Trận biển Philippines

1. Mở đầu

Trận biển Philippines diễn ra ngày 19–20 tháng 6 năm 1944, phía tây quần đảo Mariana ở Tây Thái Bình Dương, và là trận đánh tàu sân bay lớn nhất của Thế chiến II. Hạm đội 5 của Hoa Kỳ, dưới quyền Đô đốc Raymond Spruance, đang yểm trợ cuộc đổ bộ của Mỹ lên Saipan thì Hạm đội Liên hợp Nhật Bản, dưới quyền Đô đốc Jisaburo Ozawa, kéo tới tấn công, hy vọng phá hủy các tàu sân bay Mỹ và cứu quần đảo Mariana. Trận đánh hoàn toàn diễn ra bằng máy bay, hai hạm đội không bao giờ lọt vào tầm pháo của nhau, và nó kết thúc bằng một chiến thắng quyết định của Mỹ. Phi công Mỹ, bay từ mười lăm tàu sân bay, đã bắn rơi khoảng 600 máy bay Nhật Bản ngày 19 tháng 6, một ngày mà phi công Mỹ gọi là “Cuộc săn gà tây vĩ đại ở Marianas”, và tàu ngầm cùng máy bay Mỹ đánh chìm ba tàu sân bay Nhật Bản, trong đó có soái hạm Taiho và Shokaku. Tổn thất của Nhật Bản nặng nề tới mức Hải quân Đế quốc Nhật Bản không bao giờ khôi phục được sức mạnh không quân tàu sân bay, và trận đánh đánh dấu sự chấm dứt khả năng Nhật Bản thách thức Hoa Kỳ trên biển. Chiến thắng của Mỹ cũng giữ vững quần đảo Mariana, nơi máy bay ném bom Mỹ sau này sẽ bay tới chính Nhật Bản, và nó mở đường cho việc giải phóng Philippines và cuộc tiến quân cuối cùng tới Nhật Bản.

2. Thông tin chính

Ngày	19–20 tháng 6 năm 1944
Địa điểm	Biển Philippines, phía tây quần đảo Mariana
Kết quả	Mỹ thắng quyết định; sức mạnh không quân tàu sân bay Nhật Bản bị phá hủy
Chỉ huy Mỹ	Đô đốc Raymond Spruance (Hạm đội 5); Phó đô đốc Marc Mitscher (Lực lượng Đặc nhiệm 58)
Chỉ huy Nhật Bản	Đô đốc Jisaburo Ozawa (Hạm đội Cơ động)
Lực lượng Mỹ	15 tàu sân bay, khoảng 900 máy bay, 7 thiết giáp hạm, tàu hộ tống
Lực lượng Nhật Bản	9 tàu sân bay, khoảng 430 máy bay, 5 thiết giáp hạm, tàu hộ tống
Tổn thất Mỹ	Khoảng 130 máy bay; 1 thiết giáp hạm bị hư hại; khoảng 150 người chết
Tổn thất Nhật Bản	3 tàu sân bay bị đánh chìm, khoảng 600 máy bay bị mất, khoảng 2.000–3.000 người chết
Điểm đáng chú ý	“Cuộc săn gà tây vĩ đại ở Marianas” — khoảng 600 máy bay Nhật Bản bị bắn rơi ngày 19 tháng 6

3. Bối cảnh

Quần đảo Mariana và cuộc tiến quân tới Nhật Bản

Tới mùa hè năm 1944, Hoa Kỳ đã giành một loạt chiến thắng ở Thái Bình Dương, từ Midway năm 1942 tới các cuộc đổ bộ lên quần đảo Gilbert và Marshall năm 1943, và nay họ chuẩn bị xâm lược quần đảo Mariana, một chuỗi đảo cách Nhật Bản khoảng 2.000 km về phía nam. Quần đảo Mariana quan trọng vì chúng nằm trong tầm bay tới Nhật Bản của máy bay ném bom B-29 mới của Mỹ, vốn có thể bay từ Saipan, Tinian và Guam để ném bom các đảo chính Nhật Bản. Cuộc xâm lược Saipan, bắt đầu ngày 15 tháng 6 năm 1944, vì vậy là một bước then chốt trong cuộc tiến quân của Mỹ tới Nhật Bản, và người Nhật hiểu tầm quan trọng của nó. Bộ chỉ huy tối cao Nhật Bản quyết định đưa Hạm đội Liên hợp vào một trận đánh quyết định, hy vọng phá hủy các tàu sân bay Mỹ và cứu quần đảo Mariana, giống như họ từng hy vọng làm tại Midway hai năm trước đó. Kế hoạch của Nhật, mật danh Chiến dịch A-Go, yêu cầu Hạm đội Cơ động dưới quyền Ozawa khởi hành từ Philippines, tấn công các tàu sân bay Mỹ phía tây quần đảo Mariana, và dùng máy bay trên đất liền từ Guam và Rota để yểm trợ cuộc tấn công.

Kế hoạch của Nhật Bản: Chiến dịch A-Go

Chiến dịch A-Go dựa trên niềm tin của Nhật Bản rằng máy bay tàu sân bay của họ, bay từ tầm xa hơn máy bay Mỹ, có thể tấn công các tàu sân bay Mỹ trước khi người Mỹ tấn công họ. Các tàu sân bay Nhật được trang bị máy bay mới, đáng chú ý là tiêm kích A6M Zero và máy bay ném bom bổ nhào D4Y Judy, và chúng được máy bay trên đất liền từ quần đảo Mariana và Philippines yểm trợ. Kế hoạch của Nhật cũng dựa vào chiến thuật “đi và về”, trong đó máy bay Nhật sẽ bay tới Guam, tiếp nhiên liệu và nạp đạn, rồi bay tiếp để tấn công các tàu sân bay Mỹ, trong khi máy bay Mỹ, vốn có tầm bay ngắn hơn, sẽ phải quay về tàu sân bay của mình. Kế hoạch đầy tham vọng, nhưng nó dựa trên việc đánh giá quá cao sức mạnh không quân Nhật Bản và đánh giá thấp sức mạnh không quân Mỹ, và nó thất bại vì phi công Nhật thiếu kinh nghiệm và vì các tàu sân bay Mỹ có máy bay tốt hơn, radar tốt hơn và khả năng chỉ huy tiêm kích tốt hơn. Kế hoạch của Nhật, giống như kế hoạch tại Midway, phụ thuộc vào bất ngờ và kỹ năng của phi công, và cả hai đều không có mặt tháng 6 năm 1944.

Lực lượng tàu sân bay Mỹ

Lực lượng tàu sân bay Mỹ tại biển Philippines là Lực lượng Đặc nhiệm 58, dưới quyền Phó đô đốc Marc Mitscher, và là lực lượng hải quân mạnh nhất từng được tập hợp cho tới thời điểm đó. Lực lượng Đặc nhiệm 58 gồm mười lăm tàu sân bay, bảy thiết giáp hạm nhanh và nhiều tàu tuần dương cùng khu trục hạm, và mang theo khoảng 900 máy bay, trong đó có tiêm kích F6F Hellcat, máy bay ném bom bổ nhào SB2C Helldiver và máy bay ném bom ngư lôi TBF Avenger. Đặc biệt, Hellcat vượt trội Zero của Nhật về tốc độ, giáp và hỏa lực, và phi công Mỹ, những người được huấn luyện tại Hoa Kỳ và đã tích lũy kinh nghiệm chiến đấu, được chuẩn bị tốt hơn nhiều so với đối thủ Nhật Bản. Các tàu sân bay Mỹ cũng được trang bị radar, giúp họ phát hiện máy bay Nhật đang tới từ xa và chỉ huy tiêm kích chặn đánh, cùng trung tâm thông tin chiến đấu, nơi phối hợp phòng thủ hạm đội. Lực lượng Mỹ vì vậy không chỉ lớn hơn lực lượng Nhật Bản, mà còn được trang bị tốt hơn và huấn luyện tốt hơn, và sẵn sàng cho trận đánh mà Ozawa mang tới.

Địa hình: biển Philippines và quần đảo Mariana

Biển Philippines là một vùng biển lớn phía tây quần đảo Mariana, giáp Philippines ở phía tây, Nhật Bản ở phía bắc và quần đảo Mariana ở phía đông, và nó là nơi diễn ra trận đánh tàu sân bay lớn nhất của Thế chiến II. Bản thân quần đảo Mariana là một chuỗi đảo trải dài từ bắc xuống nam, trong đó Saipan, Tinian và Guam là lớn nhất và quan trọng nhất, và chúng là mục tiêu của cuộc xâm lược của Mỹ tháng 6 năm 1944. Hạm đội Nhật khởi hành từ Philippines, qua eo biển San Bernardino, vào biển Philippines, nơi họ hy vọng gặp hạm đội Mỹ phía tây quần đảo Mariana. Hạm đội Mỹ, vốn đang yểm trợ cuộc đổ bộ lên Saipan, đóng ở phía đông quần đảo Mariana, giữa các đảo và hạm đội Nhật, và trận đánh diễn ra trên biển khơi, xa đất liền, nơi mốc duy nhất là chính các đảo. Địa hình biển Philippines, với khoảng cách mênh mông và các đảo rải rác, khiến trận đánh trở thành phép thử về tầm bay, radar và khả năng tìm ra và tấn công một hạm đội địch trên biển.

Guam, Rota và sức mạnh không quân trên đất liền

Guam và Rota, hai đảo thuộc quần đảo Mariana, được người Nhật dùng làm căn cứ cho máy bay trên đất liền, vốn được cho là sẽ yểm trợ các tàu sân bay của Ozawa trong cuộc tấn công vào hạm đội Mỹ. Máy bay Nhật từ Guam bay ra gặp các tàu sân bay Mỹ, nhưng chúng bị tiêm kích Mỹ chặn đánh và bắn rơi, và các sân bay trên Guam bị máy bay tàu sân bay Mỹ ném bom, phá hủy nhiều máy bay Nhật trên mặt đất. Việc sử dụng sức mạnh không quân trên đất liền, vốn là phần then chốt trong kế hoạch của Nhật, thất bại vì máy bay Nhật kém hơn máy bay Mỹ và vì phi công của họ thiếu kinh nghiệm. Các đảo Guam và Rota, vì vậy, trở thành gánh nặng cho người Nhật thay vì tài sản, và việc mất chúng, khi quân Mỹ chiếm Guam tháng 7 năm 1944, loại bỏ các căn cứ không quân cuối cùng của Nhật tại quần đảo Mariana. Địa hình quần đảo Mariana, với các đảo có thể dùng như tàu sân bay không thể chìm, rất quan trọng, nhưng nó không đủ để cứu hạm đội Nhật.

Vấn đề tầm bay

Vấn đề tầm bay đóng vai trò trung tâm trong Trận biển Philippines, vì máy bay Nhật có tầm bay dài hơn máy bay Mỹ, và Ozawa hy vọng dùng lợi thế đó để tấn công các tàu sân bay Mỹ từ xa. Máy bay Nhật có thể bay khoảng 300 hải lý để tấn công rồi quay về tàu sân bay của mình, trong khi máy bay Mỹ có tầm bay ngắn hơn và sẽ phải bay xa hơn để tới được hạm đội Nhật. Trên thực tế, lợi thế tầm bay không giúp được người Nhật, vì tiêm kích Mỹ chặn đánh máy bay của họ trước khi chúng tới được các tàu sân bay, và vì phi công Nhật, vốn thiếu kinh nghiệm, không thể tìm ra hạm đội Mỹ hay dồn ép các cuộc tấn công của mình. Cuộc phản công của Mỹ ngày 20 tháng 6, ngược lại, được bay ở giới hạn tầm bay của Mỹ, và nó thành công dù nhiều máy bay hết nhiên liệu trên đường về. Vấn đề tầm bay, vì vậy, không mang tính quyết định, vì chất lượng phi công và máy bay quan trọng hơn tầm bay, và người Mỹ, vốn có phi công và máy bay tốt hơn, đã thắng trận đánh dù bất lợi về tầm bay.

4. Lực lượng đối đầu

Lực lượng Đặc nhiệm 58: Lực lượng tàu sân bay nhanh của Mỹ

Lực lượng Đặc nhiệm 58 được tổ chức thành bốn nhóm đặc nhiệm, mỗi nhóm tập trung quanh một cụm tàu sân bay và được thiết giáp hạm, tàu tuần dương và khu trục hạm yểm trợ. Các nhóm đặc nhiệm do các Chuẩn đô đốc Joseph Clark, Alfred Montgomery, William Harrill và Ralph Davison chỉ huy, và họ hoạt động cùng nhau dưới quyền Mitscher, người có mặt trên tàu sân bay Lexington. Bản thân các tàu sân bay là hỗn hợp tàu sân bay hạm đội lớn, như Essex, Lexington và Enterprise, cùng tàu sân bay hạng nhẹ, như Independence và Belleau Wood, và chúng mang tổng cộng khoảng 900 máy bay. Các thiết giáp hạm, trong đó có Iowa, New Jersey và Washington, cung cấp hỏa lực phòng không và bảo vệ các tàu sân bay khỏi tấn công mặt nước, trong khi tàu tuần dương và khu trục hạm tạo thành vòng bảo vệ quanh các tàu sân bay. Lực lượng Mỹ được tiếp tế tốt và tổ chức tốt, và nó đã ở trên biển nhiều tuần, yểm trợ cuộc đổ bộ lên Saipan và chuẩn bị cho cuộc tấn công của Nhật. Thủy thủ và phi công Mỹ tự tin, và họ biết mình có lợi thế về quân số, trang bị và huấn luyện.

Máy bay và phi công Mỹ

Máy bay Mỹ tại biển Philippines vượt trội máy bay Nhật ở hầu hết mọi mặt, và phi công Mỹ được huấn luyện tốt hơn nhiều. F6F Hellcat, chiếm phần lớn lực lượng tiêm kích Mỹ, nhanh hơn, vũ trang mạnh hơn và bọc giáp dày hơn so với A6M Zero của Nhật, và nó có thể leo cao hơn và bổ nhào nhanh hơn Zero trong không chiến. Máy bay ném bom bổ nhào và ném bom ngư lôi của Mỹ cũng vượt trội, và chúng do phi công được huấn luyện tại Hoa Kỳ và đã tích lũy kinh nghiệm trong các trận đánh trước đó ở Thái Bình Dương lái. Phi công Nhật, ngược lại, phần lớn là tân binh chỉ nhận được một phần nhỏ huấn luyện so với phi công Mỹ, và nhiều người trong số họ chưa từng bay chiến đấu. Sự chênh lệch huấn luyện là kết quả của tổn thất của Nhật tại Midway và quần đảo Solomon, nơi họ mất những phi công giỏi nhất, và của chương trình huấn luyện Mỹ, vốn đào tạo hàng nghìn phi công mới mỗi năm. Trận biển Philippines, vì vậy, không chỉ là trận đánh giữa tàu và máy bay, mà là trận đánh giữa các hệ thống huấn luyện, và hệ thống Mỹ đã thắng quyết định.

Hạm đội Cơ động Nhật Bản

Hạm đội Cơ động Nhật Bản dưới quyền Đô đốc Jisaburo Ozawa là lực lượng tàu sân bay lớn cuối cùng mà Nhật Bản có thể đưa ra biển, và nó gồm chín tàu sân bay, năm thiết giáp hạm và nhiều tàu tuần dương cùng khu trục hạm. Các tàu sân bay gồm Taiho, tàu sân bay mới nhất và lớn nhất của Nhật, Shokaku và Zuikaku, cựu binh của Trân Châu Cảng, cùng sáu tàu sân bay nhỏ hơn. Hạm đội mang theo khoảng 430 máy bay, ít hơn một nửa tổng số của Mỹ, và nhiều máy bay trong số đó do phi công thiếu kinh nghiệm lái. Ozawa là một tư lệnh có năng lực và thông minh, và ông hiểu điểm yếu của lực lượng mình, nhưng ông được lệnh tấn công, và ông đã làm vậy với quyết tâm. Kế hoạch của ông là dùng tầm bay xa hơn của máy bay mình để tấn công các tàu sân bay Mỹ từ xa, và dùng máy bay trên đất liền từ Guam để yểm trợ cuộc tấn công, nhưng kế hoạch thất bại vì tiêm kích Mỹ chặn đánh máy bay của ông trước khi chúng tới được các tàu sân bay, và vì tàu ngầm Mỹ đánh chìm hai tàu sân bay của ông ngay ngày đầu tiên. Hạm đội Cơ động là hy vọng cuối cùng của Hải quân Nhật Bản, và sự phá hủy của nó tại biển Philippines đánh dấu sự chấm dứt sức mạnh tàu sân bay của Nhật Bản.

Các chỉ huy

Đô đốc Raymond Spruance

Đô đốc Raymond Spruance chỉ huy Hạm đội 5 của Mỹ tại biển Philippines, và ông là một trong những đô đốc Mỹ thành công nhất của Thế chiến II. Spruance đã chỉ huy lực lượng Mỹ tại Trận Midway năm 1942, nơi ông giành chiến thắng quyết định, và ông nổi tiếng với phong cách bình tĩnh, có phương pháp và thận trọng, trái ngược với phong cách hung hăng hơn của Đô đốc William Halsey. Tại biển Philippines, quyết định của Spruance ở lại gần Saipan để bảo vệ cuộc đổ bộ, thay vì truy đuổi hạm đội Ozawa, kể từ đó vẫn được tranh luận. Một số nhà sử học cho rằng Spruance quá thận trọng và ông đã bỏ lỡ cơ hội phá hủy hoàn toàn hạm đội Nhật, trong khi những người khác cho rằng nhiệm vụ đầu tiên của ông là bảo vệ cuộc đổ bộ lên Saipan, và ông đã làm vậy thành công. Cách chỉ huy của Spruance tại biển Philippines cho thấy ưu tiên của ông: bảo vệ lực lượng đổ bộ lên trước, phá hủy hạm đội Nhật lên sau. Chiến thắng của ông hoàn toàn, dù nó có thể chưa hoàn toàn như lẽ ra.

Phó đô đốc Marc Mitscher

Phó đô đốc Marc Mitscher chỉ huy Lực lượng Đặc nhiệm 58 tại biển Philippines, và ông là sĩ quan trực tiếp chỉ huy trận đánh tàu sân bay. Mitscher là người tiên phong của không quân hải quân, và ông nổi tiếng với phong cách hung hăng và sáng tạo, trái ngược với sự thận trọng của Spruance. Quyết định của Mitscher tung cuộc phản công ngày 20 tháng 6, dù nó có nghĩa là nhiều máy bay của ông có thể không quay về, là một quyết định táo bạo, và nó hoàn tất chiến thắng của Mỹ. Mitscher cũng ra lệnh cho các tàu sân bay bật đèn đêm 20 tháng 6, để dẫn phi công quay về, một quyết định mạo hiểm tàu của ông nhưng cứu được nhiều phi công. Sự lãnh đạo của Mitscher tại biển Philippines được cấp trên khen ngợi, và ông tiếp tục chỉ huy lực lượng tàu sân bay tại Leyte Gulf và Okinawa. Cách chỉ huy của ông cho thấy một tư lệnh tàu sân bay phải sẵn sàng chấp nhận rủi ro, và sinh mạng phi công quan trọng như những con tàu họ bay từ đó.

Đô đốc Jisaburo Ozawa

Đô đốc Jisaburo Ozawa chỉ huy Hạm đội Cơ động Nhật Bản tại biển Philippines, và ông là một trong những đô đốc Nhật có năng lực nhất của Thế chiến II. Ozawa hiểu điểm yếu của lực lượng mình, và ông biết phi công của mình thiếu kinh nghiệm và máy bay của mình kém hơn máy bay Mỹ, nhưng ông được lệnh tấn công, và ông đã làm vậy với quyết tâm. Kế hoạch của Ozawa, vốn dựa vào tầm bay của máy bay và sự yểm trợ trên đất liền từ Guam, về lý thuyết là đúng đắn, nhưng trên thực tế nó thất bại vì tiêm kích Mỹ quá mạnh và vì phi công Nhật quá thiếu kinh nghiệm. Ozawa sống sót sau trận đánh, và ông tiếp tục chỉ huy lực lượng tàu sân bay mồi nhử tại Leyte Gulf, nơi tàu của ông bị đánh chìm. Cách chỉ huy của ông tại biển Philippines được khen ngợi vì lòng dũng cảm, dù trận đánh đã thua, và ông được nhớ tới như một tư lệnh đã làm tốt nhất có thể với một lực lượng đã định sẵn thất bại ngay từ đầu.

5. Diễn biến mở đầu

Ngày 19 tháng 6: Cuộc săn gà tây vĩ đại ở Marianas

Trận đánh bắt đầu ngày 19 tháng 6 năm 1944, khi Ozawa tung bốn đợt máy bay tàu sân bay tấn công hạm đội Mỹ, hy vọng áp đảo tuyến phòng thủ Mỹ. Đợt đầu tiên, khoảng 70 máy bay, bị radar Mỹ phát hiện từ xa, và tiêm kích Hellcat của Mỹ được chỉ huy chặn đánh. Hellcat bắn rơi hầu hết máy bay Nhật trước khi chúng tới được các tàu sân bay, và số ít lọt qua được bị hỏa lực phòng không từ tàu Mỹ bắn rơi. Đợt thứ hai, thứ ba và thứ tư gặp cùng số phận, và tới cuối ngày quân Mỹ đã bắn rơi khoảng 300 máy bay tàu sân bay Nhật, cộng thêm khoảng 100 máy bay trên đất liền từ Guam, đổi lấy tổn thất chỉ khoảng 30 máy bay Mỹ. Ngày hôm đó được gọi là “Cuộc săn gà tây vĩ đại ở Marianas”, vì phi công Mỹ mô tả máy bay Nhật như những mục tiêu dễ dàng, giống gà tây trong trường bắn. Phi công Nhật, vốn thiếu kinh nghiệm và bay máy bay kém hơn Hellcat, không phải đối thủ của tiêm kích Mỹ, và trận đánh trở thành một cuộc tàn sát một chiều trên không.

Tàu ngầm đánh chìm Taiho và Shokaku

Trong khi trận không chiến diễn ra ngày 19 tháng 6, tàu ngầm Mỹ cũng đóng vai trò quyết định, đánh chìm hai tàu sân bay lớn nhất của Nhật. Tàu ngầm Albacore, dưới quyền Hạm trưởng James Blanchard, phóng một loạt ngư lôi vào Taiho, soái hạm của Ozawa, và một quả trong số đó trúng tàu sân bay, gây cháy và thiệt hại mà đội kiểm soát hư hại của Nhật không thể khắc phục. Taiho, tàu sân bay mới nhất và tiên tiến nhất của Nhật, chìm vào buổi chiều, làm khoảng 1.650 người thiệt mạng. Cùng lúc đó, tàu ngầm Cavalla, dưới quyền Hạm trưởng Herman Kossler, phóng ngư lôi vào Shokaku, cựu binh của Trân Châu Cảng, và ba quả trong số đó trúng tàu sân bay, khiến nó chìm cùng khoảng 1.270 người thiệt mạng. Việc mất Taiho và Shokaku, hai tàu sân bay tốt nhất của Nhật, là một đòn nặng nề đối với Ozawa, và nó khiến hạm đội của ông chỉ còn bảy tàu sân bay, với ít máy bay hơn nhiều so với trước. Các cuộc tấn công của tàu ngầm cho thấy tầm quan trọng của tàu ngầm Mỹ trong chiến tranh Thái Bình Dương, và chúng là một phần then chốt trong chiến thắng của Mỹ tại biển Philippines.

6. Trận đánh chính

Ngày 20 tháng 6: Cuộc phản công của Mỹ

Ngày 20 tháng 6 năm 1944, sau khi các cuộc tấn công bằng máy bay của Nhật thất bại, Mitscher tung cuộc phản công vào hạm đội Nhật, gửi hơn 200 máy bay đi tìm và đánh chìm các tàu sân bay của Ozawa. Máy bay Mỹ bay tới giới hạn tầm bay của chúng, khoảng 300 hải lý, và chúng tìm thấy hạm đội Nhật vào cuối buổi chiều, ngay trước hoàng hôn. Phi công Mỹ tấn công các tàu sân bay Nhật, đánh chìm Hiyo và làm hư hại nhiều tàu khác, trong đó có Zuikaku và Chiyoda, đồng thời bắn rơi thêm khoảng 80 máy bay Nhật. Cuộc tấn công thành công, nhưng nó được thực hiện ở tầm xa tới mức nhiều máy bay Mỹ hết nhiên liệu trên đường về, và khoảng 80 chiếc trong số đó bị mất, dù hầu hết phi công của chúng được khu trục hạm và tàu ngầm Mỹ cứu. Quyết định tung cuộc tấn công của Mitscher, dù nó có nghĩa là nhiều máy bay của ông có thể không quay về, là một quyết định táo bạo, và nó được khen ngợi sau đó như một ví dụ về sự lãnh đạo hung hăng. Cuộc phản công ngày 20 tháng 6 hoàn tất chiến thắng của Mỹ, và hạm đội của Ozawa rút lui về Nhật Bản, sau khi mất ba tàu sân bay và hầu hết máy bay.

7. Bước ngoặt

Sự phá hủy sức mạnh không quân hải quân Nhật Bản

Bước ngoặt của Trận biển Philippines là trận không chiến ngày 19 tháng 6, khi quân Mỹ bắn rơi khoảng 600 máy bay Nhật và phá hủy các không đoàn tàu sân bay Nhật. Việc mất quá nhiều máy bay và phi công là không thể bù đắp đối với Nhật Bản, vì họ không có lực lượng dự bị phi công được huấn luyện để thay thế, và vì sản xuất máy bay của họ không thể theo kịp tổn thất. Hải quân Nhật đã mất những phi công giỏi nhất tại Midway và quần đảo Solomon, và những phi công chiến đấu tại biển Philippines là lính mới thiếu kinh nghiệm, không phải đối thủ của người Mỹ. Việc phá hủy sức mạnh không quân hải quân Nhật tại biển Philippines có nghĩa là Nhật Bản không còn có thể thách thức Hoa Kỳ trên biển, và các tàu sân bay còn lại của họ sẽ phải dùng làm mồi nhử, như tại Leyte Gulf bốn tháng sau đó. Trận đánh, vì vậy, không chỉ là chiến thắng chiến thuật của người Mỹ, mà là chiến thắng chiến lược chấm dứt khả năng Nhật Bản tiến hành chiến tranh tàu sân bay.

Việc mất Taiho và Shokaku

Việc mất Taiho và Shokaku ngày 19 tháng 6 cũng là một bước ngoặt, vì nó tước đi của Ozawa hai tàu sân bay tốt nhất của ông và cho thấy tàu ngầm Mỹ có thể đánh chìm ngay cả những tàu lớn nhất của Nhật. Taiho, tàu sân bay mới nhất của Nhật và được thiết kế để không thể chìm, bị mất vì một quả ngư lôi duy nhất và công tác kiểm soát hư hại kém, trong khi Shokaku, cựu binh của Trân Châu Cảng, bị mất vì ba quả ngư lôi từ Cavalla. Việc mất hai tàu sân bay làm giảm hạm đội của Ozawa và làm nản lòng thủy thủ của ông, và nó cho thấy Hải quân Nhật, vốn từng mạnh nhất Thái Bình Dương, nay dễ bị tổn thương trước tàu ngầm và máy bay Mỹ. Việc đánh chìm Taiho và Shokaku, cùng với việc mất quá nhiều máy bay, có nghĩa là hạm đội Nhật không thể phục hồi, và trận đánh đã thua trước khi cuộc phản công của Mỹ ngày 20 tháng 6 bắt đầu.

Việc giữ vững quần đảo Mariana

Việc giữ vững quần đảo Mariana là kết quả chiến lược của chiến thắng Mỹ tại biển Philippines, và nó là bước ngoặt trong chiến tranh Thái Bình Dương. Với hạm đội Nhật bị đánh bại và sức mạnh không quân Nhật bị phá hủy, các cuộc đổ bộ của Mỹ lên Saipan, Tinian và Guam có thể tiến hành mà không bị quấy rối từ biển, và các đảo bị chiếm vào mùa hè năm 1944. Từ quần đảo Mariana, máy bay ném bom B-29 của Mỹ có thể bay tới Nhật Bản, và việc ném bom các đảo chính Nhật Bản bắt đầu tháng 11 năm 1944. Quần đảo Mariana cũng cung cấp căn cứ cho cuộc tiến quân của Mỹ tới Philippines, vốn được giải phóng năm 1944–1945, và tới Okinawa cùng chính Nhật Bản. Trận biển Philippines, vì vậy, là bước ngoặt không chỉ trong chiến tranh hải quân mà trong toàn bộ chiến dịch Thái Bình Dương, vì nó giữ vững các căn cứ mà từ đó các cuộc tấn công cuối cùng vào Nhật Bản sẽ được tung ra. Các đảo cũng cho người Mỹ cảng biển, sân bay và căn cứ tiếp tế có thể yểm trợ các chiến dịch tiếp theo, và chúng loại bỏ các căn cứ Nhật cuối cùng mà từ đó máy bay có thể đe dọa hạm đội Mỹ ở trung tâm Thái Bình Dương.

8. Thương vong & tổn thất

Tổn thất của Mỹ

Tổn thất của Mỹ tại Trận biển Philippines nhẹ, đặc biệt khi so với tổn thất của Nhật, và chúng cho thấy sự vượt trội của huấn luyện, trang bị và chiến thuật Mỹ. Quân Mỹ mất khoảng 130 máy bay, phần lớn vào ngày 20 tháng 6, khi nhiều máy bay hết nhiên liệu trên đường về từ cuộc tấn công vào hạm đội Nhật, và khoảng 150 người thiệt mạng, bao gồm phi công và thủy thủ. Thiết giáp hạm South Dakota bị một quả bom làm hư hại, nhưng không tàu Mỹ nào bị đánh chìm, và các tàu sân bay, vốn là mục tiêu của cuộc tấn công Nhật, không hề hấn gì. Tổn thất nhẹ của Mỹ là minh chứng cho kỹ năng của phi công Mỹ và hiệu quả của radar cùng khả năng chỉ huy tiêm kích Mỹ, giúp người Mỹ chặn đánh máy bay Nhật trước khi chúng tới được các tàu sân bay. Chiến thắng của Mỹ vì vậy không chỉ quyết định mà còn tiết kiệm, và nó cho thấy Hoa Kỳ có thể thắng một trận đánh tàu sân bay mà không chịu tổn thất nặng nề.

Việc cứu phi công Mỹ

Việc cứu phi công Mỹ ngày 20 tháng 6 là một trong những nét đáng chú ý nhất của trận đánh, và nó cho thấy giá trị mà Hải quân Mỹ đặt vào phi công của mình. Khi Mitscher tung cuộc phản công ngày 20 tháng 6, ông biết nhiều máy bay của mình sẽ hết nhiên liệu trên đường về, và ông ra lệnh cho các tàu sân bay bật đèn, dù điều đó khiến chúng dễ bị tàu ngầm Nhật tấn công, để phi công quay về có thể tìm đường về nhà. Nhiều phi công đáp xuống biển, và họ được khu trục hạm và tàu ngầm Mỹ cứu, những đơn vị đã được bố trí để đón họ. Trong khoảng 80 máy bay bị mất ngày 20 tháng 6, hầu hết phi công của chúng được cứu, và chỉ một số ít thiệt mạng. Nỗ lực cứu hộ là lời tri ân tới lòng dũng cảm của thủy thủ khu trục hạm và sự lãnh đạo của Mitscher, người sẵn sàng mạo hiểm tàu của mình để cứu phi công.

Tổn thất của Nhật Bản

Tổn thất của Nhật Bản tại Trận biển Philippines thảm khốc, và chúng đánh dấu sự chấm dứt của Hải quân Đế quốc Nhật Bản như một lực lượng tàu sân bay hiệu quả. Quân Nhật mất ba tàu sân bay, Taiho, Shokaku và Hiyo, cùng khoảng 600 máy bay, bao gồm cả máy bay tàu sân bay lẫn máy bay trên đất liền từ Guam, và khoảng 2.000–3.000 người thiệt mạng, trong đó có nhiều sĩ quan và phi công dày dạn kinh nghiệm. Việc mất quá nhiều máy bay và phi công là không thể bù đắp, vì Nhật Bản không có chương trình huấn luyện nào có thể đào tạo lính mới nhanh chóng, và vì các nhà máy máy bay của họ không thể chế tạo đủ máy bay mới để thay thế những chiếc đã mất. Hải quân Nhật không bao giờ phục hồi sau biển Philippines, và các tàu sân bay còn lại của họ được dùng làm mồi nhử tại Leyte Gulf, nơi chúng bị đánh chìm mà không có máy bay. Trận đánh, vì vậy, là thảm họa đối với Nhật Bản, và nó đẩy nhanh sự kết thúc của cuộc chiến ở Thái Bình Dương. Việc mất phi công được huấn luyện đặc biệt gây thiệt hại, vì Nhật Bản không thể huấn luyện lính mới nhanh chóng, và các tàu sân bay còn sống sót bị bỏ lại mà không có phi công và máy bay cần thiết để chiến đấu một trận đánh lớn khác trên biển.

9. Hậu quả

Một chiến thắng quyết định của Mỹ

Kết quả của Trận biển Philippines là một chiến thắng quyết định của Mỹ, và nó chấm dứt khả năng Hải quân Nhật thách thức Hoa Kỳ trên biển. Quân Nhật mất ba tàu sân bay và khoảng 600 máy bay, và sức mạnh không quân tàu sân bay của họ bị phá hủy, trong khi quân Mỹ không mất tàu nào và chỉ mất khoảng 130 máy bay. Chiến thắng giữ vững quần đảo Mariana, nơi máy bay ném bom Mỹ sẽ bay tới Nhật Bản, và nó mở đường cho việc giải phóng Philippines và cuộc tiến quân cuối cùng tới Nhật Bản. Trận đánh cũng cho thấy sự vượt trội của học thuyết tàu sân bay Mỹ, với trọng tâm là radar, chỉ huy tiêm kích và sự phối hợp giữa tàu sân bay, thiết giáp hạm và tàu ngầm, so với học thuyết Nhật, vốn dựa vào kỹ năng của từng phi công và tầm bay của máy bay. Chiến thắng của Mỹ tại biển Philippines là một trong những chiến thắng hải quân trọn vẹn nhất của Thế chiến II, và nó đánh dấu thời điểm Hoa Kỳ giành quyền kiểm soát biển ở Thái Bình Dương.

Sự chấm dứt sức mạnh tàu sân bay Nhật Bản

Di sản của biển Philippines bao gồm sự chấm dứt sức mạnh tàu sân bay Nhật Bản, vốn không bao giờ được khôi phục sau tháng 6 năm 1944. Các tàu sân bay Nhật còn sống sót sau trận đánh, trong đó có Zuikaku, được dùng làm mồi nhử tại Trận Leyte Gulf tháng 10 năm 1944, nơi chúng bị đánh chìm mà không có máy bay, vì Nhật Bản không còn phi công để bay từ chúng. Hải quân Nhật, vốn từng mạnh nhất Thái Bình Dương, bị thu hẹp thành một hạm đội thiết giáp hạm và tàu tuần dương không thể hoạt động nếu không có yểm trợ trên không, và nó không thể ngăn chặn cuộc tiến quân của Mỹ tới Nhật Bản. Trận đánh, vì vậy, đánh dấu sự kết thúc của một kỷ nguyên trong chiến tranh hải quân, trong đó tàu sân bay đã thay thế thiết giáp hạm làm vũ khí chính trên biển, và nó cho thấy quốc gia nào có thể huấn luyện nhiều phi công nhất và chế tạo nhiều máy bay nhất sẽ thắng cuộc chiến trên biển. Di sản của biển Philippines vẫn được các nhà sử học hải quân nghiên cứu ngày nay, như một ví dụ về cách công nghệ, huấn luyện và học thuyết có thể quyết định một trận đánh.

10. Di sản & tưởng niệm

Quần đảo Mariana, vốn được giữ vững nhờ chiến thắng của Mỹ tại biển Philippines, trở thành căn cứ mà từ đó máy bay ném bom B-29 của Mỹ bay tới Nhật Bản, bắt đầu tháng 11 năm 1944. Việc ném bom Nhật Bản từ quần đảo Mariana là một phần lớn trong chiến lược của Mỹ buộc Nhật Bản đầu hàng, và nó lên tới đỉnh điểm với các vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki tháng 8 năm 1945. Trận biển Philippines, vì vậy, có mối liên hệ trực tiếp với sự kết thúc của cuộc chiến, vì nó giữ vững các căn cứ giúp việc ném bom Nhật Bản trở nên khả thi. Tuy nhiên, di sản của trận đánh không chỉ quân sự, mà còn về con người, vì việc ném bom Nhật Bản từ quần đảo Mariana gây ra đau khổ lớn cho dân thường Nhật, và quyết định ném bom các thành phố Nhật vẫn còn gây tranh cãi. Trận biển Philippines được nhớ tới như một chiến thắng hải quân, nhưng hệ quả của nó vượt xa biển cả, tới các thành phố của Nhật Bản và tới sự kết thúc của chính cuộc chiến.

11. Câu hỏi thường gặp

Trận biển Philippines diễn ra khi nào?

Trận đánh diễn ra ngày 19–20 tháng 6 năm 1944, phía tây quần đảo Mariana ở Tây Thái Bình Dương.

Vì sao nó được gọi là Cuộc săn gà tây vĩ đại ở Marianas?

Phi công Mỹ gọi ngày 19 tháng 6 là Cuộc săn gà tây vĩ đại ở Marianas vì họ bắn rơi khoảng 600 máy bay Nhật mà không gặp khó khăn gì, giống như gà tây trong trường bắn.

Có bao nhiêu tàu sân bay Nhật bị đánh chìm?

Ba tàu sân bay Nhật bị đánh chìm: Taiho và Shokaku ngày 19 tháng 6, do tàu ngầm Mỹ, và Hiyo ngày 20 tháng 6, do máy bay tàu sân bay Mỹ.

Quân Nhật mất bao nhiêu máy bay?

Quân Nhật mất khoảng 600 máy bay, bao gồm máy bay tàu sân bay và máy bay trên đất liền từ Guam, một tổn thất mà sức mạnh không quân hải quân của họ không bao giờ phục hồi.

Vì sao quân Nhật thua nặng nề như vậy?

Phi công Nhật là lính mới thiếu kinh nghiệm thay thế các cựu binh đã mất tại Midway và quần đảo Solomon, máy bay của họ kém hơn Hellcat của Mỹ, và radar cùng khả năng chỉ huy tiêm kích của Mỹ vượt trội hơn nhiều.

Kết quả chiến lược của trận đánh là gì?

Chiến thắng của Mỹ giữ vững quần đảo Mariana, nơi máy bay ném bom B-29 sẽ bay tới Nhật Bản, và nó chấm dứt khả năng Nhật Bản thách thức Hoa Kỳ trên biển.

12. Nguồn

• Bộ Tư lệnh Lịch sử và Di sản Hải quân Mỹ (US Naval History and Heritage Command), bộ sưu tập biển Philippines
• Samuel Eliot Morison, History of United States Naval Operations in World War II (Lịch sử các chiến dịch hải quân Hoa Kỳ trong Thế chiến II), Tập VIII (1953)
• Ian W. Toll, The Conquering Tide: War in the Pacific Islands, 1942–1944 (Làn sóng chinh phục: Chiến tranh tại các đảo Thái Bình Dương, 1942–1944) (2015)
• Bảo tàng Chiến tranh Hoàng gia (Imperial War Museum), bộ sưu tập Chiến tranh Thái Bình Dương
• Bảo tàng Quốc gia Thế chiến II (National WWII Museum), tài liệu biển Philippines
• John B. Lundstrom, The First Team and the Guadalcanal Campaign (Đội đầu tiên và Chiến dịch Guadalcanal) (1984)