiệm bay và lần đầu tiên một tổng thống rời khỏi đất nước trong thời chiến — và Churchill bay từ Anh.

Hai nhà lãnh đạo và các tham mưu trưởng của họ gặp nhau hàng ngày trong mười ngày, trong các phiên bao quát toàn bộ chiến lược Đồng minh. Các cuộc họp được tổ chức bí mật, và khách sạn được quân đội bao quanh, trong khi báo chí bị giữ ở xa.

Công việc của hội nghị được chia giữa các phiên toàn thể của các nhà lãnh đạo và các cuộc họp của Bộ Tham mưu Liên hợp, những người vạch ra chi tiết các kế hoạch quân sự. Bầu không khí là sự tự tin: Đồng minh đã thắng tại Bắc Phi, người Đức đang bị đánh bại tại Stalingrad, và cục diện chiến tranh đã đổi chiều.

Các quyết định của hội nghị được công bố tại buổi họp báo ngày 24 tháng 1, tại đó Roosevelt công bố chính sách đầu hàng vô điều kiện và hai nhà lãnh đạo chụp ảnh cùng de Gaulle và Giraud.

Khách sạn Anfa, vẫn còn đứng đó, nhắc nhở về bối cảnh của hội nghị, và khu vườn của nó, nơi các nhà lãnh đạo đi dạo và trò chuyện, là một phần của lịch sử cuộc họp.

Các quyết định của hội nghị

Các quyết định đưa ra tại Casablanca định hình chiến lược Đồng minh cho năm 1943. Quan trọng nhất là chính sách đầu hàng vô điều kiện, do Roosevelt công bố tại buổi họp báo cuối cùng, cam kết Đồng minh không chấp nhận gì ít hơn sự đầu hàng hoàn toàn của Đức, Ý và Nhật.

Các quyết định quân sự là xâm lược Sicily, mật danh Chiến dịch Husky, diễn ra vào tháng 7 năm 1943; tăng cường ném bom Đức, bao gồm Chiến dịch Ném bom Liên hợp; chiến tranh chống tàu ngầm U-boat tại Đại Tây Dương; và tăng cường lực lượng Mỹ tại Anh cho cuộc xâm lược Pháp cuối cùng, vốn bị hoãn tới năm 1944.

Hội nghị cũng thống nhất về việc viện trợ cho Liên Xô và chiến lược tại Thái Bình Dương, nơi người Mỹ sẽ tiếp tục chiến dịch nhảy đảo chống Nhật. Các quyết định là thỏa hiệp giữa quan điểm Mỹ và Anh: người Mỹ chấp nhận hoãn xâm lược Pháp, và người Anh chấp nhận việc chuẩn bị cho cuộc xâm lược đó và cam kết đầu hàng vô điều kiện.

Các quyết định của hội nghị không phải là kế hoạch chi tiết cho phần còn lại của chiến tranh mà là khuôn khổ để Đồng minh vận hành trong năm 1943, và chúng là cơ sở cho các chiến dịch tiếp theo, bao gồm xâm lược Sicily và xâm lược Ý.

Việc công bố đầu hàng vô điều kiện

Việc công bố đầu hàng vô điều kiện là thời khắc nổi tiếng nhất của hội nghị, và nó diễn ra gần như tình cờ. Tại buổi họp báo cuối cùng ngày 24 tháng 1, Roosevelt, nói với các nhà báo tập hợp, nói rằng Đồng minh sẽ chỉ chấp nhận sự đầu hàng vô điều kiện của Đức, Ý và Nhật, và ông so sánh chính sách với sự đầu hàng của Tướng Ulysses S.

Grant tại Appomattox, vốn là vô điều kiện. Cụm từ này chưa được thống nhất trước, và Churchill, người ngồi cạnh Roosevelt, ngạc nhiên, dù ông ủng hộ chính sách. Roosevelt sau đó nói rằng cụm từ đã đến với ông trong hội nghị, và ông đã dùng nó vì tin rằng Đồng minh cần một tuyên bố rõ ràng về mục tiêu của mình.

Thông báo được đưa tin khắp thế giới, và nó trở thành tuyên bố xác định mục tiêu chiến tranh của Đồng minh. Nguồn gốc của chính sách đã được tranh luận: một số nhà sử học cho rằng Roosevelt đã lên kế hoạch, số khác cho rằng nó là ứng biến, và sự thật có lẽ là Roosevelt đã có ý tưởng trong đầu và chọn buổi họp báo làm thời điểm công bố.

Thông báo cho thấy một cụm từ duy nhất, nói tại buổi họp báo, có thể định hình lịch sử của một cuộc chiến như thế nào.

6. Bước ngoặt

Đầu hàng vô điều kiện và cuộc tranh luận về nó

Chính sách đầu hàng vô điều kiện là bước ngoặt của Hội nghị Casablanca, và nó đã được tranh luận kể từ đó. Những người ủng hộ chính sách cho rằng nó cần thiết để trấn an Liên Xô rằng Đồng minh phương Tây sẽ không ký hòa ước riêng, để ngăn người Đức chia rẽ Đồng minh, và để làm rõ rằng chiến tranh sẽ chỉ kết thúc với sự thất bại hoàn toàn của phe Trục.

Những người chỉ trích chính sách cho rằng nó kéo dài chiến tranh bằng cách loại bỏ mọi động cơ để người Đức đàm phán hoặc lật đổ Hitler, và nó dẫn tới sự tàn phá lớn hơn, bao gồm việc ném bom các thành phố Đức và thương vong cao trong năm cuối cùng của chiến tranh.

Cuộc tranh luận chưa được giải quyết, và các nhà sử học tiếp tục tranh luận liệu chính sách là sai lầm hay cần thiết. Điều rõ ràng là chính sách định hình phần còn lại của chiến tranh: nó có nghĩa là sẽ không có hòa ước đàm phán, Đồng minh sẽ chiến đấu cho tới khi phe Trục đầu hàng, và thỏa thuận hậu chiến sẽ do bên thắng áp đặt.

Chính sách cũng ảnh hưởng tới phong trào kháng chiến Đức chống Hitler, vốn không thể đề nghị Đồng minh một thỏa thuận đàm phán, và nó ảnh hưởng tới sự đầu hàng của Ý, vốn trên thực tế có điều kiện, bất chấp tên gọi của chính sách.

Chính sách đầu hàng vô điều kiện vì vậy là di sản quan trọng nhất và gây tranh cãi nhất của hội nghị.

Sicily thay vì Pháp

Bước ngoặt thứ hai là quyết định xâm lược Sicily năm 1943 thay vì Pháp. Quyết định là chiến thắng cho quan điểm Anh, cho rằng Đồng minh chưa sẵn sàng xâm lược Pháp và Địa Trung Hải mang lại tuyến đường hứa hẹn hơn.

Quyết định có nghĩa là mặt trận thứ hai tại Pháp, mà Stalin đã yêu cầu, sẽ hoãn tới năm 1944, và Liên Xô sẽ tiếp tục gánh chịu gánh nặng chính của chiến tranh thêm một năm nữa. Quyết định cũng có nghĩa là Đồng minh sẽ xâm lược Ý sau Sicily, mở mặt trận mới tại châu Âu và loại Ý khỏi chiến tranh.

Cuộc xâm lược Sicily, diễn ra vào tháng 7 năm 1943, thành công, và nó dẫn tới sự sụp đổ của Mussolini và hiệp định đình chiến của Ý vào tháng 9 năm 1943. Quyết định xâm lược Sicily vì vậy là bước ngoặt trong chiến lược chiến tranh, và nó cho thấy ảnh hưởng của các tham mưu trưởng Anh và chiến lược Địa Trung Hải của Churchill.

Quyết định gây tranh cãi vào thời điểm đó, và nó vẫn còn được tranh luận: người Mỹ tin rằng chiến lược Địa Trung Hải là sự phân tán khỏi nhiệm vụ chính là xâm lược Pháp, trong khi người Anh tin rằng đó là cách sử dụng tốt nhất nguồn lực Đồng minh năm 1943.

Quyết định của hội nghị giải quyết tranh luận cho năm 1943, nhưng tranh luận sẽ tiếp tục cho tới cuộc xâm lược Normandy năm 1944.

Việc hoãn mặt trận thứ hai

Việc hoãn mặt trận thứ hai tại Pháp là quyết định ảnh hưởng tới Liên Xô nhiều nhất, và đó là quyết định Stalin oán giận nhất. Stalin đã yêu cầu mặt trận thứ hai từ năm 1941, và ông tin rằng Đồng minh phương Tây cố tình trì hoãn nó để Liên Xô chảy máu.

Quyết định Casablanca, hoãn cuộc xâm lược tới năm 1944, xác nhận nghi ngờ của Stalin, và nó gây căng thẳng cho liên minh. Roosevelt và Churchill cố gắng trấn an Stalin bằng cách hứa tăng viện trợ và giải thích rằng xâm lược Sicily sẽ giúp Liên Xô bằng cách chuyển hướng lực lượng Đức, nhưng Stalin không bị thuyết phục.

Việc hoãn là quyết định quân sự, dựa trên đánh giá rằng Đồng minh chưa sẵn sàng, nhưng nó có hậu quả chính trị kéo dài suốt phần còn lại của chiến tranh và tới Chiến tranh Lạnh. Niềm tin của Liên Xô rằng phương Tây đã trì hoãn mặt trận thứ hai trở thành một phần của câu chuyện Liên Xô về chiến tranh, và nó góp phần vào sự ngờ vực sẽ chia rẽ châu Âu sau năm 1945.

Việc hoãn cho thấy các quyết định tại Casablanca không chỉ mang tính quân sự mà còn mang tính chính trị, và chúng ảnh hưởng tới toàn bộ liên minh.

7. Hậu quả

Cuộc xâm lược Sicily và Ý

Hậu quả tức thì của Hội nghị Casablanca là cuộc xâm lược Sicily vào tháng 7 năm 1943, Chiến dịch Husky, chiến dịch đổ bộ lớn nhất của chiến tranh tính tới thời điểm đó. Cuộc xâm lược, do lực lượng Mỹ và Anh thực hiện dưới quyền chỉ huy của Eisenhower, thành công trong việc chiếm đảo trong năm tuần, và nó dẫn tới sự sụp đổ của Mussolini ngày 25 tháng 7 năm 1943 và hiệp định đình chiến của Ý vào tháng 9. Đồng minh sau đó xâm lược Ý, đổ bộ tại Salerno vào tháng 9 năm 1943, và chiến dịch Ý, kéo dài tới năm 1945, giam chân lực lượng Đức và mở mặt trận mới tại châu Âu.

Việc ném bom Đức, vốn đã được thống nhất tại Casablanca, tăng cường năm 1943, với Chiến dịch Ném bom Liên hợp nhắm vào các thành phố và công nghiệp Đức. Chiến tranh chống tàu ngầm U-boat, cũng đã được thống nhất, tới bước ngoặt vào tháng 5 năm 1943, khi Đồng minh đánh chìm một số lượng lớn tàu ngầm U-boat và đảm bảo các tuyến tiếp tế Đại Tây Dương.

Hậu quả của Casablanca vì vậy được cảm nhận trên toàn bộ chiến tranh, từ Địa Trung Hải tới Đại Tây Dương, và các quyết định của hội nghị định hình các chiến dịch năm 1943 theo cách mà ít hội nghị nào khác làm được.

Mục tiêu chiến tranh và thỏa thuận hậu chiến

Hậu quả dài hạn của Casablanca là việc xác định mục tiêu chiến tranh của Đồng minh, vốn định hình thỏa thuận hậu chiến. Chính sách đầu hàng vô điều kiện có nghĩa là chiến tranh sẽ kết thúc với sự thất bại hoàn toàn của phe Trục và việc chiếm đóng Đức và Nhật, và bên thắng sẽ áp đặt hòa bình.

Di sản của chính sách hiện rõ trong thế giới hậu chiến: sự chia cắt Đức, việc chiếm đóng Nhật, các phiên tòa tại Nuremberg và Tokyo, và việc tạo ra Liên Hợp Quốc. Chính sách cũng ảnh hưởng tới cách chiến tranh được nhớ: yêu cầu đầu hàng vô điều kiện được xem là tuyên bố về sự rõ ràng đạo đức, từ chối thỏa hiệp với cái ác, và nó được đối chiếu với hòa ước đàm phán năm 1918, vốn bị xem là thất bại.

Các quyết định của hội nghị cũng định hình liên minh: thỏa thuận về chiến lược, việc viện trợ cho Liên Xô, và việc hoãn mặt trận thứ hai đều ảnh hưởng tới quan hệ giữa các Đồng minh, và chúng góp phần vào căng thẳng sẽ trở thành Chiến tranh Lạnh.

Hậu quả của Casablanca vì vậy không chỉ mang tính quân sự mà còn mang tính chính trị, và chúng kéo dài vượt khỏi chính chiến tranh tới thế giới hậu chiến.

Sự đầu hàng của Ý và sự sụp đổ của Mussolini

Sự sụp đổ của Mussolini và sự đầu hàng của Ý là hậu quả trực tiếp nhất của các quyết định Casablanca, và chúng cho thấy chiến lược của hội nghị vận hành trên thực tế như thế nào. Cuộc xâm lược Sicily, được thống nhất tại Casablanca, gây áp lực lên chính phủ Ý, và ngày 25 tháng 7 năm 1943 Đại hội đồng Phát xít bỏ phiếu loại bỏ Mussolini, người bị Nhà vua bắt giữ.

Chính phủ Ý mới, do Thống chế Pietro Badoglio lãnh đạo, đàm phán hiệp định đình chiến với Đồng minh, ký ngày 3 tháng 9 và công bố ngày 8 tháng 9 năm 1943. Người Đức, vốn đã lường trước sự đầu hàng của Ý, chiếm đóng miền bắc Ý và giải cứu Mussolini, lập ra nhà nước bù nhìn, Cộng hòa Xã hội Ý, và chiến tranh tại Ý tiếp tục thêm mười tám tháng nữa.

Sự đầu hàng của Ý, trên thực tế, có điều kiện — Đồng minh cho phép chính phủ Badoglio tồn tại và tuyên chiến với Đức — bất chấp chính sách đầu hàng vô điều kiện, và nó cho thấy chính sách được áp dụng linh hoạt khi phù hợp với Đồng minh.

Sự sụp đổ của Mussolini là chiến thắng lớn của Đồng minh, và đó là lần đầu tiên một trong các lãnh đạo phe Trục bị loại khỏi quyền lực, dấu hiệu cho thấy cục diện chiến tranh đã đổi chiều.

8. Địa lý và bối cảnh

Casablanca, Maroc và Địa Trung Hải

Địa lý của Hội nghị Casablanca là địa lý của Địa Trung Hải và Bắc Phi, và vị trí của nó tại Casablanca có ý nghĩa. Casablanca là thành phố cảng tại Maroc thuộc Pháp, trên bờ biển Đại Tây Dương, và nó từng là hiện trường cuộc đổ bộ của Mỹ trong Chiến dịch Torch tháng 11 năm 1942.

Khách sạn Anfa của thành phố, nơi hội nghị được tổ chức, là khách sạn nghỉ dưỡng tại ngoại ô Anfa, và khu vườn cùng vị trí trên biển của nó khiến nó trở thành nơi phù hợp cho một hội nghị bí mật.

Bản thân Maroc là chế độ bảo hộ của Pháp, và vị trí của nó tại đầu phía tây Địa Trung Hải, đối diện Tây Ban Nha và gần eo biển Gibraltar, khiến nó trở thành vị trí chiến lược.

Vị trí của hội nghị cho thấy Đồng minh đã đảm bảo Bắc Phi và họ có thể gặp nhau trên lãnh thổ đã giải phóng, và nó là biểu tượng cho bước tiến của Đồng minh. Địa Trung Hải, vốn là vùng biển tranh chấp năm 1940–42, nay phần lớn nằm dưới sự kiểm soát của Đồng minh, và các quyết định của hội nghị về Sicily và Ý là các quyết định về chiến lược Địa Trung Hải. Địa lý của hội nghị vì vậy là một phần của câu chuyện của nó, và thành phố Casablanca, vốn đặt tên cho hội nghị, vẫn gắn với cuộc họp.

Bắc Phi làm căn cứ xâm lược châu Âu

Bắc Phi là căn cứ để Đồng minh xâm lược châu Âu, và địa lý của nó định hình chiến lược được thống nhất tại Casablanca. Lực lượng Đồng minh tại Bắc Phi, sau khi đánh bại người Đức tại El Alamein và đổ bộ tại Maroc và Algeria, được bố trí để xâm lược Sicily và Ý, những mục tiêu châu Âu gần nhất. Địa Trung Hải, vốn nay do Đồng minh kiểm soát, cung cấp tuyến đường biển cho các cuộc xâm lược, và các sân bay tại Bắc Phi cung cấp yểm trợ trên không.

Quyết định xâm lược Sicily vì vậy là quyết định dựa trên địa lý: Sicily là mục tiêu gần nhất và dễ tiếp cận nhất, và việc chiếm nó sẽ mở đường tới Ý và Địa Trung Hải. Phương án thay thế, xâm lược Pháp, sẽ cần chiến dịch vượt eo biển Manche từ Anh, vốn chưa sẵn sàng, và lực lượng Đồng minh tại Bắc Phi sẽ phải di chuyển. Địa lý Bắc Phi vì vậy ủng hộ chiến lược Địa Trung Hải, và các quyết định của hội nghị phản ánh địa lý đó.

Chiến dịch Bắc Phi, kết thúc với sự đầu hàng của lực lượng Đức và Ý tại Tunisia vào tháng 5 năm 1943, giải phóng lực lượng Đồng minh cho cuộc xâm lược Sicily, và thời điểm của hội nghị, vào tháng 1 năm 1943, được chọn để lên kế hoạch cho bước tiếp theo trước khi chiến dịch Bắc Phi kết thúc.

Khách sạn Anfa và bối cảnh của nó

Khách sạn Anfa, nơi hội nghị được tổ chức, là khách sạn nghỉ dưỡng hiện đại tại ngoại ô Anfa, xây dựng thập niên 1930 và nổi tiếng với khu vườn cùng tầm nhìn ra Đại Tây Dương. Khách sạn được Đồng minh trưng dụng cho hội nghị, và các phòng của nó được dùng cho các cuộc họp, trong khi các nhà lãnh đạo ở tại các biệt thự gần đó.

Roosevelt ở tại một biệt thự trong khu Anfa, và Churchill ở gần đó, và hai nhà lãnh đạo gặp nhau hàng ngày tại khách sạn. Bối cảnh của khách sạn, tại ngoại ô yên tĩnh xa trung tâm thành phố, khiến việc canh gác trở nên dễ dàng, và tính bí mật của hội nghị được duy trì bởi quân đội bao quanh khu vực.

Khách sạn vẫn còn đứng đó ngày nay, và nó là nơi có ý nghĩa lịch sử đối với du khách tới Casablanca, dù nó đã được hiện đại hóa và vai trò của nó trong hội nghị được đánh dấu bằng một tấm bảng.

Bối cảnh của Khách sạn Anfa nhắc nhở rằng các hội nghị được tổ chức tại những địa điểm cụ thể, và địa điểm có thể định hình bầu không khí của cuộc họp: khu vườn, biển cả, và khoảng cách với chiến tranh mang lại cho các nhà lãnh đạo không gian để lên kế hoạch cho giai đoạn tiếp theo của chiến tranh trong sự bình tĩnh tương đối.

9. Kết quả và di sản

Chiến lược cho năm 1943 và sau đó

Kết quả của Hội nghị Casablanca là chiến lược Đồng minh cho năm 1943, và chiến lược đó được thực hiện trong những tháng tiếp theo. Cuộc xâm lược Sicily, việc ném bom Đức, chiến tranh chống tàu ngầm U-boat, và việc chuẩn bị cho cuộc xâm lược Pháp đều được thực hiện, và các quyết định của hội nghị cung cấp khuôn khổ cho các chiến dịch Đồng minh trong năm.

Kết quả của hội nghị vì vậy mang tính thực tiễn: nó giải quyết tranh luận giữa quan điểm Mỹ và Anh, thống nhất chính sách đầu hàng vô điều kiện, và mang lại cho Đồng minh một kế hoạch chung.

Hội nghị cũng có kết quả mang tính biểu tượng: nó cho thế giới thấy Đồng minh đoàn kết, các nhà lãnh đạo của họ có thể gặp nhau và thống nhất, và cục diện chiến tranh đã đổi chiều.

Các bức ảnh Roosevelt và Churchill tại Casablanca, và cái bắt tay của họ với de Gaulle và Giraud, được công bố khắp thế giới, và chúng trở thành hình ảnh của sự đoàn kết Đồng minh. Kết quả của hội nghị không phải là chiến thắng tự thân, nhưng nó là cơ sở cho các chiến thắng tiếp theo, và các quyết định của nó định hình diễn biến chiến tranh năm 1943 và 1944.

Hội nghị Casablanca trong ký ức lịch sử

Hội nghị Casablanca được nhớ như một trong những hội nghị thời chiến vĩ đại, cùng với Tehran, Yalta và Potsdam, và di sản của nó là chính sách đầu hàng vô điều kiện và chiến lược cho năm 1943.

Các nhà sử học xem hội nghị là bước ngoặt trong chiến tranh, thời khắc Đồng minh chuyển từ phòng thủ sang tấn công và khi họ thống nhất các điều khoản kết thúc chiến tranh. Hội nghị cũng được nhớ vì các hình ảnh nổi tiếng của nó, trên hết là bức ảnh Roosevelt và Churchill cùng de Gaulle và Giraud, và vì cụm từ đầu hàng vô điều kiện, vốn đã đi vào ngôn ngữ chiến tranh.

Di sản của hội nghị được tranh luận, như mô tả ở trên, và tranh luận về đầu hàng vô điều kiện vẫn tiếp tục. Hội nghị được dạy tại trường học và đại học như một phần của lịch sử Thế chiến II, và tài liệu của nó, bao gồm biên bản của Bộ Tham mưu Liên hợp, được các nhà sử học chiến tranh nghiên cứu.

Ký ức của hội nghị cũng được bảo tồn tại chính Casablanca, nơi Khách sạn Anfa và lịch sử thành phố là một phần của di sản địa phương, và nơi hội nghị được nhớ như thời khắc thành phố trở thành một phần của lịch sử thế giới.

Casablanca và các hội nghị thời chiến

Hội nghị Casablanca là hội nghị đầu tiên trong loạt hội nghị thời chiến mà Roosevelt, Churchill và Stalin gặp nhau để lên kế hoạch cho chiến tranh và hòa bình, và vị trí của nó trong loạt hội nghị đó rất quan trọng. Tehran, vào tháng 11 năm 1943, là cuộc gặp đầu tiên của ba nhà lãnh đạo, và nó thống nhất về xâm lược Pháp năm 1944.

Yalta, vào tháng 2 năm 1945, thống nhất về thỏa thuận hậu chiến tại châu Âu, và Potsdam, vào tháng 7 năm 1945, giải quyết số phận của Đức. Casablanca, chỉ có Roosevelt và Churchill tham dự, là hội nghị đặt ra khuôn mẫu: các nhà lãnh đạo sẽ gặp nhau, các tham mưu trưởng sẽ lên kế hoạch, và các quyết định sẽ được công bố với thế giới.

Hội nghị cũng cho thấy giới hạn của hệ thống hội nghị: sự vắng mặt của Stalin có nghĩa là Liên Xô không tham gia các quyết định, và vấn đề Pháp cho thấy không phải mọi đồng minh đều có thể đoàn kết.

Các hội nghị thời chiến nói chung định hình chiến tranh và hòa bình, và Casablanca là hội nghị đầu tiên trong số đó được tổ chức trên lãnh thổ đã giải phóng, biểu tượng cho bước tiến của Đồng minh và niềm tin rằng chiến tranh sẽ thắng.

10. Lãnh đạo và nhân vật chủ chốt

Roosevelt, Churchill và quan hệ đối tác của họ

Roosevelt và Churchill là các nhà lãnh đạo của Hội nghị Casablanca, và quan hệ đối tác của họ là nền tảng của liên minh Anh-Mỹ. Roosevelt, người làm Tổng thống từ năm 1933, là lãnh đạo của Hoa Kỳ ở đỉnh cao quyền lực, và sự lạc quan cùng niềm tin của ông vào công nghiệp Mỹ định hình chiến lược Đồng minh.

Churchill, người làm Thủ tướng từ năm 1940, là lãnh đạo của Anh vào thời điểm đế quốc của nó bị đe dọa, và khả năng hùng biện cùng óc chiến lược của ông định hình đóng góp của Anh.

Hai người đã gặp nhau nhiều lần trước Casablanca, và quan hệ của họ, xây dựng trên thư từ và các cuộc gặp cá nhân, là một trong những quan hệ thân thiết nhất trong lịch sử các liên minh thời chiến.

Tại Casablanca, quan hệ đối tác của họ bị thử thách bởi bất đồng về chiến lược, nhưng nó vẫn tồn tại, và các quyết định của hội nghị là thỏa hiệp mà cả hai người đều có thể chấp nhận.

Quan hệ đối tác Roosevelt-Churchill được nhớ như một trong những quan hệ đối tác vĩ đại của Thế chiến II, và Casablanca là một trong những thời khắc quan trọng nhất của nó. Hai nhà lãnh đạo sẽ gặp lại nhau tại Quebec, Cairo, Tehran và Yalta, nhưng Casablanca là hội nghị đầu tiên họ gặp nhau trên đất đã giải phóng, và nó vẫn là biểu tượng của liên minh của họ.

Eisenhower, Marshall và Brooke

Các nhà lãnh đạo quân sự tại Casablanca quan trọng không kém các nhà lãnh đạo chính trị, và tên tuổi của họ là một phần của lịch sử hội nghị. Tướng Dwight D. Eisenhower, chỉ huy Đồng minh tại Bắc Phi, là người sẽ thực hiện các quyết định của hội nghị, xâm lược Sicily và Ý và, sau đó, Normandy. Tướng George C.

Marshall, Tham mưu trưởng Lục quân Hoa Kỳ, là kiến trúc sư của nỗ lực quân sự Mỹ và người ủng hộ xâm lược Pháp. Thống chế Alan Brooke, Tổng Tham mưu trưởng Đế quốc, là người ủng hộ chiến lược Địa Trung Hải và người thuyết phục người Mỹ hoãn xâm lược Pháp. Đô đốc Ernest J.

King, Tư lệnh Tác chiến Hải quân, chịu trách nhiệm về chiến tranh tại Thái Bình Dương và chiến tranh chống tàu ngầm U-boat. Những người này, và tham mưu của họ, vạch ra chi tiết các quyết định của hội nghị, và các cuộc tranh luận của họ định hình chiến lược chiến tranh.

Các nhà lãnh đạo quân sự tại Casablanca là những chuyên gia hiểu giới hạn của lực lượng mình và tầm quan trọng của hậu cần, và công việc của họ tại hội nghị cho thấy chiến tranh được lên kế hoạch cũng như được chiến đấu.

Các quyết định quân sự của hội nghị là sản phẩm của chuyên môn của họ, và các chiến dịch tiếp theo là bài kiểm tra cho phán đoán của họ.

De Gaulle và Giraud sau Casablanca

De Gaulle và Giraud, các nhà lãnh đạo Pháp gặp nhau tại Casablanca, có số phận rất khác nhau sau hội nghị. De Gaulle, người đã bị bẽ mặt bởi cái bắt tay gượng ép, trở về London rồi tới Algiers, nơi ông khẳng định mình là lãnh đạo của Ủy ban Pháp Giải phóng Dân tộc vào tháng 6 năm 1943, gạt Giraud sang một bên và trở thành lãnh đạo không thể tranh cãi của nước Pháp Tự do.

Giraud, người được người Mỹ ưa thích, dần mất ảnh hưởng, và tới năm 1944 ông đã bị loại khỏi các chức vụ chỉ huy. Chiến thắng của de Gaulle sau Casablanca cho thấy nỗ lực của hội nghị nhằm tạo ra lãnh đạo Pháp chung đã thất bại, và quyết tâm cùng kỹ năng chính trị của de Gaulle lớn hơn mức người Mỹ đã lường.

De Gaulle sẽ tiếp tục lãnh đạo Pháp tới giải phóng năm 1944 và trở thành người sáng lập nền Cộng hòa thứ năm năm 1958, trong khi Giraud được nhớ như một quân nhân đóng vai trò trong việc giải phóng Bắc Phi nhưng thiếu tầm nhìn chính trị của de Gaulle.

Câu chuyện về de Gaulle và Giraud sau Casablanca nhắc nhở rằng các hội nghị có thể đưa các nhà lãnh đạo lại với nhau để chụp ảnh nhưng không thể giải quyết sự đối địch chia rẽ họ.

11. Câu hỏi thường gặp

Hội nghị Casablanca là gì?

Hội nghị Casablanca là cuộc gặp của Tổng thống Roosevelt và Thủ tướng Churchill tại Casablanca, Maroc, từ ngày 14 tới 24 tháng 1 năm 1943, để lên kế hoạch cho chiến lược Đồng minh năm 1943 và thống nhất chính sách đầu hàng vô điều kiện.

Đầu hàng vô điều kiện là gì?

Đầu hàng vô điều kiện là chính sách, do Roosevelt công bố tại Casablanca, rằng Đồng minh sẽ không chấp nhận gì ít hơn sự đầu hàng hoàn toàn của Đức, Ý và Nhật, không đàm phán. Nó nhằm trấn an Liên Xô và ngăn chặn một hòa ước riêng.

Vì sao Stalin không tham dự Casablanca?

Stalin được mời tới Casablanca nhưng không tham dự, viện lý do Trận Stalingrad, vốn đang tới đỉnh điểm vào tháng 1 năm 1943. Ông gửi lời tiếc nuối và yêu cầu được thông báo về các quyết định, và sau đó ông được báo cáo về kết quả của hội nghị.

Các quyết định quân sự nào được đưa ra tại Casablanca?

Hội nghị thống nhất về xâm lược Sicily vào tháng 7 năm 1943, tăng cường ném bom Đức, chiến tranh chống tàu ngầm U-boat, và tăng cường lực lượng Mỹ tại Anh cho cuộc xâm lược Pháp, vốn bị hoãn tới năm 1944.

Điều gì đã xảy ra với de Gaulle và Giraud tại Casablanca?

De Gaulle và Giraud, các nhà lãnh đạo Pháp đối địch, được đưa tới Casablanca để gặp nhau và thống nhất về lãnh đạo chung. Họ bắt tay trước các nhiếp ảnh gia, nhưng họ không thống nhất, và de Gaulle sau đó khẳng định mình là lãnh đạo của nước Pháp Tự do tại Algiers.

Vì sao Hội nghị Casablanca quan trọng?

Hội nghị quan trọng vì nó xác định mục tiêu chiến tranh của Đồng minh qua đầu hàng vô điều kiện, giải quyết chiến lược cho năm 1943, và cho thấy Đồng minh đoàn kết và đang tấn công. Các quyết định của nó định hình các cuộc xâm lược Sicily và Ý cùng việc ném bom Đức.

12. Nguồn

Winston Churchill, The Second World War, Volume IV, The Hinge of Fate (Thế chiến II, Tập IV, Bước ngoặt của số phận) (1951)
Franklin D. Roosevelt, tài liệu công khai và họp báo, 24 tháng 1 năm 1943
Bộ Tham mưu Liên hợp, biên bản Hội nghị Casablanca, tháng 1 năm 1943
Arthur Bryant, The Turn of the Tide (Bước ngoặt của thủy triều) (1957)
Warren Kimball, The Juggler: Franklin Roosevelt as Wartime Statesman (Người tung hứng: Franklin Roosevelt với tư cách chính khách thời chiến) (1991)
Charles de Gaulle, War Memoirs, Volume II, Unity (Hồi ký chiến tranh, Tập II, Thống nhất) (1959)