Trận Makin
1. Mở đầu
Trận Makin diễn ra từ ngày 20 đến ngày 24 tháng 11 năm 1943, trên đảo san hô Makin thuộc quần đảo Gilbert ở trung tâm Thái Bình Dương, và là một phần của chiến dịch Mỹ chiếm quần đảo Gilbert, mật danh Chiến dịch Galvanic. Trong khi Thủy quân lục chiến Mỹ chiến đấu trong trận đánh đẫm máu giành Tarawa, cách đó khoảng 160 km về phía nam, Sư đoàn Bộ binh 27 của Lục quân Mỹ đổ bộ lên Makin, khi đó gọi là đảo Butaritari, để chiếm đảo san hô từ tay quân đồn trú Nhật Bản. Trận đánh giành Makin rất khác Tarawa: cuộc đổ bộ gặp ít kháng cự hơn, giao tranh diễn ra chậm hơn, và binh lính Mỹ tiến lên một cách có phương pháp qua hòn đảo hẹp, dùng xe tăng, pháo binh và yểm trợ trên không để vượt qua các điểm chốt Nhật Bản. Quân đồn trú Nhật, khoảng 800 người, chiến đấu ngoan cường từ hầm và chiến hào, nhưng họ bị áp đảo về quân số và hỏa lực, và tới ngày 24 tháng 11 hòn đảo được tuyên bố an toàn. Tổn thất của Mỹ khoảng 66 người chết và khoảng 200 người bị thương, con số thấp hơn nhiều so với Tarawa, nhưng trận đánh sau đó bị chỉ trích vì tốc độ tiến quân chậm và vì thành tích của Sư đoàn 27, tư lệnh của sư đoàn sau đó bị cách chức. Việc chiếm Makin, cùng với Tarawa, cho Hoa Kỳ các sân bay ở quần đảo Gilbert, từ đó họ có thể ném bom quần đảo Marshall và chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo của cuộc tiến quân tới Nhật Bản.
2. Thông tin chính
| Ngày | 20–24 tháng 11 năm 1943 |
| Địa điểm | Đảo san hô Makin (đảo Butaritari), quần đảo Gilbert, trung tâm Thái Bình Dương |
| Kết quả | Mỹ thắng; đảo san hô bị chiếm; sân bay được giữ vững |
| Chỉ huy Mỹ | Thiếu tướng Ralph C. Smith (Sư đoàn Bộ binh 27); Chuẩn đô đốc Richmond Kelly Turner (lực lượng hải quân) |
| Chỉ huy Nhật Bản | Thiếu úy hải quân Seizo Ishikawa (tư lệnh quân đồn trú) |
| Lực lượng Mỹ | Khoảng 6.400 người thuộc Sư đoàn Bộ binh 27, cùng yểm trợ hải quân và không quân |
| Lực lượng Nhật Bản | Khoảng 800 người, bao gồm bộ binh hải quân và lính lao động |
| Tổn thất Mỹ | Khoảng 66 người chết, khoảng 200 người bị thương |
| Tổn thất Nhật Bản | Khoảng 800 người chết hoặc bị bắt (gần như toàn bộ quân đồn trú) |
| Điểm đáng chú ý | Diễn ra cùng Trận Tarawa trong Chiến dịch Galvanic |
3. Bối cảnh
Chiến dịch Galvanic và quần đảo Gilbert
Chiến dịch Galvanic là kế hoạch của Mỹ chiếm quần đảo Gilbert tháng 11 năm 1943, bước đầu tiên trong cuộc tiến quân qua trung tâm Thái Bình Dương tới Nhật Bản. Quần đảo Gilbert, gồm Tarawa và Makin, quan trọng vì chúng nằm trong tầm tới quần đảo Marshall, mục tiêu tiếp theo, và vì chúng cung cấp sân bay để máy bay ném bom Mỹ yểm trợ cuộc tiến quân. Chiến dịch do Đô đốc Chester Nimitz chỉ huy, tư lệnh tối cao Hạm đội Thái Bình Dương, và Chuẩn đô đốc Richmond Kelly Turner, tư lệnh lực lượng đổ bộ. Kế hoạch yêu cầu Sư đoàn Thủy quân lục chiến 2 đổ bộ lên Tarawa, mục tiêu chính, và Sư đoàn Bộ binh 27 đổ bộ lên Makin, mục tiêu phụ được cho là dễ chiếm hơn. Hai cuộc đổ bộ diễn ra cùng ngày, 20 tháng 11 năm 1943, và được yểm trợ bởi hỏa lực hải quân, máy bay tàu sân bay và thiết giáp hạm. Chiến dịch là cuộc tấn công đổ bộ đầu tiên của Mỹ ở trung tâm Thái Bình Dương, và là phép thử cho học thuyết chiến tranh đảo mới mà Hoa Kỳ sẽ dùng trong phần còn lại của cuộc chiến.
Vì sao Makin được chọn
Makin được chọn làm mục tiêu vì nó có một sân bay mà quân Nhật đã xây trên đảo Butaritari, và vì việc chiếm nó sẽ cho người Mỹ một sân bay thứ hai ở quần đảo Gilbert, bên cạnh sân bay trên Tarawa. Sân bay tại Makin, dù nhỏ, có thể được tiêm kích và máy bay ném bom Mỹ dùng để yểm trợ cuộc tiến quân vào quần đảo Marshall, và việc chiếm nó sẽ tước đi của quân Nhật một căn cứ mà từ đó họ có thể tấn công hạm đội Mỹ. Makin cũng được cho là phòng thủ nhẹ, với quân đồn trú chỉ vài trăm người, và các nhà hoạch định Mỹ dự kiến nó sẽ thất thủ nhanh chóng, với ít thương vong. Bản thân hòn đảo là một đảo san hô hẹp, dài khoảng 15 km và chỉ rộng vài trăm mét ở một số nơi, với đầm phá một bên và biển khơi bên kia. Hình dạng hẹp của đảo khiến binh lính Mỹ, một khi đã đổ bộ, có thể tiến từ đầu này tới đầu kia, dọn sạch đảo trên đường đi, nhưng nó cũng có nghĩa là quân phòng thủ Nhật có thể xây điểm chốt ngang chiều rộng đảo và buộc người Mỹ phải tấn công trực diện.
Quân đồn trú Nhật Bản
Quân đồn trú Nhật trên Makin nhỏ, khoảng 800 người, và do Thiếu úy hải quân Seizo Ishikawa chỉ huy, một sĩ quan hải quân được cử tới đảo để xây dựng và phòng thủ sân bay. Quân đồn trú gồm khoảng 300 bộ binh hải quân, những binh sĩ được huấn luyện, và khoảng 500 lính lao động, những công nhân Triều Tiên và Nhật Bản được đưa tới đảo để xây sân bay và được phát súng trường cùng lệnh chiến đấu. Quân đồn trú không có xe tăng, ít vũ khí hạng nặng và không có yểm trợ trên không, và bị cô lập khỏi phần còn lại của lực lượng Nhật ở Thái Bình Dương, không có hy vọng tăng viện. Quân Nhật đã xây một loạt hầm, chiến hào và lô cốt khắp đảo, dùng san hô, gỗ và bê tông, và đặt pháo chống tăng cùng súng máy để bao quát các lối tiếp cận từ đầm phá. Quân đồn trú được lệnh chiến đấu tới chết, và hầu hết binh lính của họ đã làm vậy, giữ vị trí cho tới khi bị giết hoặc bị bắt. Quy mô nhỏ của quân đồn trú, và sự thiếu vũ khí hạng nặng, có nghĩa là người Mỹ có lợi thế lớn về quân số và hỏa lực, nhưng quân Nhật vẫn chiến đấu ngoan cường trong bốn ngày.
Địa hình: đảo san hô Makin và đảo Butaritari
Đảo san hô Makin là một đảo san hô vòng ở quần đảo Gilbert, trung tâm Thái Bình Dương, cách Tarawa khoảng 160 km về phía bắc, và đảo chính của nó, Butaritari, là một dải đất hẹp dài khoảng 15 km và chỉ rộng vài trăm mét ở một số nơi. Hòn đảo được bao quanh bởi đầm phá một bên và biển khơi bên kia, phủ đầy cây cọ, với một sân bay nhỏ ở đầu phía tây. Hình dạng hẹp của đảo khiến binh lính Mỹ, một khi đã đổ bộ, có thể tiến từ đầu này tới đầu kia, dọn sạch đảo trên đường đi, nhưng nó cũng có nghĩa là quân Nhật có thể xây phòng thủ ngang chiều rộng đảo và buộc người Mỹ phải tấn công trực diện. Đầm phá, vốn nông và bị rạn san hô cắt ngang, khiến cuộc đổ bộ khó khăn, vì xuồng đổ bộ không thể tới được bãi biển lúc thủy triều thấp, và người Mỹ phải lội qua nước để lên bờ. Địa hình Makin, vì vậy, định hình trận đánh, biến nó thành một cuộc tiến quân chậm chạp và có phương pháp qua một hòn đảo hẹp, thay vì một cuộc xung phong nhanh vào một mục tiêu nhỏ gọn như Tarawa.
Đầm phá, rạn san hô và sân bay
Đầm phá, rạn san hô và sân bay là ba nét chính của địa hình Makin, và mỗi nét đều đóng vai trò trong trận đánh. Đầm phá, ở phía tây hòn đảo, là khu vực đổ bộ, và nó nông, bị rạn san hô cắt ngang khiến xuồng đổ bộ không thể tới được bãi biển. Người Mỹ phải chuyển sang thuyền nhỏ hơn và lội vào bờ, một quá trình chậm chạp khiến họ phơi mình trước hỏa lực Nhật. Bản thân rạn san hô là một chướng ngại mà quân Nhật hy vọng sẽ ngăn chặn cuộc đổ bộ, nhưng người Mỹ đã vượt qua được, dù khó khăn. Sân bay, ở đầu phía tây hòn đảo, là mục tiêu chính, và nó được xây trên một khu đất san hô bằng phẳng đã được dọn sạch cây cọ. Sân bay được phòng thủ bởi hầm và chiến hào, và việc chiếm nó là bước ngoặt của trận đánh. Địa hình Makin, với đầm phá, rạn san hô và sân bay, là điển hình cho các đảo san hô ở trung tâm Thái Bình Dương, và những bài học rút ra ở đó được áp dụng trong các cuộc xâm lược sau này vào quần đảo Marshall và Mariana.
Quần đảo Gilbert và trung tâm Thái Bình Dương
Quần đảo Gilbert, trong đó Makin là một phần, là một chuỗi đảo san hô ở trung tâm Thái Bình Dương, cách Hawaii khoảng 2.000 km về phía tây nam, và chúng là mục tiêu đầu tiên trong cuộc tiến quân của Mỹ qua trung tâm Thái Bình Dương. Quần đảo Gilbert quan trọng vì chúng nằm trong tầm tới quần đảo Marshall, mục tiêu tiếp theo, và vì chúng cung cấp sân bay để máy bay ném bom Mỹ yểm trợ cuộc tiến quân. Việc chiếm quần đảo Gilbert, tại Tarawa và Makin, vì vậy là một bước chiến lược, không chỉ chiến thuật, và nó mở đường cho cuộc xâm lược quần đảo Marshall tháng 1 năm 1944. Địa hình trung tâm Thái Bình Dương, với các đảo san hô rải rác và khoảng cách mênh mông, khiến cuộc chiến ở đó trở thành cuộc chiến của các cuộc tấn công đổ bộ và trận đánh tàu sân bay, trong đó bên nào có thể phô trương sức mạnh qua đại dương sẽ thắng. Trận đánh giành Makin, dù nhỏ, là một phần của cuộc chiến lớn hơn đó, và kết quả của nó góp phần vào cuộc tiến quân của Mỹ tới Nhật Bản.
4. Lực lượng đối đầu
Sư đoàn Bộ binh 27 của Mỹ
Sư đoàn Bộ binh 27 của Mỹ, đơn vị đổ bộ lên Makin, là một sư đoàn Vệ binh Quốc gia từ New York, do Thiếu tướng Ralph C. Smith chỉ huy, và nó đã huấn luyện tại Hawaii cho cuộc xâm lược quần đảo Gilbert. Sư đoàn gồm ba trung đoàn bộ binh, Trung đoàn 105, 106 và 165, trong đó Trung đoàn 165, một trung đoàn có lịch sử lâu đời từ thời Nội chiến, được chọn để đổ bộ lên Makin. Trung đoàn 165 được xe tăng, pháo binh, công binh yểm trợ, cùng hỏa lực hải quân từ thiết giáp hạm và tàu tuần dương đi kèm lực lượng đổ bộ. Sư đoàn chưa từng chiến đấu, và nhiều binh lính của họ còn mới mẻ với trận mạc, nhưng họ được huấn luyện tốt và trang bị tốt, và họ có lợi thế hỏa lực áp đảo. Lực lượng đổ bộ khoảng 6.400 người, gấp tám lần quân đồn trú Nhật, và được máy bay tàu sân bay yểm trợ, những chiếc đã ném bom đảo trước và trong cuộc đổ bộ. Tuy nhiên, thành tích của Sư đoàn 27 tại Makin sau đó bị chỉ trích vì chậm chạp và thận trọng, và Smith sau đó bị cách chức sau trận đánh giành Saipan năm 1944.
Xe tăng, pháo binh và yểm trợ hải quân
Lực lượng Mỹ tại Makin được xe tăng, pháo binh và hỏa lực hải quân yểm trợ, mang lại lợi thế lớn trước quân đồn trú Nhật. Xe tăng, là xe tăng hạng nhẹ M3 Stuart, được đưa lên đảo và dùng để yểm trợ bộ binh khi họ tiến lên, bắn vào hầm và điểm chốt Nhật. Pháo binh, gồm lựu pháo 105mm, được đưa lên sau bộ binh và dùng để pháo kích các vị trí Nhật từ xa. Lực lượng hải quân, gồm thiết giáp hạm Mississippi cùng nhiều tàu tuần dương và khu trục hạm, pháo kích đảo trước cuộc đổ bộ và cung cấp hỏa lực yểm trợ trong trận đánh. Máy bay tàu sân bay, bay từ các tàu sân bay hộ tống đi kèm lực lượng, ném bom và bắn phá các vị trí Nhật, cung cấp yểm trợ trên không tầm gần cho bộ binh. Sự kết hợp giữa xe tăng, pháo binh, hỏa lực hải quân và yểm trợ trên không có nghĩa là người Mỹ có thể phá hủy các điểm chốt Nhật mà không phải tấn công chúng chỉ bằng bộ binh, và đó là một trong những lý do khiến thương vong của Mỹ tại Makin tương đối thấp.
Quân phòng thủ Nhật Bản
Quân phòng thủ Nhật trên Makin là một lực lượng nhỏ và bị cô lập, nhưng họ chiến đấu với quyết tâm và kỹ năng, dùng địa hình cùng các vị trí đã chuẩn bị sẵn để làm chậm bước tiến của Mỹ. Bộ binh hải quân, nòng cốt của quân đồn trú, là những binh sĩ được huấn luyện, từng chiến đấu ở Trung Quốc và dày dạn kinh nghiệm phòng thủ, trong khi lính lao động, dù huấn luyện kém hơn, vẫn chiến đấu dũng cảm khi được lệnh. Quân Nhật đã xây phòng thủ ngang chiều rộng đảo, với hầm và chiến hào khó nhìn thấy và khó tấn công, và đặt súng máy để bao quát các lối tiếp cận từ đầm phá. Quân Nhật cũng dùng lính bắn tỉa, ẩn trong cây cọ và bắn vào binh lính Mỹ khi họ tiến lên, và họ tung một cuộc phản công ban đêm trong đêm đầu tiên, bị đẩy lùi với tổn thất nặng nề. Quân đồn trú Nhật, dù bị áp đảo về quân số và hỏa lực, cầm cự bốn ngày, và chỉ bị tiêu diệt khi người Mỹ dùng xe tăng và pháo binh để hạ từng điểm chốt một cách có hệ thống.
Các chỉ huy
Thiếu tướng Ralph C. Smith
Thiếu tướng Ralph C. Smith chỉ huy Sư đoàn Bộ binh 27 tại Makin, và ông là một sĩ quan Lục quân dày dạn kinh nghiệm, từng phục vụ trong Thế chiến I và huấn luyện sư đoàn của mình tại Hawaii cho cuộc xâm lược quần đảo Gilbert. Smith là một tư lệnh cẩn thận và có phương pháp, và cách tiếp cận của ông tại Makin là tiến lên chậm rãi, dùng pháo binh và xe tăng để hạ các điểm chốt Nhật trước khi tấn công chúng bằng bộ binh. Cách tiếp cận của ông cứu được sinh mạng người Mỹ, nhưng nó bị Thủy quân lục chiến chỉ trích vì quá chậm, và lời chỉ trích sau đó góp phần khiến ông bị cách chức sau trận đánh giành Saipan năm 1944, khi Tướng Thủy quân lục chiến Holland Smith cách chức ông. Sự nghiệp của Ralph Smith bị tổn hại bởi tranh cãi, nhưng cách chỉ huy của ông tại Makin có thể biện hộ được, và sư đoàn của ông đã chiếm được đảo với thương vong tương đối ít. Câu chuyện của ông nhắc nhở về những khó khăn của chiến tranh liên minh và sự ganh đua giữa Lục quân và Thủy quân lục chiến ở Thái Bình Dương.
Chuẩn đô đốc Richmond Kelly Turner
Chuẩn đô đốc Richmond Kelly Turner chỉ huy lực lượng đổ bộ tại Makin và Tarawa, và ông là một trong những tư lệnh hải quân Mỹ quan trọng nhất trong chiến tranh Thái Bình Dương. Turner chịu trách nhiệm hoạch định và thực hiện các cuộc đổ bộ lên quần đảo Gilbert, và ông nổi tiếng với phong cách hung hăng và đòi hỏi cao, mang lại cho ông biệt danh “Turner Khủng khiếp”. Kế hoạch của Turner cho Chiến dịch Galvanic kỹ lưỡng, nhưng các cuộc đổ bộ bị phức tạp bởi rạn san hô và thiếu thông tin tình báo về phòng thủ Nhật, và tổn thất nặng nề tại Tarawa dẫn tới chỉ trích về kế hoạch của ông. Tại Makin, lực lượng của Turner cung cấp hỏa lực hải quân và yểm trợ trên không cho cuộc đổ bộ, và tàu của ông ở lại ngoài khơi đảo để yểm trợ binh lính khi họ tiến lên. Turner tiếp tục chỉ huy các lực lượng đổ bộ tại Saipan, Iwo Jima và Okinawa, và trở thành một trong những tư lệnh đổ bộ dày dạn kinh nghiệm nhất của cuộc chiến. Vai trò của ông tại Makin là một phần trong sự nghiệp dài mà ông giúp phát triển học thuyết chiến tranh đổ bộ.
Thiếu úy Seizo Ishikawa
Thiếu úy hải quân Seizo Ishikawa chỉ huy quân đồn trú Nhật trên Makin, và ông là một sĩ quan hải quân được cử tới đảo để xây dựng và phòng thủ sân bay. Ishikawa là một sĩ quan trẻ với ít kinh nghiệm chiến đấu, nhưng ông tổ chức phòng thủ đảo với kỹ năng, xây hầm và chiến hào ngang chiều rộng đảo và ra lệnh cho binh lính chiến đấu tới chết. Ishikawa thiệt mạng trong giao tranh, cùng với gần như toàn bộ quân đồn trú của mình, và cách chỉ huy của ông được các nhà sử học khen ngợi vì lòng dũng cảm, dù trận đánh đã thua ngay từ đầu. Quân đồn trú Nhật tại Makin, dù nhỏ, đã chiến đấu bốn ngày trước ưu thế áp đảo, và sự kháng cự của họ cho thấy quyết tâm của binh lính Nhật trong chiến tranh Thái Bình Dương. Tên của Ishikawa không nổi tiếng, nhưng cuộc phòng thủ Makin của ông là ví dụ về học thuyết Nhật chiến đấu tới người cuối cùng, vốn sẽ lặp lại trên nhiều đảo khác ở Thái Bình Dương.
5. Diễn biến mở đầu
Cuộc đổ bộ: 20 tháng 11 năm 1943
Cuộc đổ bộ lên Makin bắt đầu lúc rạng sáng ngày 20 tháng 11 năm 1943, khi binh lính Mỹ thuộc Trung đoàn Bộ binh 165 đổ bộ lên phía đầm phá của đảo Butaritari, được hỏa lực hải quân và máy bay tàu sân bay yểm trợ. Cuộc đổ bộ gặp hỏa lực súng máy và súng trường của Nhật, nhưng kháng cự nhẹ hơn tại Tarawa, và người Mỹ có thể lên bờ với thương vong tương đối ít. Những binh lính đầu tiên đổ bộ lên Bãi Đỏ, ở đầu phía tây hòn đảo, và họ tiến vào nội địa, chiếm các vị trí Nhật gần bãi biển rồi di chuyển về phía đông dọc đảo. Cuộc đổ bộ bị phức tạp bởi rạn san hô, khiến xuồng đổ bộ không thể tới được bãi biển lúc thủy triều thấp, và bởi chiều hẹp của đảo, khiến binh lính phải tiến lên thành một cột duy nhất. Tới cuối ngày đầu tiên, người Mỹ đã thiết lập đầu cầu và tiến khoảng hai km vào nội địa, nhưng họ chưa chiếm được sân bay, mục tiêu chính, và quân Nhật vẫn giữ các vị trí vững chắc xa hơn về phía đông.
Đêm đầu tiên và cuộc phản công của Nhật
Trong đêm đầu tiên, quân Nhật tung cuộc phản công vào đầu cầu Mỹ, nhằm đẩy người Mỹ trở lại biển. Cuộc tấn công do khoảng 200 binh lính Nhật thực hiện, những người tiến qua bóng tối và tấn công các vị trí Mỹ bằng súng trường, lựu đạn và lưỡi lê. Cuộc tấn công bị bộ binh Mỹ đẩy lùi, được pháo binh và súng máy yểm trợ, và quân Nhật chịu tổn thất nặng nề, nhiều người trong số họ thiệt mạng trong giao tranh. Cuộc phản công là cuộc tấn công lớn duy nhất của Nhật trong trận đánh, và thất bại của nó có nghĩa là quân Nhật sẽ phải chiến đấu phòng thủ trong phần còn lại của chiến dịch, giữ hầm và chiến hào khi người Mỹ tiến chậm rãi về phía đông. Đêm đầu tiên cũng cho người Mỹ thấy quân Nhật sẽ chiến đấu tới chết, và trận đánh sẽ không kết thúc nhanh chóng, dù quân đồn trú nhỏ.
6. Trận đánh chính
Cuộc tiến quân qua đảo: 21–24 tháng 11
Cuộc tiến quân qua đảo tiếp tục từ ngày 21 đến ngày 24 tháng 11, khi binh lính Mỹ di chuyển về phía đông, dọn sạch đảo từng điểm chốt một. Cuộc tiến quân chậm chạp, vì quân Nhật đã xây hầm ngang chiều rộng đảo, và mỗi hầm phải được tấn công bằng xe tăng, pháo binh và bộ binh, một quá trình tốn thời gian và khiến người Mỹ phơi mình trước hỏa lực bắn tỉa và súng máy. Người Mỹ dùng xe tăng bắn vào hầm ở cự ly gần, và công binh dùng thuốc nổ phá hủy những hầm không thể chiếm bằng xung phong trực tiếp. Sân bay, mục tiêu chính, bị chiếm ngày 22 tháng 11, và người Mỹ tiếp tục tiến về phía đông, dọn sạch phần còn lại của đảo. Tới ngày 24 tháng 11, hòn đảo được tuyên bố an toàn, dù những binh lính Nhật lẻ tẻ tiếp tục ẩn trong cây cọ và bắn tỉa binh lính Mỹ thêm vài ngày nữa. Trận đánh kéo dài bốn ngày, và nó khiến người Mỹ mất 66 người chết và khoảng 200 người bị thương, con số thấp hơn nhiều so với Tarawa, nơi Thủy quân lục chiến mất hơn 1.000 người chết trong ba ngày.
7. Bước ngoặt
Việc chiếm sân bay
Bước ngoặt của Trận Makin đến ngày 22 tháng 11, khi người Mỹ chiếm sân bay trên đảo Butaritari, vì sân bay là mục tiêu chính của chiến dịch và việc chiếm nó có nghĩa là trận đánh thực tế đã thắng. Sân bay do quân Nhật xây ở đầu phía tây hòn đảo, và nó được phòng thủ bởi hầm và chiến hào mà người Mỹ phải dọn sạch trước khi sử dụng. Một khi sân bay bị chiếm, người Mỹ có thể đưa máy bay của mình vào, và quân Nhật, vốn đã mất vị trí phòng thủ chính, buộc phải rút lui về phía đông, nơi họ dần bị tiêu diệt. Việc chiếm sân bay cũng có nghĩa là người Mỹ đã đạt được mục tiêu chiến lược, đó là giữ vững một sân bay ở quần đảo Gilbert để yểm trợ cuộc tiến quân vào quần đảo Marshall. Trận đánh tiếp tục thêm hai ngày nữa, nhưng sau khi sân bay thất thủ, kết quả không còn nghi ngờ, và binh lính Nhật còn lại bị cô lập và áp đảo về quân số.
Tốc độ tiến quân chậm chạp
Tốc độ tiến quân chậm chạp của Mỹ tại Makin trở thành bước ngoặt theo một nghĩa khác, vì nó dẫn tới chỉ trích nhắm vào Sư đoàn 27 và tư lệnh của sư đoàn, Tướng Smith, và nó đặt ra câu hỏi về thành tích của binh lính Lục quân trong các chiến dịch đổ bộ. Thủy quân lục chiến, những người đã chiến đấu tại Tarawa, tiến nhanh và hung hăng, dù với cái giá đắt, trong khi binh lính Lục quân tại Makin tiến chậm rãi và thận trọng, dùng pháo binh và xe tăng để hạ từng điểm chốt trước khi tiến lên. Sự khác biệt về tốc độ một phần do tình huống khác nhau — Tarawa là một hòn đảo nhỏ nơi Thủy quân lục chiến phải tấn công nhanh chóng, trong khi Makin là một hòn đảo dài nơi Lục quân có thể tiến lên có phương pháp — nhưng nó cũng do học thuyết khác nhau của hai quân chủng. Lời chỉ trích nhắm vào Sư đoàn 27 tại Makin sau này góp phần khiến Smith bị cách chức sau Saipan, và nó trở thành một phần của sự ganh đua lâu dài giữa Lục quân và Thủy quân lục chiến trong chiến tranh Thái Bình Dương.
Thất bại của cuộc phản công Nhật
Thất bại của cuộc phản công Nhật trong đêm đầu tiên cũng là một bước ngoặt, vì nó có nghĩa là quân Nhật đã dùng hết lực lượng dự bị duy nhất của mình và họ sẽ phải chiến đấu phòng thủ trong phần còn lại của chiến dịch. Cuộc phản công, do khoảng 200 người thực hiện, bị đẩy lùi với tổn thất nặng nề, và những người Nhật sống sót rút về hầm và chiến hào, nơi họ dần bị xe tăng và pháo binh Mỹ tiêu diệt. Thất bại của cuộc phản công cho thấy quân Nhật, dù dũng cảm, bị áp đảo về quân số và hỏa lực, và họ không thể hy vọng đẩy người Mỹ trở lại biển. Trận đánh, vì vậy, trở thành một cuộc tiến quân chậm chạp và có phương pháp của người Mỹ, và quân Nhật chỉ có thể trì hoãn điều không thể tránh khỏi, chứ không ngăn chặn được nó. Bước ngoặt tại Makin không phải là một khoảnh khắc kịch tính, mà là nhận thức chậm rãi rằng hòn đảo sẽ thất thủ, và câu hỏi duy nhất là mất bao lâu và tốn bao nhiêu sinh mạng.
8. Thương vong & tổn thất
Tổn thất của Mỹ
Tổn thất của Mỹ tại Makin khoảng 66 người chết và khoảng 200 người bị thương, con số thấp hơn nhiều so với Tarawa, nơi Thủy quân lục chiến mất hơn 1.000 người chết, và nó phản ánh bản chất khác nhau của hai trận đánh. Tổn thất thấp của Mỹ tại Makin là nhờ hỏa lực áp đảo mà người Mỹ huy động, quy mô nhỏ của quân đồn trú Nhật, và chiến thuật thận trọng của Sư đoàn 27, vốn dùng xe tăng và pháo binh để hạ các điểm chốt Nhật trước khi tấn công chúng bằng bộ binh. Tuy nhiên, tổn thất vẫn đáng kể đối với gia đình những người đã chết, và chúng bao gồm binh lính thuộc Trung đoàn Bộ binh 165, một trung đoàn có lịch sử lâu dài và đáng tự hào. Người Mỹ chết tại Makin được chôn cất tại Hoa Kỳ, và tên của họ được ghi trong hồ sơ của Sư đoàn 27. Con số thương vong thấp tại Makin đôi khi được dùng để cho rằng trận đánh dễ dàng, nhưng những người đã chiến đấu ở đó đối mặt với hỏa lực bắn tỉa, hỏa lực súng máy và nguy hiểm từ hầm Nhật, và lòng dũng cảm của họ không nên bị đánh giá thấp.
Lời chỉ trích nhắm vào Sư đoàn 27
Lời chỉ trích nhắm vào Sư đoàn 27 sau Makin tập trung vào tốc độ tiến quân chậm chạp và số người được dùng để chiếm một hòn đảo chỉ do khoảng 800 quân Nhật phòng thủ. Thủy quân lục chiến, những người đã chiếm Tarawa trong ba ngày với cái giá đắt, cho rằng Lục quân quá thận trọng và mất quá lâu để chiếm Makin, trong khi Lục quân cho rằng cách tiếp cận có phương pháp của mình đã cứu sinh mạng và đạt được mục tiêu với ít thương vong. Cuộc tranh luận trở thành một phần của sự ganh đua rộng hơn giữa Lục quân và Thủy quân lục chiến, và nó được khơi lại sau trận đánh giành Saipan năm 1944, khi Tướng Smith bị Tướng Thủy quân lục chiến Holland Smith cách chức. Lời chỉ trích nhắm vào Sư đoàn 27 tại Makin, vì vậy, có những hệ quả kéo dài vượt ra ngoài bản thân trận đánh, và nó ảnh hưởng tới cách các chiến dịch của Lục quân và Thủy quân lục chiến được tổ chức trong phần còn lại của cuộc chiến.
Tổn thất của Nhật Bản
Tổn thất của Nhật tại Makin gần như toàn bộ, với khoảng 800 người chết hoặc bị bắt, trong tổng số quân đồn trú khoảng 800 người, và chỉ một số ít tù binh bị bắt. Quân đồn trú Nhật chiến đấu tới chết, như họ được lệnh, và hầu hết binh lính của họ thiệt mạng trong hầm và chiến hào, hoặc trong cuộc phản công đêm đầu tiên. Số ít người Nhật sống sót bị bắt làm tù binh, và họ cung cấp thông tin tình báo có giá trị về phòng thủ Nhật tại quần đảo Gilbert và Marshall. Việc mất toàn bộ quân đồn trú là điển hình cho phòng thủ đảo của Nhật trong chiến tranh Thái Bình Dương, nơi quân đồn trú được lệnh chiến đấu tới người cuối cùng và nơi ít tù binh bị bắt. Tổn thất của Nhật tại Makin, dù nhỏ về số lượng tuyệt đối, vẫn đáng kể vì chúng loại bỏ một sân bay Nhật khỏi quần đảo Gilbert và vì chúng cho thấy quân Nhật không thể giữ một hòn đảo bị cô lập trước một cuộc tấn công đổ bộ của Mỹ.
9. Hậu quả
Việc chiếm quần đảo Gilbert
Kết quả của Trận Makin là một chiến thắng của Mỹ, và cùng với chiến thắng tại Tarawa, nó giữ vững quần đảo Gilbert cho Hoa Kỳ. Việc chiếm quần đảo Gilbert cho người Mỹ các sân bay để ném bom quần đảo Marshall, và nó cung cấp căn cứ cho giai đoạn tiếp theo của cuộc tiến quân, cuộc xâm lược Kwajalein và Eniwetok tháng 1 và tháng 2 năm 1944. Chiến thắng tại Makin cũng cho thấy học thuyết đổ bộ của Mỹ, vốn được phát triển trong những năm giữa hai cuộc chiến và thử nghiệm tại Guadalcanal và Tarawa, có thể phát huy tác dụng, dù thành tích của Sư đoàn 27 bị chỉ trích. Trận đánh là một bước trên đường tới Nhật Bản, và kết quả của nó, dù ít kịch tính hơn Tarawa, là một phần quan trọng trong cuộc tiến quân của Mỹ qua Thái Bình Dương. Quần đảo Gilbert vẫn nằm trong tay Mỹ trong phần còn lại của cuộc chiến, và chúng được dùng làm căn cứ ném bom quần đảo Marshall và huấn luyện binh lính cho các cuộc xâm lược sau này.
Bài học cho các cuộc đổ bộ sau này
Di sản của Makin bao gồm những bài học rút ra cho các cuộc đổ bộ sau này ở Thái Bình Dương, đáng chú ý là nhu cầu có thông tin tình báo tốt hơn về rạn san hô và thủy triều, nhu cầu yểm trợ hỏa lực hải quân hiệu quả hơn, và nhu cầu phối hợp chặt chẽ hơn giữa Lục quân và Thủy quân lục chiến. Cuộc đổ bộ tại Makin, giống như cuộc đổ bộ tại Tarawa, bị phức tạp bởi rạn san hô, khiến xuồng đổ bộ không thể tới được bãi biển, và người Mỹ học được rằng họ cần dùng xe lội nước đổ bộ, gọi là LVT, để vượt qua rạn san hô. Tốc độ tiến quân chậm chạp tại Makin cũng dẫn tới tranh luận về chiến thuật, một số người ủng hộ cách tiếp cận hung hăng hơn và những người khác ủng hộ cách tiếp cận có phương pháp giúp cứu sinh mạng. Những bài học của Makin được áp dụng trong các cuộc xâm lược sau này vào quần đảo Marshall, Mariana và Okinawa, nơi binh lính Mỹ dùng xe tăng, pháo binh và yểm trợ trên không để hạ các điểm chốt Nhật một cách có hệ thống. Trận đánh, vì vậy, dù nhỏ, đã góp phần vào sự phát triển của học thuyết đổ bộ Mỹ.
10. Di sản & tưởng niệm
Makin ngày nay được nhớ tới như một phần của Chiến dịch Galvanic, và như trận đánh song hành với Tarawa, dù nó ít nổi tiếng hơn Tarawa vì ít tốn kém và ít kịch tính hơn. Trận đánh được tưởng niệm tại Hoa Kỳ bởi Hiệp hội Sư đoàn Bộ binh 27, và bởi gia đình những người đã chiến đấu ở đó, và nó được các nhà sử học quân sự nghiên cứu như một ví dụ về chiến dịch đổ bộ của Lục quân ở Thái Bình Dương. Đảo Butaritari, nay thuộc Cộng hòa Kiribati, ít du khách tới thăm, nhưng sân bay của nó, vốn do quân Nhật xây và người Mỹ sử dụng, vẫn còn đó, và tàn tích hầm Nhật cùng xuồng đổ bộ Mỹ vẫn có thể nhìn thấy. Trận đánh giành Makin nhắc nhở rằng không phải mọi trận đánh ở Thái Bình Dương đều nổi tiếng như Tarawa hay Iwo Jima, nhưng mỗi trận đều góp phần vào chiến thắng của Mỹ và tốn những sinh mạng không nên bị lãng quên. Du khách ngày nay vẫn đi bộ trên chiến trường, đọc tên trên các đài tưởng niệm, nghiên cứu mặt đất nơi giao tranh diễn ra, và tưởng nhớ những người lính từ nhiều quốc gia đã chiến đấu và ngã xuống cùng nhau.
11. Câu hỏi thường gặp
Trận Makin diễn ra khi nào?
Trận đánh diễn ra từ ngày 20 đến ngày 24 tháng 11 năm 1943, trên đảo san hô Makin thuộc quần đảo Gilbert.
Makin có phải là một phần của cùng chiến dịch với Tarawa không?
Có. Cả hai cuộc đổ bộ đều là một phần của Chiến dịch Galvanic, cuộc xâm lược quần đảo Gilbert của Mỹ. Tarawa là mục tiêu chính và Makin là mục tiêu phụ.
Có bao nhiêu người Mỹ thiệt mạng tại Makin?
Khoảng 66 người Mỹ thiệt mạng và khoảng 200 người bị thương, ít hơn nhiều so với Tarawa, nơi hơn 1.000 Thủy quân lục chiến thiệt mạng.
Vì sao Sư đoàn 27 bị chỉ trích sau Makin?
Sư đoàn bị chỉ trích vì tiến quân chậm chạp và thận trọng, mất bốn ngày để chiếm một hòn đảo chỉ do khoảng 800 quân Nhật phòng thủ, dù cách tiếp cận có phương pháp của họ giữ thương vong ở mức thấp.
Điều gì xảy ra với quân đồn trú Nhật?
Gần như toàn bộ quân đồn trú khoảng 800 người thiệt mạng hoặc bị bắt, chỉ một số ít tù binh bị bắt, phù hợp với học thuyết Nhật chiến đấu tới chết.
Vì sao Makin quan trọng?
Sân bay của nó cho người Mỹ một căn cứ ở quần đảo Gilbert để yểm trợ cuộc tiến quân vào quần đảo Marshall, bước tiếp theo tới Nhật Bản.
12. Nguồn
- Bộ Tư lệnh Lịch sử và Di sản Hải quân Mỹ (US Naval History and Heritage Command), bộ sưu tập quần đảo Gilbert
- Samuel Eliot Morison, History of United States Naval Operations in World War II (Lịch sử các chiến dịch hải quân Hoa Kỳ trong Thế chiến II), Tập VII (1951)
- Hiệp hội Sư đoàn Bộ binh 27, lịch sử Makin
- Bảo tàng Quốc gia Thế chiến II (National WWII Museum), tài liệu Tarawa và Makin
- Joseph H. Alexander, Utmost Savagery: The Three Days of Tarawa (Sự tàn bạo tột cùng: Ba ngày ở Tarawa) (1995)
- Bảo tàng Chiến tranh Hoàng gia (Imperial War Museum), bộ sưu tập Chiến tranh Thái Bình Dương