Trận eo biển Đan Mạch
1. Mở đầu
Trận eo biển Đan Mạch diễn ra sáng ngày 24 tháng 5 năm 1941, và kéo dài chưa đầy hai mươi phút. Trong trận đánh ngắn ngủi, dữ dội đó, thiết giáp hạm Đức Bismarck — chiến hạm mạnh nhất mà Đức từng chế tạo — đã đánh chìm tàu tuần dương chiến đấu HMS Hood của Anh, niềm tự hào của Hải quân Hoàng gia và là chiến hạm lớn nhất thế giới, khiến 1.415 trong số 1.418 người thiệt mạng. Tàu Hood nổ tung và chìm trong ba phút, và chỉ ba người sống sót. Tàu tuần dương Đức Prinz Eugen và thiết giáp hạm Bismarck sau đó chiến đấu với thiết giáp hạm Anh HMS Prince of Wales, làm hư hại nó và đẩy nó rút lui, trước khi biến mất vào Đại Tây Dương. Trận đánh là một trong những trận hải chiến ngắn nhất và gây sốc nhất của Thế chiến II, và nó đã thay đổi diễn biến chiến tranh trên biển: việc Hood bị đánh chìm là một chấn thương quốc gia tại Anh, và cuộc săn lùng Bismarck tiếp theo trở thành một trong những cuộc truy đuổi vĩ đại trong lịch sử hải quân.
Trận đánh là cao trào của Chiến dịch Rheinübung — Diễn tập sông Rhine — kế hoạch của Đức đưa Bismarck và Prinz Eugen vào Đại Tây Dương để tấn công các đoàn tàu vận tải Anh. Quân Anh, vốn biết về cuộc xuất kích từ tình báo, đã cử Hood và Prince of Wales tới chặn tàu Đức tại eo biển Đan Mạch, lối đi hẹp giữa Greenland và Iceland mà quân Đức phải đi qua để tới Đại Tây Dương. Hai lực lượng gặp nhau lúc bình minh, trong tầm nhìn kém, và trận đánh được quyết định bởi pháo kích: quân Đức, vốn có hệ thống điều khiển hỏa lực tốt hơn và may mắn hơn, đã bắn trúng Hood sớm, và Hood — một con tàu cũ, được chế tạo cho một loại hình chiến tranh khác — không thể sống sót sau phát bắn đó. Prince of Wales, một thiết giáp hạm mới vẫn đang chạy thử, chiến đấu một mình, bị hư hại, và rút lui. Quân Đức đã thắng trận đánh, nhưng họ đã thua chiến dịch: Bismarck, bị hư hại trong trận đánh, bị săn lùng và đánh chìm ba ngày sau đó.
Eo biển Đan Mạch được nhớ đến, trên hết, vì tàu Hood. Con tàu không chỉ là một chiến hạm: nó là biểu tượng của sức mạnh biển Anh, chiến hạm lớn nhất và nổi tiếng nhất thế giới, và sự mất mát của nó được cảm nhận như một nỗi đau quốc gia. Ba người sống sót — Ted Briggs, Bob Tilburn và Bill Dundas — trở nên nổi tiếng, và xác tàu Hood, được tìm thấy dưới đáy biển năm 2001, là một ngôi mộ chiến tranh. Trận đánh cũng được nhớ đến vì những câu hỏi mà nó đặt ra: vì sao Hood, một con tàu cũ với giáp boong mỏng, lại được cử đi chống lại Bismarck? Vì sao hệ thống điều khiển hỏa lực của Anh thất bại? Và vì sao Prince of Wales, với pháo mới, không gây thiệt hại nhiều hơn? Các câu trả lời cho những câu hỏi đó vẫn còn được tranh luận, và cuộc tranh luận là thước đo cho thấy trận đánh vẫn còn quan trọng đến mức nào.
2. Thông tin chính
| Ngày | 24 tháng 5 năm 1941 |
| Địa điểm | Eo biển Đan Mạch, giữa Greenland và Iceland |
| Kết quả | Đức thắng về chiến thuật; HMS Hood bị đánh chìm; HMS Prince of Wales bị hư hại và rút lui |
| Chỉ huy Anh | Phó đô đốc Lancelot Holland (trên tàu Hood, tử trận); Đại tá John Leach (Prince of Wales); Chuẩn đô đốc Frederic Wake-Walker (Norfolk và Suffolk) |
| Chỉ huy Đức | Đô đốc Günther Lütjens (tư lệnh hạm đội, trên tàu Bismarck); Đại tá Ernst Lindemann (Bismarck); Đại tá Helmuth Brinkmann (Prinz Eugen) |
| Lực lượng Anh | Tàu tuần dương chiến đấu Hood; thiết giáp hạm Prince of Wales; tàu tuần dương Norfolk và Suffolk (theo dõi) |
| Lực lượng Đức | Thiết giáp hạm Bismarck; tàu tuần dương hạng nặng Prinz Eugen |
| Tổn thất Anh | Hood bị chìm: 1.415 người chết, 3 người sống sót; Prince of Wales bị hư hại: 13 người chết, 9 người bị thương |
| Tổn thất Đức | Bismarck bị hư hại (rò rỉ dầu, giảm tốc độ); Prinz Eugen không hư hại |
3. Bối cảnh
Chiến dịch Rheinübung
Chiến dịch Rheinübung — Diễn tập sông Rhine — là kế hoạch của Đức nhằm đột phá vào Đại Tây Dương và tấn công các đoàn tàu vận tải Anh. Kế hoạch rất đơn giản: thiết giáp hạm mới Bismarck, chiến hạm mạnh nhất mà Đức từng chế tạo, và tàu tuần dương hạng nặng Prinz Eugen, sẽ ra khơi từ Na Uy, đi qua eo biển Đan Mạch giữa Greenland và Iceland, rồi tấn công các đoàn tàu vận tải chở lương thực, nhiên liệu và tiếp tế của Anh từ Bắc Mỹ. Chiến dịch do Đô đốc Günther Lütjens chỉ huy, một sĩ quan tài năng đã từng dẫn đầu một cuộc xuất kích Đại Tây Dương thành công với các thiết giáp hạm Scharnhorst và Gneisenau. Bismarck là một con tàu mới, được đưa vào hoạt động tháng 8 năm 1940, và là niềm tự hào của hải quân Đức: 50.000 tấn, tám khẩu pháo 15 inch, và giáp khiến nó, trên lý thuyết, ngang ngửa bất kỳ thiết giáp hạm Anh nào. Prinz Eugen là một tàu tuần dương hạng nặng mới, nhanh và được trang bị tốt, và là tàu đồng hành của Bismarck.
Tàu Bismarck và Prinz Eugen
Bismarck là chiến hạm lớn nhất mà Đức từng chế tạo, và là trung tâm trong kế hoạch của hải quân Đức cho cuộc chiến Đại Tây Dương. Nó dài 251 m, lượng choán nước hơn 50.000 tấn khi đầy tải, và mang tám khẩu pháo 15 inch trong bốn tháp pháo, mười hai khẩu pháo 5,9 inch, cùng pháo phòng không hạng nặng. Giáp của nó rất dày — tới 320 mm ở đai giáp — và tốc độ của nó là 30 hải lý/giờ. Về mọi mặt, nó là một thiết giáp hạm hạng nhất, và người Anh, vốn theo dõi việc chế tạo nó với sự lo lắng, coi nó là mối đe dọa lớn nhất đối với các đoàn tàu vận tải của họ kể từ tàu ngầm U-boat. Prinz Eugen, tàu đồng hành của nó, là một tàu tuần dương hạng nặng 14.500 tấn, với tám khẩu pháo 8 inch và tốc độ 32 hải lý/giờ. Cùng nhau, hai con tàu là một lực lượng đáng gờm, và người Anh quyết tâm chặn chúng trước khi chúng tới Đại Tây Dương.
Phản ứng của Anh
Người Anh biết về cuộc xuất kích của Đức từ tình báo, và họ phản ứng nhanh chóng. Hạm đội Home, dưới quyền Đô đốc John Tovey, được lệnh ra khơi, và tàu tuần dương chiến đấu Hood cùng thiết giáp hạm mới Prince of Wales, dưới quyền Phó đô đốc Lancelot Holland, được cử tới chặn tàu Đức tại eo biển Đan Mạch. Hood là niềm tự hào của Hải quân Hoàng gia: một tàu tuần dương chiến đấu 42.000 tấn, được chế tạo trong Thế chiến I, với tám khẩu pháo 15 inch và tốc độ 31 hải lý/giờ. Nó là chiến hạm lớn nhất thế giới, và là biểu tượng của sức mạnh biển Anh. Nhưng nó cũng là một con tàu cũ, được chế tạo cho một loại hình chiến tranh khác, và giáp boong của nó — lớp giáp bảo vệ nó khỏi đạn pháo rơi từ trên cao — rất mỏng. Prince of Wales là một thiết giáp hạm mới, được đưa vào hoạt động tháng 3 năm 1941, với mười khẩu pháo 14 inch, nhưng nó vẫn đang chạy thử: pháo của nó gặp trục trặc ban đầu, thủy thủ đoàn thiếu kinh nghiệm, và nó còn có công nhân dân sự trên tàu, đang hoàn thiện việc chế tạo.
Tàu Hood: Niềm tự hào và điểm yếu
Tàu Hood là chiến hạm nổi tiếng nhất thế giới, và điểm yếu của nó đã được những người phục vụ trên nó biết rõ. Nó được chế tạo như một tàu tuần dương chiến đấu — một con tàu được thiết kế để nhanh và trang bị mạnh, với cái giá là giáp — và giáp boong của nó chỉ dày 76 mm, mỏng hơn nhiều so với giáp của một thiết giáp hạm hiện đại. Hood đã được lên lịch đại tu để làm dày giáp boong, nhưng việc đại tu bị hoãn lại, hết lần này tới lần khác, vì con tàu cần thiết trên biển. Những người phục vụ trên nó biết rủi ro, và họ chấp nhận nó: Hood là niềm tự hào của hải quân, và không ai tin rằng nó sẽ được cử đi chống lại một con tàu như Bismarck mà không có yểm trợ. Nhưng tháng 5 năm 1941, khi Bismarck đã ra khơi và Prince of Wales vẫn đang chạy thử, Hood là con tàu tốt nhất mà người Anh có, và nó được cử đi. Quyết định cử nó đi là một canh bạc, và canh bạc đã thất bại.
4. Lực lượng đối đầu
Lực lượng Anh
Lực lượng Anh gặp quân Đức tại eo biển Đan Mạch gồm tàu tuần dương chiến đấu Hood và thiết giáp hạm Prince of Wales, dưới quyền Phó đô đốc Lancelot Holland, cùng các tàu tuần dương Norfolk và Suffolk theo dõi tàu Đức từ xa. Hood, với tám khẩu pháo 15 inch, là con tàu mạnh hơn trên lý thuyết, nhưng nó đã cũ và dễ bị tổn thương. Prince of Wales, với mười khẩu pháo 14 inch, là tàu mới và mạnh, nhưng pháo của nó không đáng tin cậy và thủy thủ đoàn thiếu kinh nghiệm. Hai con tàu cộng lại có mười tám khẩu pháo hạng nặng, so với tám khẩu pháo 15 inch của Bismarck và tám khẩu pháo 8 inch của Prinz Eugen, và người Anh tin rằng họ có lợi thế. Các tàu tuần dương Norfolk và Suffolk, vốn đã theo dõi tàu Đức kể từ khi chúng bị phát hiện, được trang bị quá nhẹ để tham gia trận đánh, và chúng quan sát từ xa, báo cáo vị trí của Đức qua vô tuyến.
Kế hoạch của Holland
Kế hoạch của Phó đô đốc Holland là rút ngắn khoảng cách nhanh chóng, để giảm nguy hiểm từ hỏa lực rơi từ trên cao — đạn pháo rơi xuống từ trên, mà giáp boong mỏng của Hood dễ bị tổn thương. Do đó ông lái tàu của mình trực tiếp về phía quân Đức, trên một hướng sẽ đưa chúng tới cự ly gần nhanh nhất có thể. Kế hoạch có cái giá: bằng cách lái thẳng vào quân Đức, Holland chỉ có thể bắn pháo phía trước, và Hood cùng Prince of Wales không thể phát huy toàn bộ hỏa lực mạn tàu. Ngược lại, quân Đức có thể bắn toàn bộ hỏa lực mạn tàu, và họ đã làm vậy. Kế hoạch của Holland là một canh bạc: ông tin rằng việc rút ngắn khoảng cách nhanh chóng đáng với việc mất hỏa lực, vì nó sẽ bảo vệ Hood khỏi hỏa lực rơi từ trên cao. Canh bạc đã thất bại, vì quân Đức bắn trúng Hood trước khi khoảng cách được rút ngắn, và phát bắn đánh chìm nó là một viên đạn rơi từ trên cao, đúng loại mà Holland đã lo sợ.
Lực lượng Đức
Lực lượng Đức gồm thiết giáp hạm Bismarck và tàu tuần dương hạng nặng Prinz Eugen, dưới quyền chỉ huy tổng thể của Đô đốc Günther Lütjens, người treo cờ trên tàu Bismarck. Bismarck, dưới quyền Đại tá Ernst Lindemann, là con tàu mạnh hơn, với tám khẩu pháo 15 inch và giáp dày, và là con tàu mà người Anh lo sợ. Prinz Eugen, dưới quyền Đại tá Helmuth Brinkmann, là một tàu tuần dương nhanh, được trang bị tốt, với tám khẩu pháo 8 inch, và là tàu đồng hành của Bismarck. Hai con tàu đã ra khơi từ Na Uy ngày 18 tháng 5, đã bị trinh sát Anh phát hiện, và bị các tàu tuần dương Norfolk và Suffolk theo dõi từ ngày 23 tháng 5. Lütjens, người biết mình đang bị theo dõi, có lệnh tránh giao tranh nếu có thể và đột phá vào Đại Tây Dương, nhưng khi lực lượng Anh xuất hiện sáng ngày 24 tháng 5, ông không còn lựa chọn nào ngoài chiến đấu.
Lütjens và Lindemann
Bộ chỉ huy Đức bị chia rẽ giữa hai người không đồng ý với nhau. Đô đốc Lütjens, tư lệnh hạm đội, là một sĩ quan thận trọng có lệnh tránh giao tranh và tấn công các đoàn tàu vận tải, và ông không muốn chiến đấu với các tàu tuần dương chiến đấu Anh. Đại tá Lindemann, thuyền trưởng của Bismarck, là một sĩ quan chiến đấu tin rằng Bismarck có thể đánh bại bất kỳ tàu Anh nào, và ông muốn chiến đấu. Sự bất đồng lên tới đỉnh điểm sáng ngày 24 tháng 5, khi tàu Anh xuất hiện: Lütjens do dự, và Lindemann, theo một số ghi chép, đã ra lệnh khai hỏa mà không chờ phép của Lütjens. Bismarck khai hỏa, và trận đánh bắt đầu. Sự bất đồng giữa Lütjens và Lindemann nhắc nhở rằng hải quân Đức, giống như hải quân Anh, là một tổ chức con người, với những cạnh tranh và căng thẳng riêng, và trận đánh do con người chiến đấu, chứ không phải máy móc.
| Anh | Đức | |
|---|---|---|
| Thiết giáp hạm | Prince of Wales (10 pháo 14 inch) | Bismarck (8 pháo 15 inch) |
| Tàu tuần dương chiến đấu | Hood (8 pháo 15 inch) | — |
| Tàu tuần dương | Norfolk, Suffolk (theo dõi) | Prinz Eugen (8 pháo 8 inch) |
| Lượng choán nước | Hood 42.000 tấn; Prince of Wales 35.000 tấn | Bismarck 50.000 tấn; Prinz Eugen 14.500 tấn |
| Tốc độ | Hood 31 hải lý/giờ; Prince of Wales 28 hải lý/giờ | Bismarck 30 hải lý/giờ; Prinz Eugen 32 hải lý/giờ |
| Giáp | Hood: giáp boong mỏng (76 mm) | Bismarck: đai giáp tới 320 mm |
Các chỉ huy Anh
Phó đô đốc Lancelot Holland (Anh). Tư lệnh lực lượng Anh tại eo biển Đan Mạch, treo cờ trên tàu Hood. Holland là một sĩ quan tài năng từng chỉ huy Hải đội Chiến đấu 2 và được chọn cho chiến dịch eo biển Đan Mạch vì kinh nghiệm của ông. Kế hoạch của ông — rút ngắn khoảng cách nhanh chóng, để bảo vệ Hood khỏi hỏa lực rơi từ trên cao — hợp lý về lý thuyết, nhưng thất bại trên thực tế, vì quân Đức bắn trúng Hood trước khi khoảng cách được rút ngắn. Holland chìm cùng tàu Hood, và ông được nhớ đến như đô đốc đã mất niềm tự hào của hải quân trong ba phút.
Đại tá John Leach (Anh). Thuyền trưởng của Prince of Wales và là người đã chiến đấu tiếp sau khi Hood chìm. Quyết định rút lui của Leach, sau khi tàu của ông bị hư hại và pháo gặp trục trặc, bị chỉ trích thời đó và được minh oan sau đó. Sau này ông tử trận, khi Prince of Wales bị máy bay Nhật đánh chìm ngoài khơi Malaya ngày 10 tháng 12 năm 1941, và ông chìm cùng tàu, như Holland đã làm. Leach được nhớ đến như một thuyền trưởng đã làm tròn nhiệm vụ trong tình huống không thể.
Đô đốc John Tovey (Anh). Tổng tư lệnh Hạm đội Home và là người điều hành cuộc săn lùng Bismarck. Tovey, từ soái hạm King George V, đã điều phối cuộc truy đuổi, và ông là người, ngày 27 tháng 5, đã bắt kịp Bismarck và đánh chìm nó. Sự lãnh đạo cuộc săn lùng của Tovey là mẫu mực về chỉ huy hải quân, và ông được nhớ đến như đô đốc đã trả thù cho Hood.
Holland: Đô đốc đã mất tàu Hood
Danh tiếng của Holland đã được tranh luận kể từ trận đánh, và cuộc tranh luận là thước đo cho thấy sự mất mát của Hood quan trọng đến mức nào. Những người chỉ trích ông nói rằng ông không nên rút ngắn khoảng cách nhanh chóng như vậy, rằng ông nên chờ Hạm đội Home, và rằng ông không nên cử Hood chống lại Bismarck mà không có yểm trợ. Những người bênh vực ông nói rằng ông không có lựa chọn: Bismarck đã ra khơi, Hood là con tàu tốt nhất có sẵn, và mệnh lệnh là chặn nó. Sự thật là Holland là một sĩ quan tài năng trong vị trí không thể, và sự mất mát của Hood là kết quả của một con tàu được chế tạo cho một loại hình chiến tranh lại chiến đấu một loại hình khác, chứ không phải do thất bại trong chỉ huy. Holland chìm cùng tàu của mình, và cái chết của ông, giống như cái chết của 1.415 người cùng ông, là cái giá của một quyết định do người khác đưa ra, tại London, để cử một con tàu cũ chống lại một con tàu mới.
Các chỉ huy Đức
Đô đốc Günther Lütjens (Đức). Tư lệnh lực lượng Đức tại eo biển Đan Mạch, treo cờ trên tàu Bismarck. Lütjens là một sĩ quan tài năng đã dẫn đầu một cuộc xuất kích Đại Tây Dương thành công năm 1941, và được chọn chỉ huy Chiến dịch Rheinübung vì kinh nghiệm của ông. Ông không muốn chiến đấu với các tàu tuần dương chiến đấu Anh, và ông do dự sáng ngày 24 tháng 5, nhưng khi trận đánh đến, ông đã chiến đấu. Ông chìm cùng tàu Bismarck ngày 27 tháng 5, và được nhớ đến như đô đốc đã thắng eo biển Đan Mạch và mất Bismarck ba ngày sau đó.
Đại tá Ernst Lindemann (Đức). Thuyền trưởng của Bismarck và là người, theo một số ghi chép, đã ra lệnh khai hỏa mà không chờ phép của Lütjens. Lindemann là một sĩ quan chiến đấu tin tưởng vào con tàu của mình, và ông chỉ huy nó qua eo biển Đan Mạch và qua cuộc săn lùng tiếp theo. Ông chìm cùng tàu Bismarck ngày 27 tháng 5, và được nhớ đến như thuyền trưởng của chiến hạm Đức nổi tiếng nhất trong cuộc chiến.
Đại tá Helmuth Brinkmann (Đức). Thuyền trưởng của Prinz Eugen và là người đã chiến đấu bên cạnh Bismarck tại eo biển Đan Mạch. Tàu của Brinkmann không bị hư hại trong trận đánh, và nó được tách ra ngày 25 tháng 5 để tiếp tục chiến dịch một mình. Brinkmann sống sót qua chiến tranh, và sau này phục vụ trong hải quân Đức thời hậu chiến. Prinz Eugen của ông là chiến hạm lớn duy nhất của Đức sống sót qua chiến tranh còn nguyên vẹn, và nó đầu hàng người Mỹ năm 1945.
Lütjens: Chiến thắng và thất bại
Sự nghiệp của Lütjens là một nghiên cứu về sự khác biệt giữa thắng một trận đánh và thắng một chiến dịch. Tại eo biển Đan Mạch, ông thắng trận đánh: tàu của ông đánh chìm Hood, làm hư hại Prince of Wales, và đột phá vào Đại Tây Dương. Nhưng chiến thắng khiến ông mất chiến dịch: Bismarck bị hư hại, vết rò rỉ dầu cho người Anh một vệt để theo dõi, và ba ngày sau, Bismarck bị đánh chìm. Lütjens, vốn muốn tránh giao tranh và tấn công các đoàn tàu vận tải, bị trận đánh buộc phải thay đổi kế hoạch, và sự thay đổi dẫn tới cái chết của ông cùng sự mất mát soái hạm của ông. Câu chuyện của ông nhắc nhở rằng trong chiến tranh, một chiến thắng chiến thuật có thể là thất bại chiến lược, và trận đánh thắng được có thể là trận đánh làm mất cuộc chiến. Lütjens đã thắng eo biển Đan Mạch, và mất mọi thứ khác.
5. Diễn biến mở đầu
Cuộc tiếp cận
Hai lực lượng gặp nhau lúc bình minh ngày 24 tháng 5 năm 1941, tại eo biển Đan Mạch, trong tầm nhìn kém. Tàu Anh, dưới quyền Holland, đang lái về phía quân Đức, trên một hướng sẽ đưa chúng tới cự ly gần nhanh chóng, trong khi tàu Đức, dưới quyền Lütjens, đang lái về phía nam, hướng tới Đại Tây Dương. Quân Anh khai hỏa trước, khoảng 05:52, ở cự ly khoảng 25.000 yard, và quân Đức đáp trả trong vài phút. Hỏa lực Anh không chính xác: đạn pháo của Hood rơi ngắn, và pháo của Prince of Wales gặp trục trặc, với vài tháp pháo không bắn được. Ngược lại, hỏa lực Đức chính xác ngay từ đầu: Bismarck và Prinz Eugen, với hệ thống điều khiển hỏa lực tốt hơn, nhanh chóng tìm được cự ly, và đạn pháo của chúng bắt đầu rơi quanh tàu Anh. Trận đánh được quyết định trong vài phút đầu tiên, bởi độ chính xác của pháo Đức và sự thiếu chính xác của pháo Anh.
Những loạt đạn đầu tiên
Những loạt đạn đầu tiên của trận đánh là một nghiên cứu về sự khác biệt giữa hai hải quân. Tàu Anh, lái thẳng vào quân Đức, chỉ có thể bắn pháo phía trước, và hệ thống điều khiển hỏa lực của chúng, phụ thuộc vào máy đo xa bị ảnh hưởng bởi bọt biển và tầm nhìn kém, không thể tìm được cự ly. Đặc biệt, Prince of Wales gặp trục trặc pháo: các khẩu pháo 14 inch mới của nó, chưa từng bắn trong chiến đấu, bị kẹt và bắn trượt, và có lúc chỉ ba trong mười khẩu pháo của nó bắn được. Ngược lại, tàu Đức có hệ thống điều khiển hỏa lực tốt hơn, máy đo xa tốt hơn, và thủy thủ đoàn đã huấn luyện cùng nhau trong nhiều tháng. Prinz Eugen tìm được cự ly trước tiên, và đạn pháo của nó bao quanh Hood, rồi Bismarck tìm được cự ly, và đạn pháo của nó bắt đầu trúng. Những phát bắn trúng đầu tiên của Đức là vào Hood, và chúng gây cháy trên boong xuồng của nó, mà người Anh có thể nhìn thấy từ Prince of Wales.
6. Trận đánh chính
Sự mất mát của tàu Hood
Khoảng 06:00, tám phút sau khi trận đánh bắt đầu, Bismarck bắn một loạt đạn đã thay đổi lịch sử hải quân. Một trong những viên đạn 15 inch của Bismarck — không chắc là viên nào, và đường đi chính xác của viên đạn vẫn còn được tranh luận — bắn trúng Hood gần cột buồm chính, xuyên qua giáp boong mỏng của nó, và nổ trong một trong các kho đạn phía sau, nơi chứa thuốc phóng cordite cho pháo 15 inch của nó. Vụ nổ thật thảm khốc: Hood nổ tung, gãy làm đôi, và chìm trong ba phút. Trong số thủy thủ đoàn 1.418 người, chỉ ba người sống sót: Thủy thủ Ted Briggs, Thủy thủ Bob Tilburn và Học viên sĩ quan Bill Dundas, được tàu khu trục HMS Electra vớt lên hai giờ sau đó. Thuyền trưởng của Hood, và Phó đô đốc Holland, chìm cùng tàu, và niềm tự hào của Hải quân Hoàng gia đã biến mất. Prince of Wales, vốn đang chiến đấu bên cạnh Hood, chứng kiến vụ nổ và quay đi, thủy thủ đoàn của nó bị sốc.
Ba phút
Tàu Hood chìm trong ba phút, và tốc độ mất mát của nó là một phần của nỗi kinh hoàng trong trận đánh. Những người sống sót — Briggs, Tilburn và Dundas — mô tả vụ nổ như một tấm lửa lớn, tiếp theo là con tàu gãy làm đôi, mũi tàu nhô lên và đuôi tàu chìm xuống, rồi chỉ còn lại biển cả. Những người ở dưới boong không có cơ hội: vụ nổ giết họ ngay tại vị trí, và con tàu chìm quá nhanh nên không có thời gian hạ xuồng hay rời tàu một cách có trật tự. Ba người sống sót ở trên boong trên, gần đuôi tàu, và bị vụ nổ hất xuống nước. Họ bơi tới một chiếc bè, và được vớt lên hai giờ sau đó, lạnh, phủ dầu và bị sốc. Việc mất tàu Hood trong ba phút, với 1.415 người, là tổn thất sinh mạng đơn lẻ lớn nhất trong một trận hải chiến của Thế chiến II tới thời điểm đó, và là tổn thất mà nước Anh cảm nhận như một nỗi đau quốc gia.
Prince of Wales tiếp tục chiến đấu
Sau khi Hood chìm, Prince of Wales chiến đấu một mình. Thuyền trưởng của nó, John Leach, quay tàu để phát huy toàn bộ hỏa lực mạn tàu, và pháo của nó, dù gặp trục trặc, đã bắn trúng Bismarck: ba viên đạn 14 inch bắn trúng thiết giáp hạm Đức, một viên xuyên qua mũi tàu gây rò rỉ dầu, và một viên khác làm ngập một phòng nồi hơi. Các phát bắn trúng rất quan trọng: vết rò rỉ dầu để lại vệt mà người Anh có thể theo dõi, và việc ngập nước làm giảm tốc độ của Bismarck. Nhưng bản thân Prince of Wales cũng bị trúng đạn: Bismarck và Prinz Eugen tập trung hỏa lực vào nó, và nó bị bắn trúng bảy lần, với 13 người chết và 9 người bị thương. Cầu tàu của nó bị trúng, pháo của nó tiếp tục gặp trục trặc, và khoảng 06:13, Đại tá Leach, đánh giá rằng tàu của mình không thể thắng trận đánh một mình, đã quay đi và rút lui, dưới sự che phủ của màn khói. Trận đánh kết thúc, và quân Đức đã thắng.
Quyết định rút lui
Quyết định rút lui của Đại tá Leach đã được tranh luận kể từ đó, và đáng để hiểu vì sao ông đưa ra nó. Prince of Wales đang một mình, pháo của nó gặp trục trặc, cầu tàu của nó bị trúng, và nó đang đối mặt với hai tàu Đức, một trong số đó vừa đánh chìm Hood trong ba phút. Leach tin rằng, một cách đúng đắn, tàu của mình không thể thắng trận đánh, và việc ở lại chỉ khiến nguy cơ mất thêm một tàu chủ lực thứ hai. Ông cũng biết rằng Bismarck đã bị hư hại, và lực lượng Anh — Hạm đội Home, dưới quyền Tovey, cùng các tàu tuần dương Norfolk và Suffolk — đang hội tụ về phía tàu Đức. Quyết định của ông bị chỉ trích thời đó, và ông bị hội đồng điều tra chất vấn, nhưng ông được minh oan: hội đồng kết luận ông đã đưa ra quyết định đúng, và Prince of Wales đã làm tròn nhiệm vụ. Sau này Leach tử trận, khi Prince of Wales bị máy bay Nhật đánh chìm ngoài khơi Malaya tháng 12 năm 1941.
Eo biển Đan Mạch
Eo biển Đan Mạch là lối đi giữa Greenland và Iceland, rộng khoảng 300 km, qua đó nước lạnh của Bắc Cực chảy về phía nam vào Đại Tây Dương. Eo biển là một trong hai tuyến chính từ biển Na Uy vào Đại Tây Dương — tuyến còn lại là khoảng trống giữa Iceland và quần đảo Faroe — và là tuyến mà quân Đức phải đi qua để đột phá vào Đại Tây Dương. Eo biển là nơi có thời tiết xấu: sương mù, băng, biển động và tầm nhìn kém rất phổ biến, và trận đánh ngày 24 tháng 5 năm 1941 diễn ra trong sương mù và sóng lớn. Địa hình của eo biển đã định hình trận đánh: sự hẹp của lối đi có nghĩa là người Anh biết quân Đức phải đi đâu, và thời tiết xấu có nghĩa là trận đánh diễn ra ở cự ly gần, trong tầm nhìn kém, nơi pháo kích khó khăn và may mắn có ý nghĩa. Eo biển Đan Mạch là một nơi lạnh lẽo, xám xịt, khắc nghiệt, và là bối cảnh cho một trong những trận hải chiến kịch tính nhất của cuộc chiến.
Greenland, Iceland và khoảng trống Đại Tây Dương
Eo biển Đan Mạch là một phần của vấn đề địa hình lớn hơn: khoảng trống GIUK — khoảng trống giữa Greenland, Iceland và Vương quốc Anh — mà tàu và tàu ngầm Đức phải đi qua để tới Đại Tây Dương. Người Anh kiểm soát khoảng trống, với tàu, máy bay và căn cứ tại Iceland cùng Scotland, và quân Đức phải vượt qua nó để tấn công các đoàn tàu vận tải. Bismarck và Prinz Eugen đã vượt qua khoảng trống ngày 23–24 tháng 5 năm 1941, và chúng bị các tàu tuần dương Norfolk và Suffolk phát hiện, những tàu đã theo dõi chúng qua eo biển. Địa hình của khoảng trống có nghĩa là quân Đức không thể đột phá vào Đại Tây Dương mà không bị phát hiện, và người Anh, vốn biết địa hình cũng như quân Đức, đang chờ đợi chúng. Eo biển Đan Mạch là phần hẹp nhất của khoảng trống, và là nơi hai hải quân gặp nhau.
Bắc Đại Tây Dương
Bắc Đại Tây Dương, nơi Bismarck đang cố đột phá vào, là chiến trường quan trọng nhất của cuộc chiến trên biển. Các đoàn tàu vận tải vượt Đại Tây Dương chở lương thực, nhiên liệu và tiếp tế của Anh, và quân Đức, với tàu ngầm U-boat và tàu cướp biển mặt nước, đang cố cắt đứt tuyến sống còn đó. Bismarck là tàu cướp biển mặt nước mạnh nhất mà Đức có, và việc nó đột phá vào Đại Tây Dương sẽ là thảm họa đối với các đoàn tàu vận tải. Người Anh, vốn hiểu rõ tầm quan trọng, đã tung mọi thứ họ có để chặn nó: Hạm đội Home, tàu sân bay, tàu tuần dương và thiết giáp hạm. Eo biển Đan Mạch là cánh cửa tới Đại Tây Dương, và trận đánh ở đó diễn ra để quyết định liệu cánh cửa sẽ mở hay đóng. Cánh cửa vẫn đóng: Bismarck không bao giờ tới được các đoàn tàu vận tải, và nó bị đánh chìm ba ngày sau đó, cách Brest 600 km về phía tây.
Các đoàn tàu vận tải bị đe dọa
Các đoàn tàu vận tải mà Bismarck được cử tới tấn công là tuyến sống còn của Anh, và tầm quan trọng của chúng không thể nói quá. Năm 1941, Anh nhập khẩu phần lớn lương thực và toàn bộ dầu mỏ, và các đoàn tàu vận tải vượt Đại Tây Dương là cách duy nhất để đưa chúng vào. Tàu ngầm U-boat đã đánh chìm hàng triệu tấn tàu bè, và việc bổ sung một thiết giáp hạm như Bismarck vào Đại Tây Dương sẽ khiến tình hình tồi tệ hơn nhiều: một thiết giáp hạm duy nhất có thể phá hủy cả một đoàn tàu vận tải trong một ngày, và người Anh không có tàu nào đủ nhanh để bắt kịp nó và không có tàu nào đủ mạnh để đánh chìm nó, ngoại trừ Hood và Prince of Wales. Do đó eo biển Đan Mạch không chỉ là một trận hải chiến mà còn là trận đánh vì sự sống còn của Anh, và những người chiến đấu ở đó biết điều đó. Hood được cử tới eo biển Đan Mạch vì không còn ai khác để cử, và Bismarck bị đánh chìm ba ngày sau đó vì người Anh hiểu những gì đang bị đe dọa.
7. Bước ngoặt
Phát bắn đánh chìm tàu Hood
Bước ngoặt của trận đánh là một viên đạn duy nhất, được Bismarck bắn khoảng 06:00, bắn trúng Hood gần cột buồm chính và nổ trong kho đạn phía sau của nó. Đường đi chính xác của viên đạn vẫn còn được tranh luận: một số sử gia tin rằng nó xuyên qua giáp boong mỏng và nổ trong kho đạn, trong khi những người khác tin rằng nó bắn trúng dưới mực nước và nổ trong phòng máy, và vụ nổ lan tới kho đạn. Cuộc tranh luận có ý nghĩa, vì nó xác định liệu Hood bị đánh chìm bởi điểm yếu trong thiết kế — giáp boong mỏng — hay bởi vận rủi. Điều không thể tranh cãi là phát bắn đó gây tử vong, rằng nó là kết quả của pháo kích chính xác của Đức, và nó đã quyết định trận đánh trong một khoảnh khắc duy nhất. Hood, vốn là niềm tự hào của Hải quân Hoàng gia trong hai mươi năm, đã biến mất trong ba phút, và trận đánh kết thúc.
Giáp boong và hỏa lực rơi từ trên cao
Cuộc tranh luận về sự mất mát của Hood, về cốt lõi, là tranh luận về giáp và về bản chất thay đổi của chiến tranh hải quân. Hood được chế tạo như một tàu tuần dương chiến đấu, trong thời đại mà các trận đánh diễn ra ở cự ly gần, với hỏa lực đường đạn phẳng, và giáp của nó được thiết kế cho loại trận đánh đó. Đến năm 1941, các trận đánh diễn ra ở cự ly xa, với đạn pháo rơi từ trên cao, và giáp boong mỏng của Hood — 76 mm — không đủ để chặn chúng. Đạn pháo của Bismarck, bắn từ cự ly 25.000 yard, rơi với góc dốc, và xuyên qua boong rồi nổ bên dưới. Sự mất mát của Hood, theo nghĩa này, là kết quả của một con tàu được chế tạo cho một loại hình chiến tranh lại chiến đấu một loại hình khác, và là lời cảnh báo cho mọi hải quân trên thế giới: rằng giáp boong rất quan trọng, và tàu tuần dương chiến đấu, như một loại tàu, đã lỗi thời. Người Anh đã rút ra bài học, và họ không bao giờ chế tạo thêm tàu tuần dương chiến đấu nào nữa.
Thiệt hại đối với tàu Bismarck
Bước ngoặt thứ hai là thiệt hại mà Prince of Wales gây ra cho Bismarck, và đó là thiệt hại quyết định chiến dịch, dù nó không quyết định trận đánh. Ba phát bắn 14 inch trúng Bismarck — một phát ở mũi tàu, gây rò rỉ dầu, và một phát ở phòng nồi hơi, gây ngập nước — đã làm giảm tốc độ của Bismarck và để lại vệt dầu mà người Anh có thể theo dõi. Lütjens, vốn muốn đột phá vào Đại Tây Dương và tấn công các đoàn tàu vận tải, buộc phải thay đổi kế hoạch: Bismarck cần sửa chữa, và cảng thân thiện gần nhất nằm tại Pháp bị chiếm đóng, tại Brest. Do đó Lütjens quay về phía nam, hướng tới Pháp, và người Anh, vốn đã săn lùng Bismarck kể từ khi nó ra khơi, khép vòng vây. Ba ngày sau, ngày 27 tháng 5 năm 1941, Bismarck bị Hạm đội Home bắt kịp và đánh chìm, với hơn 2.000 người thiệt mạng. Thiệt hại do Prince of Wales gây ra tại eo biển Đan Mạch là khởi đầu cho sự kết thúc của Bismarck.
Cuộc săn lùng tàu Bismarck
Cuộc săn lùng Bismarck là một trong những câu chuyện vĩ đại của Thế chiến II, và nó bắt đầu tại eo biển Đan Mạch. Sau trận đánh, người Anh tung mọi tàu và máy bay có sẵn vào cuộc truy đuổi: Hạm đội Home, dưới quyền Tovey, tàu sân bay Ark Royal, các thiết giáp hạm King George V và Rodney, cùng các tàu tuần dương Norfolk và Suffolk, vốn đã theo dõi tàu Đức suốt thời gian qua. Bismarck, rò rỉ dầu và chậm lại vì ngập nước, bị theo dõi qua vệt dầu và máy bay trinh sát Anh, và ngày 26 tháng 5, nó bị một thủy phi cơ Catalina phát hiện và bị máy bay ném ngư lôi Swordfish từ Ark Royal tấn công. Một quả ngư lôi trúng làm kẹt bánh lái của nó, khiến nó không thể lái, và sáng ngày 27 tháng 5, các thiết giáp hạm Anh bắt kịp và đánh chìm nó. Trong số thủy thủ đoàn hơn 2.200 người, chỉ 114 người sống sót. Việc đánh chìm Bismarck là sự trả thù của Hải quân Hoàng gia cho Hood, và là sự kết thúc nỗ lực của Đức nhằm thách thức sức mạnh biển Anh bằng tàu chiến mặt nước.
8. Thương vong & tổn thất
Tổn thất Anh
Tổn thất của Anh tại eo biển Đan Mạch chủ yếu là tàu Hood: 1.415 người chết và 3 người sống sót, trong số thủy thủ đoàn 1.418 người. Prince of Wales mất 13 người chết và 9 người bị thương, và bản thân con tàu bị hư hại, dù nó vẫn đi biển được và tiếp tục chiến đấu. Tổng tổn thất của Anh là 1.428 người chết, và đó là tổn thất sinh mạng đơn lẻ lớn nhất trong một trận hải chiến của Thế chiến II tới thời điểm đó. Tổn thất được cảm nhận trên khắp nước Anh: Hood là niềm tự hào của hải quân, và thủy thủ đoàn của nó gồm những người từ mọi vùng của đất nước. Ba người sống sót — Briggs, Tilburn và Dundas — là những người duy nhất sống để kể câu chuyện, và lời kể của họ là nguồn chính về những gì đã xảy ra trong những phút cuối cùng của Hood. Tổn thất của Anh tại eo biển Đan Mạch được trả thù ba ngày sau đó, khi Bismarck bị đánh chìm với hơn 2.000 người thiệt mạng, nhưng sự trả thù không mang Hood hay thủy thủ đoàn của nó trở lại.
Ba người sống sót
Ba người sống sót của tàu Hood — Ted Briggs, Bob Tilburn và Bill Dundas — trở nên nổi tiếng, và câu chuyện của họ là trái tim con người của trận đánh. Briggs, một thủy thủ thường, đang ở trên bệ la bàn khi vụ nổ xảy ra, và bị vụ nổ hất xuống nước. Tilburn, một thủy thủ lành nghề, đang ở trên boong trên, và bơi tới một chiếc bè. Dundas, một học viên sĩ quan, là người trẻ nhất trong ba người, và là người cuối cùng được vớt lên. Ba người được tàu khu trục HMS Electra cứu, hai giờ sau khi tàu chìm, và họ là những người duy nhất sống để mô tả những phút cuối cùng của Hood. Briggs, người sống tới năm 2008, trở thành chủ tịch Hiệp hội HMS Hood, và dành cả đời để kể câu chuyện về con tàu và thủy thủ đoàn của nó. Ba người sống sót được nhớ đến như những người mang ký ức về 1.415 đồng đội đã chết, và lời khai của họ là lý do chúng ta biết những gì đã xảy ra sáng ngày 24 tháng 5 năm 1941.
Tổn thất Đức
Tổn thất của Đức ngay tại eo biển Đan Mạch rất nhẹ: Bismarck bị hư hại, với vết rò rỉ dầu và ngập nước trong phòng nồi hơi, và Prinz Eugen không bị hư hại. Không thủy thủ Đức nào thiệt mạng trong chính trận đánh, dù thiệt hại của Bismarck sẽ gây tử vong ba ngày sau đó. Bismarck bị đánh chìm ngày 27 tháng 5 năm 1941, với hơn 2.000 người thiệt mạng, và chỉ 114 người sống sót. Prinz Eugen, vốn được tách khỏi Bismarck ngày 25 tháng 5 để tiếp tục chiến dịch một mình, sống sót qua chiến tranh: nó đầu hàng người Mỹ năm 1945, được dùng trong các vụ thử bom nguyên tử tại đảo san hô Bikini năm 1946, và chìm tại đó tháng 12 năm 1946. Tổn thất của Đức tại eo biển Đan Mạch, trong ngắn hạn, không đáng kể, nhưng trận đánh khiến Đức mất thiết giáp hạm mạnh nhất của mình, và cùng với nó, hy vọng thách thức sức mạnh biển Anh bằng tàu chiến mặt nước.
Sự kết thúc của tàu Bismarck
Sự kết thúc của Bismarck, ba ngày sau eo biển Đan Mạch, là hậu quả trực tiếp của thiệt hại mà nó phải chịu trong trận đánh. Vết rò rỉ dầu để lại vệt mà người Anh theo dõi, việc ngập nước làm giảm tốc độ của nó, và quả ngư lôi trúng ngày 26 tháng 5 làm kẹt bánh lái, khiến nó không thể lái và quay vòng trên Đại Tây Dương. Sáng ngày 27 tháng 5, các thiết giáp hạm Anh King George V và Rodney, cùng các tàu tuần dương Norfolk và Dorsetshire, bắt kịp nó và khai hỏa. Bismarck chống trả, nhưng nó không thể cơ động, và pháo của nó lần lượt bị dập tắt. Nó chìm khoảng 10:40, với cờ vẫn tung bay, và hơn 2.000 người chìm cùng nó. Người Anh, vốn đã mất tàu Hood ba ngày trước, đã trả thù, và hải quân Đức không bao giờ cử thêm thiết giáp hạm nào vào Đại Tây Dương nữa.
| Anh | Đức | |
|---|---|---|
| Chết | Hood: 1.415; Prince of Wales: 13 | Không ai trong chính trận đánh; Bismarck bị chìm ngày 27/5: hơn 2.000 người chết |
| Người sống sót | Hood: 3 | Bismarck: 114 (trong số hơn 2.200) |
| Tàu bị mất | Hood bị chìm | Bismarck bị chìm ngày 27/5/1941 |
| Tàu bị hư hại | Prince of Wales: trúng 7 phát | Bismarck: rò rỉ dầu, ngập nước |
9. Hậu quả
Sự kết thúc của tàu cướp biển mặt nước
Việc đánh chìm Bismarck ngày 27 tháng 5 năm 1941, ba ngày sau eo biển Đan Mạch, là sự kết thúc nỗ lực của Đức nhằm thách thức sức mạnh biển Anh bằng tàu chiến mặt nước. Sau Bismarck, quân Đức không bao giờ cử thêm thiết giáp hạm nào vào Đại Tây Dương nữa: Scharnhorst và Gneisenau bị giữ trong cảng, Tirpitz — tàu chị em của Bismarck — bị giữ tại Na Uy như một “hạm đội hiện hữu”, một mối đe dọa trói chân tàu Anh mà không bao giờ chiến đấu, và hải quân Đức chuyển sang tàu ngầm U-boat làm vũ khí chính. Do đó eo biển Đan Mạch là bước ngoặt trong cuộc chiến trên biển: nó chứng minh rằng thiết giáp hạm, với vai trò tàu cướp biển thương mại, quá dễ bị tổn thương để sử dụng, và tương lai của chiến tranh hải quân nằm ở tàu ngầm và tàu sân bay. Bismarck là thiết giáp hạm Đức cuối cùng chiến đấu tại Đại Tây Dương, và sự mất mát của nó là sự kết thúc của một kỷ nguyên.
Tàu Tirpitz và hạm đội hiện hữu
Tàu Tirpitz, tàu chị em của Bismarck, đã trải qua chiến tranh tại Na Uy, và câu chuyện của nó là phần kết của eo biển Đan Mạch. Quân Đức, sau khi mất Bismarck, không dám cử Tirpitz vào Đại Tây Dương, và họ giữ nó trong các vịnh hẹp Na Uy, nơi nó trói chân các thiết giáp hạm, tàu sân bay và máy bay Anh mà nếu không đã được dùng ở nơi khác. Người Anh, vốn sợ Tirpitz như họ đã sợ Bismarck, đã tấn công nó nhiều lần — bằng tàu ngầm mini, máy bay ném bom, máy bay trên tàu sân bay — và cuối cùng đánh chìm nó tháng 11 năm 1944, trong một cuộc đột kích của máy bay ném bom Lancaster. Tirpitz không bao giờ khai hỏa trong cơn giận dữ vào một chiến hạm Anh, và sự nghiệp của nó là minh chứng cho sức mạnh của một mối đe dọa: một con tàu không bao giờ chiến đấu đã trói chân cả một hạm đội. Eo biển Đan Mạch đã dạy quân Đức rằng một thiết giáp hạm tại Đại Tây Dương là một mục tiêu, và Tirpitz là bằng chứng cho thấy họ đã học được bài học.
10. Di sản & tưởng niệm
Ký ức về tàu Hood
Tàu Hood được nhớ đến tại Anh như tổn thất lớn nhất của cuộc chiến trên biển, và ký ức về nó được giữ sống động bởi Hiệp hội HMS Hood, bởi các đài tưởng niệm, và bởi chính xác tàu. Xác tàu Hood được tìm thấy dưới đáy biển năm 2001, bởi nhà thám hiểm Mỹ David Mearns, và nó nằm ở độ sâu 2.800 m, một ngôi mộ chiến tranh được pháp luật bảo vệ. Chuông của tàu Hood được trục vớt năm 2012 và hiện được trưng bày tại Bảo tàng Quốc gia Hải quân Hoàng gia ở Portsmouth, nơi nó được rung mỗi năm vào ngày 24 tháng 5, để tưởng nhớ 1.415 người đã chết. Tàu Hood cũng được nhớ đến trong cuộc tranh luận về sự mất mát của nó: câu hỏi liệu nó bị đánh chìm bởi điểm yếu trong thiết kế hay bởi vận rủi vẫn còn được tranh luận, và xác tàu, vốn đã được khảo sát chi tiết, đã cung cấp bằng chứng cho cả hai phía. Di sản của Hood rất đơn giản: nó là niềm tự hào của hải quân, và sự mất mát của nó là cái giá của việc cử một con tàu cũ chống lại một con tàu mới.
Xác tàu và chiếc chuông
Việc trục vớt chuông của tàu Hood năm 2012 là một thời khắc có ý nghĩa quốc gia tại Anh, và là đỉnh cao của một thập kỷ làm việc của Hiệp hội HMS Hood và David Mearns, nhà thám hiểm đã tìm thấy xác tàu. Chiếc chuông, vốn ở trên cầu tàu của Hood, được trục vớt từ đáy biển và bảo quản, và được khánh thành tại Portsmouth năm 2016, trong một buổi lễ có sự tham dự của gia đình những người đã chết. Chiếc chuông được rung mỗi năm vào ngày 24 tháng 5, và là lời nhắc nhở về 1.415 người đã chìm cùng tàu. Bản thân xác tàu, nằm thành hai phần chính dưới đáy biển, đã được khảo sát bằng phương tiện điều khiển từ xa, và các khảo sát cho thấy Hood gãy làm đôi, như những người sống sót đã mô tả, và thiệt hại phù hợp với một vụ nổ trong kho đạn phía sau. Xác tàu là một ngôi mộ chiến tranh, và nó được bảo vệ: không ai được phép quấy rầy nó, và những người đã chết ở đó được yên nghỉ.
11. Câu hỏi thường gặp
Trận eo biển Đan Mạch diễn ra khi nào?
Sáng ngày 24 tháng 5 năm 1941. Trận đánh kéo dài chưa đầy hai mươi phút, và HMS Hood chìm khoảng 06:00, tám phút sau khi khai hỏa.
Có bao nhiêu người chết trên tàu HMS Hood?
1.415 trong số thủy thủ đoàn 1.418 người thiệt mạng. Chỉ ba người sống sót: Ted Briggs, Bob Tilburn và Bill Dundas, được tàu khu trục HMS Electra vớt lên hai giờ sau đó.
Vì sao HMS Hood chìm nhanh đến vậy?
Một viên đạn từ Bismarck xuyên qua giáp boong mỏng của Hood và nổ trong một kho đạn phía sau, nơi chứa thuốc phóng cordite. Vụ nổ làm gãy tàu làm đôi, và nó chìm trong ba phút. Đường đi chính xác của viên đạn vẫn còn được tranh luận.
Điều gì xảy ra với Bismarck sau trận đánh?
Nó bị Prince of Wales làm hư hại, với vết rò rỉ dầu và ngập nước, và bị Hải quân Hoàng gia săn lùng và đánh chìm ngày 27 tháng 5 năm 1941, ba ngày sau đó, với hơn 2.000 người thiệt mạng. Chỉ 114 người trong thủy thủ đoàn sống sót.
Vì sao Hood được cử đi chống lại Bismarck?
Vì nó là con tàu tốt nhất mà người Anh có sẵn tháng 5 năm 1941. Prince of Wales vẫn đang chạy thử, và các thiết giáp hạm khác của Hạm đội Home ở nơi khác. Hood đã cũ và dễ bị tổn thương, nhưng nó là niềm tự hào của hải quân, và không ai tin rằng nó sẽ mất trong ba phút.
Xác tàu HMS Hood ở đâu?
Dưới đáy biển của eo biển Đan Mạch, ở độ sâu khoảng 2.800 m. Nó được tìm thấy năm 2001 bởi nhà thám hiểm David Mearns, và là một ngôi mộ chiến tranh được bảo vệ. Chuông của tàu được trục vớt năm 2012 và trưng bày tại Portsmouth.
12. Nguồn
-
Wikipedia, “Battle of the Denmark Strait” — ngày tháng, lực lượng, số liệu thương vong (1.415 người chết trên tàu Hood, 3 người sống sót), các chỉ huy và diễn biến trận đánh.
-
Ludovic Kennedy, Pursuit: The Sinking of the Bismarck (Collins, 1974) — tường thuật kinh điển về eo biển Đan Mạch và cuộc săn lùng Bismarck.
-
Encyclopædia Britannica, “Battle of the Denmark Strait” — bối cảnh, trận đánh và kết quả của nó.
-
Robert K. Massie, Castles of Steel: Britain, Germany, and the Winning of the Great War at Sea (Random House, 2003) — tàu tuần dương chiến đấu, tàu Hood và các bài học từ Jutland.
-
David Mearns, The Search for the Hood (unpublished survey reports, 2001) — việc phát hiện xác tàu và bằng chứng về cách tàu Hood chìm.
-
HMS Hood Association, “The Loss of HMS Hood” — ba người sống sót, chiếc chuông và các đài tưởng niệm.
Đọc thêm
-
John Roberts, The Battlecruiser Hood (Conway, 1982).
-
Angus Konstam, Hunt the Bismarck (Osprey, 2015).