Tàu ngầm U-boat Type VII
Tàu ngầm U-boat Type VII là tàu ngầm tiêu chuẩn của Hải quân Đức (Kriegsmarine) trong Thế chiến II, và là loại tàu ngầm được đóng nhiều nhất trong lịch sử. Khoảng 703 chiếc Type VII đã hoàn thành từ năm 1936 tới năm 1945, thuộc các biến thể VIIA, VIIB, VIIC, VIIC/41, VIID và VIIF, và chúng tạo thành xương sống của cuộc chiến tàu ngầm ở Đại Tây Dương. Type VII là tàu ngầm cỡ trung, đi biển xa, được thiết kế cho hoạt động ở Biển Bắc và phía tây Đại Tây Dương, với tầm hoạt động khoảng 6.500 hải lý trên mặt nước và thủy thủ đoàn khoảng 44 tới 52 người. Nó đủ nhanh để bám theo đoàn tàu vận tải trên mặt nước, đủ lặng để tránh tàu hộ tống khi lặn, và được trang bị năm ống phóng ngư lôi cùng một pháo boong. Type VII đã đánh chìm tàu Đồng minh nhiều hơn bất kỳ loại tàu ngầm nào khác trong lịch sử, nhưng nó cũng chịu tổn thất nặng nề nhất: khoảng 80% số tàu bị mất, và khoảng 30.000 thủy thủ tàu ngầm Đức đã hy sinh, phần lớn trên các tàu Type VII. Câu chuyện của Type VII cũng là câu chuyện của chính Trận chiến Đại Tây Dương.
1. Thông tin chính
| Lớp/Loại | Tàu ngầm U-boat Type VII (các biến thể VIIA, VIIB, VIIC, VIIC/41, VIID, VIIF) |
| Hạ thủy | Chiếc đầu tiên, U-27, hạ thủy năm 1936 |
| Nhập biên chế | 1936–1945 |
| Lượng giãn nước | Khoảng 626 tấn nổi và 745 tấn lặn (VIIA); khoảng 769 tấn nổi và 871 tấn lặn (VIIC) |
| Chiều dài | 64,5 mét (VIIA); 67,1 mét (VIIC) |
| Tốc độ | Khoảng 17,7 hải lý/giờ nổi; khoảng 7,6 hải lý/giờ lặn (VIIC) |
| Thủy thủ đoàn | 44–52 sĩ quan và thủy thủ |
| Vũ khí | 5 ống phóng ngư lôi (4 mũi, 1 đuôi); 11–14 ngư lôi; 1 pháo boong 88 mm; 1 pháo phòng không 20 mm |
| Máy bay | Không có |
| Số phận | Khoảng 703 chiếc được đóng; khoảng 80% bị mất; một vài chiếc được bảo tồn |
2. Nguồn gốc & phát triển
Từ Type I tới Type VII
Type VII được phát triển từ Type I, một tàu ngầm lớn đi biển xa mà chỉ có hai chiếc được đóng vào giữa thập niên 1930. Hải quân Đức cần một tàu ngầm nhỏ hơn, rẻ hơn, có thể đóng với số lượng lớn, và Type VII là đáp án: một tàu ngầm cỡ trung có thể hoạt động ở Đại Tây Dương, lặn nhanh, và mang đủ ngư lôi để đánh chìm một đoàn tàu vận tải. Thiết kế dựa trên tàu ngầm Phần Lan Vesikko, vốn được đóng bí mật tại Đức trong thập niên 1930, khi Đức bị cấm đóng tàu ngầm theo Hiệp ước Versailles. Chiếc Type VII đầu tiên, U-27, được đặt lườn năm 1935 và nhập biên chế năm 1936, và việc sản xuất tiếp tục suốt chiến tranh, với các tàu được đóng tại các xưởng tàu ở Kiel, Hamburg, Bremen và Danzig. Type VII là chiếc tàu mà Đô đốc Karl Dönitz, tư lệnh lực lượng tàu ngầm, xây dựng chiến thuật bầy sói quanh nó, và là chiếc tàu đưa cuộc chiến tàu ngầm lên tới đỉnh cao năm 1942 rồi tới thất bại năm 1943.
3. Thiết kế
Vỏ tàu và bố cục
Type VII là tàu ngầm vỏ đơn, với vỏ chịu áp lực mang thủy thủ đoàn và máy móc, và các két yên ngựa hai bên mạn chứa nhiên liệu và dằn. Vỏ chịu áp lực được chia thành sáu khoang: khoang ngư lôi mũi, khu ở của thủy thủ phía trước, phòng điều khiển, khu ở của sĩ quan, phòng máy, và khoang ngư lôi đuôi. Tàu rất chật chội, thủy thủ đoàn ngủ trên giường tầng dùng chung theo ca, và ít chỗ cho hàng dự trữ hay nước ngọt. Tháp chỉ huy, với cầu tàu và kính tiềm vọng, là trung tâm của tàu khi tác chiến, và thuyền trưởng chỉ huy tấn công từ tháp, dùng kính tiềm vọng để ngắm bắn ngư lôi. Thiết kế của tàu là một sự thỏa hiệp: nó đủ nhỏ để đóng nhanh và rẻ, đủ lớn để hoạt động ở Đại Tây Dương, và đủ nhanh để bám theo đoàn tàu vận tải, nhưng nó không thoải mái, và tầm hoạt động hạn chế so với Type IX lớn hơn.
4. Thông số kỹ thuật
Hỏa lực
Type VII mang năm ống phóng ngư lôi, bốn ống ở mũi và một ống ở đuôi, cùng 11 tới 14 ngư lôi tùy biến thể. Ngư lôi là vũ khí chính, và tàu có thể phóng một loạt bốn quả từ mũi, nạp lại, rồi phóng tiếp. Ống đuôi dùng để bắn một phát chia tay vào tàu hộ tống đang truy đuổi, hoặc để tấn công một con tàu phía sau. Tàu còn mang một pháo boong 88 mm, gắn phía trước tháp chỉ huy, dùng để đánh chìm tàu nhỏ và kết liễu tàu đã hư hại, tiết kiệm ngư lôi cho mục tiêu lớn hơn. Pháo boong hiệu quả trong giai đoạn đầu chiến tranh, khi tàu Đồng minh chưa có vũ khí, nhưng tới năm 1942, hầu hết tàu buôn đều mang pháo riêng, và pháo boong trở nên quá nguy hiểm để dùng. Tàu còn mang thủy lôi, có thể thả từ ống phóng ngư lôi, và được dùng để rải mìn ngoài các cảng Anh. Cuối chiến tranh, pháo boong bị tháo khỏi nhiều tàu để giảm trọng lượng và lực cản, và các tàu chỉ dựa vào ngư lôi.
Về phòng không, Type VII mang một pháo phòng không 20 mm, gắn trên bệ tháp chỉ huy, và cuối chiến tranh thêm một pháo 20 mm thứ hai và một pháo 37 mm. Các khẩu pháo là phương án cuối cùng, vì một tàu ngầm giao chiến với máy bay trên mặt nước có khả năng bị đánh chìm, và chiến thuật chuẩn là lặn xuống. Năm 1943, hải quân Đức thử chiến thuật mới, trang bị cho một số tàu hỏa lực phòng không mạnh và ra lệnh ở lại mặt nước chiến đấu, nhưng chiến thuật thất bại: máy bay Đồng minh quá đông và vũ trang quá mạnh, và các tàu ở lại mặt nước để chiến đấu đều bị đánh chìm. Pháo phòng không hữu ích hơn khi đối phó máy bay đơn lẻ trong giai đoạn đầu chiến tranh, và đôi khi được dùng để bắn rơi máy bay tuần tra đã phát hiện ra tàu. Tới năm 1944, hầu hết tàu Type VII đã tháo pháo boong và dựa vào ống thở (snorkel) cùng việc lặn để thoát thân, còn pháo phòng không chỉ giữ lại cho trường hợp khẩn cấp.
Kích thước & cơ động
Chiếc Type VIIC, biến thể đại diện của họ tàu này, dài 67,1 mét, rộng 6,2 mét và mớn nước 4,7 mét. Lượng giãn nước nổi của nó khoảng 769 tấn, và lượng giãn nước lặn khoảng 871 tấn. Tốc độ nổi của nó khoảng 17,7 hải lý/giờ, và tốc độ lặn khoảng 7,6 hải lý/giờ. Tầm hoạt động của nó khoảng 8.500 hải lý ở tốc độ 10 hải lý/giờ trên mặt nước, và khoảng 80 hải lý ở tốc độ 4 hải lý/giờ khi lặn. Thủy thủ đoàn của nó gồm 44 tới 52 sĩ quan và thủy thủ, bao gồm thuyền trưởng, sĩ quan, hạ sĩ quan và thủy thủ. Tàu mang 14 ngư lôi, hoặc 26 thủy lôi thay cho ngư lôi, và dung tích nhiên liệu khoảng 114 tấn. Chiếc VIIA đời đầu nhỏ hơn, dài 64,5 mét và 626 tấn nổi, với tầm hoạt động khoảng 6.200 hải lý, còn VIIB ở mức trung gian, dài 66,5 mét và 753 tấn nổi. Các số liệu khác nhau giữa các nguồn vì tàu được cải tiến trong quá trình sản xuất, và vì lượng giãn nước được tính trong các điều kiện tải trọng khác nhau.
Động cơ & khả năng lặn
Type VII được vận hành trên mặt nước bằng hai động cơ diesel, công suất khoảng 2.800 tới 3.200 mã lực, và khi lặn bằng hai động cơ điện, công suất khoảng 750 mã lực. Tốc độ nổi của nó khoảng 17 tới 17,7 hải lý/giờ, và tốc độ lặn khoảng 7,6 hải lý/giờ, dù nó chỉ duy trì được tốc độ đó trong thời gian ngắn trước khi ắc quy cạn. Tầm hoạt động của nó khoảng 6.500 hải lý ở tốc độ 12 hải lý/giờ trên mặt nước, và khoảng 80 hải lý ở tốc độ 4 hải lý/giờ khi lặn. Tàu có thể lặn trong khoảng 25 giây, nhanh hơn Type IX lớn hơn, và tốc độ đó là vấn đề sống còn khi máy bay xuất hiện. Độ sâu thử nghiệm của nó khoảng 220 mét, dù các tàu thường bị ép lặn sâu hơn trong trường hợp khẩn cấp, còn VIIC/41, với vỏ tàu chắc hơn, có thể lặn tới khoảng 250 mét.
Cảm biến & thiết bị
Type VII mang các cảm biến tàu ngầm tiêu chuẩn của Đức thời kỳ đó: thiết bị nghe nhóm Gruppenhorchgerät để nghe thụ động, và bộ sonar chủ động để đo khoảng cách. Kính tiềm vọng của nó gồm kính tiềm vọng tấn công, để ngắm bắn ngư lôi, và kính tiềm vọng quan sát, để quan sát chung. Thiết bị vô tuyến của nó gồm máy phát và máy thu để liên lạc tầm xa với sở chỉ huy, và máy dò radar Metox, cảnh báo radar của Đồng minh. Cuối chiến tranh, các tàu được trang bị ống thở (snorkel), một ống hô hấp cho phép động cơ diesel chạy khi lặn ở độ sâu kính tiềm vọng, và radar FuMO 29 để tìm kiếm mặt nước. Điều khiển hỏa lực ngư lôi của tàu là thủ công, thuyền trưởng tính toán nghiệm bắn từ kính tiềm vọng, và ngư lôi là các loại tiêu chuẩn G7a chạy hơi nước và G7e chạy điện, với tầm bắn khoảng 5.000 mét ở tốc độ cao. Thiết bị của tàu được cải tiến suốt chiến tranh, nhưng không bao giờ sánh được radar và sonar của các tàu hộ tống Đồng minh.
5. Các biến thể
Họ Type VII phát triển suốt chiến tranh, khi hải quân bổ sung nhiên liệu, ngư lôi và thiết bị. VIIA, 10 chiếc, là thiết kế gốc, với lượng giãn nước khoảng 626 tấn nổi và 11 ngư lôi. VIIB, 24 chiếc, dài hơn, mang nhiều nhiên liệu hơn và tầm hoạt động xa hơn, và mang 14 ngư lôi. VIIC, 568 chiếc, là biến thể chính thời chiến, với vỏ tàu hơi lớn hơn, nhiều nhiên liệu hơn và 14 ngư lôi, và nó được trình bày trong một bài riêng vì là lớp tàu ngầm đông nhất trong lịch sử. VIIC/41, 91 chiếc, có vỏ chịu áp lực chắc hơn và độ sâu thử nghiệm lớn hơn. VIID, 6 chiếc, là biến thể rải mìn, với năm giếng mìn phía sau tháp chỉ huy, và VIIF, 4 chiếc, là tàu tiếp tế ngư lôi, mang ngư lôi dự phòng cho các tàu ngầm khác trên biển. Tổng cộng, khoảng 703 chiếc Type VII đã được đóng, nhiều hơn bất kỳ loại tàu ngầm nào khác, và cả họ tàu này đã đánh chìm khoảng 14 triệu tấn tàu Đồng minh.
6. Tham chiến
Thời kỳ hoàng kim
Lịch sử phục vụ của Type VII cũng là lịch sử của cuộc chiến tàu ngầm. Trong năm đầu chiến tranh, các tàu Type VII đánh chìm số lượng lớn tàu Đồng minh, thường hoạt động đơn lẻ, ngoài bờ biển Anh và ở phía tây Đại Tây Dương. Giai đoạn từ tháng 7 năm 1940 tới đầu năm 1941, được gọi là Thời kỳ hoàng kim (Happy Time), là đỉnh cao của cuộc chiến tàu ngầm, khi các tàu Type VII, do các thuyền trưởng ách như Günther Prien, Otto Kretschmer và Joachim Schepke chỉ huy, đánh chìm hàng trăm nghìn tấn tàu. U-47 của Prien đánh chìm thiết giáp hạm Royal Oak tại Scapa Flow vào tháng 10 năm 1939, một chiến công khiến ông thành anh hùng ở Đức, còn U-99 của Kretschmer đánh chìm 44 tàu trong vài tháng, dùng chiến thuật tấn công trên mặt nước vào ban đêm, bên trong đoàn tàu. Thời kỳ hoàng kim kết thúc khi Anh đưa ra hệ thống đoàn tàu vận tải, các nhóm hộ tống và radar, và tổn thất tàu ngầm bắt đầu tăng.
Bầy sói và Trận chiến Đại Tây Dương
Từ năm 1941 trở đi, các tàu Type VII hoạt động theo bầy sói, các nhóm 10 tới 20 tàu được chỉ huy qua vô tuyến tới đoàn tàu vận tải và cùng tấn công vào ban đêm, trên mặt nước. Chiến thuật bầy sói là sáng kiến của Đô đốc Dönitz, và nó tàn khốc năm 1942, khi các tàu Type VII đánh chìm hơn 6 triệu tấn tàu Đồng minh, tổng số cao nhất của chiến tranh. Các tàu hoạt động từ các căn cứ ở Pháp, tại Brest, Lorient và Saint-Nazaire, giúp chúng tiếp cận trực tiếp Đại Tây Dương, và được hỗ trợ bởi các tàu tiếp tế Milchkuh, tiếp nhiên liệu và nạp đạn cho chúng trên biển. Chiến thuật bầy sói đạt đỉnh đầu năm 1943, khi các đoàn tàu vận tải bị ép tới mức kiệt quệ, nhưng vào tháng 5 năm 1943, được gọi là Tháng Năm Đen (Black May), Đồng minh đánh chìm 43 tàu ngầm trong một tháng, và Dönitz rút tàu của mình khỏi Đại Tây Dương. Type VII không bao giờ lấy lại được ưu thế, và phần còn lại của chiến tranh là một trận chiến thua dần.
U-47 và tàu Royal Oak
U-47, một tàu Type VIIB dưới quyền Günther Prien, thực hiện một trong những vụ tấn công tàu ngầm nổi tiếng nhất của chiến tranh. Đêm 13–14 tháng 10 năm 1939, Prien đưa U-47 vào Scapa Flow, căn cứ chính của Hạm đội Home của Anh, qua một khe hở trong hệ thống phòng thủ mà ông đã nghiên cứu từ ảnh chụp. Bên trong khu neo đậu, ông thấy thiết giáp hạm Royal Oak đang thả neo, và phóng ngư lôi đánh chìm nó, giết chết 833 thủy thủ. Prien thoát ra qua cùng khe hở, trở về Đức như một anh hùng, nơi ông được trao Huân chương Hiệp sĩ (Knight’s Cross) và được Hitler vinh danh. Vụ tấn công là thắng lợi tuyên truyền cho Đức, và là cú sốc với Anh, vốn tin rằng Scapa Flow là bất khả xâm phạm. Prien hy sinh tháng 3 năm 1941, khi U-47 bị khu trục hạm HMS Wolverine đánh chìm, nhưng vụ tấn công Royal Oak vẫn là hành động đơn lẻ nổi tiếng nhất của một tàu Type VII.
U-99 và Otto Kretschmer
U-99, một tàu Type VIIB dưới quyền Otto Kretschmer, là tàu ngầm thành công nhất của chiến tranh tính theo tấn tàu đánh chìm. Kretschmer, được gọi là “Otto Lặng lẽ” (Silent Otto) vì hiếm khi dùng vô tuyến, đã đánh chìm 44 tàu với tổng cộng khoảng 266.000 tấn trong tám chuyến tuần tra, dùng chiến thuật tấn công trên mặt nước vào ban đêm, bên trong đoàn tàu, nơi tàu hộ tống không thể nhìn thấy ông. Chiến thuật của Kretschmer là bắn một ngư lôi duy nhất vào mỗi tàu, để tiết kiệm ngư lôi và tránh bị phát hiện, và ông trở thành chỉ huy tàu ngầm được tặng thưởng nhiều nhất của chiến tranh. Tháng 3 năm 1941, U-99 bị khu trục hạm HMS Walker đánh chìm, và Kretschmer bị bắt, sống phần còn lại của chiến tranh như tù binh ở Canada. Việc ông bị bắt, cùng với việc các tàu của Prien và Schepke bị đánh chìm trong cùng tháng, đánh dấu sự kết thúc của thế hệ thuyền trưởng ách tàu ngầm đầu tiên, và mở đầu giai đoạn mới của chiến tranh, trong đó Đồng minh nắm ưu thế.
Tổn thất ở Đại Tây Dương
Hầu hết tàu Type VII đều bị mất trong tác chiến. Trong khoảng 703 tàu được đóng, khoảng 575 tàu bị đánh chìm, và khoảng 30.000 thủy thủ tàu ngầm Đức hy sinh, tỉ lệ thương vong khoảng 75%, cao nhất trong các quân chủng của chiến tranh. Tổn thất nặng nề nhất vào năm 1943 và 1944, khi máy bay Đồng minh, với radar và đèn Leigh, có thể tìm và đánh chìm tàu ngầm trên mặt nước vào ban đêm, và các nhóm tàu sân bay hộ tống săn lùng chúng khắp Đại Tây Dương. Type VII, vốn được thiết kế cho cuộc chiến mà nó có thể hoạt động trên mặt nước, dễ bị máy bay tấn công, và tốc độ lặn chậm khiến nó trở thành con mồi dễ dàng cho tàu hộ tống. Một số tàu mất do tai nạn, thủy lôi và hỏa lực đồng đội, nhưng phần lớn bị máy bay, khu trục hạm và tàu sân bay hộ tống đánh chìm. Những chuyến tuần tra Type VII cuối cùng, năm 1945, tới bờ biển Anh và Đại Tây Dương, và những tàu ra khơi thường không trở về. Chiến tranh kết thúc khi Type VII đã lỗi thời, bị Type XXI vượt qua.
7. Điểm mạnh
Type VII có nhiều điểm mạnh khiến nó trở thành xương sống của cuộc chiến tàu ngầm. Nó đủ nhanh trên mặt nước — khoảng 17,7 hải lý/giờ — để bám theo đoàn tàu vận tải và triển khai chiến thuật bầy sói vào ban đêm. Nó lặn nhanh, chỉ khoảng 25 giây, nhanh hơn Type IX lớn hơn, và tốc độ lặn đó thường quyết định sống còn khi máy bay xuất hiện. Nó đủ nhỏ và rẻ để đóng với số lượng lớn: khoảng 703 chiếc, nhiều hơn bất kỳ loại tàu ngầm nào khác, cho phép Đức duy trì hàng chục tàu trên biển cùng lúc. Hỏa lực của nó — năm ống phóng ngư lôi và 11 tới 14 ngư lôi — đủ để đánh chìm nhiều tàu trong một chuyến tuần tra, và pháo boong 88 mm giúp tiết kiệm ngư lôi trong giai đoạn đầu chiến tranh. Cuối cùng, thiết kế cân bằng giữa kích thước, tốc độ và vũ khí khiến nó phù hợp hoàn hảo với chiến thuật bầy sói của Dönitz, và cả họ tàu đã đánh chìm khoảng 14 triệu tấn tàu Đồng minh.
8. Điểm yếu
Điểm yếu lớn nhất của Type VII là nó thực chất là một tàu mặt nước có thể lặn, chứ không phải tàu ngầm thực thụ: nó phụ thuộc vào mặt nước để đạt tốc độ và nạp ắc quy, và tốc độ lặn chỉ khoảng 7,6 hải lý/giờ, duy trì được rất ngắn trước khi ắc quy cạn. Điều đó khiến nó dễ bị tổn thương trước máy bay trang bị radar và đèn Leigh, cũng như trước các tàu hộ tống có sonar. Tầm hoạt động của nó hạn chế so với Type IX lớn hơn — khoảng 6.500 hải lý ở tốc độ 12 hải lý/giờ — nên nó chỉ phù hợp với Bắc Đại Tây Dương và phía tây Đại Tây Dương, không thể tuần tra xa như ngoài khơi châu Mỹ hay Ấn Độ Dương. Tàu rất chật chội, thủy thủ đoàn sống trong điều kiện khắc nghiệt, ảnh hưởng tới sức bền trong các chuyến tuần tra dài. Thiết bị của nó — sonar, radar và điều khiển hỏa lực thủ công — không bao giờ sánh được radar và sonar của tàu hộ tống Đồng minh. Tới năm 1943, các biện pháp đối phó của Đồng minh đã khai thác triệt để những điểm yếu này, và Type VII không thể hoạt động ở Đại Tây Dương mà không bị phát hiện và đánh chìm.
9. Bên sử dụng & di sản
Những chiếc còn sót lại & bảo tồn
Chỉ một số ít tàu Type VII sống sót qua chiến tranh. U-995, một tàu Type VIIC/41, được bảo tồn tại Laboe, Đức, như một tàu bảo tàng, còn U-505, một tàu Type IXC, được bảo tồn ở Chicago. U-48, tàu Type VIIB thành công nhất, đã bị đánh đắm cuối chiến tranh, và hầu hết tàu còn sống sót bị chia cho Đồng minh rồi tháo dỡ hoặc dùng để thử nghiệm. Di sản của Type VII được bảo tồn ở U-995, nơi hàng trăm nghìn người thăm mỗi năm, và trong hồ sơ của cuộc chiến tàu ngầm, cho thấy Type VII là chiếc tàu đưa cuộc chiến lên tới đỉnh cao và tới thất bại. Thiết kế của nó, sự thỏa hiệp giữa kích thước, tốc độ và chi phí, đã đặt khuôn mẫu cho tàu ngầm sau chiến tranh, và chiến thuật bầy sói của nó ảnh hưởng tới học thuyết tàu ngầm trong nhiều thập kỷ.
Chiếc tàu ngầm định hình trận chiến
Type VII đã định hình Trận chiến Đại Tây Dương, và vẫn là loại tàu ngầm nổi tiếng nhất của Thế chiến II. Thiết kế của nó, cân bằng giữa kích thước, tốc độ và vũ khí, đặt tiêu chuẩn cho tàu ngầm cỡ trung, và chiến thuật bầy sói của nó, dùng chỉ huy qua vô tuyến để tập trung tàu vào đoàn tàu vận tải, là cách đánh trận mới trên biển. Type VII cũng cho thấy giới hạn của tàu ngầm: nó là tàu mặt nước có thể lặn, không phải tàu ngầm thực thụ, và nó phụ thuộc vào mặt nước để đạt tốc độ và nạp ắc quy. Các biện pháp đối phó của Đồng minh — radar, sonar, tàu sân bay hộ tống và máy bay tầm xa — đã khai thác sự phụ thuộc đó, và tới năm 1943, Type VII không thể hoạt động ở Đại Tây Dương mà không bị phát hiện và đánh chìm. Bài học được hải quân Đức rút ra, khi thay Type VII bằng Type XXI, chiếc tàu được thiết kế để ở dưới nước, và được các hải quân sau chiến tranh rút ra, khi đóng những tàu ngầm thực thụ có thể hoạt động dưới nước trong nhiều tuần.
Ký ức và cuộc chiến tàu ngầm
Type VII được nhớ ở Đức như chiếc tàu gánh vác cuộc chiến tàu ngầm, và ở Anh và Mỹ như chiếc tàu đe dọa bỏ đói nước Anh tới mức đầu hàng. Đài tưởng niệm tàu ngầm tại Laboe, nơi U-995 được bảo tồn, tưởng niệm 30.000 thủy thủ tàu ngầm Đức đã hy sinh, phần lớn trên tàu Type VII, còn các đài tưởng niệm ở Anh tưởng niệm các thủy thủ tàu buôn đã chết trên những con tàu mà Type VII đánh chìm. Chiếc tàu xuất hiện trong phim, tiểu thuyết và sách lịch sử về chiến tranh, nổi tiếng nhất là phim Das Boot, dựa trên một tàu Type VIIC, U-96, và cho thấy đời sống của thủy thủ đoàn tàu ngầm ở Đại Tây Dương. Với các sử gia, Type VII là ví dụ về vũ khí phù hợp hoàn hảo với cuộc chiến mà nó được thiết kế, rồi trở nên lỗi thời khi kẻ thù học cách đối phó với nó, một khuôn mẫu lặp lại trong chiến tranh hải quân từ đó tới nay.
10. Câu hỏi thường gặp
Tàu ngầm U-boat Type VII là gì?
Type VII là tàu ngầm cỡ trung của Đức trong Thế chiến II, và là loại tàu ngầm được đóng nhiều nhất trong lịch sử. Khoảng 703 chiếc Type VII đã hoàn thành từ năm 1936 tới năm 1945, và chúng tạo thành xương sống của cuộc chiến tàu ngầm ở Đại Tây Dương. Nó là tàu ngầm đi biển xa cỡ trung, được thiết kế cho hoạt động ở Biển Bắc và phía tây Đại Tây Dương, với tầm hoạt động khoảng 6.500 hải lý trên mặt nước. Nó mang thủy thủ đoàn khoảng 44 tới 52 người, năm ống phóng ngư lôi và một pháo boong, và đánh chìm tàu Đồng minh nhiều hơn bất kỳ loại tàu ngầm nào khác trong lịch sử.
Có bao nhiêu tàu ngầm U-boat Type VII được đóng?
Khoảng 703 chiếc Type VII đã được đóng từ năm 1936 tới năm 1945, thuộc các biến thể VIIA, VIIB, VIIC, VIIC/41, VIID và VIIF. VIIC, với 568 chiếc, là biến thể đông nhất, và Type VII nói chung là loại tàu ngầm được đóng nhiều nhất trong lịch sử. Chiếc đầu tiên, U-27, hạ thủy năm 1936, và việc sản xuất tiếp tục suốt chiến tranh, với các tàu từ VIIA dài 64,5 mét tới VIIC dài 67,1 mét. Các tàu cỡ trung và đi biển xa, với tốc độ nổi khoảng 17,7 hải lý/giờ và tốc độ lặn khoảng 7,6 hải lý/giờ ở biến thể VIIC.
Bầy sói là gì?
Bầy sói là nhóm 10 tới 20 tàu ngầm được chỉ huy qua vô tuyến tới đoàn tàu vận tải và cùng tấn công vào ban đêm, trên mặt nước. Chiến thuật do Đô đốc Karl Dönitz phát triển, và nó tàn khốc năm 1942, khi tàu ngầm đánh chìm số lượng lớn tàu Đồng minh. Type VII đủ nhanh để bám theo đoàn tàu vận tải trên mặt nước, và đủ lặng để tránh tàu hộ tống khi lặn, điều đó khiến chiến thuật bầy sói trở nên khả thi. Bầy sói và Trận chiến Đại Tây Dương là trung tâm lịch sử phục vụ của Type VII, và chiếc tàu này đánh chìm tàu Đồng minh nhiều hơn bất kỳ loại tàu ngầm nào khác.
Có bao nhiêu tàu Type VII bị mất?
Khoảng 575 trong số khoảng 703 tàu Type VII bị đánh chìm, và khoảng 30.000 thủy thủ tàu ngầm Đức hy sinh, tỉ lệ thương vong khoảng 75%. Khoảng 80% số tàu bị mất, tổn thất nặng nề nhất trong các loại tàu ngầm của chiến tranh. Type VII đánh chìm tàu Đồng minh nhiều hơn bất kỳ loại tàu ngầm nào khác trong lịch sử, nhưng thành công đó phải trả giá khủng khiếp bằng tàu và người. Khoảng 703 tàu được đóng từ năm 1936 tới năm 1945, và chỉ một số ít sống sót, với một vài chiếc được bảo tồn như lời nhắc về cuộc chiến tàu ngầm.
Thời kỳ hoàng kim là gì?
Thời kỳ hoàng kim là giai đoạn từ tháng 7 năm 1940 tới đầu năm 1941, khi tàu ngầm đánh chìm số lượng lớn tàu Đồng minh với ít tổn thất. Đồng minh chưa đưa ra hệ thống đoàn tàu vận tải và nhóm hộ tống, nên tàu ngầm có thể tấn công tàu buôn đi không được bảo vệ. Type VII là tàu tiêu chuẩn của giai đoạn này, đủ nhanh trên mặt nước để bám theo đoàn tàu vận tải và được trang bị năm ống phóng ngư lôi cùng một pháo boong. Thời kỳ hoàng kim kết thúc khi Đồng minh học cách bảo vệ tàu của mình, và cuộc chiến tàu ngầm trở thành Trận chiến Đại Tây Dương kéo dài, trong đó khoảng 575 tàu Type VII bị đánh chìm.
Type VII khác Type IX như thế nào?
Type VII nhỏ hơn, tầm hoạt động ngắn hơn và lặn nhanh hơn Type IX, và là tàu tiêu chuẩn ở Đại Tây Dương. Type IX lớn hơn và tầm hoạt động xa hơn, dành cho các chuyến tuần tra ngoài khơi châu Mỹ và ở Ấn Độ Dương, xa các tuyến đoàn tàu vận tải Đại Tây Dương. Type VII, với tầm hoạt động khoảng 6.500 hải lý trên mặt nước, được thiết kế cho hoạt động ở Biển Bắc và phía tây Đại Tây Dương. Type VII được đóng với số lượng lớn hơn nhiều so với Type IX, và nó tạo thành xương sống của cuộc chiến tàu ngầm ở Đại Tây Dương.
11. Nguồn tham khảo
- Wikipedia, “German Type VII submarine” — các biến thể, sản xuất, thông số kỹ thuật và lịch sử phục vụ.
- Clay Blair, “Hitler’s U-Boat War: The Hunters, 1939-1942” và “The Hunted, 1942-1945” (Random House, 1996–1998) — cuộc chiến tàu ngầm và các bầy sói.
- Erich Gröner, “German Warships 1815-1945, Vol. 2: U-boats and Mine Warfare Vessels” (Conway, 1991) — thông số kỹ thuật và dữ liệu sản xuất.
- Uboat.net, “Type VII” — danh sách tàu, chuyến tuần tra và tổn thất.
- Lothar-Günther Buchheim, “Das Boot” (Piper, 1973) — đời sống trên tàu Type VIIC, U-96.
- Jak P. Mallmann Showell, “U-boats in Camera” (Sutton, 1999) — ảnh và lịch sử phục vụ.