Xe tăng M26 Pershing

Xe tăng M26 Pershing là xe tăng hạng nặng của Mỹ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, trang bị pháo 90 milimét mạnh, giáp trước dày và hệ thống treo thanh xoắn, đưa vào biên chế trong những tháng cuối của chiến tranh ở châu Âu và chiến đấu trong Trận Remagen và bước tiến vào Đức. Được đặt tên theo Tướng John J. Pershing, chỉ huy Lực lượng Viễn chinh Mỹ trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất, M26 là xe tăng Mỹ đầu tiên có thể chiến đấu với Panther và Tiger của Đức ngang ngửa. Khoảng 2.200 chiếc được đóng, và loại xe phục vụ ở Triều Tiên, nơi nó chiến đấu với xe tăng T-34-85 do Liên Xô chế tạo, và nó trở thành cơ sở cho các xe tăng M46, M47, và M48 Patton phục vụ Quân đội Hoa Kỳ bốn mươi năm tiếp theo.

1. Thông tin chính

Trường	Giá trị
Loại	Xe tăng hạng nặng (sau được phân loại lại thành hạng trung)
Quốc gia	Hoa Kỳ
Nhà thiết kế	Cục Quân nhu; đóng bởi Fisher Tank Arsenal và Detroit Tank Arsenal
Sản xuất	1944–1946
Số lượng đóng	Khoảng 2.212
Kíp lái	5 (trưởng xe, pháo thủ, nạp đạn, lái xe, lái xe phụ/xạ thủ súng máy phía trước)
Trọng lượng	Khoảng 41,7 tấn (46 tấn)
Chiều dài	8,65 mét (28 ft 4 in) tính cả pháo; thân xe 6,34 m
Chiều rộng	3,51 mét (11 ft 6 in)
Chiều cao	2,78 mét (9 ft 1 in)
Động cơ	Ford GAF V-8 chạy xăng, 500 mã lực
Tốc độ	Khoảng 40 km/giờ trên đường
Tầm hoạt động	Khoảng 160 km trên đường
Vũ khí chính	Pháo 90 mm M3 (70 viên đạn)
Vũ khí phụ	2 súng máy cỡ .30; 1 súng máy cỡ .50
Giáp	Giáp trước thân xe 102 mm; giáp trước tháp pháo 102 mm; hông 51–76 mm
Chiến trường chính	Tây Bắc châu Âu 1945; Triều Tiên 1950–1953
Đặt tên theo	Tướng John J. Pershing

2. Nguồn gốc & phát triển

Nhu cầu xe tăng nặng hơn

M26 Pershing được phát triển vì xe tăng M4 Sherman của Mỹ, xe tăng hạng trung tiêu chuẩn của Quân đội Hoa Kỳ, bị Panther và Tiger của Đức, xuất hiện năm 1943, áp đảo về pháo và giáp. Pháo 75 milimét của Sherman không thể xuyên giáp trước của Panther hay Tiger ở tầm chiến đấu thông thường, và giáp của chính nó có thể bị pháo 75 milimét và 88 milimét của Đức xuyên ở tầm xa. Quân đội Hoa Kỳ nhận ra cần xe tăng nặng hơn, với pháo mạnh hơn và giáp dày hơn, và Cục Quân nhu bắt đầu làm việc trên T26, xe tăng hạng nặng trang bị pháo 90 milimét, năm 1943. T26 được phát triển từ xe tăng hạng trung T23 trước đó, với tháp pháo mới, pháo mới, và hệ thống treo thanh xoắn, và nó được chấp nhận vào biên chế với tên M26 năm 1944.

Dòng T20 và pháo 90 mm

M26 được phát triển từ dòng xe tăng hạng trung T20, được thiết kế năm 1942–1943 làm xe thay thế Sherman, với biên dạng thấp hơn, hệ thống treo thanh xoắn, và pháo mạnh hơn. T23, chiếc đầu tiên của dòng được đóng, trang bị pháo 76 milimét, nhưng Quân đội muốn pháo 90 milimét, vốn được phát triển làm pháo phòng không và có thể xuyên giáp của Panther và Tiger. T25 và T26 trang bị pháo 90 milimét, và T26 được chọn để sản xuất, vì nó có giáp dày nhất và khả năng bảo vệ tốt nhất. Pháo 90 milimét M3, với vận tốc đầu nòng khoảng 853 mét mỗi giây, có thể xuyên khoảng 150 milimét giáp ở 1.000 mét, đủ để đánh bại Panther và Tiger từ phía trước. M26 là xe tăng có thể chiến đấu với các xe tăng Đức tốt nhất ngang ngửa.

Sản xuất và Nhiệm vụ Zebra

Việc sản xuất M26 bắt đầu tháng 11 năm 1944 tại Fisher Tank Arsenal ở Grand Blanc, Michigan, và tại Detroit Tank Arsenal, và khoảng 2.212 chiếc được đóng đến năm 1946. Hai mươi xe tăng M26 đầu tiên được gửi đến châu Âu tháng 1 năm 1945 trong Nhiệm vụ Zebra, dự án đặc biệt để thử xe tăng mới trong chiến đấu và huấn luyện kíp lái Mỹ sử dụng nó. Các xe tăng Nhiệm vụ Zebra được cấp cho Sư đoàn Thiết giáp 3 và 9, và chúng chiến đấu trong Trận Bulge, tại Remagen, và trong bước tiến vào Đức, nơi chúng chứng tỏ mình chống Panther và Tiger. M26 đến quá muộn để có tác động lớn đến chiến tranh ở châu Âu, nhưng nó cho thấy Hoa Kỳ có thể đóng xe tăng hạng nặng ngang bằng các xe tăng Đức tốt nhất.

Sự chậm trễ và tranh luận Sherman

M26 bị chậm trễ vì tranh luận trong Quân đội Hoa Kỳ về việc có cần xe tăng hạng nặng không, vì Lực lượng Mặt đất, dưới quyền Tướng Lesley McNair, tin rằng Sherman là đủ và xe diệt tăng, không phải xe tăng, nên chiến đấu với xe tăng địch. McNair phản đối việc sản xuất xe tăng hạng nặng, và ông trì hoãn chương trình M26 hơn một năm, cho đến khi kinh nghiệm ở Normandy, nơi Sherman bị Panther và Tiger tiêu diệt với số lượng lớn, thuyết phục Quân đội rằng xe tăng nặng hơn là cần thiết. Sự chậm trễ có nghĩa M26 không đến châu Âu đến tháng 1 năm 1945, và chỉ vài trăm chiếc phục vụ đến cuối chiến tranh. Tranh luận về M26 là một trong những tình tiết gây tranh cãi nhất trong lịch sử phát triển xe tăng Mỹ, và nó vẫn được các nhà sử học tranh luận.

3. Thông số kỹ thuật

Thân xe, giáp, và hệ thống treo

M26 Pershing là xe tăng lớn, nặng, dài 8,65 mét tính cả pháo, rộng 3,51 mét, và cao 2,78 mét, nặng khoảng 41,7 tấn. Thân xe của nó làm bằng thép đúc và hàn, với giáp trước 102 milimét, nghiêng ở góc cho độ dày hiệu quả khoảng 150 milimét, và giáp hông 51 đến 76 milimét. Tháp pháo của nó cũng được bảo vệ tốt, với giáp trước 102 milimét và mặt nạ pháo 114 milimét. Hệ thống treo thanh xoắn của nó, với sáu bánh xe chịu lực mỗi bên, cho nó chuyến đi êm và khả năng cơ động tốt trên địa hình gồ ghề, dù trọng lượng của nó khiến nó chậm và tốn nhiên liệu. Động cơ xăng Ford GAF V-8 của nó sản sinh 500 mã lực, cho nó tốc độ tối đa khoảng 40 kilômét mỗi giờ trên đường và tầm hoạt động khoảng 160 kilômét.

Pháo 90 mm và hệ thống điều khiển hỏa lực

Vũ khí chính của M26 là pháo 90 milimét M3, vũ khí mạnh có thể bắn đạn xuyên giáp, đạn nổ mạnh, và đạn khói, với vận tốc đầu nòng khoảng 853 mét mỗi giây đối với đạn xuyên giáp. Pháo có thể xuyên giáp trước của Panther ở 1.000 mét và của Tiger ở 800 mét, khiến M26 trở thành xe tăng Mỹ đầu tiên có thể chiến đấu với các xe tăng Đức tốt nhất từ phía trước. Pháo được ngắm bằng kính ngắm ống và kính ngắm tiềm vọng, và nó được ổn định theo độ cao, cho phép pháo thủ bắn khi di chuyển. M26 mang 70 viên đạn 90 milimét, và vũ khí phụ của nó là hai súng máy cỡ .30, một đồng trục và một ở phía trước, và một súng máy cỡ .50 trên nóc tháp pháo để phòng không.

Kíp lái và công thái học

M26 có kíp lái năm người: trưởng xe, pháo thủ, nạp đạn, lái xe, và lái xe phụ vận hành súng máy phía trước. Khoang kíp lái rộng rãi theo tiêu chuẩn thời đó, với tầm nhìn tốt cho trưởng xe và lái xe, và với giỏ tháp pháo cho phép pháo thủ và nạp đạn làm việc hiệu quả. Xe tăng thoải mái khi vận hành, dù tháp pháo chật chội, và động cơ của nó ồn và nóng. M26 được kíp lái yêu thích, những người đánh giá cao pháo mạnh và giáp dày của nó, dù họ phàn nàn về tốc độ chậm và mức tiêu thụ nhiên liệu cao. Kíp lái năm người là tiêu chuẩn cho xe tăng Mỹ, và nó cho phép trưởng xe tập trung vào chỉ huy, thay vì nạp đạn.

4. Tham chiến

Trận Remagen

M26 Pershing lần đầu tham chiến ở châu Âu tháng 2 năm 1945, khi hai mươi xe tăng của Nhiệm vụ Zebra được cấp cho Sư đoàn Thiết giáp 3 và 9, và chúng chiến đấu trong Trận Bulge và bước tiến đến sông Rhine. Hành động nổi tiếng nhất của M26 ở châu Âu là Trận Remagen tháng 3 năm 1945, khi quân Mỹ chiếm cầu Ludendorff qua sông Rhine còn nguyên vẹn, và các xe tăng M26 của Sư đoàn Thiết giáp 9 nằm trong số những xe tăng đầu tiên vượt sông. Các xe tăng M26 tại Remagen chiến đấu với quân Đức và xe tăng Đức, và chúng yểm trợ hỏa lực cho bộ binh, và chúng chứng tỏ mình trong chiến đấu. Việc chiếm cầu Remagen là bước ngoặt trong chiến tranh, và M26 là một phần của nó.

Bước tiến vào Đức

Sau Remagen, các xe tăng M26 chiến đấu trong bước tiến vào Đức, nơi chúng gặp xe tăng Panther và Tiger, và nơi chúng chứng minh có thể chiến đấu với các xe tăng Đức tốt nhất ngang ngửa. Tại Dessau tháng 4 năm 1945, một chiếc M26 của Sư đoàn Thiết giáp 3 tiêu diệt một chiếc Tiger I ở tầm khoảng 1.000 mét, và trong các hành động khác các xe tăng M26 tiêu diệt Panther và Panzer IV. M26 cũng chiến đấu trong Trận Cologne, nơi nó yểm trợ hỏa lực cho bộ binh, và trong Túi Ruhr, nơi nó giúp bao vây Cụm tập đoàn quân B của Đức. M26 phục vụ ở châu Âu chỉ ba tháng, nhưng nó tạo dựng danh tiếng là xe tăng mạnh và đáng tin cậy, và nó cho thấy Hoa Kỳ cuối cùng đã đóng được xe tăng có thể sánh với Đức.

Super Pershing

Một chiếc M26 được sửa đổi tại chiến trường thành T26E4 Super Pershing, với pháo 90 milimét dài hơn, mạnh hơn và giáp bổ sung, và nó chiến đấu ở Đức tháng 4 năm 1945, nơi nó tiêu diệt một chiếc Panther và một chiếc Tiger. Super Pershing là thí nghiệm, và chỉ một chiếc được đóng, nhưng nó cho thấy thiết kế M26 có thể được cải tiến, và nó ảnh hưởng đến sự phát triển của các xe tăng Patton sau này. Super Pershing được nhớ là một trong những xe tăng Mỹ mạnh nhất của chiến tranh, và nó được trưng bày trong các bảo tàng làm ví dụ về những gì M26 có thể đã là nếu nó được phát triển sớm hơn.

5. Tham chiến ở Triều Tiên

Những trận xe tăng đầu tiên

Ở Triều Tiên, từ năm 1950 đến 1953, M26 Pershing là xe tăng hạng nặng chính của Mỹ, và nó chiến đấu với xe tăng T-34-85 của Bắc Triều Tiên và bộ binh Trung Quốc trong những trận xe tăng đầu tiên của chiến tranh. M26 được gửi đến Triều Tiên tháng 7 năm 1950, trong đợt tăng viện đầu tiên của Mỹ, và nó chiến đấu ở Vành đai Pusan, nơi nó chặn bước tiến Bắc Triều Tiên, và trong cuộc đổ bộ Inchon, nơi nó hỗ trợ Thủy quân lục chiến. M26 vượt trội T-34-85 về hỏa lực và giáp, và nó tiêu diệt nhiều xe tăng Bắc Triều Tiên, dù nó cũng dễ bị bộ binh Trung Quốc mang bazooka và pháo chống tăng Bắc Triều Tiên tấn công. Chiến tranh Triều Tiên là giai đoạn phục vụ lớn nhất và quan trọng nhất của M26, và nó cho thấy xe tăng, dù được thiết kế cho Chiến tranh Thế giới thứ hai, vẫn hiệu quả trong cuộc chiến mới.

Rút lui và thay thế

M26 bị rút khỏi Triều Tiên năm 1951, vì động cơ Ford của nó không đáng tin cậy và yếu, và vì khó bảo dưỡng tại chiến trường, và nó được thay thế bởi M46 Patton, M26 cải tiến với động cơ mới và hộp số mới. M46 là xe tăng tốt hơn, với động cơ mạnh hơn và tầm hoạt động xa hơn, và nó trở thành xe tăng tiêu chuẩn của Mỹ ở Triều Tiên. M26 bị loại khỏi biên chế Mỹ đầu thập niên 1950, nhưng nó vẫn phục vụ với các quân đội khác, gồm Bỉ, Pháp, và Ý, đến thập niên 1960. Chiến tranh Triều Tiên là kết thúc phục vụ tuyến đầu của M26, nhưng nó cũng là khởi đầu của dòng Patton, phục vụ Quân đội Hoa Kỳ bốn mươi năm tiếp theo.

6. Điểm mạnh

Hỏa lực và giáp

Điểm mạnh lớn nhất của M26 Pershing là hỏa lực và giáp, vì pháo 90 milimét của nó có thể xuyên giáp trước của Panther và Tiger, và giáp trước 102 milimét, nghiêng, của nó có thể chống pháo 75 milimét và 88 milimét của Đức ở tầm xa. M26 là xe tăng Mỹ đầu tiên có thể chiến đấu với các xe tăng Đức tốt nhất từ phía trước, và nó cho kíp lái xe tăng Mỹ niềm tin rằng họ có thể thắng trận xe tăng. Pháo của nó chính xác và mạnh, và giáp của nó đủ dày để bảo vệ kíp lái chống hầu hết vũ khí Đức. M26 là xe tăng có thể ngang ngửa bất kỳ xe tăng nào trên thế giới năm 1945, và nó là bước tiến lớn cho thiết kế xe tăng Mỹ.

Hệ thống treo và cơ động

M26 có hệ thống treo thanh xoắn, cho nó chuyến đi êm và khả năng cơ động tốt trên địa hình gồ ghề, và cho phép nó bắn khi di chuyển với độ chính xác hợp lý. Xích rộng của nó cho nó áp suất mặt đất thấp, cho phép nó hoạt động trong bùn và tuyết, và việc lái của nó dễ dàng và nhạy. M26 không nhanh bằng Sherman, nhưng nó đủ nhanh đối với xe tăng hạng nặng, với tốc độ tối đa 40 kilômét mỗi giờ, và nó có thể theo kịp bộ binh và các xe tăng khác. Hệ thống treo và khả năng cơ động của nó là điểm mạnh khiến nó trở thành xe tăng hữu ích ở châu Âu và Triều Tiên, nơi nó hoạt động trên địa hình khó khăn.

7. Điểm yếu

Động cơ và độ tin cậy

Điểm yếu chính của M26 Pershing là động cơ, động cơ xăng Ford GAF V-8 chỉ sản sinh 500 mã lực, không đủ cho xe tăng nặng 41,7 tấn. Động cơ yếu, không đáng tin cậy, và tốn nhiên liệu, và nó cho M26 tỉ lệ công suất trên trọng lượng kém và tầm hoạt động ngắn chỉ 160 kilômét. Động cơ là lý do M26 bị rút khỏi Triều Tiên năm 1951, và vì sao nó được thay thế bởi M46 Patton, vốn có động cơ mạnh hơn. M26 là xe tăng tốt với động cơ xấu, và động cơ của nó là gót chân Achilles của nó. Vấn đề được giải quyết trong M46, dùng động cơ Continental với 810 mã lực, và trở thành xe tăng tiêu chuẩn của Mỹ.

Trọng lượng và vận chuyển

M26 nặng, 41,7 tấn, và khó vận chuyển, vì nó quá nặng đối với nhiều cầu và quá rộng đối với một số toa xe lửa, và nó cần xe vận chuyển xe tăng đặc biệt để di chuyển bằng đường bộ. Trọng lượng của nó cũng khiến nó chậm và khó cơ động trong không gian chật hẹp, và khiến nó dễ bị kẹt trong bùn. M26 là xe tăng hạng nặng, và trọng lượng của nó là cái giá của giáp dày và pháo mạnh, nhưng nó là điểm yếu thật, và nó giới hạn tính hữu ích của xe tăng trong một số chiến trường. M26 cuối cùng được phân loại lại thành xe tăng hạng trung, vì Quân đội quyết định trọng lượng của nó chấp nhận được đối với hạng trung, nhưng động cơ của nó thì không.

8. So sánh với đối thủ

Chống Panther và Tiger

M26 Pershing được thiết kế để chiến đấu với Panther và Tiger của Đức, và nó so sánh tốt với cả hai. Pháo 90 milimét của nó có thể xuyên giáp trước của Panther ở 1.000 mét và của Tiger ở 800 mét, trong khi giáp trước của chính nó có thể chống pháo 75 milimét của Panther ở tầm xa và pháo 88 milimét của Tiger ở tầm trung. M26 nặng hơn Panther, nhưng nó được bảo vệ tốt hơn, và nó có pháo mạnh hơn. Panther nhanh hơn và có kính ngắm pháo tốt hơn, nhưng M26 đáng tin cậy hơn và dễ bảo dưỡng hơn. M26 ngang ngửa Panther và Tiger, và nó là xe tăng Mỹ đầu tiên có thể khẳng định điều đó.

Chống T-34-85

Ở Triều Tiên, M26 chiến đấu với T-34-85 do Liên Xô chế tạo, và nó vượt trội về hỏa lực và giáp, vì pháo 90 milimét của nó có thể xuyên giáp của T-34 ở tầm xa, trong khi pháo 85 milimét của T-34 không thể xuyên giáp trước của M26 ở tầm xa. T-34 nhanh hơn và cơ động hơn, và dễ bảo dưỡng hơn, nhưng M26 được bảo vệ tốt hơn và trang bị tốt hơn. M26 tiêu diệt nhiều xe tăng T-34 ở Triều Tiên, và nó tạo dựng danh tiếng là xe tăng mạnh. So sánh với T-34 cho thấy M26, dù được thiết kế cho Chiến tranh Thế giới thứ hai, vẫn hiệu quả trong cuộc chiến mới chống kẻ thù mới.

9. Di sản

Dòng Patton

Di sản của M26 Pershing là dòng xe tăng Patton, vì các xe tăng M46, M47, và M48 Patton đều được phát triển từ M26, dùng thân xe, tháp pháo, và pháo 90 milimét của nó, với động cơ mới và hộp số mới. M46 là M26 với động cơ Continental, M47 là M46 với tháp pháo mới, và M48 là xe tăng mới dùng các bài học của M26. Dòng Patton phục vụ Quân đội Hoa Kỳ hơn bốn mươi năm, ở Triều Tiên, Việt Nam, và Trung Đông, và nó được nhiều quân đội khác trên thế giới dùng. M26 là cha đẻ của Patton, và thiết kế của nó ảnh hưởng đến sự phát triển xe tăng Mỹ trong một thế hệ.

Biểu tượng của sự phát triển xe tăng Mỹ

M26 Pershing được nhớ là xe tăng hạng nặng Mỹ đầu tiên có thể chiến đấu với các xe tăng Đức tốt nhất ngang ngửa, và là biểu tượng của khả năng học hỏi từ sai lầm và đóng xe tăng tốt hơn của Quân đội Hoa Kỳ. Nó được trưng bày trong các bảo tàng trên thế giới, từ Bảo tàng Thiết giáp và Kỵ binh Quốc gia tại Fort Benning đến Bảo tàng Xe tăng tại Bovington, và nó được các nhà sử học và người yêu xe tăng tôn trọng. M26 đến quá muộn để có tác động lớn đến Chiến tranh Thế giới thứ hai, nhưng nó cho thấy Hoa Kỳ có thể đóng xe tăng đẳng cấp thế giới, và nó đặt nền móng cho dòng Patton thống trị thiết kế xe tăng Mỹ bốn mươi năm tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

Xe tăng M26 Pershing là gì?
M26 Pershing là xe tăng hạng nặng của Mỹ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, trang bị pháo 90 milimét, với giáp trước dày và hệ thống treo thanh xoắn, đặt tên theo Tướng John J. Pershing.

Có bao nhiêu xe tăng M26 được đóng?
Khoảng 2.212 chiếc được đóng từ năm 1944 đến 1946, bởi Fisher Tank Arsenal và Detroit Tank Arsenal.

M26 lần đầu tham chiến khi nào?
Nó lần đầu tham chiến ở châu Âu tháng 2 năm 1945, với Sư đoàn Thiết giáp 3 và 9, và nó chiến đấu tại Remagen và trong bước tiến vào Đức.

M26 có thể đánh bại Panther và Tiger không?
Có. Pháo 90 milimét của nó có thể xuyên giáp trước của Panther ở 1.000 mét và của Tiger ở 800 mét, khiến nó trở thành xe tăng Mỹ đầu tiên có thể chiến đấu với chúng từ phía trước.

M26 có phục vụ ở Triều Tiên không?
Có. Nó phục vụ ở Triều Tiên từ năm 1950 đến 1951, nơi nó chiến đấu với xe tăng T-34-85 của Bắc Triều Tiên, trước khi được thay thế bởi M46 Patton.

Super Pershing là gì?
T26E4 Super Pershing là một chiếc M26 duy nhất được sửa đổi với pháo 90 milimét dài hơn và giáp bổ sung. Nó chiến đấu ở Đức tháng 4 năm 1945 và tiêu diệt một chiếc Panther và một chiếc Tiger.

Nguồn tham khảo

• The National Armor and Cavalry Museum, Fort Benning, M26 Pershing collection
• R. P. Hunnicutt, Pershing: A History of the Medium Tank T20 Series
• Steven J. Zaloga, M26/M46 Pershing Tank 1943–1953
• The Tank Museum, Bovington, M26 Pershing exhibits
• The US Army, Technical Manual TM 9-735: Heavy Tank M26
• The National WWII Museum, tank exhibits