Máy bay F6F Hellcat
1. Mở đầu
Phi công Hải quân và Thủy quân Lục chiến Mỹ bay Hellcat tuyên bố 5.163 máy bay địch bị tiêu diệt trên không, so với tổn thất 270 chiếc Hellcat trong chiến đấu trên không — tỷ lệ tiêu diệt tuyên bố khoảng 19:1 — và Hellcat chiếm khoảng ba phần tư tổng số chiến thắng trên không mà Hải quân Hoa Kỳ tuyên bố tại Thái Bình Dương. F6F Hellcat là tiêm kích đã bẻ gãy sức mạnh không quân Nhật Bản tại Thái Bình Dương, và là tiêm kích tàu sân bay thành công nhất của Thế chiến II. Được thiết kế bởi Grumman và bay lần đầu năm 1942, Hellcat là một tiêm kích lớn, chắc chắn, mạnh mẽ được chế tạo quanh động cơ Pratt & Whitney R-2800 2.000 mã lực, và được thiết kế cho một mục đích: đánh bại Mitsubishi A6M Zero của Nhật, thứ đã thống trị Thái Bình Dương trong năm đầu chiến tranh. Hellcat đã làm đúng điều đó. Khoảng 12.275 chiếc Hellcat được chế tạo, và chúng phục vụ từ 1943 đến cuối chiến tranh, trong mọi trận chiến lớn của Thái Bình Dương: tại Tarawa, tại biển Philippines — “Cuộc săn gà tây vĩ đại tại Marianas” — tại vịnh Leyte và tại Okinawa. Hellcat không phải là tiêm kích thanh lịch nhất của chiến tranh, và không phải là nhanh nhất, nhưng nó là tiêm kích đã thắng cuộc chiến trên không tại Thái Bình Dương, và được nhớ đến như một trong những tiêm kích vĩ đại của Thế chiến II.
2. Thông tin chính
| Loại | Tiêm kích trên tàu sân bay (sau này: tiêm kích-ném bom và tiêm kích ban đêm) |
| Xuất xứ | Hoa Kỳ |
| Nhà thiết kế | Tập đoàn Kỹ thuật Máy bay Grumman (Leroy Grumman; William T. Schwendler) |
| Nhà sản xuất | Grumman, Bethpage, New York |
| Chuyến bay đầu tiên | 26 tháng 6 năm 1942 |
| Đưa vào biên chế | 1943 |
| Sản xuất | 1942–1945; 12.275 chiếc được chế tạo |
| Kíp lái | 1 phi công |
| Chiều dài | 10,2 m (F6F-5) |
| Sải cánh | 13,1 m |
| Chiều cao | 3,9 m |
| Trọng lượng rỗng | Khoảng 4.190 kg (F6F-5) |
| Trọng lượng cất cánh tối đa | Khoảng 6.990 kg (F6F-5) |
| Động cơ | Pratt & Whitney R-2800-10W Double Wasp, 2.000 mã lực (2.200 mã lực với phun nước) |
| Tốc độ tối đa | Khoảng 629 km/h (F6F-5) |
| Tầm hoạt động | Khoảng 1.520 km (nhiên liệu trong); khoảng 2.500 km với thùng nhiên liệu phụ (ước tính) |
| Trần bay | Khoảng 11.400 m |
| Vũ khí | 6 súng máy Browning M2 12,7 mm (.50 cal) (400 viên mỗi khẩu) |
| Tải trọng bom / rocket | Lên tới khoảng 900 kg bom, hoặc 6 rocket 127 mm (F6F-5) |
| Số chiến thắng trên không được tuyên bố | 5.163, so với 270 chiếc Hellcat mất trong chiến đấu trên không (tỷ lệ tuyên bố khoảng 19:1) |
3. Nguồn gốc & phát triển
Vấn đề Zero
Hellcat ra đời từ cú sốc của Hải quân Mỹ trước Zero của Nhật. Trong những tháng đầu Chiến tranh Thái Bình Dương, Zero — nhanh, cơ động và tầm bay xa — đã bắn rơi F4F Wildcat của Hải quân với số lượng lớn, và Hải quân kết luận rằng họ cần một tiêm kích mới, lớn hơn, nhanh hơn và vũ trang nặng hơn Wildcat, có thể đánh bại Zero. Công ty Grumman Aircraft Engineering, đã chế tạo Wildcat, được yêu cầu thiết kế tiêm kích mới, và nhà thiết kế trưởng Leroy Grumman cùng đội của ông bắt đầu làm việc năm 1941, trước khi Hoa Kỳ tham chiến. Tiêm kích mới được thiết kế quanh động cơ mạnh nhất hiện có, Pratt & Whitney R-2800 Double Wasp, tạo ra 2.000 mã lực, và quanh bài học của những tháng đầu chiến tranh: tiêm kích cần giáp, thùng nhiên liệu tự hàn kín, vũ khí nặng và khung thân chắc chắn có thể chịu hư hỏng chiến đấu và đưa phi công về nhà.
Chiếc Zero bị bắt và thiết kế
Thiết kế của Hellcat được giúp đỡ bởi một trong những chiến công tình báo vĩ đại của chiến tranh: việc bắt giữ một chiếc Zero Nhật gần như còn nguyên vẹn tại quần đảo Aleutian tháng 7 năm 1942. Chiếc Zero, đã hạ cánh khẩn cấp trên đảo Akutan, được lực lượng Mỹ thu hồi, sửa chữa và bay bởi các phi công thử nghiệm Mỹ, những người đã phát hiện điểm mạnh và điểm yếu của nó. Zero nhẹ, cơ động và tầm bay xa, nhưng không có giáp, không có thùng nhiên liệu tự hàn kín và kết cấu yếu, và không thể bổ nhào nhanh như tiêm kích Mỹ mà cánh không bị hỏng. Các nhà thiết kế Grumman dùng kiến thức này để thiết kế Hellcat: họ trang bị giáp và thùng nhiên liệu tự hàn kín, trang bị động cơ mạnh mẽ và vũ khí nặng, và thiết kế nó để bổ nhào nhanh và chiến đấu theo chiều dọc, nơi Zero yếu nhất. Nguyên mẫu Hellcat đầu tiên bay ngày 26 tháng 6 năm 1942, và máy bay đi vào biên chế đầu năm 1943, chỉ một năm sau khi Zero bị bắt.
Từ nguyên mẫu đến sản xuất
Quá trình phát triển Hellcat nhanh chóng, ngay cả theo tiêu chuẩn thời chiến. Nguyên mẫu đầu tiên bay tháng 6 năm 1942, các máy bay sản xuất đầu tiên được giao tháng 10 năm 1942, và phi đội Hellcat đầu tiên, VF-9, được thành lập đầu năm 1943. Việc sản xuất máy bay là một thắng lợi của tổ chức công nghiệp Mỹ: Grumman chế tạo 12.275 chiếc Hellcat từ 1942 đến 1945, với tốc độ hơn 500 chiếc mỗi tháng ở đỉnh cao, và Hellcat là máy bay tàu sân bay được sản xuất nhiều nhất của chiến tranh. Việc sản xuất Hellcat được chia sẻ với máy bay ném bom ngư lôi Grumman TBF Avenger, cũng được Grumman chế tạo, và nhà máy Bethpage của công ty là một trong những nhà máy máy bay năng suất nhất tại Hoa Kỳ. Hellcat tham chiến tháng 8 năm 1943, trong cuộc không kích đảo Marcus, và đến cuối năm 1943 nó là tiêm kích tàu sân bay tiêu chuẩn của Hải quân Hoa Kỳ. Quá trình phát triển nhanh chóng của Hellcat — từ chuyến bay đầu tiên đến chiến đấu trong mười bốn tháng — là một trong những quá trình nhanh nhất trong lịch sử hàng không hải quân, và chỉ có thể vì Grumman có nhà máy, công nhân và kinh nghiệm để chế tạo nó.
4. Thiết kế
Tiêm kích lớn quanh động cơ lớn
Hellcat được thiết kế quanh Pratt & Whitney R-2800 Double Wasp, động cơ hướng tâm 18 xi-lanh tạo ra 2.000 mã lực, và kích thước của máy bay — dài 10,2 mét, sải cánh 13,1 mét và trọng lượng khoảng 4.190 kg khi rỗng — phản ánh kích thước và sức mạnh của động cơ. Thân máy bay là kết cấu bán liền khối bằng hợp kim nhôm, cánh là kết cấu hai dầm gắn giữa với góc nhị diện, và càng đáp thu vào phía sau trong cánh. Buồng lái của máy bay rộng rãi và bố trí tốt, với tầm nhìn tốt, và phi công ngồi cao trong thân, cho tầm nhìn tốt qua mũi để hạ cánh trên tàu sân bay. Thiết kế của Hellcat thông thường, nhưng cũng thực tế: máy bay dễ bảo dưỡng, dễ bay và dễ hạ cánh trên tàu sân bay, và phi công coi nó là một trong những tiêm kích tàu sân bay tốt nhất của chiến tranh.
Giáp, hỏa lực và độ bền
Giáp và hỏa lực của Hellcat là điểm mạnh lớn nhất của nó. Máy bay được bảo vệ bởi tấm giáp sau ghế phi công, kính chắn gió bọc thép và thùng nhiên liệu tự hàn kín, khiến nó chịu đựng hư hỏng chiến đấu tốt hơn nhiều so với Zero, thứ không có những thứ này. Vũ khí của nó là sáu súng máy Browning M2 cỡ .50, ba khẩu mỗi cánh, với 400 viên đạn mỗi khẩu, cho hỏa lực nặng và bền bỉ, và F6F-5 sau này cũng có thể mang bom và rocket để tấn công mặt đất. Độ bền của Hellcat đã thành huyền thoại: nó có thể chịu trúng đạn từ tiêm kích Nhật và hỏa lực phòng không, mà vẫn đưa phi công về nhà, và nhiều chiếc Hellcat trở về tàu sân bay với lỗ thủng trên cánh, động cơ hư hỏng và phi công bị thương. Sự kết hợp giữa giáp, hỏa lực và độ bền của Hellcat khiến nó trở thành đối thủ đáng gờm, và đó là lý do tỷ lệ tiêu diệt của nó cao đến vậy.
Khả năng điều khiển và hoạt động tàu sân bay
Hellcat dễ bay và dễ hạ cánh trên tàu sân bay, và khả năng điều khiển là một trong những đức tính lớn nhất của nó. Tay lái của máy bay nhẹ và hài hòa, hiện tượng mất tốc của nó diễn ra nhẹ nhàng và có thể dự đoán được, và tốc độ hạ cánh thấp, khiến nó khoan dung với các phi công trẻ bay nó từ tàu sân bay tại Thái Bình Dương. Càng đáp rộng của Hellcat, thu vào phía sau trong cánh, khiến nó ổn định trên boong, và móc hãm đà, gắn dưới thân sau, chắc chắn và đáng tin cậy. Các phi công Hellcat, nhiều người từng bay Wildcat trước đó, thấy Hellcat là một sự khám phá: nó nhanh hơn, leo cao tốt hơn, bổ nhào tốt hơn và dễ hạ cánh hơn, và nó cho họ sự tự tin để chiến đấu với Zero ngang ngửa. Khả năng điều khiển của Hellcat là một lý do khiến tỷ lệ tổn thất của nó thấp, và vì sao nhiều phi công của nó sống sót sau chiến tranh.
5. Thông số kỹ thuật
Thông số kỹ thuật
| Thông số kỹ thuật | F6F-3 | F6F-5 |
|---|---|---|
| Động cơ | R-2800-10, 2.000 mã lực | R-2800-10W, 2.000 mã lực (2.200 mã lực với phun nước) |
| Tốc độ tối đa | Khoảng 619 km/h | Khoảng 629 km/h |
| Tầm bay (nhiên liệu trong) | Khoảng 1.520 km | Khoảng 1.520 km |
| Trần bay | Khoảng 11.400 m | Khoảng 11.400 m |
| Tốc độ leo cao | Khoảng 17 m/s | Khoảng 17 m/s (ước tính) |
| Vũ khí | 6 súng máy 12,7 mm | 6 súng máy 12,7 mm |
| Tải trọng bom | Lên tới 450 kg | Lên tới khoảng 900 kg |
| Trọng lượng rỗng | Khoảng 4.110 kg | Khoảng 4.190 kg |
| Số lượng chế tạo | 4.402 | 7.870 |
Bảng cho thấy hai phiên bản Hellcat chính, và hiệu năng của chúng tương tự: F6F-5 nhanh hơn một chút và có thể mang tải trọng bom nặng hơn, nhưng hai máy bay về cơ bản là cùng một tiêm kích. Tốc độ tối đa khoảng 629 km/h của Hellcat nhanh hơn Zero (khoảng 540 km/h) và Wildcat (khoảng 510 km/h), và tầm bay khoảng 1.520 km của nó lớn hơn tầm bay chiến đấu của Zero, dù tầm bay chuyển sân của Zero dài hơn. Trần bay khoảng 11.400 mét của Hellcat cao hơn Zero (khoảng 10.000 mét), và tốc độ leo cao của nó tốt hơn. Hiệu năng của Hellcat không ngoạn mục ở bất kỳ khía cạnh đơn lẻ nào, nhưng tốt ở mọi khía cạnh, và chính sự kết hợp giữa tốc độ, leo cao, tầm bay, vũ khí và độ bền khiến nó trở thành tiêm kích thống trị tại Thái Bình Dương. Bảng cũng cho thấy sự phát triển của Hellcat: F6F-5, phiên bản được sản xuất nhiều nhất, nặng hơn F6F-3, nhưng cũng nhanh hơn và có thể mang tải trọng bom nặng hơn, và phi công của nó coi nó là chiếc Hellcat tốt nhất.
6. Các biến thể
Các phiên bản sản xuất chính
| Biến thể | Năm | Đặc điểm chính | Sản lượng |
|---|---|---|---|
| F6F-3 | 1942–1944 | Phiên bản sản xuất đầu; động cơ R-2800-10; 6 súng máy | 4.402 |
| F6F-3N | 1943–1944 | Phiên bản tiêm kích ban đêm với radar | Số lượng nhỏ (đã tính trong F6F-3) |
| F6F-5 | 1944–1945 | Phiên bản được sản xuất nhiều nhất; động cơ mạnh hơn; giá bom và rocket; kính chắn gió cải tiến | 7.870 |
| F6F-5N | 1944–1945 | Phiên bản tiêm kích ban đêm của F6F-5 với radar AN/APS-6 | Khoảng 1.400 (đã tính trong F6F-5) |
| F6F-5P | 1944–1945 | Phiên bản trinh sát ảnh | Số lượng nhỏ |
| Hellcat Mk I / Mk II | 1943–1945 | Các phiên bản của Không quân Hạm đội Anh (F6F-3 và F6F-5) | Khoảng 1.200 chiếc cung cấp cho Anh |
| XF6F-1 / XF6F-2 | 1942 | Nguyên mẫu; XF6F-1 dùng động cơ R-2600, XF6F-2 dùng động cơ R-2800 tăng áp | 2 nguyên mẫu |
Hellcat được sản xuất với hai phiên bản chính, F6F-3 và F6F-5, và sự khác biệt giữa chúng nhỏ nhưng quan trọng. F6F-3, phiên bản sản xuất đầu tiên, có động cơ R-2800-10 và kính chắn gió nhỏ có khung, và là phiên bản đã chiến đấu tại Tarawa và biển Philippines. F6F-5, phiên bản được sản xuất nhiều nhất, có động cơ R-2800-10W mạnh hơn, với phun nước, kính chắn gió không khung cho phi công tầm nhìn tốt hơn, và giá treo bom và rocket dưới cánh, khiến nó vừa là tiêm kích-ném bom vừa là tiêm kích. F6F-5N là phiên bản tiêm kích ban đêm, với radar trong giá treo dưới cánh, và F6F-5P là phiên bản trinh sát ảnh. Hellcat cũng được cung cấp cho Anh, nơi nó được biết đến với tên Hellcat Mk I (F6F-3) và Mk II (F6F-5), và phục vụ với Không quân Hạm đội tại Đại Tây Dương, Địa Trung Hải và Viễn Đông.
Tiêm kích ban đêm
Các phiên bản tiêm kích ban đêm của Hellcat, F6F-3N và F6F-5N, nằm trong số những tiêm kích ban đêm thành công nhất của chiến tranh. Chúng được lắp radar AN/APS-6, gắn trong giá treo dưới cánh phải, có thể phát hiện máy bay địch ở cự ly vài dặm trong bóng tối. Các máy bay Hellcat ban đêm bay từ tàu sân bay và căn cứ trên đất liền, và bắn rơi nhiều máy bay ném bom Nhật tấn công hạm đội Mỹ vào ban đêm, trên hết là các máy bay ném bom ban đêm Nhật tấn công các tàu sân bay trong các chiến dịch tại Philippines và Okinawa. Các phi công tiêm kích ban đêm nổi tiếng nhất của Hellcat là các phi công ace tiêm kích ban đêm của Thủy quân Lục chiến, bay từ các sân bay tại Thái Bình Dương và bắn rơi máy bay Nhật trong bóng tối. Các máy bay Hellcat tiêm kích ban đêm là một phần nhỏ trong sản xuất Hellcat, nhưng là một phần quan trọng trong câu chuyện của nó, vì chúng cho thấy Hellcat có thể chiến đấu vào ban đêm cũng như ban ngày.
7. Tham chiến
Chiến đấu đầu tiên, 1943
Hellcat tham chiến tháng 8 năm 1943, trong cuộc không kích đảo Marcus, và giành những chiến thắng đầu tiên tháng 9 năm 1943, trong giao tranh trên bầu trời Tarawa và các cuộc không kích vào căn cứ Nhật tại Thái Bình Dương. Những tháng chiến đấu đầu tiên của Hellcat là một sự khám phá: máy bay nhanh hơn Zero, có thể bổ nhào tốt hơn Zero, có thể chịu hư hỏng mà Zero sẽ bị phá hủy, và phi công của nó, được huấn luyện chiến thuật mới “Thach Weave” và tấn công bổ nhào, có thể đánh bại Zero trong chiến đấu. Tỷ lệ tiêu diệt của Hellcat trong những tháng đầu cao, và tăng lên khi phi công Mỹ tích lũy kinh nghiệm và phi công Nhật, ngày càng thiếu kinh nghiệm, mất đi kinh nghiệm của họ. Đến cuối năm 1943, Hellcat là tiêm kích tàu sân bay tiêu chuẩn của Hải quân, và Wildcat, đã giữ vững tuyến năm 1942, bị rút khỏi biên chế tàu sân bay tiền tuyến.
Biển Philippines, tháng 6 năm 1944
Trận biển Philippines, ngày 19–20 tháng 6 năm 1944, là trận chiến vĩ đại nhất của Hellcat, và là trận chiến tàu sân bay lớn nhất của chiến tranh. Hải quân Nhật, đã xây dựng lại lực lượng tàu sân bay sau Midway, gửi chín tàu sân bay với khoảng 430 máy bay tấn công cuộc đổ bộ của Mỹ vào Saipan, và Hạm đội 5 của Mỹ, với mười lăm tàu sân bay và khoảng 900 máy bay, chạm trán họ tại biển Philippines. Trận chiến là thảm họa đối với Nhật Bản: các máy bay Hellcat Mỹ bắn rơi khoảng 300 máy bay Nhật chỉ trong một ngày, và các nhóm không quân tàu sân bay Nhật bị tiêu diệt. Hai mục dưới đây mô tả chính trận chiến, mà phi công Mỹ gọi là Cuộc săn gà tây vĩ đại tại Marianas, và các phi công ace mà nó tạo ra.
Cuộc săn gà tây là kết quả của sự chênh lệch: phi công Nhật thiếu kinh nghiệm, máy bay của họ ít hơn, và tàu sân bay của họ ít hơn, trong khi phi công Mỹ giàu kinh nghiệm, máy bay của họ đông đảo, và tàu sân bay của họ được radar dẫn đường. Trận chiến không phải là cuộc thi mà là cuộc thảm sát, và sức mạnh không quân tàu sân bay của Hải quân Nhật, mất nhiều năm để xây dựng, bị phá hủy chỉ trong một ngày.
Cuộc săn gà tây vĩ đại tại Marianas
Trận chiến vĩ đại nhất của Hellcat là Trận biển Philippines, ngày 19–20 tháng 6 năm 1944, mà phi công Mỹ gọi là “Cuộc săn gà tây vĩ đại tại Marianas”. Hải quân Nhật, đã xây dựng lại lực lượng tàu sân bay sau Midway, gửi chín tàu sân bay với khoảng 430 máy bay tấn công cuộc đổ bộ của Mỹ vào Saipan, và Hạm đội 5 của Mỹ, với mười lăm tàu sân bay và khoảng 900 máy bay, chạm trán họ tại biển Philippines. Trận chiến là thảm họa đối với Nhật Bản: các máy bay Hellcat Mỹ, được radar và sĩ quan chỉ huy tiêm kích dẫn đường, chặn các máy bay Nhật từng đợt, và bắn rơi khoảng 300 máy bay Nhật chỉ trong một ngày, so với tổn thất chỉ khoảng 30 máy bay Mỹ. Các nhóm không quân tàu sân bay Nhật bị tiêu diệt, và Hải quân Nhật không bao giờ phục hồi. Vai trò của Hellcat trong trận chiến mang tính quyết định: các máy bay Hellcat bắn rơi hầu hết máy bay Nhật, và làm vậy với tỷ lệ tiêu diệt cao nhất trong chiến tranh.
Các phi công ace của cuộc săn gà tây
Biển Philippines đã tạo nên nhiều phi công ace Hellcat, và phi công nổi tiếng nhất của trận chiến là Trung úy Alexander Vraciu, người bắn rơi sáu máy bay Nhật chỉ trong một phi vụ ngày 19 tháng 6 năm 1944, và kết thúc chiến tranh với 19 chiến thắng. Trận chiến cũng tạo nên danh tiếng của Hellcat: sau biển Philippines, không ai nghi ngờ rằng Hellcat là tiêm kích thống trị tại Thái Bình Dương, và sức mạnh không quân tàu sân bay của Hải quân Nhật đã bị bẻ gãy. Tổn thất của trận chiến không chỉ là máy bay mà còn là phi công: các phi công Nhật chết tại biển Philippines là những phi công tàu sân bay được huấn luyện cuối cùng của Nhật, và các phi công thay thế họ thiếu kinh nghiệm và được huấn luyện kém, và chết với số lượng còn lớn hơn trong các trận chiến sau đó. Biển Philippines vì vậy không chỉ là chiến thắng cho Hellcat mà còn là chiến thắng quyết định cuộc chiến trên không tại Thái Bình Dương, và vai trò của Hellcat trong đó là lý do trận chiến được nhớ đến như ngày vĩ đại nhất của Hellcat.
Vịnh Leyte, Okinawa và kết thúc
Sau biển Philippines, Hellcat chiến đấu tại vịnh Leyte tháng 10 năm 1944, nơi nó cung cấp yểm trợ trên không cho cuộc đổ bộ của Mỹ tại Philippines và chiến đấu chống các cuộc tấn công kamikaze của Nhật, và tại Okinawa năm 1945, nơi nó chiến đấu trong chiến dịch kamikaze lớn nhất của chiến tranh. Phi công Hellcat bắn rơi nhiều máy bay kamikaze, nhưng kamikaze là mục tiêu khó, vì nó không cố né tránh và vì nó chỉ cần trúng tàu, và tỷ lệ tiêu diệt của Hellcat trước kamikaze thấp hơn tỷ lệ trước tiêm kích thông thường. Hellcat cũng bay các phi vụ tấn công mặt đất, bắn phá các vị trí Nhật và ném bom quân Nhật, và phục vụ như tiêm kích-ném bom trong những tháng cuối chiến tranh. Các phi vụ chiến đấu cuối cùng của Hellcat được bay tháng 8 năm 1945, chống lại các vị trí Nhật tại quần đảo Nhật, và máy bay vẫn phục vụ sau chiến tranh, trong Hải quân Hoa Kỳ và Hải quân Pháp, đến thập niên 1950.
8. So sánh với đối thủ
So sánh với Zero
So với Zero, Hellcat lớn hơn, nặng hơn, nhanh hơn và vũ trang nặng hơn, nhưng kém cơ động hơn, và không thể quay vòng hẹp như Zero. Phi công Hellcat không cố quay vòng với Zero: họ dùng tốc độ, khả năng leo cao và bổ nhào để tấn công từ trên cao, bắn rồi leo lên, và dùng “Thach Weave” — chiến thuật trong đó hai chiếc Hellcat đan chéo qua đuôi nhau, để một chiếc Zero đuổi theo một chiếc Hellcat sẽ bay vào tầm súng của chiếc còn lại — để đánh bại khả năng cơ động của Zero. Phi công Zero, được huấn luyện để quay vòng và không chiến, thấy chiến thuật của Hellcat khó đối phó, và việc Zero thiếu giáp và thùng nhiên liệu tự hàn kín khiến một loạt bắn ngắn từ sáu súng máy của Hellcat thường đủ để phá hủy nó. Chiến thắng của Hellcat trước Zero vì vậy không chỉ là chiến thắng của máy bay mà còn là chiến thắng của chiến thuật, huấn luyện và sức mạnh công nghiệp: Hoa Kỳ có thể chế tạo Hellcat nhanh hơn Nhật Bản chế tạo Zero, và có thể huấn luyện phi công nhanh hơn Nhật Bản huấn luyện phi công của họ.
9. Bên sử dụng & di sản
Hải quân và Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ
Hellcat chủ yếu được Hải quân Hoa Kỳ và Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ sử dụng, và phục vụ với các nhóm không quân tàu sân bay của các tàu sân bay lớp Essex đã thắng Chiến tranh Thái Bình Dương. Các máy bay Hellcat của Hải quân là máy bay đã thắng biển Philippines, chiến đấu tại vịnh Leyte và bảo vệ hạm đội tại Okinawa, và các máy bay Hellcat của Thủy quân Lục chiến, bay từ các căn cứ trên đất liền tại Thái Bình Dương, chiến đấu tại Solomon, Philippines và Okinawa. Phục vụ của Hellcat tại Mỹ là dài nhất và rộng nhất trong số các nước dùng nó, và chính Hellcat của Mỹ được nhớ đến nhiều nhất ngày nay, trên hết vì biển Philippines và tỷ lệ tiêu diệt 19:1. Hellcat vẫn phục vụ tại Mỹ sau chiến tranh, trong Hải quân Hoa Kỳ và Hải quân Dự bị, đến đầu thập niên 1950, khi nó bị tiêm kích phản lực thay thế. Phục vụ của Hellcat tại Mỹ là dài nhất trong số các tiêm kích tàu sân bay của chiến tranh, và phi công của nó, gồm hai phi công ace có số điểm cao nhất của Hải quân, vẫn được nhớ đến như những người đã thắng cuộc chiến trên không tại Thái Bình Dương.
Anh, Pháp và các nước sử dụng khác
Hellcat được cung cấp cho Anh theo chương trình Cho thuê-Cho mượn, nơi nó được biết đến với tên Hellcat Mk I và Mk II, và phục vụ với Không quân Hạm đội tại Đại Tây Dương, Địa Trung Hải và Viễn Đông. Các máy bay Hellcat Anh bắn rơi 52 máy bay địch, và được dùng trong các cuộc tấn công vào thiết giáp hạm Tirpitz của Đức tại Na Uy, nơi chúng cung cấp yểm trợ tiêm kích cho các máy bay ném bom tấn công tàu. Hellcat cũng được Pháp dùng sau chiến tranh, nơi nó phục vụ với Hải quân Pháp tại Đông Dương, và bởi Uruguay, dùng nó đến thập niên 1960. Phục vụ nước ngoài của Hellcat nhỏ so với phục vụ tại Mỹ, nhưng nó cho thấy máy bay được mọi hải quân bay nó đánh giá cao, và danh tiếng của nó như tiêm kích tàu sân bay thống trị của chiến tranh được các đồng minh của Mỹ chia sẻ. Các cuộc tấn công của Hellcat Anh vào Tirpitz, năm 1944, nằm trong số những phi vụ nguy hiểm nhất mà Không quân Hạm đội bay, và yểm trợ tiêm kích của Hellcat rất cần thiết cho các máy bay ném bom tấn công thiết giáp hạm.
Tiêm kích đã thắng cuộc chiến trên không Thái Bình Dương
Di sản của Hellcat là cuộc chiến trên không tại Thái Bình Dương, mà nó đã thắng. 5.163 chiến thắng trên không được Hellcat tuyên bố, tỷ lệ tiêu diệt 19:1 và ba phần tư tổng số chiến thắng của Hải quân tại Thái Bình Dương là những kỷ lục mà không tiêm kích tàu sân bay nào khác sánh được, và là lý do Hellcat được nhớ đến như tiêm kích tàu sân bay thành công nhất của chiến tranh. Chiến thắng của Hellcat không chỉ là chiến thắng của máy bay mà còn là chiến thắng của hệ thống đã tạo ra nó: của các nhà máy Mỹ đã chế tạo 12.275 chiếc Hellcat, của hệ thống huấn luyện Mỹ đã đào tạo hàng nghìn phi công, và của chiến thuật Mỹ đã dạy các phi công đó chiến đấu với Zero theo cách của riêng họ. Câu chuyện của Hellcat vì vậy là câu chuyện về sức mạnh công nghiệp Mỹ, và cách sức mạnh đó được dùng để thắng một cuộc chiến. Câu chuyện của Hellcat cũng là câu chuyện về hệ thống huấn luyện Mỹ, đã đào tạo hàng nghìn phi công trong vài năm, và về các nhà máy Mỹ, đã chế tạo hơn 12.000 chiếc Hellcat trong ba năm, một tốc độ sản xuất mà Nhật Bản không bao giờ sánh được.
Các phi công ace và kỷ lục
Hellcat tạo ra nhiều phi công ace hơn bất kỳ tiêm kích Mỹ nào khác trong chiến tranh, và phi công của nó gồm hai phi công ace có số điểm cao nhất của Hải quân: Đại tá David McCampbell, với 34 chiến thắng, và Thiếu tá Eugene A. Valencia, với 23 chiến thắng. McCampbell, người chỉ huy Nhóm Không quân 15 trên tàu sân bay Essex, bắn rơi chín máy bay Nhật chỉ trong một phi vụ ngày 24 tháng 10 năm 1944, trong Trận vịnh Leyte, là số máy bay lớn nhất bị một phi công Mỹ bắn rơi trong một phi vụ duy nhất. Các phi công ace Hellcat được nhớ đến như những anh hùng, và thành tích của họ vẫn được các phi công hải quân nghiên cứu. Tỷ lệ tiêu diệt 19:1 của Hellcat, dù là tỷ lệ tuyên bố và dù tỷ lệ thực chắc chắn thấp hơn, vẫn là một trong những tỷ lệ tiêu diệt cao nhất mà bất kỳ tiêm kích nào trong lịch sử tuyên bố, và là thước đo cho sự thống trị của Hellcat tại Thái Bình Dương. Di sản của Hellcat vì vậy cũng là di sản con người: di sản của các phi công đã bay nó, và các chiến thắng họ giành được.
Bảo tàng
Khoảng 40 chiếc Hellcat còn tồn tại ngày nay, trong các bảo tàng và bộ sưu tập tư nhân, và nhiều chiếc trong số đó còn bay được. Những mẫu bảo tàng nổi tiếng nhất gồm F6F-5 tại Bảo tàng Hàng không Hải quân Quốc gia ở Pensacola, Florida, được trưng bày như một trong những máy bay đã chiến đấu tại biển Philippines, và F6F-3 tại Bảo tàng Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Smithsonian ở Washington, D.C. Các máy bay Hellcat khác được lưu giữ tại Bảo tàng Chiến tranh Hoàng gia tại Duxford ở Anh, tại Bảo tàng Hàng không Thái Bình Dương ở Honolulu, Hawaii, và tại các bảo tàng của Pháp và Uruguay. Tỷ lệ sống sót của Hellcat thấp đối với một máy bay có hơn 12.000 chiếc được chế tạo, vì hầu hết bị tháo dỡ sau chiến tranh, nhưng những chiếc còn lại nằm trong số những hiện vật được yêu thích nhất trong các bảo tàng lưu giữ chúng, vì sự gắn kết với biển Philippines và tỷ lệ tiêu diệt 19:1. Chiếc F6F-5 của Bảo tàng Hàng không Hải quân Quốc gia, được trưng bày như một trong những máy bay đã chiến đấu tại biển Philippines, là một trong những máy bay được thăm nhiều nhất của bảo tàng, và được trưng bày cùng câu chuyện về trận chiến và tên của các phi công đã bay nó.
Máy bay chiến tranh còn bay
Một số chiếc Hellcat vẫn bay, và chúng nằm trong số những máy bay chiến tranh phổ biến nhất tại các buổi trình diễn hàng không tại Hoa Kỳ. Lực lượng Không quân Tưởng niệm vận hành một chiếc F6F-5, bay tại các buổi trình diễn hàng không tại Hoa Kỳ, và các máy bay Hellcat khác được chủ sở hữu tư nhân và bảo tàng bay. Các máy bay Hellcat bay được xuất hiện tại các buổi trình diễn hàng không, tại lễ kỷ niệm biển Philippines và tại các buổi bay duyệt, và chúng thường bay theo đội hình với SBD Dauntless và TBF Avenger, các máy bay đã chiến đấu cùng chúng tại Thái Bình Dương. Sự hiện diện của Hellcat tại các buổi trình diễn hàng không là lời nhắc nhở về cuộc chiến trên không tại Thái Bình Dương, và về các phi công đã bay Hellcat đến chiến thắng. Đối với đa số mọi người, cách dễ nhất để xem Hellcat là tại Bảo tàng Hàng không Hải quân Quốc gia ở Pensacola hoặc Smithsonian ở Washington, D.C., nơi máy bay được trưng bày như một phần câu chuyện về Chiến tranh Thái Bình Dương. Các máy bay Hellcat bay được bảo dưỡng bởi tình nguyện viên và bảo tàng, và sự hiện diện của chúng tại các buổi trình diễn hàng không là lời nhắc nhở về cuộc chiến trên không tại Thái Bình Dương và về những người đã bay Hellcat đến chiến thắng.
10. Câu hỏi thường gặp
F6F Hellcat là gì?
F6F Hellcat là tiêm kích tàu sân bay của Mỹ trong Thế chiến II, do Grumman thiết kế và bay lần đầu năm 1942. Khoảng 12.275 chiếc được chế tạo, và nó là tiêm kích tàu sân bay thành công nhất của chiến tranh.
Tỷ lệ tiêu diệt của Hellcat là bao nhiêu?
Phi công Hellcat Mỹ tuyên bố 5.163 máy bay địch bị tiêu diệt trên không, so với tổn thất 270 chiếc Hellcat trong chiến đấu trên không — tỷ lệ tuyên bố khoảng 19:1. Tỷ lệ thực chắc chắn thấp hơn, vì các tuyên bố chiến thắng thường bị phóng đại, nhưng sự thống trị của Hellcat không còn nghi ngờ.
Cuộc săn gà tây vĩ đại tại Marianas là gì?
Trận biển Philippines, ngày 19–20 tháng 6 năm 1944, trong đó các máy bay Hellcat Mỹ bắn rơi khoảng 300 máy bay Nhật chỉ trong một ngày, tiêu diệt các nhóm không quân tàu sân bay Nhật. Phi công Mỹ gọi nó là “Cuộc săn gà tây vĩ đại tại Marianas”.
Đã chế tạo bao nhiêu chiếc Hellcat?
12.275 chiếc Hellcat được chế tạo từ 1942 đến 1945. Phiên bản được sản xuất nhiều nhất là F6F-5, với 7.870 chiếc. Hellcat phục vụ từ 1943 đến cuối chiến tranh, trong mọi trận chiến lớn của Thái Bình Dương, từ Tarawa đến Okinawa.
Phi công Hellcat có số điểm cao nhất là ai?
Đại tá David McCampbell, với 34 chiến thắng trên không, gồm chín chiến thắng chỉ trong một phi vụ ngày 24 tháng 10 năm 1944, trong Trận vịnh Leyte. Trong phi vụ ngày 24 tháng 10 năm 1944 đó, McCampbell một mình bắn rơi chín máy bay Nhật trong Trận vịnh Leyte.
Tôi có thể xem Hellcat ở đâu ngày nay?
Tại Bảo tàng Hàng không Hải quân Quốc gia ở Pensacola, Florida, và Bảo tàng Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Smithsonian ở Washington, D.C., cùng nhiều bảo tàng khác. Một số chiếc Hellcat vẫn bay tại các buổi trình diễn hàng không.
11. Nguồn
-
Wikipedia, “Grumman F6F Hellcat” — sản lượng 12.275 chiếc, 5.163 chiến thắng và tỷ lệ 19:1.
-
National Naval Aviation Museum, “F6F Hellcat” — chiếc Hellcat trưng bày tại Pensacola và biển Philippines.
-
Smithsonian National Air and Space Museum, “Grumman F6F-3 Hellcat” — thông số kỹ thuật và các máy bay còn tồn tại.
-
Barrett Tillman, Hellcat: The F6F in World War II (Naval Institute Press, 1979) — quá trình phát triển, biển Philippines và lịch sử hoạt động.
-
Thomas McKelvey Cleaver, The Men Who Flew the Hellcat (Osprey Publishing, 2021) — các phi công và chiến thắng của họ.
-
U.S. Naval History and Heritage Command, “Battle of the Philippine Sea” — cuộc săn gà tây và vai trò của Hellcat trong đó.