Súng trường Gewehr 43

1. Mở đầu

Gewehr 43 (G43), còn gọi là Karabiner 43 (K43), là súng trường bán tự động của Đức trong Chiến tranh thế giới thứ hai, và là súng trường tự nạp đầu tiên được Lục quân Đức cấp phát với số lượng lớn. Dùng đạn tiêu chuẩn 7,92×57 mm, nó mang lại cho bộ binh Đức tốc độ bắn cao hơn nhiều so với súng trường lên đạn bằng tay Karabiner 98k, và nó có thể lắp kính ngắm quang học để làm súng bắn tỉa, vai trò mà nó được dùng rộng rãi tại Mặt trận phía Đông và Normandy. Do Walther thiết kế và được đưa vào biên chế năm 1943, khoảng 402.000 khẩu Gewehr 43 được chế tạo trước khi chiến tranh kết thúc, và chúng được cấp cho xạ thủ bắn tỉa, tiểu đội trưởng và các xạ thủ giỏi nhất của bộ binh, và sau đó cho các sư đoàn Volksgrenadier thành lập trong những tháng cuối chiến tranh. Gewehr 43 không bao giờ thay thế Karabiner 98k làm súng trường tiêu chuẩn của Đức, và kém tin cậy hơn súng M1 Garand của Mỹ vốn truyền cảm hứng cho việc phát triển nó, nhưng nó là bước tiến quan trọng hướng tới súng trường tấn công hiện đại, và được nhớ đến như một trong những vũ khí bộ binh quan trọng nhất của Đức trong chiến tranh.

Gewehr 43 là lời đáp cho vấn đề mà Lục quân Đức đã nhận ra từ cuộc xâm lược Liên Xô năm 1941: binh lính Liên Xô được trang bị súng trường bán tự động SVT-40, còn binh lính Đức, với súng trường lên đạn bằng tay Karabiner 98k, bị lép vế trong giao tranh tầm gần tại Mặt trận phía Đông. Lục quân Đức đã thử chế tạo súng trường bán tự động trước chiến tranh, nhưng thiết kế đầu tiên của họ, Gewehr 41, đã thất bại, và chỉ khi các kỹ sư Đức nghiên cứu SVT-40 thu được và mượn hệ thống trích khí của nó, họ mới chế tạo được khẩu súng vận hành tốt. Gewehr 43 chính là khẩu súng đó, và nó đến quá muộn và với số lượng quá ít để thay đổi cục diện chiến tranh, nhưng nó đã thay đổi trải nghiệm chiến đấu của bộ binh Đức, và chỉ đường tới Sturmgewehr 44, súng trường tấn công thực sự đầu tiên, vốn được phát triển song song với nó. Đối với sử gia vũ khí bộ binh, Gewehr 43 là cầu nối giữa súng trường lên đạn bằng tay của thế kỷ XIX và súng trường tự nạp của thế kỷ XX.

2. Thông tin chính

Loại	Súng trường bán tự động
Xuất xứ	Đức
Nhà thiết kế	Walther (Carl Walther GmbH)
Nhà sản xuất	Walther, Berlin-Lübecker Maschinenfabrik, Gustloff-Werke
Thời gian phục vụ	1943–1945 (phục vụ trong quân đội Đức); sau đó phục vụ trong quân đội khác
Sản xuất	1943–1945; khoảng 402.000 chiếc được chế tạo
Cỡ đạn	7,92×57 mm Mauser
Trọng lượng	4,4 kg chưa nạp đạn (khoảng 5 kg đã nạp đạn)
Chiều dài	1.117 mm
Chiều dài nòng	550 mm
Tốc độ bắn	Bán tự động; khoảng 20–30 phát ngắm/phút
Sơ tốc đầu nòng	Khoảng 745 m/s
Tầm hiệu quả	Khoảng 500 m; khoảng 800 m với kính ngắm quang học
Nạp đạn	Hộp tiếp đạn tháo rời 10 viên
Cơ cấu hoạt động	Trích khí, piston hành trình ngắn, khóa nòng xoay
Kính ngắm	Kính ngắm cơ khí; kính ngắm quang học ZF4 4× trên phiên bản bắn tỉa

3. Nguồn gốc & phát triển

Hành trình tìm súng trường bán tự động của Đức

Lục quân Đức bắt đầu tìm kiếm súng trường bán tự động vào thập niên 1930, khi rõ ràng súng trường lên đạn bằng tay, vốn là vũ khí bộ binh tiêu chuẩn từ thế kỷ XIX, đang chạm tới giới hạn hữu dụng. Súng trường bán tự động có thể bắn nhanh theo tốc độ bóp cò của xạ thủ, và giúp xạ thủ giữ nguyên tư thế ngắm và vị trí khi bắn, thay vì phải lên đạn bằng tay và mất đường ngắm sau mỗi phát. Lục quân Đức đưa ra yêu cầu năm 1935, và hai công ty, Mauser và Walther, nộp thiết kế, nhưng yêu cầu của quân đội rất khắt khe: súng phải đáng tin cậy, chính xác, dùng đạn tiêu chuẩn 7,92 mm, và không được khoan lỗ trích khí trên nòng, vì quân đội tin rằng lỗ trên nòng sẽ làm yếu nòng và để bụi bẩn lọt vào. Yêu cầu không khoan lỗ trích khí buộc các nhà thiết kế phải dùng giải pháp phức tạp, và làm chậm chương trình nhiều năm, trong khi Liên Xô và Hoa Kỳ tiến lên với súng trường bán tự động của riêng họ.

Gewehr 41 và những thất bại

Kết quả của chương trình đầu tiên là Gewehr 41, được đưa vào biên chế năm 1941 với hai phiên bản, Mauser G41(M) và Walther G41(W), trong đó thiết kế của Walther được chọn sản xuất. Gewehr 41 dùng hệ thống gọi là Bang, trong đó khí từ đầu nòng bị giữ trong một phễu ở phía trước nòng và đẩy piston vận hành cơ cấu, và nó không có lỗ trích khí trên nòng, như quân đội yêu cầu. Nhưng hệ thống này không đáng tin cậy: phễu đầu nòng nhanh bị bám bẩn, súng nặng nề và cồng kềnh, khó vệ sinh và bảo dưỡng ngoài chiến trường. Khoảng 70.000 khẩu Gewehr 41 được chế tạo, và chúng được cấp cho binh lính tại Mặt trận phía Đông, nơi chúng vận hành kém trong bùn và giá lạnh, và binh lính dùng chúng vẫn thích Karabiner 98k đã được cấp trước đó. Gewehr 41 là một thất bại, nhưng nó dạy Lục quân Đức và các kỹ sư Walther biết điều gì không hiệu quả, và dọn đường cho khẩu súng thay thế nó.

Gewehr 43 của Walther và sản xuất hàng loạt

Bước đột phá đến từ kẻ thù. Trong những tháng đầu xâm lược Liên Xô, quân Đức thu được số lượng lớn súng trường bán tự động SVT-40 của Liên Xô, và các kỹ sư Walther nghiên cứu nó và thấy hệ thống trích khí của nó — một lỗ trích khí đơn giản trên nòng đẩy piston hành trình ngắn — vận hành tốt và dễ chế tạo. Walther thiết kế lại Gewehr 41 dựa trên hệ thống Liên Xô, với lỗ trích khí trên nòng, piston hành trình ngắn phía trên nòng, và hộp tiếp đạn tháo rời 10 viên thay cho hộp tiếp đạn cố định của Gewehr 41, và kết quả là Gewehr 43, được đưa vào biên chế tháng 10 năm 1943. Khẩu súng mới đơn giản hơn, nhẹ hơn và đáng tin cậy hơn Gewehr 41, và có thể sản xuất với số lượng lớn: Walther, Berlin-Lübecker Maschinenfabrik và Gustloff-Werke chế tạo khoảng 402.000 khẩu Gewehr 43 trước khi chiến tranh kết thúc, và sản lượng vẫn đang tăng khi chiến tranh chấm dứt. Năm 1944, súng được đổi tên thành Karabiner 43, vì quân đội quyết định mọi súng trường đều gọi là carbine, nhưng hai tên gọi chỉ cùng một vũ khí.

4. Thiết kế

Vận hành bằng trích khí và hộp tiếp đạn tháo rời

Gewehr 43 vận hành bằng trích khí, với piston hành trình ngắn gắn phía trên nòng, được đẩy lùi bởi khí trích từ nòng qua một lỗ, và piston này đẩy bệ khóa nòng lùi về sau, mở khóa nòng xoay và tống vỏ đạn rỗng trước khi lò xo đưa cơ cấu trở lại vị trí sẵn sàng. Hệ thống này đơn giản và chắc chắn, và được mượn trực tiếp từ SVT-40 của Liên Xô, dù các kỹ sư Walther cải tiến nó bằng bộ điều chỉnh khí giúp xạ thủ chỉnh súng cho các điều kiện khác nhau. Súng nạp đạn từ hộp tiếp đạn tháo rời 10 viên, có thể nạp từ trên bằng kẹp đạn hoặc tháo ra và thay bằng hộp đạn đã nạp, và đây là cải tiến lớn so với hộp tiếp đạn cố định của Gewehr 41, vốn phải nạp từng viên một. Súng nặng 4,4 kg khi chưa nạp đạn, dài 1.117 mm, với nòng dài 550 mm, và cân bằng đủ tốt để bắn từ vai hoặc từ bệ tựa với độ chính xác cao.

Độ chính xác và phiên bản bắn tỉa

Gewehr 43 đủ chính xác đối với súng trường bán tự động, và phát huy tốt nhất trong tay xạ thủ được huấn luyện. Tầm hiệu quả của nó khoảng 500 mét với kính ngắm cơ khí, và khoảng 800 mét khi lắp kính ngắm quang học ZF4 4×, vốn gắn trên ray ở bên thân súng và có thể tháo ra lắp lại mà không mất điểm chuẩn. Khoảng 53.000 khẩu Gewehr 43 được lắp kính ZF4 và cấp làm súng bắn tỉa, và chúng được xạ thủ bắn tỉa Đức dùng tại Mặt trận phía Đông và Normandy, nơi cơ cấu bán tự động giúp xạ thủ bắn phát thứ hai nhanh chóng nếu phát đầu trượt, một lợi thế lớn so với súng bắn tỉa lên đạn bằng tay mà hai bên còn lại dùng. Độ chính xác của súng bị giới hạn bởi hệ thống trích khí, vốn làm rung nòng khi bắn, và bởi chất lượng chế tạo thời chiến, vốn giảm dần khi chiến tranh kéo dài, nhưng một khẩu Gewehr 43 tốt với nòng tốt và kính ZF4 là vũ khí bắn tỉa đáng gờm, và binh lính Liên Xô cùng Đồng minh đã học cách tôn trọng nó.

5. Thông số kỹ thuật

Thông số	Gewehr 43
Cỡ đạn	7,92×57 mm Mauser
Trọng lượng (chưa nạp đạn)	4,4 kg
Trọng lượng (đã nạp đạn)	Khoảng 5 kg
Chiều dài	1.117 mm
Chiều dài nòng	550 mm
Tốc độ bắn	Bán tự động; 20–30 phát ngắm/phút
Sơ tốc đầu nòng	Khoảng 745 m/s
Tầm hiệu quả	Khoảng 500 m; khoảng 800 m với kính ngắm ZF4
Nạp đạn	Hộp tiếp đạn tháo rời 10 viên
Cơ cấu hoạt động	Trích khí, piston hành trình ngắn, khóa nòng xoay

Hiệu năng bắn

Hiệu năng bắn của Gewehr 43 tốt đối với súng trường bán tự động cùng thế hệ, và là cải tiến lớn so với Karabiner 98k lên đạn bằng tay về tốc độ bắn. Binh lính được huấn luyện có thể bắn 20 đến 30 phát ngắm mỗi phút với Gewehr 43, so với 10 đến 15 phát mỗi phút với Karabiner 98k, và cơ cấu bán tự động giúp anh ta giữ nguyên tư thế ngắm và vị trí khi bắn, thay vì phải lên đạn bằng tay và mất đường ngắm sau mỗi phát. Đạn 7,92 mm của súng, bắn với vận tốc khoảng 745 mét mỗi giây, có tầm bắn và khả năng xuyên phá đủ để tiêu diệt ở cự ly 500 mét và gây thương vong ở cự ly xa hơn, và đường đạn của nó đủ phẳng để bắn chính xác ở cự ly mà bộ binh giao tranh. Nhưng độ chính xác của súng bị giới hạn bởi hệ thống trích khí, vốn làm rung nòng khi bắn, và bởi chất lượng chế tạo thời chiến, vốn giảm dần khi chiến tranh kéo dài, và Gewehr 43 không bao giờ chính xác bằng súng bắn tỉa lên đạn bằng tay cùng cỡ nòng, dù nó đủ chính xác cho các vai trò mà nó được dùng.

So sánh với M1 Garand và SVT-40

So với M1 Garand của Mỹ, Gewehr 43 kém tin cậy hơn và chế tạo kém hơn, nhưng nó có hộp tiếp đạn tháo rời, điều mà Garand không có, và có thể lắp kính ngắm quang học, điều mà Garand không dễ lắp. Garand, bắn đạn .30-06 từ kẹp đạn 8 viên, là súng trường tiêu chuẩn của Lục quân Mỹ, và được cấp cho mọi binh lính Mỹ, trong khi Gewehr 43 chỉ cấp cho những người được chọn, và sản lượng của Garand, hơn 5 triệu khẩu, vượt xa 402.000 khẩu của Gewehr 43. So với SVT-40 của Liên Xô, khẩu súng mà nó mượn hệ thống trích khí, Gewehr 43 nặng hơn và phức tạp hơn, nhưng chính xác hơn và chế tạo tốt hơn, và là súng bắn tỉa tốt hơn. Vị trí của Gewehr 43 trong lịch sử vì vậy là khẩu súng tốt đến quá muộn và với số lượng quá ít, và chỉ đường tới súng trường tự nạp hiện đại mà không bao giờ trở thành vũ khí tiêu chuẩn của quân đội mình.

6. Các biến thể

Biến thể	Giai đoạn	Đặc điểm chính	Sản lượng
Gewehr 43 (G43)	1943–1944	Tên gọi ban đầu; hộp tiếp đạn tháo rời 10 viên; kính ZF4 trên phiên bản bắn tỉa	Khoảng 402.000 (G43 và K43 cộng lại)
Karabiner 43 (K43)	1944–1945	Đổi tên thành G43; cùng một vũ khí; sản xuất đơn giản hóa cuối chiến tranh	Đã tính trong tổng số 402.000
G43 bắn tỉa	1943–1945	Kính ngắm quang học ZF4 4× trên ray bên thân súng	Khoảng 53.000 khẩu được lắp kính ngắm
G43 với súng phóng lựu	1944–1945	Súng phóng lựu (Gewehrgranatgerät) lắp ở đầu nòng	Số lượng nhỏ
G41(W)	1941–1943	Tiền thân; hệ thống đầu nòng Bang; hộp tiếp đạn cố định 10 viên	Khoảng 70.000

Gewehr 43

Gewehr 43 là phiên bản gốc của súng, được đưa vào biên chế tháng 10 năm 1943 và chế tạo bởi Walther, Berlin-Lübecker Maschinenfabrik và Gustloff-Werke. Nó là súng trường bán tự động vận hành bằng trích khí với hộp tiếp đạn tháo rời 10 viên, và được cấp cho xạ thủ bắn tỉa, tiểu đội trưởng và các xạ thủ giỏi nhất của bộ binh, và sau đó cho các sư đoàn Volksgrenadier. Sản lượng súng tăng đều suốt năm 1944, và đến cuối chiến tranh, khoảng 402.000 khẩu Gewehr 43 và Karabiner 43 đã được chế tạo, một con số lớn đối với vũ khí Đức thời kỳ đó, dù ít hơn nhiều so với hàng triệu khẩu Karabiner 98k vẫn là súng trường tiêu chuẩn của Đức. Gewehr 43 là khẩu súng chứng minh khái niệm bán tự động với Lục quân Đức, và là vũ khí mà binh lính Đức mong muốn khi có thể có được, vì nó mang lại tốc độ bắn mà súng trường lên đạn bằng tay không thể sánh được.

Karabiner 43

Năm 1944, Gewehr 43 được đổi tên thành Karabiner 43, vì Lục quân Đức quyết định mọi súng trường đều gọi là carbine, và việc đổi tên là vấn đề danh pháp chứ không phải thiết kế: Karabiner 43 là cùng một khẩu súng với Gewehr 43, với cùng hệ thống trích khí, cùng hộp tiếp đạn và cùng kính ngắm. Các khẩu Karabiner 43 cuối chiến tranh được đơn giản hóa trong sản xuất, với bề mặt thô ráp hơn, bộ phận dập và lắp ráp kém cẩn thận hơn, và chất lượng súng giảm dần khi chiến tranh kéo dài và ngành công nghiệp vũ khí Đức bị ném bom, mất công nhân lành nghề và vật liệu. Những khẩu Karabiner 43 cuối cùng được chế tạo năm 1945, trong những tháng cuối chiến tranh, và được cấp cho Volkssturm cùng các sư đoàn cuối cùng mà Đức thành lập, những người dùng chúng trong phòng thủ Đế chế. Hai tên gọi, Gewehr 43 và Karabiner 43, được các nhà sưu tập và sử gia dùng thay thế cho nhau ngày nay, và chúng chỉ cùng một vũ khí.

Súng bắn tỉa và phụ kiện

Khoảng 53.000 khẩu Gewehr 43 được lắp kính ngắm quang học ZF4 4× và cấp làm súng bắn tỉa, và chúng nằm trong số những vũ khí bắn tỉa quan trọng nhất của Lục quân Đức. Kính ZF4 gắn trên ray ở bên thân súng, và có thể tháo ra lắp lại mà không mất điểm chuẩn, giúp xạ thủ dùng súng với kính ngắm cơ khí khi không cần kính thiên văn, và lắp kính khi cần bắn ở cự ly xa. Gewehr 43 cũng có thể lắp súng phóng lựu, Gewehrgranatgerät, giúp binh lính bắn lựu đạn nổ ở cự ly tới 300 mét, và lắp thiết bị chống chớp lửa cùng dây đeo để mang vác. Các phụ kiện của súng đơn giản và thực dụng, và chúng phản ánh sự công nhận của Lục quân Đức rằng Gewehr 43 là vũ khí cho xạ thủ được huấn luyện, và giá trị của nó nằm ở độ chính xác và tốc độ bắn chứ không phải ở độ phức tạp.

7. Tham chiến

Mặt trận phía Đông

Trận chiến đầu tiên của Gewehr 43 diễn ra tại Mặt trận phía Đông, nơi nó được cấp cho xạ thủ bắn tỉa và các xạ thủ giỏi nhất của bộ binh vào cuối năm 1943 và đầu năm 1944, và mặt trận này là địa bàn lý tưởng cho súng bắn tỉa: giao tranh thường giằng co, tầm bắn xa, và một xạ thủ có thể khống chế cả một khu vực và tiêu diệt hàng chục binh lính địch. Cơ chế bán tự động của súng cho phép xạ thủ bắn phát thứ hai nhanh chóng nếu phát đầu trượt, một lợi thế lớn so với súng bắn tỉa khóa nòng mà hai bên vẫn dùng, và xạ thủ Đức với Gewehr 43 cùng kính ngắm ZF4 khiến binh lính Liên Xô khiếp sợ, họ học cách cúi đầu khi nghe tiếng súng bắn tỉa Đức. Xạ thủ của chính Hồng quân, trang bị Mosin-Nagant và SVT-40, đấu tay đôi sinh tử với đối thủ Đức trong đống đổ nát Stalingrad và trong các khu rừng Byelorussia. Khi sản lượng tăng, súng được cấp rộng hơn, cho tiểu đội trưởng và các xạ thủ giỏi nhất của bộ binh, những người dùng nó làm vũ khí cá nhân và để tăng hỏa lực cho tiểu đội: tiểu đội trưởng với Gewehr 43 có thể bắn nhanh vào mục tiêu mà xạ thủ của mình không với tới, và giao chiến ở tầm mà Karabiner 98k chậm chạp và vụng về, và băng đạn tháo rời cho phép nạp lại nhanh giữa trận đấu súng. Nhưng Gewehr 43 không bao giờ được cấp cho toàn quân, và hầu hết bộ binh Đức chiến đấu suốt chiến tranh với Karabiner 98k, trong khi Gewehr 43 vẫn là vũ khí của số ít — cách phân phối phản ánh ưu tiên của Lục quân Đức, dành vũ khí tốt nhất cho xạ thủ bắn tỉa và xạ thủ giỏi, những người khai thác chúng hiệu quả nhất.

Xạ thủ bắn tỉa tại mặt trận phía Đông

Trận chiến đầu tiên của Gewehr 43 diễn ra tại Mặt trận phía Đông, nơi nó được cấp cho xạ thủ bắn tỉa và các xạ thủ giỏi nhất của bộ binh cuối năm 1943 và đầu năm 1944. Mặt trận phía Đông là địa hình lý tưởng cho súng bắn tỉa: giao tranh thường tĩnh tại, cự ly dài, và một xạ thủ bắn tỉa có thể khống chế một khu vực và tiêu diệt hàng chục binh lính địch, và cơ cấu bán tự động của Gewehr 43 giúp xạ thủ bắn phát thứ hai nhanh chóng nếu phát đầu trượt, một lợi thế lớn so với súng bắn tỉa lên đạn bằng tay mà hai bên còn lại dùng. Xạ thủ bắn tỉa Đức với Gewehr 43 và kính ZF4 bị binh lính Liên Xô khiếp sợ, những người học cách cúi đầu khi nghe tiếng súng bắn tỉa Đức, và các xạ thủ bắn tỉa của Quân đội Liên Xô, trang bị Mosin-Nagant và SVT-40, đấu tay đôi chết chóc với đối tác Đức trong đống đổ nát của Stalingrad, trong rừng Byelorussia và trên đường phố Budapest. Thành tích của Gewehr 43 với vai trò súng bắn tỉa là một trong những di sản quan trọng nhất của nó, và đó là vai trò mà khẩu súng được nhớ đến nhiều nhất.

Cấp phát cho tiểu đội trưởng và xạ thủ giỏi

Khi sản lượng tăng, Gewehr 43 được cấp rộng rãi hơn, cho tiểu đội trưởng và các xạ thủ giỏi nhất của bộ binh, những người dùng nó làm vũ khí cá nhân và phương tiện mang lại cho tiểu đội tốc độ bắn cao hơn. Tiểu đội trưởng với Gewehr 43 có thể bắn nhanh vào các mục tiêu mà xạ thủ của anh ta không với tới, và anh ta có thể tấn công kẻ thù ở cự ly mà Karabiner 98k chậm chạp và cồng kềnh, và hộp tiếp đạn tháo rời giúp anh ta nạp lại nhanh chóng giữa trận đấu súng. Nhưng Gewehr 43 không bao giờ được cấp cho toàn quân, và hầu hết bộ binh Đức chiến đấu suốt chiến tranh với Karabiner 98k, trong khi Gewehr 43 vẫn là vũ khí cho số ít. Việc phân phối súng phản ánh ưu tiên của Lục quân Đức: vũ khí tốt nhất dành cho xạ thủ bắn tỉa và xạ thủ giỏi, những người có thể tận dụng tối đa chúng, còn xạ thủ thường giữ súng trường lên đạn bằng tay mà anh ta đã được huấn luyện, và mà ngành công nghiệp vũ khí Đức có thể chế tạo hàng triệu khẩu.

Normandy và mặt trận phía Tây

Tại Normandy năm 1944, Gewehr 43 được xạ thủ bắn tỉa và xạ thủ giỏi của Đức dùng trong các hàng rào, nơi độ chính xác và tốc độ bắn của nó khiến nó trở thành vũ khí đáng sợ. Các hàng rào của Normandy là địa hình lý tưởng cho xạ thủ bắn tỉa: cánh đồng nhỏ, cự ly ngắn, và một xạ thủ có thể chặn cả một trung đội, và binh lính Đồng minh chiến đấu tại Normandy học cách sợ xạ thủ bắn tỉa Đức hơn mọi vũ khí Đức khác, vì anh ta có thể giết người không báo trước và không lộ vị trí. Cơ cấu bán tự động của Gewehr 43 là lợi thế trong các hàng rào, nơi giao tranh gần và nhanh, và nơi thường cần phát bắn thứ hai, và kính ZF4 của súng giúp xạ thủ hạ gục binh lính Đồng minh ở cự ly vài trăm mét. Súng cũng được dùng trong giao tranh tại Ardennes tháng 12 năm 1944, nơi nó được cấp cho các sư đoàn Volksgrenadier, và trong phòng thủ Tuyến Siegfried, nơi nó được các đơn vị tuyến hai dùng để giữ công sự trước bước tiến của Đồng minh.

Những tháng cuối cùng: Volksgrenadier

Trong những tháng cuối chiến tranh, Gewehr 43 được cấp cho các sư đoàn Volksgrenadier, các sư đoàn bộ binh mới thành lập mùa thu năm 1944 từ tàn dư của các sư đoàn bị tiêu diệt, từ các đơn vị huấn luyện và từ Volkssturm, và nó là một trong những vũ khí mà Đức dùng để tái thiết quân đội. Các sư đoàn Volksgrenadier được cấp những vũ khí tốt nhất mà Đức vẫn có thể chế tạo, gồm Gewehr 43, Sturmgewehr 44 và Panzerfaust, và chúng được dự định trang bị nặng hơn các sư đoàn mà chúng thay thế, dù nhỏ hơn và huấn luyện kém hơn. Gewehr 43 phục vụ cùng các sư đoàn này tại Ardennes, trong phòng thủ sông Rhine và phòng thủ Berlin, và nằm trong số những vũ khí Đức cuối cùng im tiếng tháng 5 năm 1945. Quá trình phục vụ của súng kết thúc cùng chiến tranh, nhưng thiết kế của nó vẫn tồn tại trong các súng trường sau chiến tranh của nhiều nước, và trong các bài học mà Lục quân Đức đã học được về súng trường bán tự động.

8. Điểm mạnh

Điểm mạnh của Gewehr 43 là tốc độ bắn, hộp tiếp đạn tháo rời và sự phù hợp làm súng bắn tỉa. Súng đáng tin cậy hơn Gewehr 41 mà nó thay thế. Binh lính được cấp Gewehr 43 nhìn chung thích nó, và họ đánh giá cao hỏa lực mà nó mang lại so với súng trường lên đạn bằng tay mà nó bổ sung.

9. Điểm yếu

Điểm yếu của Gewehr 43 là độ tin cậy và giá thành. Súng vẫn nhạy cảm với bụi bẩn và bảo dưỡng kém, và hệ thống trích khí của nó nhanh bị bám bẩn trong bùn lầy tại Mặt trận phía Đông, nơi binh lính thấy phải vệ sinh liên tục mới giữ súng hoạt động. Súng cũng đắt đỏ để chế tạo, và sản lượng không bao giờ đạt quy mô mà Lục quân Đức mong muốn: khoảng 402.000 khẩu được chế tạo, so với hàng triệu khẩu Karabiner 98k, và Gewehr 43 không bao giờ được cấp cho toàn quân, mà chỉ cho những người được chọn. Báng gỗ của súng dễ nứt, hộp tiếp đạn đôi khi khó lắp vào, và chốt an toàn khó sử dụng.

10. Bên sử dụng & di sản

Bên sử dụng

Đức

Gewehr 43 chỉ được Đức dùng trong chiến tranh, và được cấp cho Lục quân Đức, Waffen-SS và các đơn vị mặt đất của Không quân Đức, dù lục quân là bên dùng lớn nhất. Nó được cấp cho xạ thủ bắn tỉa, tiểu đội trưởng và các xạ thủ giỏi nhất của bộ binh, và sau đó cho các sư đoàn Volksgrenadier, và không bao giờ được cấp cho toàn quân, vì sản lượng không bao giờ đạt quy mô cần thiết để thay thế Karabiner 98k. Quá trình phục vụ của súng tại Đức kết thúc cùng chiến tranh, nhưng thiết kế và bài học của nó vẫn tồn tại trong các súng trường sau chiến tranh của Quân đội Đức, vốn giữ khái niệm súng trường bán tự động mà Gewehr 43 đã giới thiệu, và trong các súng trường tấn công sau nó. Người dùng Gewehr 43 là tinh hoa của bộ binh Đức, và danh tiếng của súng trong binh lính Đức rất cao, dù nó không bao giờ là vũ khí tiêu chuẩn của quân đội.

Người dùng sau chiến tranh

Sau chiến tranh, Gewehr 43 được nhiều nước dùng, đáng chú ý nhất là Tiệp Khắc, nước dùng súng thu được và chế tạo phiên bản riêng, và Đông Đức, nước dùng Gewehr 43 với tên Karabiner 43 trong những năm đầu của Quân đội Nhân dân Quốc gia. Súng cũng được Quân đội Pháp dùng, nước thu được số lượng lớn Gewehr 43 và dùng chúng tại Đông Dương, và quân đội nhiều nước khác từng thu giữ vũ khí Đức. Sự nghiệp sau chiến tranh của Gewehr 43 ngắn ngủi, vì súng trường bán tự động nhanh chóng bị súng trường tấn công thay thế, và vì đạn 7,92 mm của Gewehr 43 bị các loại đạn trung gian thời hậu chiến thay thế, nhưng thiết kế của súng ảnh hưởng tới súng trường sau chiến tranh của Tiệp Khắc và Đông Đức, và kính ZF4 của nó được sao chép và dùng trên các vũ khí khác. Những người dùng Gewehr 43 sau chiến tranh là các quân đội thừa hưởng vũ khí của Đức, và họ dùng súng cho đến khi nó bị các thiết kế hiện đại hơn thay thế.

Di sản & ảnh hưởng

Bước tiến tới súng trường hiện đại

Di sản của Gewehr 43 là cầu nối giữa súng trường lên đạn bằng tay và súng trường tự nạp hiện đại, và nó được nhớ đến như khẩu súng dạy Lục quân Đức giá trị của cơ cấu bán tự động. Trước Gewehr 43, Lục quân Đức tin rằng súng trường lên đạn bằng tay là đủ cho bộ binh, và họ đã chống lại súng trường bán tự động trong nhiều năm, đòi hỏi khẩu súng không có lỗ trích khí và hộp tiếp đạn cố định mà không thể chế tạo hiệu quả. Sau Gewehr 43, Lục quân Đức chấp nhận súng trường bán tự động, và họ phát triển Sturmgewehr 44, súng trường tấn công thực sự đầu tiên, vốn được cấp cùng Gewehr 43 trong những tháng cuối chiến tranh và trở thành hình mẫu cho mọi súng trường tấn công sau này. Hệ thống trích khí của Gewehr 43, mượn từ SVT-40, và hộp tiếp đạn tháo rời của nó, điều mà M1 Garand không có, đều là những đặc điểm trở thành tiêu chuẩn trên các súng trường sau nó, và vị trí của súng trong lịch sử được đảm bảo như vũ khí chỉ đường tới súng trường bộ binh hiện đại.

Súng trường của xạ thủ bắn tỉa

Gewehr 43 cũng được nhớ đến như súng bắn tỉa, và quá trình phục vụ của nó với kính ZF4 tại Mặt trận phía Đông và Normandy khiến nó trở thành một trong những vũ khí đáng sợ nhất của chiến tranh. Súng bắn tỉa bán tự động, giúp xạ thủ bắn phát thứ hai nhanh chóng nếu phát đầu trượt, là khái niệm mới, và Gewehr 43 là một trong những khẩu súng đầu tiên chứng minh nó trong chiến đấu, và thành công của nó ảnh hưởng tới thiết kế của các súng bắn tỉa sau này, gồm SVD Dragunov của Liên Xô, vốn cũng là súng bắn tỉa bán tự động. Các xạ thủ bắn tỉa của Gewehr 43 nằm trong số những binh lính hiệu quả nhất của Lục quân Đức, và số lần hạ gục của họ tính bằng hàng trăm, và danh tiếng của súng trong binh lính Đồng minh và Liên Xô là vũ khí đáng sợ, khẩu súng có thể giết người từ xa mà không báo trước. Di sản của Gewehr 43 với vai trò súng bắn tỉa là một trong những đóng góp quan trọng nhất của nó cho lịch sử vũ khí bộ binh, và đó là vai trò mà khẩu súng được nhớ đến nhiều nhất ngày nay.

Hiện vật còn lại

Bảo tàng và bộ sưu tập

Súng trường Gewehr 43 còn tồn tại với số lượng lớn trong các bảo tàng và bộ sưu tập tư nhân khắp thế giới, vì khoảng 402.000 khẩu đã được chế tạo và nhiều khẩu bị thu giữ và bảo tồn. Bảo tàng Lịch sử Quân sự Bundeswehr ở Dresden lưu giữ súng trường Gewehr 43 trong bộ sưu tập của mình, cũng như Bảo tàng Chiến tranh Hoàng gia ở London, Bảo tàng Quốc gia Thế chiến II ở New Orleans, Bảo tàng Quân đội ở Paris và Bảo tàng Trung ương Lực lượng Vũ trang ở Moscow, nơi lưu giữ vũ khí Đức thu được từ Mặt trận phía Đông. Bảo tàng Vũ khí ở Suhl, trung tâm ngành công nghiệp vũ khí Đức, lưu giữ các mẫu từ các nhà máy đã chế tạo chúng, gồm súng với kính ZF4 và súng ở dạng đơn giản hóa cuối chiến tranh. Đối với du khách, Gewehr 43 là một trong những vũ khí bộ binh Đức dễ tiếp cận nhất của Thế chiến II, và nó được trưng bày trong gần như mọi bảo tàng quân sự về bộ binh Đức.

Bản sao và thị trường sưu tập

Gewehr 43 là vũ khí phổ biến với các nhà sưu tập, và súng nguyên bản trong tình trạng tốt nằm trong số những vũ khí bộ binh Đức được săn lùng nhất trên thị trường sưu tập, với giá phản ánh độ hiếm và tầm quan trọng lịch sử của chúng, và các phiên bản bắn tỉa lắp kính ZF4 có giá cao nhất. Súng Gewehr 43 đã vô hiệu hóa được các nhà sưu tập sở hữu hợp pháp tại nhiều nước châu Âu, và chúng được trưng bày trong bộ sưu tập tư nhân và bảo tàng, và được dùng trong tái hiện lịch sử cùng phim về Thế chiến II, nơi ngoại hình đặc trưng của súng — nòng dài, piston khí phía trên nòng và hộp tiếp đạn tháo rời — khiến nó dễ nhận biết ngay lập tức. Các bản sao Gewehr 43, chế tạo để bắn đạn lép, được dùng trong phim và tái hiện lịch sử, và sự tồn tại của súng trong bảo tàng và tay tư nhân đảm bảo câu chuyện của nó sẽ tiếp tục được kể, và vũ khí nối liền súng trường lên đạn bằng tay và súng trường tấn công sẽ không bị lãng quên.

11. Câu hỏi thường gặp

Gewehr 43 là súng gì?

Gewehr 43 là súng trường bán tự động của Đức trong Thế chiến II, được đưa vào biên chế năm 1943. Nó bắn đạn 7,92×57 mm từ hộp tiếp đạn tháo rời 10 viên và được dùng rộng rãi làm súng bắn tỉa với kính ngắm quang học ZF4.

Đã chế tạo bao nhiêu khẩu Gewehr 43?

Khoảng 402.000 khẩu Gewehr 43 và Karabiner 43 được chế tạo từ năm 1943 đến 1945 bởi Walther, Berlin-Lübecker Maschinenfabrik và Gustloff-Werke.

Gewehr 43 và Karabiner 43 khác nhau thế nào?

Không có khác biệt về thiết kế: Karabiner 43 là cùng một khẩu súng với Gewehr 43, được đổi tên năm 1944 khi Lục quân Đức quyết định mọi súng trường đều gọi là carbine.

Gewehr 43 được dùng làm súng bắn tỉa như thế nào?

Khoảng 53.000 khẩu Gewehr 43 được lắp kính ngắm quang học ZF4 4× và cấp cho xạ thủ bắn tỉa Đức, những người dùng chúng tại Mặt trận phía Đông và Normandy, nơi cơ cấu bán tự động giúp họ bắn phát thứ hai nhanh chóng nếu phát đầu trượt.

Gewehr 43 dùng cỡ đạn nào?

Gewehr 43 bắn đạn súng trường tiêu chuẩn Đức 7,92×57 mm Mauser, cùng loại đạn dùng cho súng trường Karabiner 98k và súng máy MG34.

Tôi có thể xem Gewehr 43 ở đâu ngày nay?

Súng trường Gewehr 43 được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Bundeswehr ở Dresden, Bảo tàng Chiến tranh Hoàng gia ở London, Bảo tàng Quốc gia Thế chiến II ở New Orleans và Bảo tàng Quân đội ở Paris, cùng nhiều bảo tàng khác.

12. Nguồn

1. Wikipedia, “Gewehr 43” — phát triển từ Gewehr 41 và SVT-40, sản xuất khoảng 402.000 khẩu, dùng làm súng bắn tỉa.
2. Chris McNab, German Small Arms of World War II (Osprey Publishing, 2013) — thiết kế Gewehr 43 và vai trò súng bắn tỉa.
3. Ian V. Hogg, German Small Arms of World War II (Greenhill Books, 1999) — chương trình Gewehr 41 và hệ thống trích khí của Gewehr 43.
4. Gordon L. Rottman, The Gewehr 43 (Osprey Publishing, 2014) — quá trình phát triển, biến thể và sử dụng chiến đấu của súng.
5. Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ, Handbook on German Military Forces (1945) — tổ chức và cách dùng chiến thuật của Gewehr 43.
6. John Walter, Guns of the Third Reich (Greenhill Books, 2004) — sản lượng Gewehr 43 và vị trí của nó trong bộ binh Đức.