Tàu ngầm U-505
1. Mở đầu
U-505 là tàu ngầm Type IXC của Đức trong Thế chiến II, và nổi tiếng là chiến hạm địch đầu tiên bị Hải quân Hoa Kỳ bắt giữ trên biển khơi kể từ Chiến tranh 1812. Được Deutsche Werft tại Hamburg chế tạo và đưa vào biên chế ngày 26 tháng 8 năm 1941, U-505 thực hiện mười hai chuyến tuần tra chiến đấu tại Đại Tây Dương và Caribe, đánh chìm tám tàu buôn Đồng minh tổng cộng khoảng 45.000 tấn, và sau đó bị bắt giữ ngày 4 tháng 6 năm 1944 bởi nhóm săn ngầm của tàu sân bay hộ tống USS Guadalcanal, dưới quyền Đại tá Daniel Gallery, ngoài khơi Tây Phi. Đội lên tàu của Mỹ, do Trung úy Albert David dẫn đầu, đã tới tàu ngầm trước khi thủy thủ đoàn kịp tự đánh chìm nó, và họ thu hồi máy mật mã Enigma, sách mật mã và tài liệu bí mật của nó, vô cùng giá trị đối với tình báo Đồng minh. Tàu ngầm được kéo bí mật tới Bermuda, thủy thủ đoàn bị giam cách ly để Đức không biết nó đã bị bắt, và sau chiến tranh con tàu được trao cho Bảo tàng Khoa học và Công nghiệp ở Chicago, nơi nó được trưng bày từ năm 1954 và vẫn là một trong những tàu bảo tàng được thăm nhiều nhất tại Hoa Kỳ.
Câu chuyện của U-505 là câu chuyện về Trận chiến Đại Tây Dương, về các nhóm săn ngầm mà Hải quân Hoa Kỳ phát triển để chống tàu ngầm, và về cuộc chiến tình báo diễn ra cùng với chiến tranh trên biển. Việc bắt giữ không phải ngẫu nhiên: Đại tá Gallery đã huấn luyện nhóm của mình nhiều tháng để bắt sống một tàu ngầm nguyên vẹn, và đã diễn tập đội lên tàu các kỹ năng cần thiết để vào tàu ngầm, đóng van biển, bảo vệ sách mật mã và giữ nó nổi. Việc bắt U-505 là lần duy nhất trong Thế chiến II một đội lên tàu Đồng minh bắt được tàu ngầm trên biển, và là một trong những hành động kịch tính nhất của cuộc chiến Đại Tây Dương. Ngày nay tàu ngầm, được bảo tồn trong một sảnh ngầm xây riêng tại Chicago, là đài tưởng niệm những người đã phục vụ trên nó, những người đã bắt nó, và hàng nghìn thủy thủ đã chết trong Trận chiến Đại Tây Dương.
2. Thông tin chính
| Loại | Tàu ngầm Type IXC (tàu ngầm viễn dương) |
| Xuất xứ | Đức |
| Nơi đóng | Deutsche Werft, Hamburg |
| Hạ thủy | 25 tháng 5 năm 1941 |
| Đi vào biên chế | 26 tháng 8 năm 1941 |
| Bị bắt giữ | 4 tháng 6 năm 1944 |
| Lượng giãn nước | 1.120 tấn nổi; 1.232 tấn lặn |
| Chiều dài | 76,76 m |
| Chiều rộng | 6,76 m |
| Mớn nước | 4,70 m |
| Thủy thủ đoàn | 48 (59 người trên tàu khi bị bắt giữ) |
| Động lực | 2 động cơ diesel MAN, 4.400 mã lực nổi; 2 động cơ điện, 1.000 mã lực lặn |
| Tốc độ | 18,3 hải lý nổi; 7,3 hải lý lặn |
| Tầm hoạt động | Khoảng 13.450 hải lý ở tốc độ 10 hải lý, khi nổi |
| Độ sâu thử nghiệm | 230 m |
| Vũ khí | 6 ống phóng ngư lôi 533 mm (4 mũi, 2 đuôi); 22 ngư lôi; 1 pháo boong 105 mm; 1 pháo phòng không 37 mm; 1 pháo phòng không 20 mm |
| Tàu đánh chìm | 8 tàu, khoảng 45.000 tấn |
| Chỉ huy | Axel-Olaf Loewe; Peter Zschech; Harald Lange |
3. Nguồn gốc & phát triển
Tàu ngầm Type IX
Tàu ngầm Type IX là tàu ngầm viễn dương của Hải quân Đức, thiết kế cho các chuyến tuần tra dài xa nhà, tại Đại Tây Dương, Caribe và Ấn Độ Dương. Type IXC, mà U-505 là một ví dụ, là phiên bản nhiều nhất của loại này, với 54 chiếc được chế tạo, và nó lớn hơn và tầm xa hơn Type VII, vốn là tàu ngầm chủ lực của hạm đội tàu ngầm, nhưng được thiết kế cho các chuyến tuần tra ngắn hơn tại Bắc Đại Tây Dương. Type IXC có lượng giãn nước 1.120 tấn khi nổi và 1.232 tấn khi lặn, dài 76,76 m, và có tầm hoạt động khoảng 13.450 hải lý ở tốc độ 10 hải lý/giờ khi nổi, cho phép nó tuần tra ngoài khơi Hoa Kỳ, tại Caribe và ngoài khơi Tây Phi, nơi Type VII không thể tới. Type IX được trang bị sáu ống phóng ngư lôi, bốn ở mũi và hai ở đuôi, mang 22 ngư lôi, pháo boong 105 mm và pháo phòng không, và thủy thủ đoàn 48 người.
Chế tạo U-505
U-505 được Deutsche Werft tại Hamburg chế tạo, và mục này giải thích cách tàu được đóng và ai đã chỉ huy nó trong những năm đầu, vì cả hai đều định hình tàu ngầm đã bị bắt tháng 6 năm 1944. Phần đầu bao quát Deutsche Werft, Hamburg: U-505 được Deutsche Werft tại Hamburg chế tạo, một trong những nhà đóng tàu ngầm chính, và được hạ thủy ngày 25 tháng 5 năm 1941 và đưa vào biên chế ngày 26 tháng 8 năm 1941, dưới quyền Đại úy hải quân Axel-Olaf Loewe. Việc chế tạo tàu điển hình cho Type IXC: thiết kế vỏ kép, với vỏ chịu áp bên trong vỏ ngoài, động cơ diesel để chạy trên mặt nước và động cơ điện để chạy khi lặn, và ắc quy được sạc bởi động cơ diesel khi tàu nổi. Thủy thủ đoàn sống trong điều kiện chật chội, với giường ngủ dùng chung giữa các ca khác nhau, ít nước ngọt và thực phẩm hư hỏng trong các chuyến tuần tra dài, và các chuyến tuần tra của tàu, kéo dài nhiều tuần, rất khắc nghiệt với con người và máy móc. U-505 là một trong những tàu ngầm cuối cùng được chế tạo trước khi Đồng minh ném bom Hamburg làm hư hại các xưởng đóng tàu, và nó là sản phẩm của ngành đóng tàu Đức ở đỉnh cao. Phần thứ hai giới thiệu các chỉ huy đầu tiên: chỉ huy đầu tiên của U-505, Axel-Olaf Loewe, đưa tàu đi các chuyến tuần tra đầu tiên, và ông được Peter Zschech kế nhiệm năm 1942, người chỉ huy tàu trong giai đoạn thành công nhất, và bị giết tháng 10 năm 1943, khi U-505 bị tấn công bằng bom chìm và Zschech, tin rằng tàu đã mất, đã tự sát trong phòng điều khiển. Chỉ huy cuối cùng của tàu là Harald Lange, người chỉ huy khi U-505 bị bắt tháng 6 năm 1944, và bị thương trong cuộc tấn công và bị bắt làm tù binh cùng thủy thủ đoàn. Ba chỉ huy điển hình cho lực lượng tàu ngầm: trẻ, được huấn luyện cao, và sẵn sàng đưa tàu đi xa nhà trong các chuyến tuần tra kéo dài nhiều tháng, và mất mát Zschech, một trong những chỉ huy giàu kinh nghiệm nhất trong hạm đội tàu ngầm, là đòn giáng với tàu và thủy thủ đoàn, những người không bao giờ hồi phục hoàn toàn sau cái chết của ông.
Deutsche Werft, Hamburg
U-505 được Deutsche Werft tại Hamburg chế tạo, một trong những nhà đóng tàu ngầm chính, và được hạ thủy ngày 25 tháng 5 năm 1941 và đưa vào biên chế ngày 26 tháng 8 năm 1941, dưới quyền Đại úy hải quân Axel-Olaf Loewe. Việc chế tạo tàu điển hình cho Type IXC: thiết kế vỏ kép, với vỏ chịu áp bên trong vỏ ngoài, động cơ diesel để chạy trên mặt nước và động cơ điện để chạy khi lặn, và ắc quy được sạc bởi động cơ diesel khi tàu nổi. Thủy thủ đoàn sống trong điều kiện chật chội, với giường ngủ dùng chung giữa các ca khác nhau, ít nước ngọt và thực phẩm hư hỏng trong các chuyến tuần tra dài, và các chuyến tuần tra của tàu, kéo dài nhiều tuần, rất khắc nghiệt với con người và máy móc. U-505 là một trong những tàu ngầm cuối cùng được chế tạo trước khi Đồng minh ném bom Hamburg làm hư hại các xưởng đóng tàu, và nó là sản phẩm của ngành đóng tàu Đức ở đỉnh cao.
Các thuyền trưởng đầu tiên
Chỉ huy đầu tiên của U-505, Axel-Olaf Loewe, đưa tàu đi các chuyến tuần tra đầu tiên, và ông được Peter Zschech kế nhiệm năm 1942, người chỉ huy tàu trong giai đoạn thành công nhất, và bị giết tháng 10 năm 1943, khi U-505 bị tấn công bằng bom chìm và Zschech, tin rằng tàu đã mất, đã tự sát trong phòng điều khiển. Chỉ huy cuối cùng của tàu là Harald Lange, người chỉ huy khi U-505 bị bắt tháng 6 năm 1944, và bị thương trong cuộc tấn công và bị bắt làm tù binh cùng thủy thủ đoàn. Ba chỉ huy điển hình cho lực lượng tàu ngầm: trẻ, được huấn luyện cao, và sẵn sàng đưa tàu đi xa nhà trong các chuyến tuần tra kéo dài nhiều tháng, và mất mát Zschech, một trong những chỉ huy giàu kinh nghiệm nhất trong hạm đội tàu ngầm, là đòn giáng với tàu và thủy thủ đoàn, những người không bao giờ hồi phục hoàn toàn sau cái chết của ông.
Trận chiến Đại Tây Dương
U-505 được đưa vào biên chế vào thời điểm tàu ngầm đang thắng Trận chiến Đại Tây Dương, và khi tàu ngầm Đức đang đánh chìm tàu buôn Đồng minh nhanh hơn Đồng minh có thể đóng mới. Các chuyến tuần tra đầu tiên của tàu tại Đại Tây Dương và Caribe, nơi nó đánh chìm tám tàu buôn, và nơi nó hoạt động như một phần của các bầy sói tấn công đoàn tàu Đồng minh. Đến năm 1943, tuy nhiên, Đồng minh đã phát triển vũ khí mới chống tàu ngầm — radar, sonar, tàu sân bay hộ tống, máy bay tầm xa và các nhóm săn ngầm săn tàu ngầm bằng máy bay và tàu khu trục — và tàu ngầm đang thua trận. Các chuyến tuần tra sau của U-505 ít thành công hơn, và tàu bị tấn công nhiều lần, cho đến khi cuối cùng bị bắt tháng 6 năm 1944, một tháng sau khi Đồng minh đổ bộ tại Normandy và Trận chiến Đại Tây Dương thực tế đã thắng.
4. Thiết kế
Vỏ tàu và động lực
Type IXC là tàu ngầm vỏ kép, với vỏ chịu áp dài khoảng 58 m bên trong vỏ ngoài dài 76,76 m, và với các két dằn giữa hai vỏ được ngập nước để lặn và thổi bằng khí nén để nổi. Tàu được vận hành trên mặt nước bằng hai động cơ diesel MAN, cho tổng cộng 4.400 mã lực và tốc độ nổi 18,3 hải lý/giờ, và khi lặn bằng hai động cơ điện, cho 1.000 mã lực và tốc độ lặn 7,3 hải lý/giờ. Ắc quy của tàu, cung cấp điện cho động cơ điện, được sạc bởi động cơ diesel khi tàu nổi, và tàu có thể lặn khoảng một ngày ở tốc độ thấp, trước khi phải nổi để sạc ắc quy và làm mới không khí. Độ sâu thử nghiệm của tàu là 230 m, dù tàu ngầm đôi khi lặn sâu hơn trong trường hợp khẩn cấp, và thủy thủ đoàn 48 người sống trong vỏ chịu áp, trong điều kiện chật chội, ẩm ướt và ồn ào.
Vũ khí và cảm biến
Vũ khí và cảm biến của U-505 quyết định những gì nó có thể làm trên biển và vì sao người Mỹ muốn nó nguyên vẹn, và mục này giải thích cả hai, từ ống phóng ngư lôi đến máy Enigma. Phần đầu bao quát ngư lôi và pháo boong: U-505 được trang bị sáu ống phóng ngư lôi 533 mm, bốn ở mũi và hai ở đuôi, và mang 22 ngư lôi, vốn là vũ khí chính chống tàu buôn và tàu chiến. Ngư lôi thuộc loại G7a và G7e, tầm bắn tới 12.500 m và đầu đạn khoảng 280 kg thuốc nổ, và được bắn từ ống bằng khí nén, sau khi tổ ngư lôi của tàu đã đặt độ sâu, tốc độ và hướng đi. Tàu cũng mang pháo boong 105 mm, dùng để đánh chìm tàu buôn đã bị ngư lôi chặn lại, hoặc tấn công tàu quá nhỏ không đáng dùng ngư lôi, và pháo phòng không, pháo 37 mm và pháo 20 mm, dùng chống máy bay Đồng minh, dù phòng thủ tốt nhất của tàu chống máy bay là lặn, và các khẩu pháo có tác dụng hạn chế. Vũ khí của tàu điển hình cho Type IXC, và đủ để đánh chìm tám tàu buôn mà U-505 tuyên bố, nhưng không đủ để chiến đấu với tàu chiến, và U-505 không bao giờ giao chiến với tàu chiến trên mặt nước. Phần thứ hai chuyển sang cảm biến và máy Enigma: U-505 được lắp mảng thủy âm, cho phép nghe tiếng chân vịt của tàu, và kính tiềm vọng, cho phép nhìn tàu trên mặt nước khi lặn, và radio, cho phép nhận lệnh từ Bộ Tư lệnh tàu ngầm tại Pháp và báo cáo vị trí cùng thành tích. Tàu cũng mang máy mật mã Enigma, dùng để mã hóa và giải mã thông điệp radio, và sách mật mã cùng tài liệu cần thiết để dùng máy, được giữ trong phòng điều khiển và cabin thuyền trưởng. Máy Enigma và sách mật mã là hàng hóa quan trọng nhất của tàu, và là lý do đội lên tàu Mỹ liều mạng để bắt sống tàu nguyên vẹn, vì việc thu được máy và tài liệu sẽ cho phép Đồng minh đọc thông điệp hải quân Đức và biết tàu ngầm ở đâu và đang đi đâu.
Ngư lôi và pháo boong
U-505 được trang bị sáu ống phóng ngư lôi 533 mm, bốn ở mũi và hai ở đuôi, và mang 22 ngư lôi, vốn là vũ khí chính chống tàu buôn và tàu chiến. Ngư lôi thuộc loại G7a và G7e, tầm bắn tới 12.500 m và đầu đạn khoảng 280 kg thuốc nổ, và được bắn từ ống bằng khí nén, sau khi tổ ngư lôi của tàu đã đặt độ sâu, tốc độ và hướng đi. Tàu cũng mang pháo boong 105 mm, dùng để đánh chìm tàu buôn đã bị ngư lôi chặn lại, hoặc tấn công tàu quá nhỏ không đáng dùng ngư lôi, và pháo phòng không — pháo 37 mm và pháo 20 mm — dùng chống máy bay Đồng minh, dù phòng thủ tốt nhất của tàu chống máy bay là lặn, và các khẩu pháo có tác dụng hạn chế. Vũ khí của tàu điển hình cho Type IXC, và đủ để đánh chìm tám tàu buôn mà U-505 tuyên bố, nhưng không đủ để chiến đấu với tàu chiến, và U-505 không bao giờ giao chiến với tàu chiến trên mặt nước.
Cảm biến và máy Enigma
U-505 được lắp mảng thủy âm, cho phép nghe tiếng chân vịt của tàu, và kính tiềm vọng, cho phép nhìn tàu trên mặt nước khi lặn, và radio, cho phép nhận lệnh từ Bộ Tư lệnh tàu ngầm tại Pháp và báo cáo vị trí cùng thành tích. Tàu cũng mang máy mật mã Enigma, dùng để mã hóa và giải mã thông điệp radio, và sách mật mã cùng tài liệu cần thiết để dùng máy, được giữ trong phòng điều khiển và cabin thuyền trưởng. Máy Enigma và sách mật mã là hàng hóa quan trọng nhất của tàu, và là lý do đội lên tàu Mỹ liều mạng để bắt sống tàu nguyên vẹn, vì việc thu được máy và tài liệu sẽ cho phép Đồng minh đọc thông điệp hải quân Đức và biết tàu ngầm ở đâu và đang đi đâu.
Đời sống trên tàu ngầm
Cuộc sống trên U-505 rất gian khổ, và điển hình cho cuộc sống trên tàu ngầm. Thủy thủ đoàn 48 đến 56 người sống trong vỏ chịu áp dài khoảng 58 m và đường kính khoảng 4,5 m, với giường ngủ dùng chung giữa các ca khác nhau, với một nhà vệ sinh duy nhất cho toàn bộ thủy thủ đoàn, ít nước ngọt và thực phẩm tươi trong những ngày đầu tuần tra và đóng hộp hoặc bảo quản trong phần còn lại. Tàu ẩm ướt, ồn ào, và có mùi diesel, mồ hôi và cơ thể không tắm rửa, và những người phục vụ trên nó còn trẻ, được huấn luyện cao, và biết cơ hội sống sót của họ rất thấp: trong 40.000 người phục vụ trong lực lượng tàu ngầm, khoảng 30.000 người chết, tỷ lệ thương vong khoảng 75%, cao nhất trong bất kỳ quân chủng nào trong Thế chiến II. Những người của U-505, sống sót qua chiến tranh làm tù binh, nằm trong số những người may mắn.
5. Thông số kỹ thuật
Tốc độ, tầm hoạt động và độ sâu
Bảng cho thấy điểm mạnh và điểm yếu của Type IXC: nó nhanh trên mặt nước, có tầm hoạt động rất xa, và mang số lượng lớn ngư lôi, nhưng chậm khi lặn, chỉ có thể lặn trong thời gian ngắn, và dễ bị máy bay và tàu khu trục tấn công khi nổi. Các con số là những giá trị thường được đưa ra nhất trong các sách lịch sử đã xuất bản, và chúng khác nhau đôi chút giữa các nguồn, vì các tàu khác nhau được lắp trang bị khác nhau, và vì hồ sơ Đức không đầy đủ. Độc giả nên coi các con số là gần đúng, và là hướng dẫn về khả năng của tàu hơn là phép đo chính xác cho một tàu đơn lẻ.
So sánh với Type VII
So với Type VII, tàu ngầm chủ lực của hạm đội tàu ngầm, Type IXC lớn hơn, tầm xa hơn và trang bị nặng hơn, nhưng lặn chậm hơn, dễ bị phát hiện hơn, và kém cơ động hơn. Type VII có lượng giãn nước khoảng 769 tấn khi nổi và 871 tấn khi lặn, dài 67,1 m, và có tầm khoảng 8.500 hải lý, đủ cho các chuyến tuần tra tại Bắc Đại Tây Dương, nhưng không đủ cho các chuyến tuần tra ngoài khơi Hoa Kỳ hoặc tại Caribe. Type IXC, với tầm xa hơn và tải ngư lôi lớn hơn, được dùng cho các chuyến tuần tra dài mà Type VII không thể thực hiện, và là tàu đã đưa cuộc chiến tàu ngầm tới bờ biển Hoa Kỳ, Caribe và Ấn Độ Dương. Type VII được chế tạo với số lượng lớn hơn nhiều — hơn 700 chiếc được chế tạo, so với 54 chiếc Type IXC — và đánh chìm nhiều tàu hơn, nhưng Type IXC là tàu đã khiến cuộc chiến tàu ngầm trở thành cuộc chiến toàn cầu.
Vì sao tàu ngầm thua trận
Tàu ngầm thua Trận chiến Đại Tây Dương vì Đồng minh phát triển vũ khí và chiến thuật mà tàu ngầm không thể chống lại, và vì Đồng minh đóng tàu nhanh hơn tàu ngầm có thể đánh chìm. Radar cho phép máy bay Đồng minh tìm tàu ngầm nổi vào ban đêm, sonar cho phép tàu khu trục tìm chúng khi lặn, tàu sân bay hộ tống cho phép đoàn tàu được máy bay bảo vệ xa đất liền, và các nhóm săn ngầm, mà nhóm Guadalcanal là ví dụ, săn tàu ngầm bằng máy bay và tàu khu trục, và đánh chìm chúng với số lượng ngày càng tăng. Type IXC, với thời gian lặn chậm và dễ bị tổn thương khi nổi, đặc biệt dễ bị các vũ khí này tấn công, và lực lượng tàu ngầm, vốn mất khoảng 30.000 người trong số 40.000 người phục vụ, đã bị tiêu diệt đến năm 1945. Việc U-505 bị bắt, tháng 6 năm 1944, là biểu tượng cho thất bại của tàu ngầm, và chiến thắng của Đồng minh tại Đại Tây Dương.
Hiệu năng ngư lôi
U-505 mang 22 ngư lôi, thuộc loại G7a và G7e, vốn là ngư lôi tiêu chuẩn của lực lượng tàu ngầm Đức, và có tầm tới 12.500 m, tốc độ tới 40 hải lý/giờ, và đầu đạn khoảng 280 kg thuốc nổ. G7a là ngư lôi chạy bằng hơi nước, để lại vệt nhìn thấy được, và nhanh hơn, trong khi G7e là ngư lôi chạy bằng điện, không để lại vệt, và chậm hơn, nhưng khó phát hiện hơn, và được ưa thích cho các cuộc tấn công đoàn tàu, nơi vệt nhìn thấy được sẽ tiết lộ vị trí tàu ngầm. Ngư lôi được bắn từ sáu ống phóng của tàu, bốn ống ở mũi và hai ống ở đuôi, và chúng được thủy thủ ngư lôi cài đặt độ sâu, tốc độ và hướng đi, trước khi bắn, và chúng là vũ khí chính của tàu, chống tàu buôn và tàu chiến, và chúng đã đánh chìm tám tàu mà U-505 tuyên bố.
6. Các biến thể
Họ tàu Type IX
Gia đình Type IX là nhánh viễn dương của hạm đội tàu ngầm Đức, và U-505 là Type IXC, phiên bản nhiều nhất, với 54 chiếc được chế tạo. Type IXC là cải tiến của Type IXB, với dung tích nhiên liệu lớn hơn và tầm xa hơn, và nó được tiếp nối bởi Type IXC/40, lớn hơn một chút và tầm xa hơn nữa, và bởi Type IXD, thiết kế cho hoạt động tại Ấn Độ Dương và có tầm hơn 20.000 hải lý. Các tàu Type IX lớn hơn và thoải mái hơn Type VII, nhưng lặn chậm hơn, dễ bị phát hiện hơn, và kém cơ động hơn, và chúng được dùng cho các chuyến tuần tra dài tại Đại Tây Dương, Caribe và Ấn Độ Dương, nơi tầm xa của chúng cần thiết và nơi Type VII không thể tới.
U-505 trong số các tàu chị em
U-505 là một tàu trong nhiều tàu Type IXC, và mục này giải thích điều gì, nếu có, khiến nó khác biệt với các tàu chị em, và chuyện gì đã xảy ra với phần còn lại của hạm đội Type IX. Phần đầu hỏi điều gì khiến U-505 khác biệt, và câu trả lời là nó không khác các tàu chị em về thiết kế, và không phải là Type IXC thành công nhất về số tàu đánh chìm: các tàu Type IXC khác đánh chìm nhiều tàu và nhiều tấn hơn, và thành tích tám tàu và khoảng 45.000 tấn của U-505 là đáng kể nhưng không xuất sắc. Điều khiến U-505 khác biệt là việc nó bị bắt, và thực tế nó là tàu ngầm duy nhất bị Đồng minh bắt nguyên vẹn trong Thế chiến II, và việc bắt nó đã cho Đồng minh máy Enigma và sách mật mã giúp họ đọc thông điệp hải quân Đức. Các tàu chị em của U-505 bị đánh chìm, từng chiếc một, tại Đại Tây Dương, Caribe và Ấn Độ Dương, và hầu hết nằm dưới đáy biển, cùng thủy thủ đoàn, trong khi U-505 còn tồn tại tại Chicago, như tàu bảo tàng và đài tưởng niệm những người đã phục vụ trong lực lượng tàu ngầm và những người đã chiến đấu chống lại họ. Phần thứ hai bao quát số phận của hạm đội Type IX: trong số 54 tàu Type IXC được chế tạo, hầu hết bị đánh chìm trong chiến tranh, và chỉ một số ít sống sót để đầu hàng cuối chiến tranh, khi chúng bị Đồng minh đánh chìm trong Chiến dịch Deadlight hoặc được dùng thử nghiệm rồi tháo dỡ. Các tàu Type IXC/40 và Type IXD chịu cùng số phận, và gia đình Type IX, vốn là niềm tự hào của hạm đội tàu ngầm Đức năm 1941, đã bị tiêu diệt đến năm 1945, cùng với phần còn lại của lực lượng tàu ngầm. Việc U-505 sống sót vì vậy là tai nạn của lịch sử: nó sống sót vì bị bắt, và bị bắt vì Đại tá Gallery đã huấn luyện người của mình để bắt tàu ngầm, và vì đội lên tàu Mỹ đã tới nó trước khi thủy thủ đoàn kịp tự đánh chìm. Việc tàu sống sót là lời nhắc rằng lịch sử được tạo nên bởi con người và quyết định, cũng như bởi máy móc.
Điều khiến U-505 khác biệt
U-505 không khác các tàu chị em về thiết kế, và không phải là Type IXC thành công nhất về số tàu đánh chìm: các tàu Type IXC khác đánh chìm nhiều tàu và nhiều tấn hơn, và thành tích tám tàu và khoảng 45.000 tấn của U-505 là đáng kể nhưng không xuất sắc. Điều khiến U-505 khác biệt là việc nó bị bắt, và thực tế nó là tàu ngầm duy nhất bị Đồng minh bắt nguyên vẹn trong Thế chiến II, và việc bắt nó đã cho Đồng minh máy Enigma và sách mật mã giúp họ đọc thông điệp hải quân Đức. Các tàu chị em của U-505 bị đánh chìm, từng chiếc một, tại Đại Tây Dương, Caribe và Ấn Độ Dương, và hầu hết nằm dưới đáy biển, cùng thủy thủ đoàn, trong khi U-505 còn tồn tại tại Chicago, như tàu bảo tàng và đài tưởng niệm những người đã phục vụ trong lực lượng tàu ngầm và những người đã chiến đấu chống lại họ.
Số phận hạm đội Type IX
Trong số 54 tàu Type IXC được chế tạo, hầu hết bị đánh chìm trong chiến tranh, và chỉ một số ít sống sót để đầu hàng cuối chiến tranh, khi chúng bị Đồng minh đánh chìm trong Chiến dịch Deadlight hoặc được dùng thử nghiệm rồi tháo dỡ. Các tàu Type IXC/40 và Type IXD chịu cùng số phận, và gia đình Type IX, vốn là niềm tự hào của hạm đội tàu ngầm Đức năm 1941, đã bị tiêu diệt đến năm 1945, cùng với phần còn lại của lực lượng tàu ngầm. Việc U-505 sống sót vì vậy là tai nạn của lịch sử: nó sống sót vì bị bắt, và bị bắt vì Đại tá Gallery đã huấn luyện người của mình để bắt tàu ngầm, và vì đội lên tàu Mỹ đã tới nó trước khi thủy thủ đoàn kịp tự đánh chìm. Việc tàu sống sót là lời nhắc rằng lịch sử được tạo nên bởi con người và quyết định, cũng như bởi máy móc.
7. Tham chiến
Các chuyến tuần tra đầu, 1941–1942
Các chuyến tuần tra đầu tiên của U-505 tại Đại Tây Dương và Caribe, nơi nó đánh chìm tám tàu buôn, bao gồm tàu Anh Royston Grange, tàu Mỹ Thomas McKean và tàu Na Uy Benwood, bị đánh chìm ngoài khơi Florida tháng 4 năm 1942. Tàu hoạt động như một phần của các bầy sói tấn công đoàn tàu Đồng minh, và thành công trong năm đầu phục vụ, khi Đồng minh có ít tàu hộ tống và tàu ngầm có thể tấn công đoàn tàu tương đối không bị trừng phạt. Các chỉ huy của tàu, Loewe rồi Zschech, giàu kinh nghiệm và quyết liệt, và họ đưa tàu gần bờ biển Hoa Kỳ, nơi nó đánh chìm tàu trong tầm nhìn đất liền, và nơi nó hoạt động tại Caribe, nơi nó đánh chìm tàu chở dầu và vật tư cho Đồng minh. Thành công ban đầu của tàu điển hình cho tàu ngầm năm 1942, khi chúng đánh chìm nhiều tàu Đồng minh hơn bất kỳ năm nào khác của chiến tranh.
Bước ngoặt, 1943
Đến năm 1943 Trận chiến Đại Tây Dương đã xoay chuyển chống lại tàu ngầm, và mục này theo dõi U-505 qua năm đã làm nó gục ngã, từ cuộc tấn công bằng bom chìm giết chết chỉ huy của nó đến các chuyến tuần tra cuối cùng dẫn tới việc nó bị bắt. Phần đầu bao quát các cuộc tấn công và cái chết của Zschech: năm 1943 các vũ khí mới của Đồng minh bắt đầu phát huy, và U-505 bị máy bay và tàu khu trục tấn công nhiều lần, và các chuyến tuần tra của nó trở nên ít thành công hơn. Tháng 10 năm 1943, tàu bị bom chìm từ tàu khu trục Anh tấn công, và bị buộc nổi lên, nơi nó bị máy bay tấn công, và chỉ huy của nó, Peter Zschech, tin rằng tàu đã mất, đã tự sát trong phòng điều khiển, trước mặt thủy thủ đoàn. Sĩ quan thứ nhất của tàu, Paul Meyer, nắm quyền chỉ huy và xoay sở lặn tàu và thoát, nhưng tàu bị hư hại nặng, và phải trở về Pháp để sửa chữa. Cái chết của Zschech là đòn giáng với tàu và thủy thủ đoàn, và là dấu hiệu của áp lực mà các chỉ huy tàu ngầm phải chịu, khi vũ khí của Đồng minh cải thiện và cơ hội sống sót của tàu ngầm giảm. Tàu không bao giờ hồi phục hoàn toàn sau mất mát chỉ huy, và các chuyến tuần tra sau của nó ít quyết liệt và ít thành công hơn. Phần thứ hai theo dõi các chuyến tuần tra cuối cùng: các chuyến tuần tra cuối cùng của U-505, dưới quyền Harald Lange, tại Đại Tây Dương ngoài khơi Tây Phi, nơi tàu săn tàu buôn Đồng minh và nơi chính nó bị nhóm săn ngầm của tàu sân bay hộ tống USS Guadalcanal săn. Tàu đã thực hiện mười hai chuyến tuần tra, đánh chìm tám tàu, và đang trong chuyến tuần tra thứ mười hai khi bị máy bay của Guadalcanal phát hiện ngày 4 tháng 6 năm 1944. Thủy thủ đoàn, mệt mỏi và đã ở biển nhiều tuần, không biết họ đang bị săn, và bị bất ngờ khi các tàu khu trục hộ tống Mỹ tấn công họ bằng bom chìm và buộc họ nổi lên. Chuyến tuần tra cuối cùng của tàu là chuyến cuối cùng, và nó kết thúc không phải bằng việc tàu bị đánh chìm, mà bằng việc nó bị bắt, số phận mà không tàu ngầm nào khác phải chịu trong Thế chiến II.
Các cuộc tấn công và cái chết của Zschech
Năm 1943 các vũ khí mới của Đồng minh bắt đầu phát huy, và U-505 bị máy bay và tàu khu trục tấn công nhiều lần, và các chuyến tuần tra của nó trở nên ít thành công hơn. Tháng 10 năm 1943, tàu bị bom chìm từ tàu khu trục Anh tấn công, và bị buộc nổi lên, nơi nó bị máy bay tấn công, và chỉ huy của nó, Peter Zschech, tin rằng tàu đã mất, đã tự sát trong phòng điều khiển, trước mặt thủy thủ đoàn. Sĩ quan thứ nhất của tàu, Paul Meyer, nắm quyền chỉ huy và xoay sở lặn tàu và thoát, nhưng tàu bị hư hại nặng, và phải trở về Pháp để sửa chữa. Cái chết của Zschech là đòn giáng với tàu và thủy thủ đoàn, và là dấu hiệu của áp lực mà các chỉ huy tàu ngầm phải chịu, khi vũ khí của Đồng minh cải thiện và cơ hội sống sót của tàu ngầm giảm. Tàu không bao giờ hồi phục hoàn toàn sau mất mát chỉ huy, và các chuyến tuần tra sau của nó ít quyết liệt và ít thành công hơn.
Các chuyến tuần tra cuối
Các chuyến tuần tra cuối cùng của U-505, dưới quyền Harald Lange, tại Đại Tây Dương ngoài khơi Tây Phi, nơi tàu săn tàu buôn Đồng minh và nơi chính nó bị nhóm săn ngầm của tàu sân bay hộ tống USS Guadalcanal săn. Tàu đã thực hiện mười hai chuyến tuần tra, đánh chìm tám tàu, và đang trong chuyến tuần tra thứ mười hai khi bị máy bay của Guadalcanal phát hiện ngày 4 tháng 6 năm 1944. Thủy thủ đoàn, mệt mỏi và đã ở biển nhiều tuần, không biết họ đang bị săn, và bị bất ngờ khi các tàu khu trục hộ tống Mỹ tấn công họ bằng bom chìm và buộc họ nổi lên. Chuyến tuần tra cuối cùng của tàu là chuyến cuối cùng, và nó kết thúc không phải bằng việc tàu bị đánh chìm, mà bằng việc nó bị bắt, số phận mà không tàu ngầm nào khác phải chịu trong Thế chiến II.
Vụ bắt giữ, 4 tháng 6 năm 1944
Ngày 4 tháng 6 năm 1944, nhóm săn ngầm của tàu sân bay hộ tống USS Guadalcanal, dưới quyền Đại tá Daniel Gallery, tìm thấy U-505 ngoài khơi Tây Phi, gần quần đảo Cape Verde. Các tàu khu trục hộ tống của nhóm, USS Pillsbury, USS Chatelain, USS Flaherty, USS Jenks và USS Pope, tấn công tàu ngầm bằng bom chìm, và buộc nó nổi lên, nơi thủy thủ đoàn bỏ tàu và tàu bắt đầu chìm. Trung úy Albert David dẫn đầu đội lên tàu gồm chín người từ Pillsbury trên xuồng, và họ tới tàu ngầm, vào nó qua cửa tháp chỉ huy, đóng van biển, bảo vệ máy Enigma và sách mật mã, và giữ nó nổi cho đến khi có thể kéo đi. David được trao Huân chương Danh dự vì hành động của mình, sĩ quan hải quân duy nhất trong Thế chiến II nhận huân chương vì hành động lên tàu, và ông chết vì vết thương trong trận đánh vài tháng sau. Việc bắt giữ là thắng lợi cho Gallery, người đã huấn luyện người của mình nhiều tháng để bắt tàu ngầm, và cho Hải quân Hoa Kỳ, vốn đã bắt được chiến hạm địch trên biển lần đầu tiên trong hơn một thế kỷ.
Chuyến kéo bí mật tới Bermuda
Sau khi bị bắt, U-505 được kéo bí mật tới Bermuda, nơi nó được kỹ sư Mỹ nghiên cứu và nơi máy Enigma và sách mật mã của nó được tình báo Đồng minh kiểm tra. Thủy thủ đoàn của tàu, 59 người, bị bắt làm tù binh và bị giam cách ly tại Louisiana, để Đức không biết tàu đã bị bắt, và để Đồng minh có thể tiếp tục đọc thông điệp hải quân Đức mà Đức không biết mật mã của họ đã bị lộ. Bí mật được giữ trong phần còn lại của chiến tranh, và Hải quân Đức tin rằng U-505 đã bị đánh chìm, và không thay đổi mật mã, điều cho phép Đồng minh đọc thông điệp của nó và biết tàu ngầm của nó ở đâu. Việc bắt U-505 vì vậy không chỉ là thắng lợi hải quân, mà là thắng lợi tình báo, và góp phần vào chiến thắng của Đồng minh trong Trận chiến Đại Tây Dương, dù giá trị đầy đủ của nó không được biết cho đến sau chiến tranh.
8. Bên sử dụng & di sản
Bên sử dụng
Đức
U-505 được Hải quân Đức, Kriegsmarine, dùng, từ khi đưa vào biên chế ngày 26 tháng 8 năm 1941 đến khi bị bắt ngày 4 tháng 6 năm 1944, và được vận hành bởi Chi đội Tàu ngầm 2, đóng tại Lorient ở Pháp, và sau đó bởi Chi đội 2 và 10. Thủy thủ đoàn của tàu là thủy thủ Đức, được đào tạo trong lực lượng tàu ngầm, và họ phục vụ trên tàu trong mười hai chuyến tuần tra, từ Đại Tây Dương đến Caribe và Tây Phi. Việc tàu phục vụ điển hình cho các tàu Type IXC, vốn được dùng cho các chuyến tuần tra dài xa nhà, và được thủy thủ đoàn là những người trẻ, được huấn luyện cao và sẵn sàng đưa tàu ra biển nhiều tháng. Việc tàu bị bắt là đòn giáng với Hải quân Đức, không chỉ vì mất một tàu ngầm, mà vì mất máy Enigma và sách mật mã mà tàu mang, và vì không biết mình đã mất chúng.
Hoa Kỳ sau vụ bắt giữ
Việc bị bắt không kết thúc câu chuyện của U-505, và mục này theo dõi tàu vào tay người Mỹ, từ các kỹ sư nghiên cứu nó đến thủy thủ đoàn bị giam cách ly để Đức không bao giờ biết nó đã bị bắt. Phần đầu bao quát nghiên cứu và trưng bày: sau khi bị bắt, U-505 được Hải quân Hoa Kỳ dùng để nghiên cứu, và được kỹ sư Mỹ kiểm tra, những người muốn biết tàu ngầm Đức được chế tạo thế nào, vận hành thế nào và có thể bị đánh bại thế nào. Tàu được kéo tới Bermuda, nơi nó được nghiên cứu, rồi tới Hoa Kỳ, nơi nó được dùng thử nghiệm và huấn luyện, và nơi nó được trưng bày cho công chúng như chiến lợi phẩm. Sau chiến tranh, tàu được trao cho Bảo tàng Khoa học và Công nghiệp ở Chicago, nơi nó được trưng bày từ năm 1954, và nơi nó hiện được bảo tồn trong sảnh ngầm xây riêng. Việc tàu phục vụ với Hải quân Hoa Kỳ ngắn, nhưng quan trọng, vì nó cho Đồng minh máy Enigma và sách mật mã, và vì nó cho phép kỹ sư Mỹ nghiên cứu tàu ngầm Đức trực tiếp. Phần thứ hai theo dõi thủy thủ đoàn làm tù binh: thủy thủ đoàn của tàu, 59 người, bị bắt làm tù binh và bị giam cách ly tại Louisiana, để Đức không biết tàu đã bị bắt. Những người này được đối xử tốt, và được phép viết thư về nhà, nhưng thư của họ bị kiểm duyệt, và họ không được phép nói với gia đình rằng họ là tù binh, vì Đồng minh muốn Đức tin rằng U-505 đã bị đánh chìm. Thủy thủ đoàn vẫn là tù binh cho đến cuối chiến tranh, khi họ được hồi hương về Đức, và họ biết khi đó tàu của họ đã bị bắt và đang được trưng bày tại Chicago. Một số thủy thủ đoàn sau đó đã thăm tàu tại Chicago, và được bảo tàng chào đón, nơi bảo tồn tàu như đài tưởng niệm những người đã phục vụ trên nó và những người đã bắt nó.
Nghiên cứu và trưng bày
Sau khi bị bắt, U-505 được Hải quân Hoa Kỳ dùng để nghiên cứu, và được kỹ sư Mỹ kiểm tra, những người muốn biết tàu ngầm Đức được chế tạo thế nào, vận hành thế nào và có thể bị đánh bại thế nào. Tàu được kéo tới Bermuda, nơi nó được nghiên cứu, rồi tới Hoa Kỳ, nơi nó được dùng thử nghiệm và huấn luyện, và nơi nó được trưng bày cho công chúng như chiến lợi phẩm. Sau chiến tranh, tàu được trao cho Bảo tàng Khoa học và Công nghiệp ở Chicago, nơi nó được trưng bày từ năm 1954, và nơi nó hiện được bảo tồn trong sảnh ngầm xây riêng. Việc tàu phục vụ với Hải quân Hoa Kỳ ngắn, nhưng quan trọng, vì nó cho Đồng minh máy Enigma và sách mật mã, và vì nó cho phép kỹ sư Mỹ nghiên cứu tàu ngầm Đức trực tiếp.
Thủy thủ đoàn làm tù binh
Thủy thủ đoàn của tàu, 59 người, bị bắt làm tù binh và bị giam cách ly tại Louisiana, để Đức không biết tàu đã bị bắt. Những người này được đối xử tốt, và được phép viết thư về nhà, nhưng thư của họ bị kiểm duyệt, và họ không được phép nói với gia đình rằng họ là tù binh, vì Đồng minh muốn Đức tin rằng U-505 đã bị đánh chìm. Thủy thủ đoàn vẫn là tù binh cho đến cuối chiến tranh, khi họ được hồi hương về Đức, và họ biết khi đó tàu của họ đã bị bắt và đang được trưng bày tại Chicago. Một số thủy thủ đoàn sau đó đã thăm tàu tại Chicago, và được bảo tàng chào đón, nơi bảo tồn tàu như đài tưởng niệm những người đã phục vụ trên nó và những người đã bắt nó.
Di sản & ảnh hưởng
Chiến thắng tình báo
Di sản của U-505, trên hết, là việc nó bị bắt, và thắng lợi tình báo tiếp theo. Máy Enigma và sách mật mã mà đội lên tàu Mỹ thu hồi cho phép Đồng minh đọc thông điệp hải quân Đức, và biết tàu ngầm ở đâu và đang đi đâu, và bí mật bao quanh việc bắt giữ cho phép Đồng minh tiếp tục đọc những thông điệp đó trong phần còn lại của chiến tranh, mà Đức không biết mật mã của họ đã bị lộ. Việc bắt U-505 là một trong những thắng lợi tình báo quan trọng nhất của Thế chiến II, và góp phần vào chiến thắng của Đồng minh trong Trận chiến Đại Tây Dương, dù giá trị đầy đủ của nó không được biết cho đến sau chiến tranh, khi câu chuyện về việc bắt giữ cuối cùng được kể. Máy Enigma của tàu hiện được trưng bày tại Chicago, cùng với chính tàu, và là một trong những hiện vật quan trọng nhất của cuộc chiến tình báo.
Nhóm săn ngầm
Việc bắt U-505 cũng là thắng lợi cho nhóm săn ngầm, một loại lực lượng hải quân mới mà Hải quân Hoa Kỳ đã phát triển để chống tàu ngầm. Nhóm săn ngầm, gồm tàu sân bay hộ tống và một số tàu khu trục hộ tống, săn tàu ngầm bằng máy bay và sonar, và đánh chìm tàu ngầm với số lượng ngày càng tăng trong các năm 1943–1944, cho đến khi lực lượng tàu ngầm bị tiêu diệt. Nhóm Guadalcanal, dưới quyền Đại tá Gallery, là một trong những nhóm săn ngầm thành công nhất, và việc bắt U-505 là hành động nổi tiếng nhất của nó. Nhóm săn ngầm trở thành một phần tiêu chuẩn của chiến tranh hải quân sau chiến tranh, và vẫn được dùng đến ngày nay, dưới dạng các nhóm tác chiến tàu sân bay và lực lượng chống ngầm, săn tàu ngầm bằng máy bay, sonar và ngư lôi, giống như nhóm Guadalcanal đã săn U-505 tháng 6 năm 1944.
U-505 trong văn hóa đại chúng
Trong văn hóa đại chúng U-505 được nhớ như tàu ngầm tại Chicago, và nó xuất hiện trong sách, phim và chương trình truyền hình về Trận chiến Đại Tây Dương, nơi nó được thể hiện như tàu ngầm duy nhất bị Đồng minh bắt nguyên vẹn. Câu chuyện của tàu được kể tại Bảo tàng Khoa học và Công nghiệp ở Chicago, nơi du khách có thể tham quan tàu và tìm hiểu về những người đã phục vụ trên nó và những người đã bắt nó, và trong cuốn sách U-505: The Final Journey, kể câu chuyện về việc tàu bị bắt và hành trình tới Chicago. Việc tàu còn tồn tại, tại một thành phố xa biển, là lời nhắc rằng Trận chiến Đại Tây Dương được chiến đấu xa đất liền, và câu chuyện của nó được bảo tồn trong bảo tàng ở giữa nước Mỹ, nơi hàng triệu người đã thăm nó và tìm hiểu về chiến tranh trên biển.
Cuộc chiến tàu ngầm trong ký ức
Cuộc chiến tàu ngầm được nhớ tại Đức như bi kịch, trong đó khoảng 30.000 người, trong số 40.000 người phục vụ, đã chết, tỷ lệ thương vong khoảng 75%, cao nhất trong bất kỳ quân chủng nào trong Thế chiến II, và tại Anh và Hoa Kỳ như chiến thắng, trong đó Đồng minh, bằng cách đóng tàu nhanh hơn tàu ngầm có thể đánh chìm, và bằng cách phát triển vũ khí mới, đã thắng Trận chiến Đại Tây Dương. U-505, vốn sống sót qua chiến tranh như tù binh, và hiện là tàu bảo tàng ở Chicago, là đài tưởng niệm cho cả hai phía: cho thủy thủ đoàn Đức, những người phục vụ trên tàu vốn là nhà của họ nhiều tháng liền, và cho đội đổ bộ Mỹ, những người liều mạng để bắt nó, và cho các thủy thủ Đồng minh đã chết trên các tàu buôn mà U-505 đánh chìm. Việc bảo tồn con tàu đảm bảo câu chuyện về cuộc chiến tàu ngầm sẽ không bị quên lãng.
Hiện vật còn lại
Bảo tàng Khoa học và Công nghiệp, Chicago
U-505 là tàu ngầm Type IXC duy nhất còn tồn tại, và được trưng bày tại Bảo tàng Khoa học và Công nghiệp ở Chicago, nơi nó ở từ năm 1954. Tàu ban đầu được trưng bày ngoài trời, nơi nó tiếp xúc với thời tiết, và năm 2004 nó được chuyển vào sảnh ngầm xây riêng, nơi nó được bảo tồn trong môi trường kiểm soát và nơi du khách có thể tham quan nó và tìm hiểu lịch sử của nó. Trưng bày của bảo tàng bao gồm máy Enigma của tàu, sách mật mã và trang bị mà thủy thủ đoàn dùng, và kể câu chuyện về các chuyến tuần tra của tàu, việc nó bị bắt và hành trình tới Chicago. Tàu là một trong những tàu bảo tàng được thăm nhiều nhất tại Hoa Kỳ, và được hơn một triệu người thăm mỗi năm, những người tới xem tàu ngầm duy nhất bị bắt nguyên vẹn trong Thế chiến II.
Thăm U-505 ngày nay
U-505 là tàu Type IXC duy nhất còn tồn tại, và là tàu ngầm dễ thăm nhất thế giới, và mục này giải thích du khách sẽ thấy gì trong chuyến tham quan qua tàu và tàu có ý nghĩa gì như đài tưởng niệm. Phần đầu mô tả chuyến tham quan qua tàu: du khách tới bảo tàng có thể tham quan U-505, đi qua các khoang của nó, từ phòng ngư lôi ở mũi đến phòng máy ở đuôi, và họ có thể thấy giường ngủ nơi thủy thủ đoàn ngủ, phòng điều khiển nơi tàu được lái, và tháp chỉ huy nơi thuyền trưởng đứng khi tàu nổi. Chuyến tham quan có hướng dẫn, và các hướng dẫn viên kể câu chuyện về thủy thủ đoàn, về những người đã bắt nó, và về Trận chiến Đại Tây Dương, và họ cho du khách xem máy Enigma và sách mật mã được thu hồi từ tàu. Chuyến tham quan là một trong những điểm thu hút phổ biến nhất tại Chicago, và là lời nhắc rằng tàu bảo tàng có thể hơn cả một con tàu: nó có thể là lớp học, đài tưởng niệm và nơi lịch sử sống lại. Phần thứ hai giải thích tàu như đài tưởng niệm: U-505 được bảo tồn như đài tưởng niệm những người đã phục vụ trong lực lượng tàu ngầm, những người đã bắt nó, và hàng nghìn thủy thủ đã chết trong Trận chiến Đại Tây Dương. Trưng bày của bảo tàng tôn vinh cả hai phía: thủy thủ đoàn Đức, những người phục vụ trên tàu vốn là nhà của họ trong nhiều tháng, và đội lên tàu Mỹ, những người liều mạng để bắt nó, và các thủy thủ Đồng minh đã chết trên các tàu buôn mà U-505 đánh chìm. Việc bảo tồn tàu đảm bảo câu chuyện về Trận chiến Đại Tây Dương sẽ không bị lãng quên, và các thế hệ tương lai có thể thấy, trực tiếp, tàu đã chiến đấu trong trận đánh đó và đã bị bắt trong đó. Đối với đa số du khách, cách dễ nhất để xem tàu ngầm là thăm U-505 tại Chicago, nơi tàu được bảo tồn trong sảnh xây riêng cho nó, và nơi câu chuyện của nó được kể đầy đủ.
Tham quan trong tàu
Du khách tới bảo tàng có thể tham quan U-505, đi qua các khoang của nó, từ phòng ngư lôi ở mũi đến phòng máy ở đuôi, và họ có thể thấy giường ngủ nơi thủy thủ đoàn ngủ, phòng điều khiển nơi tàu được lái, và tháp chỉ huy nơi thuyền trưởng đứng khi tàu nổi. Chuyến tham quan có hướng dẫn, và các hướng dẫn viên kể câu chuyện về thủy thủ đoàn, về những người đã bắt nó, và về Trận chiến Đại Tây Dương, và họ cho du khách xem máy Enigma và sách mật mã được thu hồi từ tàu. Chuyến tham quan là một trong những điểm thu hút phổ biến nhất tại Chicago, và là lời nhắc rằng tàu bảo tàng có thể hơn cả một con tàu: nó có thể là lớp học, đài tưởng niệm và nơi lịch sử sống lại.
Con tàu như đài tưởng niệm
U-505 được bảo tồn như đài tưởng niệm những người đã phục vụ trong lực lượng tàu ngầm, những người đã bắt nó, và hàng nghìn thủy thủ đã chết trong Trận chiến Đại Tây Dương. Trưng bày của bảo tàng tôn vinh cả hai phía: thủy thủ đoàn Đức, những người phục vụ trên tàu vốn là nhà của họ trong nhiều tháng, và đội lên tàu Mỹ, những người liều mạng để bắt nó, và các thủy thủ Đồng minh đã chết trên các tàu buôn mà U-505 đánh chìm. Việc bảo tồn tàu đảm bảo câu chuyện về Trận chiến Đại Tây Dương sẽ không bị lãng quên, và các thế hệ tương lai có thể thấy, trực tiếp, tàu đã chiến đấu trong trận đánh đó và đã bị bắt trong đó. Đối với đa số du khách, cách dễ nhất để xem tàu ngầm là thăm U-505 tại Chicago, nơi tàu được bảo tồn trong sảnh xây riêng cho nó, và nơi câu chuyện của nó được kể đầy đủ.
9. Câu hỏi thường gặp
U-505 là gì?
U-505 là tàu ngầm Type IXC của Đức trong Thế chiến II, đưa vào biên chế tháng 8 năm 1941. Nó bị Hải quân Hoa Kỳ bắt giữ ngày 4 tháng 6 năm 1944, và hiện được trưng bày tại Bảo tàng Khoa học và Công nghiệp ở Chicago.
U-505 bị bắt như thế nào?
U-505 bị buộc nổi lên bởi bom chìm từ nhóm săn ngầm của tàu sân bay hộ tống USS Guadalcanal ngày 4 tháng 6 năm 1944. Đội lên tàu do Trung úy Albert David dẫn đầu vào tàu ngầm, đóng van biển và bảo vệ máy Enigma cùng sách mật mã.
U-505 đã đánh chìm bao nhiêu tàu?
U-505 đánh chìm tám tàu buôn Đồng minh, tổng cộng khoảng 45.000 tấn, trong mười hai chuyến tuần tra chiến đấu.
Chuyện gì xảy ra với thủy thủ đoàn U-505?
Thủy thủ đoàn 59 người bị bắt làm tù binh và bị giam cách ly tại Louisiana, để Đức không biết tàu đã bị bắt. Họ được hồi hương về Đức sau chiến tranh.
U-505 ở đâu ngày nay?
U-505 được trưng bày tại Bảo tàng Khoa học và Công nghiệp ở Chicago, trong sảnh ngầm xây riêng, nơi nó ở từ năm 1954.
Vì sao việc bắt U-505 quan trọng?
Việc bắt giữ đã cho Đồng minh máy Enigma và sách mật mã của tàu ngầm, cho phép họ đọc thông điệp hải quân Đức, và đó là chiến hạm địch đầu tiên bị Hải quân Mỹ bắt trên biển kể từ Chiến tranh 1812.
10. Nguồn
- Wikipedia, “German submarine U-505” — đưa vào biên chế, các chuyến tuần tra, tám tàu bị đánh chìm, vụ bắt giữ ngày 4 tháng 6 năm 1944 và trưng bày tại Chicago.
- Bảo tàng Khoa học và Công nghiệp, Chicago, “U-505 Submarine” — vụ bắt giữ, máy Enigma và việc bảo tồn con tàu.
- Daniel V. Gallery, Twenty Million Tons Under the Sea (Naval Institute Press, 1956) — nhóm săn ngầm và vụ bắt giữ U-505.
- Clay Blair, Hitler’s U-Boat War: The Hunted, 1942–1945 (Random House, 1998) — các chuyến tuần tra của U-505, cái chết của Zschech và Trận chiến Đại Tây Dương.
- Jak P. Mallmann Showell, U-Boats in Camera (Sutton Publishing, 1999) — thiết kế Type IXC và ảnh của U-505.
- Bảo tàng Quốc gia Thế chiến II, New Orleans — Trận chiến Đại Tây Dương và các nhóm săn ngầm.