Máy bay P-61 Black Widow

1. Mở đầu

Northrop P-61 Black Widow là máy bay đầu tiên của Mỹ được thiết kế ngay từ đầu làm tiêm kích đêm, và là một trong những máy bay tiên tiến nhất của Chiến tranh thế giới thứ hai. Máy bay hai động cơ lớn với phi hành đoàn ba người, nó mang radar chặn bắt trên không SCR-720 trong mũi, và được trang bị bốn pháo 20 mm cùng bốn súng máy cỡ .50 trong tháp súng lưng, và nó có thể tìm, truy đuổi và tiêu diệt máy bay ném bom địch trong bóng tối, mà không cần hỗ trợ từ mặt đất. P-61 đi vào biên chế năm 1944, và chiến đấu tại châu Âu, nơi nó bảo vệ London trước bom bay V-1 và săn máy bay ném bom đêm Đức trên bầu trời Pháp và Đức, và tại Thái Bình Dương, nơi nó bay tuần tra đêm trên Philippines, Iwo Jima và Okinawa, và nơi một chiếc P-61 được ghi nhận với một trong những chiến thắng trên không cuối cùng của chiến tranh, đêm 14–15 tháng 8 năm 1945. Chỉ 706 chiếc P-61 được chế tạo, và máy bay đến quá muộn để tạo hiệu quả quyết định cho chiến tranh, nhưng nó là thắng lợi của công nghệ Mỹ, và được nhớ đến như máy bay mở ra kỷ nguyên tiêm kích đêm dùng radar, và như một trong những máy bay đẹp nhất và đáng sợ nhất của chiến tranh.

P-61 được đặt tên Black Widow theo loài nhện, vì nó màu đen, vì nó săn mồi vào ban đêm, và vì nó chết chóc, và tên gọi được sơn lên máy bay cùng mạng nhện trên mũi, và các phi hành đoàn lái nó tự hào về tên gọi và máy bay. P-61 là tiêm kích lớn nhất mà Hoa Kỳ từng chế tạo trong Thế chiến II, và là tiêm kích Mỹ đầu tiên được thiết kế xoay quanh radar, và phi hành đoàn ba người của nó — phi công, xạ thủ và nhân viên radar — làm việc như một đội, với nhân viên radar tìm mục tiêu, xạ thủ bắn súng, và phi công lái máy bay, và tinh thần đồng đội của phi hành đoàn là chìa khóa thành công của P-61. Câu chuyện của P-61 là câu chuyện về tiêm kích đêm, từ các thí nghiệm radar đầu tiên thập niên 1930 đến tiêm kích đêm phản lực thời Chiến tranh Lạnh, và là câu chuyện về máy bay đi trước thời đại, và chỉ đường tới tương lai của chiến tranh trên không.

2. Thông tin chính

Loại	Tiêm kích đêm (hai động cơ)
Xuất xứ	Hoa Kỳ
Nhà thiết kế	Northrop (Jack Northrop và Vladimir Pavlecka)
Nhà sản xuất	Northrop, Hawthorne, California
Chuyến bay đầu tiên	26 tháng 5 năm 1942
Thời gian phục vụ	1944–1954 (Không quân Hoa Kỳ)
Sản xuất	1942–1945; 706 chiếc được chế tạo
Kíp lái	3 (phi công, xạ thủ, vận hành radar); sau này 2
Chiều dài	15,1 m (49 ft 7 in)
Sải cánh	20,1 m (66 ft)
Chiều cao	4,5 m (14 ft 8 in)
Tốc độ tối đa	Khoảng 589 km/h (366 dặm/giờ)
Tầm hoạt động	Khoảng 2.172 km; tầm bay chuyển sân khoảng 3.060 km
Trần bay	10.600 m (33.100 ft)
Động cơ	Hai động cơ hướng tâm Pratt & Whitney R-2800-65 Double Wasp, 2.000 mã lực mỗi chiếc
Vũ khí	Bốn pháo Hispano M2 20 mm; bốn súng máy M2 cỡ .50 trong tháp súng lưng
Radar	Radar chặn bắt trên không SCR-720 (sau này là SCR-720C)
Tải trọng bom	Tối đa 2.900 kg bom hoặc rocket (P-61B)

3. Nguồn gốc & phát triển

Yêu cầu của Anh và lời đáp của Mỹ

P-61 ra đời từ yêu cầu của Anh, và là lời đáp cho vấn đề mà người Anh đối mặt từ trận Blitz năm 1940: máy bay ném bom Đức tấn công vào ban đêm, và tiêm kích Anh không thể tìm thấy chúng trong bóng tối, và người Anh cần tiêm kích đêm có radar, vũ khí mạnh và phi hành đoàn có thể phối hợp để tìm và tiêu diệt máy bay ném bom. Người Anh yêu cầu Mỹ chế tạo máy bay như vậy, và Quân đoàn Không quân Lục quân Hoa Kỳ đưa ra yêu cầu kỹ thuật năm 1940 về tiêm kích đêm, và Northrop đáp ứng bằng máy bay hai động cơ lớn được thiết kế xoay quanh radar ngay từ đầu. P-61 là máy bay đầu tiên trên thế giới được thiết kế làm tiêm kích đêm ngay từ đầu, và là máy bay Mỹ đầu tiên được thiết kế xoay quanh radar, và là thắng lợi của công nghệ Mỹ, và cho thấy Hoa Kỳ có thể chế tạo máy bay tiên tiến như mọi nước trên thế giới.

Northrop và thiết kế

P-61 do Northrop thiết kế, dưới quyền Jack Northrop và Vladimir Pavlecka, và là thiết kế táo bạo: máy bay hai thân đuôi, với hai động cơ, hai dầm đuôi và khoang trung tâm chứa phi hành đoàn ba người, radar và vũ khí, và với cánh được thiết kế để mang lại hiệu năng tốt vào ban đêm, khi nó phải bay chậm và cơ động trong bóng tối. Radar của máy bay, SCR-720, gắn trong mũi, và có thể phát hiện máy bay ném bom ở cự ly vài dặm, và giúp nhân viên radar dẫn phi công tới mục tiêu, và phi công sau đó bắn bốn pháo 20 mm gắn trong bụng máy bay. P-61 bay lần đầu ngày 26 tháng 5 năm 1942, và thành công, nhưng việc sản xuất bị trì hoãn vì cần phát triển radar, và vì cạnh tranh động cơ cùng vật liệu, và những chiếc P-61 đầu tiên không ra mặt trận cho đến năm 1944, khi chiến tranh đã nghiêng về phía Đồng minh.

Radar: SCR-720

Radar của P-61, SCR-720, là chìa khóa thành công của nó, và là một trong những radar tiên tiến nhất của chiến tranh. SCR-720 là radar chặn bắt trên không, phát triển từ radar AI Mk. VIII của Anh, và có thể phát hiện máy bay ném bom ở cự ly khoảng 8 km, và hiển thị mục tiêu trên ống tia âm cực trong khoang của nhân viên radar, và nhân viên radar dẫn phi công tới mục tiêu bằng giọng nói, và phi công sau đó áp sát tới tầm nhìn và khai hỏa. Radar là bí mật, và phi hành đoàn P-61 được lệnh không bay qua lãnh thổ địch đề phòng máy bay bị bắn hạ và radar bị thu giữ, và việc phát triển radar là một trong những thành tựu vĩ đại của chiến tranh, và cho thấy Hoa Kỳ có thể chế tạo radar tốt như radar Anh mà nó dựa trên. SCR-720 sau đó được cải tiến thành SCR-720C, và được lắp cho P-61B, và vẫn phục vụ sau chiến tranh, và là tổ tiên của các radar lắp trên mọi tiêm kích ngày nay.

4. Thiết kế

Hai dầm đuôi và kíp lái ba người

P-61 là máy bay hai thân đuôi, với hai động cơ hướng tâm Pratt & Whitney R-2800 Double Wasp công suất 2.000 mã lực mỗi chiếc, gắn trong khoang động cơ kéo dài ra sau thành hai dầm đuôi, và với khoang trung tâm chứa phi hành đoàn ba người, radar và vũ khí, và với cánh sải 20,1 mét mang lại hiệu năng tốt vào ban đêm. Phi hành đoàn của máy bay gồm phi công, ngồi phía trước khoang trung tâm, xạ thủ, ngồi sau phi công và vận hành tháp súng lưng, và nhân viên radar, ngồi phía sau khoang và vận hành radar, và ba người làm việc như một đội, với nhân viên radar tìm mục tiêu, xạ thủ bắn súng, và phi công lái máy bay. P-61 là tiêm kích lớn nhất mà Hoa Kỳ từng chế tạo trong Thế chiến II, và dài 15,1 mét, sải cánh 20,1 mét, và nặng 8.618 kg khi rỗng, và là máy bay lớn đối với tiêm kích, nhưng kích thước của nó cần thiết cho radar, phi hành đoàn và vũ khí, và mang lại cho máy bay sự ổn định cùng tầm bay mà tiêm kích nhỏ hơn không thể có.

Bốn pháo 20 mm và tháp súng lưng

P-61 được trang bị bốn pháo Hispano M2 20 mm, gắn trong bụng khoang trung tâm, và bốn súng máy M2 cỡ .50 trong tháp súng lưng, vốn gắn trên đỉnh khoang trung tâm và có thể vận hành bởi xạ thủ hoặc, trong các phiên bản sau, bởi nhân viên radar, và có thể bắn theo gần như mọi hướng phía trên và phía sau máy bay. Pháo 20 mm là vũ khí chính của P-61, và chúng bắn đạn có thể phá hủy máy bay ném bom chỉ bằng một phát trúng, và chúng là lý do P-61 bị phi hành đoàn máy bay ném bom Đức và Nhật khiếp sợ. Tháp súng lưng, vốn là tháp súng vận hành bằng điện với bốn súng máy, là đặc điểm độc đáo của P-61, và giúp máy bay tự vệ trước tiêm kích tấn công từ trên và phía sau, và nó sau đó bị tháo khỏi một số P-61, vì nó nặng và hiếm khi dùng, và P-61B, vốn là phiên bản sản xuất chính, được chế tạo không có tháp súng trong các lô sau. Vũ khí của P-61 nặng nhất trong số các tiêm kích Mỹ của chiến tranh, và đó là lý do máy bay được gọi là Black Widow, vì nó có thể giết chết chỉ bằng một vết cắn.

Hiệu năng và khả năng điều khiển

Hiệu năng của P-61 tốt đối với tiêm kích đêm cùng thế hệ, và đủ nhanh để bắt kịp máy bay ném bom mà nó săn, với tốc độ tối đa khoảng 589 km/h, tầm bay khoảng 2.172 km, và trần bay 10.600 mét. Khả năng điều khiển của máy bay tốt đối với máy bay lớn, và các phi công khen ngợi sự ổn định và khả năng đáp ứng của nó, và hai động cơ mang lại cho nó biên độ an toàn mà tiêm kích một động cơ không có, và phi hành đoàn ba người mang lại khối lượng công việc được chia sẻ giữa phi công, xạ thủ và nhân viên radar. Nhưng P-61 không phải máy bay không chiến, và nó không thể quay vòng với tiêm kích một động cơ, và kích thước của nó khiến nó trở thành mục tiêu dễ dàng cho tiêm kích Đức và Nhật tấn công nó vào ban ngày, và phi hành đoàn P-61 vì vậy bay vào ban đêm, khi bóng tối bảo vệ họ, và khi radar mang lại cho họ lợi thế mà không tiêm kích ban ngày nào có. Hiệu năng của P-61 là hiệu năng của tiêm kích đêm, và đủ tốt cho nhiệm vụ mà nó được thiết kế.

5. Thông số kỹ thuật

Thông số	P-61B
Kíp lái	3
Chiều dài	15,1 m
Sải cánh	20,1 m
Chiều cao	4,5 m
Trọng lượng rỗng	Khoảng 8.618 kg
Trọng lượng cất cánh tối đa	Khoảng 13.471 kg
Động cơ	Hai động cơ hướng tâm Pratt & Whitney R-2800-65 Double Wasp, 2.000 mã lực mỗi chiếc
Tốc độ tối đa	Khoảng 589 km/h
Tầm hoạt động	Khoảng 2.172 km
Trần bay	10.600 m
Vũ khí	Bốn pháo Hispano M2 20 mm; bốn súng máy M2 cỡ .50 (tháp súng lưng)
Radar	Radar chặn bắt trên không SCR-720
Tải trọng bom	Tối đa 2.900 kg bom hoặc rocket

Hiệu năng chiến đấu ban đêm

Hiệu năng chiến đấu ban đêm của P-61 tốt đối với tiêm kích đêm cùng thế hệ, và là kết quả của radar, vũ khí và phi hành đoàn. Radar SCR-720 có thể phát hiện máy bay ném bom ở cự ly khoảng 8 km, và giúp nhân viên radar dẫn phi công tới mục tiêu, và phi công sau đó áp sát tới tầm nhìn và bắn bốn pháo 20 mm, vốn có thể phá hủy máy bay ném bom chỉ bằng một loạt đạn. Tốc độ tối đa khoảng 589 km/h của P-61 đủ nhanh để bắt kịp máy bay ném bom Đức và Nhật mà nó săn, và tầm bay khoảng 2.172 km giúp nó tuần tra hàng giờ, và trần bay 10.600 mét giúp nó bay trên tầm pháo phòng không tồi tệ nhất. Nhưng hiệu năng chiến đấu ban đêm của P-61 bị giới hạn bởi radar, vốn thô sơ theo tiêu chuẩn hiện đại, và bởi phi hành đoàn, những người phải phối hợp trong bóng tối, và bởi chính bóng tối, vốn khiến việc nhận dạng mục tiêu và ngắm bắn trở nên khó khăn. Hiệu năng chiến đấu ban đêm của P-61 vì vậy là vấn đề đồng đội, và nhân viên radar, xạ thủ cùng phi công phối hợp với nhau, và chính tinh thần đồng đội khiến P-61 hiệu quả.

So sánh với Mosquito và Ju 88

So với de Havilland Mosquito của Anh, P-61 lớn hơn, nặng hơn và vũ trang mạnh hơn, nhưng Mosquito nhanh hơn, với tốc độ tối đa khoảng 640 km/h, và tầm bay xa hơn, và là tiêm kích đêm tốt hơn trong tay phi hành đoàn thiện chiến, và được chế tạo với số lượng lớn hơn nhiều, với 7.781 chiếc so với 706 chiếc của P-61. So với Junkers Ju 88 của Đức, vốn là tiêm kích đêm chính của Luftwaffe, P-61 nhanh hơn và vũ trang mạnh hơn, và có radar tốt hơn, nhưng Ju 88 được chế tạo với số lượng lớn hơn và phi hành đoàn của nó giàu kinh nghiệm hơn, và là đối thủ đáng gờm. Vị trí của P-61 trong lịch sử là tiêm kích đêm chuyên dụng đầu tiên, và nó được nhớ đến như máy bay mở ra kỷ nguyên tiêm kích đêm dùng radar, và chỉ đường tới tiêm kích đêm phản lực thời Chiến tranh Lạnh, và việc so sánh nó với Mosquito và Ju 88 cho thấy nó là máy bay tốt, nhưng không phải tốt nhất, và tầm quan trọng của nó nằm ở khái niệm chứ không phải hiệu năng.

6. Các biến thể

Biến thể	Giai đoạn	Đặc điểm chính	Sản lượng
XP-61 / YP-61	1942–1943	Nguyên mẫu và máy bay thử nghiệm	15
P-61A	1943–1944	Phiên bản gốc; tháp súng lưng; động cơ R-2800-10	200
P-61B	1944–1945	Phiên bản sản xuất chính; động cơ R-2800-65; mũi dài hơn; các lô sau không có tháp súng	450
P-61C	1945	Động cơ R-2800-73 tăng áp; tốc độ cao hơn	41
F-15 Reporter	1945–1948	Phiên bản trinh sát ảnh; mũi kính; không có súng	36, chuyển đổi từ thân P-61C (đã tính ở trên)
P-61 (XP-61E)	1945	Nguyên mẫu tiêm kích hộ tống tầm xa; hai chỗ ngồi	2 nguyên mẫu, chuyển đổi từ thân P-61B (đã tính ở trên)

P-61A

P-61A là phiên bản sản xuất gốc của Black Widow, và được chế tạo với 200 chiếc, trang bị động cơ Pratt & Whitney R-2800-10 Double Wasp công suất 2.000 mã lực, và vũ trang bốn pháo 20 mm cùng bốn súng máy cỡ .50 trong tháp súng lưng. P-61A là phiên bản đầu tiên đi vào biên chế tại châu Âu năm 1944, và là phiên bản bảo vệ London trước bom bay V-1 và săn máy bay ném bom đêm Đức trên bầu trời Pháp, và là phiên bản mà phi hành đoàn nhớ đến như Black Widow gốc, với tháp súng, sơn đen và mạng nhện trên mũi. Việc sản xuất P-61A bị trì hoãn vì cần phát triển radar, và vì cạnh tranh động cơ, nhưng nó đến kịp để chiến đấu trong năm cuối chiến tranh tại châu Âu, và thành công, và chứng minh khái niệm tiêm kích đêm dùng radar.

P-61B: Phiên bản sản xuất chính

P-61B là phiên bản sản xuất chính của Black Widow, và được chế tạo với 450 chiếc, trang bị động cơ Pratt & Whitney R-2800-65 Double Wasp, và lắp mũi dài hơn, radar cải tiến, và khả năng mang bom cùng rocket dưới cánh. P-61B là phiên bản chiến đấu tại Thái Bình Dương, nơi nó bay tuần tra đêm trên Philippines, Iwo Jima và Okinawa, và là phiên bản giành một trong những chiến thắng trên không cuối cùng của chiến tranh, đêm 14–15 tháng 8 năm 1945, khi chiếc P-61B mang tên Lady in the Dark bắn hạ một máy bay Nhật. Các lô sau của P-61B được chế tạo không có tháp súng lưng, vì nó nặng và hiếm khi dùng, và sản lượng P-61B lớn nhất trong số các phiên bản, và là phiên bản mà hầu hết mọi người hình dung khi nghĩ tới Black Widow, và là phiên bản còn tồn tại trong bảo tàng ngày nay.

F-15 Reporter và phiên bản sau chiến tranh

F-15 Reporter là phiên bản trinh sát chụp ảnh của P-61, chế tạo sau chiến tranh, với mũi kính thay cho radar và súng, và với máy ảnh chụp mặt đất từ độ cao lớn, và được Không quân Hoa Kỳ dùng để lập bản đồ và trinh sát cuối thập niên 1940. P-61C là phiên bản hiệu năng cao, với động cơ tăng áp R-2800-73, và được chế tạo với 41 chiếc, nhưng đến quá muộn để tham chiến, và được dùng để thử nghiệm sau chiến tranh. XP-61E là nguyên mẫu tiêm kích hộ tống tầm xa, với hai chỗ ngồi và tầm bay xa hơn, nhưng không được đưa vào sản xuất, và sự nghiệp sau chiến tranh của P-61 ngắn ngủi, vì tiêm kích phản lực đã xuất hiện, và tiêm kích đêm động cơ piston lỗi thời, và P-61 ngừng phục vụ năm 1954, mười năm sau khi đi vào biên chế.

7. Tham chiến

Châu Âu: Normandy và V-1

Quá trình phục vụ đầu tiên của P-61 là tại châu Âu, nơi nó đến vào mùa xuân năm 1944, đúng lúc diễn ra cuộc đổ bộ Normandy, và nơi nó được dùng để bảo vệ London chống bom bay V-1, máy bay không người lái của Đức tấn công thành phố từ tháng 6 năm 1944. Radar của P-61 giúp nó tìm V-1 vào ban đêm, tốc độ của nó giúp đuổi kịp V-1 khi bổ nhào, vốn bay khoảng 640 km/h trong bay ngang, và súng của nó giúp bắn hạ V-1, và các P-61 của Phi đội Tiêm kích Ban đêm 422 và 425 đã bắn hạ V-1 trên eo biển Manche và miền nam nước Anh. Quá trình phục vụ của P-61 chống V-1 là trận chiến đầu tiên của nó, và thành công, cho thấy tiêm kích đêm có radar có thể bảo vệ thành phố chống vũ khí không người lái, và các chiến thắng V-1 của nó nằm trong số những chiến thắng đầu tiên của loại máy bay này, ghi được tháng 7 năm 1944. Sau Normandy, các P-61 chuyển tới Pháp, và bay như máy bay xâm nhập ban đêm trên nước Đức, săn máy bay ném bom đêm và máy bay vận tải Đức bay vào ban đêm, và tấn công sân bay, đường sắt và đoàn xe đường bộ Đức, dùng radar để tìm mục tiêu trong bóng tối. Các phi vụ xâm nhập ban đêm rất nguy hiểm, vì pháo phòng không Đức dày đặc và tiêm kích đêm Đức thiện chiến, nhưng phi hành đoàn P-61 dũng cảm và được huấn luyện tốt, và họ giành chiến thắng trước máy bay ném bom và tiêm kích Đức, góp phần phá vỡ hoạt động ban đêm của Đức. Quá trình phục vụ của P-61 như máy bay xâm nhập ban đêm là một trong những vai trò quan trọng nhất của nó, cho thấy tính đa năng của máy bay: nó không chỉ là tiêm kích phòng thủ, mà còn là vũ khí tấn công, có thể đưa chiến tranh tới kẻ thù vào ban đêm.

Bảo vệ London

Quá trình phục vụ đầu tiên của P-61 tại châu Âu, nơi nó đến mùa xuân năm 1944, vừa kịp cho cuộc đổ bộ Normandy, và nơi nó được dùng để bảo vệ London trước bom bay V-1, máy bay không người lái của Đức tấn công thành phố từ tháng 6 năm 1944. Radar của P-61 giúp nó tìm V-1 vào ban đêm, và tốc độ giúp nó bắt kịp V-1, vốn bay khoảng 640 km/h, và súng giúp nó bắn hạ V-1, và các P-61 của Phi đội Tiêm kích Đêm 422 và 425 bắn hạ V-1 trên eo biển Manche và miền nam nước Anh. Quá trình phục vụ của P-61 chống V-1 là trận chiến đầu tiên của nó, và thành công, và cho thấy tiêm kích đêm dùng radar có thể bảo vệ thành phố trước vũ khí không người lái, và là thước đo hiệu năng của P-61 cùng kỹ năng của phi hành đoàn. Các chiến thắng V-1 của P-61 nằm trong số những chiến thắng đầu tiên của loại máy bay này, và chúng đạt được tháng 7 năm 1944, khi chiến dịch V-1 ở đỉnh cao.

Kẻ xâm nhập ban đêm trên bầu trời Đức

Sau Normandy, các P-61 chuyển tới Pháp, và chúng bay làm tiêm kích đêm xâm nhập trên nước Đức, săn máy bay ném bom đêm và máy bay vận tải Đức bay vào ban đêm, và chúng tấn công sân bay, đường sắt và đoàn xe đường bộ Đức, và chúng dùng radar để tìm mục tiêu trong bóng tối. Các phi vụ xâm nhập ban đêm của P-61 nguy hiểm, vì pháo phòng không Đức dày đặc và tiêm kích đêm Đức thiện chiến, nhưng phi hành đoàn P-61 dũng cảm và được huấn luyện tốt, và chúng giành chiến thắng trước máy bay ném bom và tiêm kích Đức, và góp phần phá vỡ hoạt động ban đêm của Đức. Quá trình phục vụ của P-61 làm tiêm kích xâm nhập ban đêm là một trong những vai trò quan trọng nhất của nó, và cho thấy tính đa dụng của máy bay, và nhắc nhở rằng P-61 không chỉ là tiêm kích phòng thủ, mà còn là vũ khí tấn công, và nó có thể mang chiến tranh tới kẻ thù vào ban đêm.

Thái Bình Dương: Philippines và Okinawa

Tại Thái Bình Dương, P-61 phục vụ cùng các phi đội tiêm kích đêm bảo vệ căn cứ Mỹ và săn máy bay ném bom Nhật tấn công vào ban đêm. Các P-61 đến Thái Bình Dương mùa hè năm 1944, và chúng bay từ New Guinea, Philippines, Iwo Jima và Okinawa, và tuần tra bầu trời đêm trên các căn cứ Mỹ và hạm đội, và bắn hạ máy bay ném bom Nhật tấn công căn cứ và tàu thuyền. Quá trình phục vụ của P-61 tại Thái Bình Dương là chiến dịch dài, và là chiến dịch mà P-61 chứng tỏ mình là tiêm kích đêm, và phi hành đoàn học cách làm việc với radar và với nhau, và độ bền bỉ cùng đáng tin cậy của máy bay được thử thách trong nắng nóng nhiệt đới và mưa của Thái Bình Dương. Quá trình phục vụ Thái Bình Dương của P-61 kết thúc cùng chiến tranh, và chiến thắng cuối cùng của nó, đêm 14–15 tháng 8 năm 1945, là một trong những chiến thắng trên không cuối cùng của chiến tranh, và là chiến thắng mà P-61 được nhớ đến nhiều nhất.

Chiến thắng cuối cùng: 14–15 tháng 8 năm 1945

Chiến thắng cuối cùng của P-61 là một trong những sự kiện nổi tiếng nhất của Chiến tranh Thái Bình Dương, và là câu chuyện về Lady in the Dark, chiếc P-61B thuộc Phi đội Tiêm kích Đêm 548, đóng tại Ie Shima, gần Okinawa. Đêm 14–15 tháng 8 năm 1945, sau khi Thiên hoàng Nhật tuyên bố đầu hàng nhưng trước khi văn kiện đầu hàng chính thức được ký, Lady in the Dark, do Trung úy Robert W. Clyde lái và Trung úy Bruce K. Petersen làm nhân viên radar, chặn bắt tiêm kích Nakajima Ki-44 của Nhật trên biển gần Okinawa, và bắn hạ nó, trong chiến thắng được ghi nhận là một trong những chiến thắng trên không cuối cùng của Thế chiến II. Chiến thắng đạt được vài giờ sau khi chiến tranh thực tế đã kết thúc, và là lời nhắc nhở rằng chiến tranh không kết thúc trong một khoảnh khắc, và con người vẫn chiến đấu và hy sinh sau khi tuyên bố đầu hàng được đưa ra. Lady in the Dark được nhớ đến như máy bay giành chiến thắng cuối cùng, và câu chuyện của nó được kể trong mọi lịch sử về P-61, và trong mọi lịch sử về những ngày cuối chiến tranh.

8. Bên sử dụng & di sản

Bên sử dụng

Hoa Kỳ

P-61 chỉ được Hoa Kỳ dùng trong chiến tranh, và phục vụ trong Lực lượng Không quân Lục quân Hoa Kỳ, tại các phi đội tiêm kích đêm của Không lực 9 tại châu Âu và Không lực 5 cùng Không lực 13 tại Thái Bình Dương. Các phi đội P-61 là Phi đội Tiêm kích Đêm 422, 425, 426 và 427 tại châu Âu, và Phi đội Tiêm kích Đêm 418, 419, 421, 547 và 548 tại Thái Bình Dương, và chúng là các phi đội bảo vệ London trước V-1, săn máy bay ném bom đêm Đức trên bầu trời Pháp, và tuần tra bầu trời đêm trên Philippines và Okinawa. P-61 vẫn phục vụ trong Không quân Hoa Kỳ sau chiến tranh, và được dùng làm tiêm kích đêm và máy bay trinh sát, và cuối cùng ngừng phục vụ năm 1954, mười năm sau khi đi vào biên chế. Quá trình phục vụ của P-61 với Hoa Kỳ là quá trình phục vụ duy nhất của loại máy bay này trong chiến tranh, và là quá trình phục vụ mà máy bay được nhớ đến.

Không có nước sử dụng nào khác

Không nước nào khác vận hành P-61 trong chiến tranh, và máy bay không bao giờ được xuất khẩu, vì nó là vũ khí bí mật, và vì radar của nó là bí mật, và vì Hoa Kỳ không muốn radar rơi vào tay địch. Sau chiến tranh, P-61 không được xuất khẩu, vì nó lỗi thời, và vì tiêm kích phản lực đã xuất hiện, và vì tiêm kích đêm tương lai sẽ là phản lực, không phải máy bay động cơ piston. Việc P-61 không được xuất khẩu là thước đo sự bí mật và chuyên môn hóa của nó: nó là vũ khí chế tạo cho mục đích cụ thể, và cho cuộc chiến cụ thể, và nó phục vụ mục đích đó, và ngừng phục vụ khi chiến tranh kết thúc và khi phản lực xuất hiện. Câu chuyện của P-61 vì vậy là câu chuyện của Mỹ, và là câu chuyện về máy bay được chế tạo cho Hoa Kỳ, và phục vụ Hoa Kỳ, và được nhớ đến tại Hoa Kỳ.

Di sản & ảnh hưởng

Tiêm kích đêm chuyên dụng đầu tiên

Di sản của P-61 là tiêm kích đêm chuyên dụng đầu tiên, và nó được nhớ đến như máy bay mở ra kỷ nguyên tiêm kích đêm dùng radar, và chỉ đường tới tiêm kích đêm phản lực thời Chiến tranh Lạnh. Trước P-61, tiêm kích đêm là tiêm kích ban ngày được cải biến cho chiến đấu ban đêm, với radar thêm vào máy bay vốn không được thiết kế cho nó, và chúng là sự dung hòa, và P-61 là máy bay đầu tiên được thiết kế làm tiêm kích đêm ngay từ đầu, với radar, phi hành đoàn và vũ khí được thiết kế cùng nhau, và nó cho thấy tiêm kích đêm có thể là máy bay chuyên dụng, và có thể hiệu quả hơn tiêm kích ban ngày cải biến. Khái niệm của P-61 — máy bay hai động cơ lớn, với phi hành đoàn ba người, với radar và vũ khí mạnh — trở thành khái niệm tiêm kích đêm thời Chiến tranh Lạnh, và là khái niệm tiêm kích đánh chặn sau nó, và di sản của P-61 vì vậy là di sản của chính tiêm kích đêm.

Black Widow trong ký ức

P-61 được nhớ đến như Black Widow, và tên gọi, sơn đen và mạng nhện của nó nằm trong số những dấu hiệu nổi tiếng nhất của mọi máy bay Mỹ trong chiến tranh. Phi hành đoàn P-61 tự hào về tên gọi, và họ sơn nó lên máy bay với niềm tự hào, và danh tiếng của máy bay như kẻ giết người, nhện săn mồi vào ban đêm, là nguồn tự hào cho những người lái nó, và nguồn sợ hãi cho những người đối mặt với nó. Ký ức về P-61 sống mãi trong sách và phim kể câu chuyện của nó, trong bảo tàng trưng bày nó, và trong việc phục chế Moonlight Serenade, chiếc P-61 đang được phục chế để bay được, và sẽ là Black Widow bay được duy nhất trên thế giới. Di sản của P-61 vì vậy không chỉ là quá trình phục vụ trong chiến tranh, mà còn là vị trí của nó trong ký ức về chiến tranh, và trong ký ức của những người lái nó, và trong trí tưởng tượng của những người nhớ nó như Black Widow.

Hiện vật còn lại

Máy bay còn lại

Chỉ bốn chiếc P-61 còn tồn tại, và không chiếc nào bay được, dù một chiếc đang được phục chế để bay được. Các chiếc còn lại là P-61C tại Bảo tàng Quốc gia Không quân Hoa Kỳ ở Dayton, Ohio, P-61B tại Bảo tàng Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Smithsonian ở Washington, D.C., P-61B tại Bảo tàng Quân sự Bắc Kinh ở Trung Quốc, vốn bị thu giữ trong Nội chiến Trung Quốc, và P-61B Moonlight Serenade tại Bảo tàng Hàng không Mid-Atlantic ở Reading, Pennsylvania, vốn đang được phục chế để bay được. Sự hiếm hoi của P-61 là thước đo sản lượng nhỏ của nó: chỉ 706 chiếc được chế tạo, và hầu hết bị tháo dỡ sau chiến tranh, và bốn chiếc còn lại nằm trong số những máy bay Mỹ hiếm nhất của chiến tranh. Đối với du khách, P-61 là một trong những máy bay ấn tượng nhất trong các bảo tàng trưng bày nó, và là lời nhắc nhở về tiêm kích đêm cùng những người lái nó.

Phục chế Moonlight Serenade

Moonlight Serenade, chiếc P-61B rơi tại New Guinea năm 1945 và được thu hồi từ rừng rậm năm 1991, đang được phục chế để bay được bởi Bảo tàng Hàng không Mid-Atlantic ở Reading, Pennsylvania, và nó sẽ là Black Widow bay được duy nhất trên thế giới khi cất cánh. Việc phục chế là dự án dài và khó khăn, vì máy bay hư hại nặng trong vụ rơi và trong nhiều thập kỷ nằm trong rừng, và vì nhiều bộ phận phải chế tạo lại từ đầu, và vì bảo tàng là tổ chức tình nguyện với ngân sách hạn chế, nhưng việc phục chế đang tiến triển, và động cơ của máy bay đã được chạy thử, và khung máy bay đã được tái thiết, và hy vọng nó sẽ bay trong những năm tới. Việc phục chế Moonlight Serenade là lời tri ân tới những người lái P-61, và tới máy bay mà họ lái, và là lời nhắc nhở rằng Black Widow sẽ bay trở lại, và câu chuyện của nó sẽ tiếp tục được kể trên bầu trời, cũng như trong bảo tàng.

9. Câu hỏi thường gặp

P-61 Black Widow là máy bay gì?

P-61 Black Widow là máy bay đầu tiên của Mỹ được thiết kế ngay từ đầu làm tiêm kích đêm, do Northrop chế tạo. Nó mang radar SCR-720, bốn pháo 20 mm và bốn súng máy cỡ .50, và phục vụ tại châu Âu cùng Thái Bình Dương năm 1944–1945.

Đã chế tạo bao nhiêu chiếc P-61?

706 chiếc P-61 được Northrop chế tạo từ năm 1942 đến 1945, trong đó 200 chiếc là P-61A, 450 chiếc là P-61B và 41 chiếc là P-61C.

P-61 mang radar gì?

P-61 mang radar chặn bắt trên không SCR-720, phát triển từ radar AI Mk. VIII của Anh. Nó có thể phát hiện máy bay ném bom ở cự ly khoảng 8 km và dẫn phi công tới mục tiêu.

Chiến thắng trên không cuối cùng của chiến tranh là gì?

Chiếc P-61B mang tên Lady in the Dark, thuộc Phi đội Tiêm kích Đêm 548, được ghi nhận với một trong những chiến thắng trên không cuối cùng của chiến tranh, bắn hạ tiêm kích Ki-44 của Nhật đêm 14–15 tháng 8 năm 1945, sau khi Nhật tuyên bố đầu hàng.

P-61 nhanh đến mức nào?

Tốc độ tối đa của P-61 khoảng 589 km/h (366 mph), với tầm bay khoảng 2.172 km và trần bay 10.600 mét.

Tôi có thể xem P-61 ở đâu ngày nay?

Các P-61 được trưng bày tại Bảo tàng Quốc gia Không quân Hoa Kỳ ở Dayton, Ohio, và Bảo tàng Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Smithsonian ở Washington, D.C., và chiếc P-61B mang tên Moonlight Serenade đang được phục chế để bay được tại Bảo tàng Hàng không Mid-Atlantic ở Reading, Pennsylvania.

10. Nguồn

1. Wikipedia, “Northrop P-61 Black Widow” — quá trình phát triển, sản xuất 706 chiếc, radar SCR-720, phục vụ tại châu Âu và Thái Bình Dương.
2. Jeff Kolln, Northrop’s Night Hunter: P-61 Black Widow (Specialty Press, 2008) — thiết kế máy bay và thành tích chiến đấu.
3. Garry R. Pape và Ronald C. Harrison, Queen of the Midnight Skies (Schiffer, 1992) — các phi đội P-61 và chiến thắng của họ.
4. Warren Thompson, P-61 Black Widow Units of World War 2 (Osprey Publishing, 1998) — lịch sử hoạt động của P-61.
5. Không quân Hoa Kỳ, The P-61 Black Widow (Air Force Historical Studies) — thông số kỹ thuật và phục vụ sau chiến tranh của máy bay.
6. Bảo tàng Hàng không Mid-Atlantic, Reading, Pennsylvania, “Moonlight Serenade” — phục chế P-61B tới trạng thái bay được.