Tiêm kích Hawker Tempest
1. Mở đầu
Hawker Tempest là tiêm kích động cơ piston nhanh nhất của Anh trong Chiến tranh thế giới thứ hai, và là một trong những tiêm kích xuất sắc nhất của cuộc chiến. Được phát triển từ Hawker Typhoon, nó đi vào biên chế đầu năm 1944, vừa kịp đối phó cuộc tấn công bằng bom bay V-1 của Đức nhằm vào London, và trở thành máy bay đánh chặn V-1 thành công nhất chiến tranh, được ghi nhận đã phá hủy hơn 600 quả tên lửa.
Sau đó nó tiếp tục phục vụ làm tiêm kích cường kích trên Normandy và Tây Bắc châu Âu, nơi tốc độ, bốn pháo 20 mm và khả năng mang bom cùng tên lửa khiến nó trở thành một trong những máy bay Đồng minh đáng sợ nhất của năm cuối chiến tranh.
Chỉ 1.702 chiếc được chế tạo, và phục vụ của Tempest ngắn ngủi — nó đến muộn, và sớm bị thời đại phản lực vượt qua — nhưng trong mười tám tháng chiến đấu, nó giành danh tiếng là cỗ máy chiến đấu tuyệt vời, và phi công của nó, trong đó có phi công ace Pháp Pierre Clostermann, coi nó là tiêm kích tốt nhất họ từng bay.
Tempest, theo nhiều cách, là Typhoon được làm đúng. Typhoon, đi vào biên chế năm 1941, là máy bay mạnh mẽ với lịch sử nhiều rắc rối: cánh dày giới hạn tốc độ ở độ cao, động cơ không đáng tin cậy, và đuôi có thể hỏng khi bổ nhào.
Tempest giữ động cơ và vũ khí của Typhoon, nhưng có cánh mới mỏng hơn, thân dài hơn và đuôi thiết kế lại, và những thay đổi này biến đổi máy bay: nó nhanh hơn ở mọi độ cao, điều khiển tốt hơn, và có thể bổ nhào an toàn ở tốc độ mà Typhoon không thể.
Kết quả là máy bay có thể đuổi kịp V-1, bay với tốc độ khoảng 640 km/h, và có thể vượt qua gần như mọi tiêm kích piston Đức ở tầm thấp. Câu chuyện của Tempest là câu chuyện về một thiết kế học được từ sai lầm của tiền nhiệm, và về một máy bay đến vừa kịp để làm những việc mà không tiêm kích Đồng minh nào khác làm được.
2. Thông tin chính
| Loại | Tiêm kích một động cơ / tiêm kích-bom |
| Xuất xứ | Vương quốc Anh |
| Nhà thiết kế | Sydney Camm (Hawker Aircraft) |
| Nhà sản xuất | Hawker Aircraft Ltd |
| Bay lần đầu | 2 tháng 9 năm 1942 |
| Phục vụ | 1944–1953 (RAF) |
| Sản xuất | 1943–1948; 1.702 chiếc được chế tạo |
| Tổ lái | 1 người |
| Chiều dài | 10,3 m (Tempest V) |
| Sải cánh | 12,5 m |
| Chiều cao | 4,9 m |
| Trọng lượng rỗng | Khoảng 4.800 kg |
| Trọng lượng cất cánh tối đa | Khoảng 6.200 kg |
| Động cơ | Napier Sabre IIA H-24, khoảng 2.180 mã lực (Tempest V) |
| Tốc độ tối đa | Khoảng 695 km/giờ |
| Tầm bay | Khoảng 1.200 km (khoảng 2.400 km với thùng nhiên liệu phụ) |
| Trần bay | Khoảng 11.000 m |
| Vũ khí | Bốn pháo 20 mm Hispano Mk V; tối đa 900 kg bom hoặc tám tên lửa RP-3 |
| Vai trò nổi bật | Máy bay đánh chặn bom bay V-1 thành công nhất |
3. Bối cảnh và phát triển
Từ Typhoon tới Tempest
Tempest khởi đầu như một bản sửa chữa cho Typhoon. Typhoon, do Sydney Camm thiết kế tại Hawker, đi vào biên chế năm 1941 làm tiêm kích, nhưng sớm bị phát hiện gây thất vọng ở độ cao: cánh dày của nó, được thiết kế vì độ bền, tạo ra quá nhiều lực cản, và máy bay chậm trên 6.000 mét.
Bộ Hàng không yêu cầu Hawker chế tạo phiên bản cải tiến, và đội của Camm đề xuất cánh mới — mỏng hơn, với mặt cắt dòng chảy tầng, và hình dạng khác — cùng thân dài hơn để cải thiện ổn định. Kết quả ban đầu được gọi là Typhoon II, rồi khi thay đổi tăng lên, là Tempest.
Nguyên mẫu đầu tiên bay ngày 2 tháng 9 năm 1942, và rõ ràng ngay lập tức máy bay mới là cải tiến lớn: nó nhanh hơn Typhoon ở mọi độ cao, và điều khiển tốt hơn về mọi mặt.
Động cơ Sabre
Động cơ của Tempest vừa là điểm mạnh vừa là điểm yếu. Napier Sabre là động cơ 24 xi-lanh, khối chữ H, một trong những động cơ piston mạnh nhất chiến tranh, sản sinh khoảng 2.180 mã lực ở Sabre IIA trang bị cho Tempest V.
Nó cho Tempest tốc độ — khoảng 695 km/h, nhanh nhất trong các tiêm kích piston Anh — và cho máy bay tốc độ leo cao cùng hiệu năng bổ nhào mà không tiêm kích Đồng minh nào khác sánh được ở tầm thấp.
Nhưng Sabre cũng không đáng tin cậy, đặc biệt ở các phiên bản đầu, và đòi hỏi bảo dưỡng cẩn thận cùng thợ cơ khí lành nghề. Vấn đề của động cơ làm chậm việc Tempest đi vào biên chế, và vẫn là mối lo suốt sự nghiệp của máy bay: các phi đội Tempest cần bảo dưỡng nhiều hơn phi đội Spitfire, và tỷ lệ sẵn sàng của chúng thấp hơn.
Phi công tha thứ cho động cơ vì những gì nó mang lại: tốc độ, và khả năng đuổi kịp bất cứ thứ gì trên bầu trời.
Đi vào biên chế năm 1944
Tempest đi vào biên chế tháng 1 năm 1944, cùng Phi đội số 3, và vừa kịp lúc. Tháng 6 năm 1944, một tuần sau D-Day, Đức bắt đầu phóng bom bay V-1 vào London, và RAF cần một tiêm kích có thể đuổi kịp chúng.
V-1 bay với tốc độ khoảng 640 km/h, ở tầm thấp, và hầu hết tiêm kích Đồng minh quá chậm để đuổi kịp; Tempest, với tốc độ tối đa khoảng 695 km/h, là một trong số ít máy bay có thể.
Các phi đội Tempest được chuyển tới bờ biển phía nam, và trở thành lực lượng đánh chặn V-1 chính của RAF, phá hủy hơn 600 quả tên lửa mùa hè 1944. Phục vụ của Tempest bắt đầu với nhiệm vụ khó khăn nhất trong RAF, và nó đã làm tốt hơn bất kỳ máy bay nào khác.
4. Thiết kế
Cánh mỏng
Đặc điểm quan trọng nhất của Tempest là cánh của nó. Cánh mới mỏng hơn cánh Typhoon, với mặt cắt dòng chảy tầng giảm lực cản, và có hình dạng khác: mép trước thẳng, mép sau quét về phía trước, và đầu cánh được cắt ngắn.
Kết quả là máy bay nhanh hơn ở mọi độ cao, điều khiển tốt hơn khi bổ nhào, và có thể bổ nhào ở tốc độ có thể xé nát Typhoon. Cánh cũng chứa vũ khí của Tempest: bốn pháo 20 mm Hispano Mk V, hai khẩu mỗi cánh, với tốc độ bắn cao và lượng đạn lớn.
Pháo là vũ khí chính của Tempest, và hiệu quả chống lại máy bay, mục tiêu mặt đất và V-1, mà kích thước nhỏ khiến nó trở thành mục tiêu khó cho súng máy.
Thân, buồng lái và điều khiển
Thân Tempest dài hơn thân Typhoon, giúp cải thiện ổn định, và đuôi được thiết kế lại, với vây lớn hơn và đuôi ngang mới, khắc phục lỗi hỏng đuôi của Typhoon. Buồng lái rộng rãi và bố trí tốt, tầm nhìn tốt về phía trước và hai bên, và phi công ngồi cao, với động cơ phía trước và két làm mát dưới thân.
Máy bay điều khiển tốt: ổn định khi làm bệ bắn, phản ứng nhanh khi ngoặt, và dễ bay, điều quan trọng với các phi công trẻ bay nó năm 1944 và 1945. Một lỗi điều khiển duy nhất là khi cất cánh: mô-men xoắn của Sabre mạnh, và máy bay cần tay lái vững trên bàn đạp lái cho tới khi rời mặt đất.
Tuy nhiên, một khi đã lên không, Tempest là một trong những tiêm kích điều khiển tốt nhất chiến tranh.
Vũ khí và cường kích mặt đất
Tempest được thiết kế làm tiêm kích, nhưng trở thành tiêm kích-bom. Bốn pháo 20 mm là vũ khí chính của nó, và được bổ sung bằng bom và tên lửa: Tempest có thể mang hai quả bom 450 kg dưới cánh, hoặc tám tên lửa RP-3, và dùng cả hai chống mục tiêu mặt đất Đức tại Normandy và Tây Bắc châu Âu.
Tốc độ và hiệu năng tầm thấp của máy bay khiến nó lý tưởng cho cường kích mặt đất: nó có thể tiếp cận mục tiêu ở tốc độ cao, thả bom hay tên lửa, và biến mất trước khi phòng thủ kịp phản ứng.
Công việc cường kích mặt đất của Tempest nguy hiểm — các phi đội bay tầm thấp, đối mặt hỏa lực phòng không Đức, và tổn thất cao — nhưng hiệu quả, và trở thành vai trò chính của Tempest trong năm cuối chiến tranh.
5. Các biến thể
| Phiên bản | Năm | Đặc điểm chính | Sản xuất |
|---|---|---|---|
| Tempest Mk I | 1943 | Nguyên mẫu; động cơ Sabre IV; không đi vào biên chế | 1 chiếc |
| Tempest Mk II | 1945–1948 | Động cơ hướng tâm Bristol Centaurus; phục vụ vùng nhiệt đới | Khoảng 450 chiếc |
| Tempest Mk V | 1944–1945 | Phiên bản chính thời chiến; động cơ Sabre IIA; bốn pháo 20 mm | Khoảng 800 chiếc |
| Tempest Mk VI | 1944–1945 | Động cơ Sabre V; hiệu năng cải tiến | Khoảng 140 chiếc |
| Tempest F.2 | 1946–1948 | Phiên bản sau chiến tranh của Mk II | Đã tính ở trên |
| Tempest F.6 | 1946–1949 | Phiên bản sau chiến tranh của Mk VI | Đã tính ở trên |
| Tempest TT.5 | 1948–1953 | Chuyển đổi thành máy bay kéo bia | Khoảng 30 chiếc được chuyển đổi |
Tempest Mk V là phiên bản đã tham chiến. Nó đi vào biên chế tháng 1 năm 1944, và là máy bay săn V-1 và chiến đấu trên Normandy cùng Tây Bắc châu Âu. Mk VI, với động cơ Sabre V mạnh hơn, đi vào biên chế cuối chiến tranh và chỉ tham chiến hạn chế, và Mk II, với động cơ hướng tâm Bristol Centaurus thay cho Sabre, không tới tuyến đầu trước khi chiến tranh kết thúc — nó được chế tạo để phục vụ tại Viễn Đông, nơi động cơ hướng tâm được cho là đáng tin cậy hơn trong điều kiện nhiệt đới, nhưng Nhật Bản đầu hàng trước khi nó kịp tham chiến.
Tempest sau chiến tranh, F.2 và F.6, phục vụ cùng RAF tới đầu thập niên 1950, và cùng không quân Ấn Độ và Pakistan, nơi chúng nằm trong số những tiêm kích piston cuối cùng còn phục vụ.
Tempest động cơ hướng tâm
Tempest Mk II xứng đáng có ghi chú riêng, vì nó giải quyết vấn đề lớn nhất của Tempest: động cơ Sabre. Centaurus là động cơ hướng tâm, đơn giản và đáng tin cậy hơn Sabre, và cho Mk II hiệu năng gần bằng Mk V, với tốc độ tối đa khoảng 720 km/h.
Mk II được dự định cho chiến tranh chống Nhật Bản, và được chế tạo với số lượng lớn cho mục đích đó, nhưng chiến tranh kết thúc trước khi nó kịp sử dụng. Sau chiến tranh, Mk II phục vụ cùng RAF tại Đức và Trung Đông, và cùng không quân Ấn Độ và Pakistan, nơi nó chiến đấu trong Chiến tranh Ấn Độ–Pakistan 1947–48.
Nó là Tempest cuối cùng, và theo một số cách là tốt nhất trong số chúng.
Sản xuất và kết thúc dây chuyền
Tempest được chế tạo với số lượng tương đối nhỏ, và việc sản xuất của nó cho thấy nó đến muộn ra sao. Hawker chế tạo 1.702 chiếc Tempest từ năm 1943 tới 1948, tại nhà máy ở Kingston và Langley, và máy bay được chế tạo ít hơn Typhoon mà nó thay thế, vì chiến tranh đã sắp kết thúc khi nó đi vào biên chế.
Phiên bản đông đảo nhất là Mk V, với khoảng 800 chiếc, và Mk II, với động cơ Centaurus, được chế tạo khoảng 450 chiếc. Việc sản xuất Tempest tiếp tục sau chiến tranh, với F.2 và F.6 phục vụ cùng RAF và không quân Ấn Độ cùng Pakistan, nhưng thời đại phản lực đã đến, và những chiếc Tempest cuối cùng được chế tạo năm 1948, khi Gloster Meteor và de Havilland Vampire đang tiếp quản vai trò tiêm kích.
6. Lịch sử hoạt động
Cuộc tấn công V-1, mùa hè 1944
Chiến dịch đầu tiên của Tempest là chống V-1. Ngày 13 tháng 6 năm 1944, một tuần sau D-Day, Đức bắt đầu phóng bom bay V-1 vào London, và tiêm kích của RAF được lệnh đánh chặn chúng. V-1 là mục tiêu khó: nó nhỏ, bay với tốc độ khoảng 640 km/h ở độ cao khoảng 600 mét, và quá nhanh đối với hầu hết tiêm kích.
Tempest, với tốc độ tối đa khoảng 695 km/h, có thể đuổi kịp nó, và các phi đội Tempest — Phi đội số 3, số 56 và số 486 (New Zealand) — trở thành lực lượng đánh chặn V-1 thành công nhất chiến tranh.
Phi công của họ phát triển hai phương pháp phá hủy tên lửa: bắn hạ bằng pháo, và lật nó bằng cách đặt đầu cánh dưới cánh V-1 rồi lăn nó, làm lệch con quay hồi chuyển của tên lửa và khiến nó rơi xuống đất.
Phương pháp lật rất nguy hiểm — phi công phải bay cách tên lửa vài centimet — nhưng tiết kiệm đạn, và trở nên nổi tiếng. Đến cuối mùa hè, các phi đội Tempest được ghi nhận đã phá hủy 638 quả V-1, nhiều hơn bất kỳ loại máy bay nào khác, và cuộc tấn công V-1 đã bị chặn đứng.*
Tiêm kích cường kích mặt đất
Tháng 9 năm 1944, các phi đội Tempest chuyển tới Lục địa, tới sân bay tại Pháp rồi Bỉ và Hà Lan, và trở thành tiêm kích cường kích mặt đất. Nhiệm vụ của chúng là yểm trợ quân Đồng minh khi tiến vào Đức: tấn công xe tăng, vận tải, pháo binh và sân bay Đức, và bay nhiệm vụ trinh sát vũ trang, tìm kiếm mục tiêu.
Tốc độ và pháo của Tempest khiến nó lý tưởng cho công việc này, và phi công của nó trở thành chuyên gia tấn công tầm thấp. Phi công Tempest nổi tiếng nhất là người Pháp Pierre Clostermann, bay cùng Phi đội số 3 rồi Phi đoàn số 122, và trở thành phi công tiêm kích Pháp thành công nhất chiến tranh, với 14 chiến thắng được xác nhận trên không và nhiều hơn nữa trên mặt đất.
Cuốn sách của Clostermann, The Big Show, xuất bản sau chiến tranh, khiến Tempest nổi tiếng, và vẫn là một trong những ghi chép nổi tiếng nhất về chiến tranh trên không tại châu Âu.
Những trận đánh cuối cùng
Những trận đánh cuối cùng của Tempest diễn ra mùa xuân 1945, trên chính nước Đức. Các phi đội bay yểm trợ bước tiến của Đồng minh tới sông Rhine và xa hơn, tấn công sân bay Đức nơi các tiêm kích phản lực mới — Messerschmitt Me 262 — hoạt động, và bắn hạ phản lực khi chúng cất cánh và hạ cánh, lúc chúng dễ tổn thương nhất.
Tốc độ tầm thấp của Tempest khiến nó trở thành một trong số ít tiêm kích Đồng minh có thể đuổi kịp phản lực, và phi công của nó ghi nhận một số chiếc Me 262 trong những tuần cuối chiến tranh.
Cuộc chiến của Tempest kết thúc tháng 5 năm 1945, khi Đức đầu hàng; đến lúc đó, các phi đội Tempest đã phá hủy hơn 600 quả V-1, hàng trăm máy bay Đức, và hàng nghìn xe cộ cùng pháo trên mặt đất.
Sau chiến tranh
Sau chiến tranh, Tempest phục vụ cùng RAF tại Đức, thuộc lực lượng chiếm đóng, và cùng không quân Ấn Độ và Pakistan, nơi nó chiến đấu trong Chiến tranh Ấn Độ–Pakistan 1947–48. Những chiếc Tempest cuối cùng nghỉ hưu đầu thập niên 1950, khi tiêm kích phản lực tiếp quản. Phục vụ của máy bay ngắn ngủi, nhưng nó đã làm những việc được giao, và làm tốt.
Phục vụ sau chiến tranh của Tempest còn gồm thời gian cùng lực lượng chiếm đóng tại Đức, nơi các phi đội bay tuần tra và huấn luyện, và nơi tốc độ cùng hỏa lực của máy bay vẫn được đánh giá cao.
Những chiếc Tempest cuối cùng của RAF nghỉ hưu năm 1953, khi thời đại phản lực đã đến hoàn toàn, và máy bay được thay thế bởi de Havilland Vampire và Gloster Meteor. Tại Ấn Độ và Pakistan, phục vụ của Tempest kéo dài tới đầu thập niên 1950, và máy bay chiến đấu trong chiến tranh Ấn Độ–Pakistan đầu tiên, trận chiến cuối cùng trong sự nghiệp của nó.
7. Hiệu năng và thông số kỹ thuật
| Thông số | Tempest Mk V |
|---|---|
| Động cơ | Napier Sabre IIA, khoảng 2.180 mã lực |
| Tốc độ tối đa | Khoảng 695 km/giờ |
| Tốc độ hành trình | Khoảng 550 km/giờ |
| Tầm bay | Khoảng 1.200 km (khoảng 2.400 km với thùng nhiên liệu phụ) |
| Trần bay | Khoảng 11.000 m |
| Tốc độ leo cao | Khoảng 23 m/giây |
| Pháo | Bốn pháo 20 mm Hispano Mk V |
| Bom / tên lửa | Tối đa 900 kg bom hoặc tám tên lửa RP-3 |
| Tổ lái | 1 người |
| Số lượng chế tạo | 1.702 chiếc (mọi phiên bản) |
Tốc độ tầm thấp
Hiệu năng của Tempest được xây dựng quanh tốc độ tầm thấp. Tốc độ tối đa khoảng 695 km/h là nhanh nhất trong các tiêm kích piston Anh, và nhanh hơn Focke-Wulf Fw 190 và Messerschmitt Bf 109 của Đức ở tầm thấp, nơi hầu hết giao tranh năm 1944 và 1945 diễn ra.
Tốc độ leo cao của nó, khoảng 23 mét mỗi giây, tốt, và hiệu năng bổ nhào xuất sắc: cánh mới cho phép máy bay bổ nhào ở tốc độ mà Typhoon không thể, và Tempest có thể bổ nhào vượt qua gần như mọi tiêm kích Đức.
Tầm bay của nó, khoảng 1.200 km với nhiên liệu trong thân và khoảng 2.400 km với thùng nhiên liệu phụ, đủ cho các nhiệm vụ nó bay, từ bờ biển phía nam nước Anh tới Lục địa, và trần bay, khoảng 11.000 mét, đủ cao cho không chiến mà nó được yêu cầu.
Tempest không phải tiêm kích đánh chặn độ cao lớn, và nó cũng không được thiết kế như vậy: nó là tiêm kích tầm thấp, và ở tầm thấp nó không có đối thủ.
So với các máy bay cùng thời
So với Spitfire, Tempest nhanh hơn ở tầm thấp, vũ khí mạnh hơn và phù hợp hơn với cường kích mặt đất, nhưng kém cơ động khi ngoặt và kém hiệu quả ở độ cao lớn. So với P-51 Mustang của Mỹ, Tempest nhanh hơn ở tầm thấp và có vũ khí pháo nặng hơn, nhưng Mustang có tầm bay dài hơn nhiều và là tiêm kích hộ tống tốt hơn.
So với Fw 190 của Đức, đối thủ gần nhất của nó, hai máy bay ngang ngửa nhau ở tầm thấp, và kết quả trận chiến giữa chúng phụ thuộc vào phi công. Vị trí của Tempest là tiêm kích tầm thấp và máy bay đánh chặn V-1, và trong những vai trò đó, nó là tiêm kích Đồng minh tốt nhất chiến tranh.
8. Các nước sử dụng
Không quân Hoàng gia
Tempest chủ yếu được Không quân Hoàng gia sử dụng, vận hành nó từ năm 1944 tới 1953. Các phi đội Tempest của RAF chiến đấu chống V-1, chiến đấu trên Normandy và Tây Bắc châu Âu, và phục vụ sau chiến tranh tại Đức và Trung Đông.
Các phi đội Tempest nổi tiếng nhất là Phi đội số 3, phi đội đầu tiên nhận loại này, Phi đội số 56, và Phi đội số 486 (New Zealand), một trong những phi đội V-1 thành công nhất. Tempest của RAF được bay bởi phi công Anh, Khối thịnh vượng chung và Đồng minh, gồm người Pháp Pierre Clostermann, và trở thành một trong những lực lượng tiêm kích được kính trọng nhất trong RAF.
Ấn Độ, Pakistan và các nước khác
Sau chiến tranh, Tempest được xuất khẩu sang Ấn Độ và Pakistan, những nước dùng nó làm tiêm kích chính cuối thập niên 1940 và chiến đấu với nó trong Chiến tranh Ấn Độ–Pakistan 1947–48. Tempest của Ấn Độ và Pakistan nằm trong số những tiêm kích piston cuối cùng còn phục vụ tuyến đầu, và không nghỉ hưu tới đầu thập niên 1950, khi tiêm kích phản lực thay thế chúng.
Tempest không bao giờ là máy bay xuất khẩu lớn — nó đến quá muộn, và thời đại phản lực đã bắt đầu — nhưng việc nó phục vụ tại Ấn Độ và Pakistan cho thấy nó được đánh giá cao ra sao, và một tiêm kích piston tốt có thể hữu ích bao lâu sau chiến tranh.
9. Di sản và ảnh hưởng
Thợ săn V-1
Di sản quan trọng nhất của Tempest là V-1. Nó là máy bay đánh chặn V-1 thành công nhất chiến tranh, và chứng minh rằng tiêm kích có thể đuổi kịp và phá hủy bom bay — vũ khí mà một năm trước dường như không thể ngăn chặn.
Chiến dịch V-1 của Tempest là phòng thủ thành công đầu tiên chống lại tên lửa hành trình, và vẫn là cột mốc trong lịch sử phòng không. Các phi công bay nó, và đội mặt đất giữ nó bay được, đã cứu London khỏi hàng trăm quả V-1, và công việc của họ được nhớ như một trong những thành tựu xuất sắc nhất của RAF.
Các phi đội Tempest bay từ sân bay ở miền nam nước Anh, và phi công của họ thường bay bốn hoặc năm phi vụ mỗi ngày mùa hè 1944, khi cuộc tấn công V-1 ở đỉnh cao. Thành công của họ phụ thuộc vào tốc độ của máy bay và kỹ năng của phi công, những người phải phán đoán hướng và tốc độ của V-1 trong vài giây, và thường tấn công tên lửa ở tầm thấp, nơi một sai lầm có thể gây tử vong.
Tiêm kích piston vĩ đại cuối cùng
Di sản thứ hai của Tempest là tiêm kích piston vĩ đại cuối cùng của Anh. Nó là tiêm kích piston nhanh nhất mà Anh chế tạo, và là đỉnh cao của dòng Hawker bắt đầu với Hurricane và tiếp tục qua Typhoon.
Thời đại phản lực vượt qua nó nhanh chóng — Gloster Meteor đã đi vào biên chế khi Tempest tham chiến — nhưng Tempest cho thấy tiêm kích piston có thể làm gì ở mức tốt nhất, và nó vẫn, theo đánh giá của nhiều sử gia và phi công, là tiêm kích Anh xuất sắc nhất chiến tranh ở tầm thấp.
Phi công của nó, trên hết là Pierre Clostermann, khiến nó nổi tiếng, và cuốn sách của Clostermann, The Big Show, đã giữ ký ức về nó cho nhiều thế hệ độc giả.
10. Hiện vật còn lại
Xem ở đâu ngày nay
Một số Tempest còn tồn tại trong bảo tàng, và nổi tiếng nhất ở Anh. Bảo tàng Không quân Hoàng gia tại Hendon, London, lưu giữ một chiếc Tempest Mk II và một chiếc Tempest TT.5, phiên bản kéo bia, và các Tempest khác còn tồn tại trong bảo tàng tại Anh và nước ngoài.
Số máy bay còn lại ít — chưa tới mười chiếc Tempest nguyên vẹn được biết đến — nhưng đủ để cho du khách thấy cánh mỏng của máy bay, bốn pháo và động cơ Sabre đã khiến nó trở thành tiêm kích piston Anh nhanh nhất chiến tranh.
Các máy bay tại Hendon được trưng bày cùng các tiêm kích RAF khác thời kỳ này, và du khách có thể so sánh cánh mỏng cùng bốn pháo của Tempest với Spitfire và Typhoon từng phục vụ bên cạnh nó.
Các bảo tàng cũng lưu giữ ảnh và ghi chép cá nhân của phi công Tempest, cho cảm nhận về việc bay tiêm kích piston Anh nhanh nhất chiến tranh là như thế nào.
Phục chế và ký ức
Các máy bay Tempest còn lại là đối tượng của các dự án phục chế, và máy bay được nhớ tới qua sách của phi công, trên hết là The Big Show của Clostermann, và qua các bảo tàng lưu giữ máy bay còn lại.
Với đa số du khách, cách dễ nhất để xem Tempest là tại Hendon, nơi các máy bay còn lại đứng như lời nhắc về tiêm kích đã săn V-1 và chiến đấu trên Normandy cùng nước Đức trong năm cuối chiến tranh. Cuốn sách của Clostermann đã được tái bản nhiều lần, và vẫn còn in tới ngày nay, hơn bảy mươi năm sau khi xuất bản lần đầu.
Phi công Tempest thành lập các hội sau chiến tranh, và các buổi họp mặt cùng hồi ký của họ đã giữ ký ức về máy bay cho các thế hệ chưa từng thấy nó bay. Các nhà làm mô hình và nghệ sĩ hàng không cũng giữ Tempest sống mãi, và hình dáng đặc trưng của máy bay — cánh mỏng, mũi dài và bốn pháo — quen thuộc với bất kỳ ai nghiên cứu chiến tranh trên không tại châu Âu.
11. Câu hỏi thường gặp
Hawker Tempest là gì?
Hawker Tempest là tiêm kích một động cơ của Anh trong Thế chiến II, phát triển từ Typhoon, và là tiêm kích piston Anh nhanh nhất chiến tranh. 1.702 chiếc được chế tạo.
Tempest đã phá hủy bao nhiêu quả V-1?
Các phi đội Tempest được ghi nhận đã phá hủy 638 bom bay V-1 mùa hè 1944, nhiều hơn bất kỳ loại máy bay nào khác.
Tempest dùng động cơ gì?
Tempest Mk V dùng động cơ Napier Sabre IIA, động cơ 24 xi-lanh khối chữ H sản sinh khoảng 2.180 mã lực. Mk II dùng động cơ hướng tâm Bristol Centaurus.
Tempest và Typhoon khác nhau thế nào?
Tempest có cánh mới mỏng hơn, thân dài hơn và đuôi thiết kế lại, khiến nó nhanh hơn ở mọi độ cao và điều khiển tốt hơn Typhoon.
Pierre Clostermann là ai?
Pierre Clostermann là phi công tiêm kích Pháp bay Tempest cùng RAF và trở thành phi công tiêm kích Pháp thành công nhất chiến tranh. Cuốn sách The Big Show của ông khiến Tempest nổi tiếng.
Tôi có thể xem Tempest ở đâu ngày nay?
Bảo tàng Không quân Hoàng gia tại Hendon, London, lưu giữ một chiếc Tempest Mk II và một chiếc Tempest TT.5.
12. Nguồn
- Wikipedia, “Hawker Tempest” — chuyến bay đầu tiên, sản xuất 1.702 chiếc, thông số kỹ thuật, các biến thể và lịch sử hoạt động.
- Pierre Clostermann, The Big Show (Chatto & Windus, 1951) — Tempest trong chiến đấu trên Normandy và Tây Bắc châu Âu.
- Chris Thomas và Christopher Shores, The Typhoon and Tempest Story (Arms and Armour Press, 1988) — quá trình phát triển và lịch sử hoạt động.
- Francis K. Mason, Hawker Aircraft since 1920 (Putnam, 1991) — thiết kế, động cơ Sabre và các biến thể.
- Alfred Price, The Hawker Tempest (Airlife, 2002) — chiến dịch V-1 và vai trò cường kích mặt đất.
- Bảo tàng Không quân Hoàng gia, Hendon, “Hawker Tempest” — các máy bay còn tồn tại.