Tướng Kesselring
1. Mở đầu
Năm 1943, sau cuộc xâm lược Ý của Đồng minh, Kesselring trở thành Tổng tư lệnh Tây Nam và tư lệnh Cụm tập đoàn quân C, chịu trách nhiệm phòng thủ Ý, một cuộc phòng thủ mà ông tiến hành với kỹ năng lớn trong hai mươi tháng, từ Salerno tới thung lũng Po, và khiến ông, trong mắt kẻ thù, trở thành chỉ huy Đức được kính trọng nhất ở phía Tây. Albert Kesselring (30 tháng 11 năm 1885 – 16 tháng 7 năm 1960) là thống chế Đức và một trong những chỉ huy cấp cao có năng lực nhất của Thế chiến II, một quân nhân phục vụ cả lục quân và không quân, lần lượt chỉ huy Luftwaffe tại Ba Lan, Pháp và Liên Xô, lực lượng Đức tại Địa Trung Hải, và phòng thủ Ý năm 1943–1945. Sinh tại Marktsteft ở Bavaria, con trai một giáo viên, ông gia nhập quân đội Bavaria với tư cách sĩ quan pháo binh năm 1904, phục vụ ở Mặt trận phía Tây trong Thế chiến I, và thăng tiến qua Reichswehr để trở thành, năm 1933, trưởng phòng hành chính của Luftwaffe mới thành lập, không quân Đức. Năm 1936, ông trở thành Tham mưu trưởng Luftwaffe, và năm 1938, ông được giao chỉ huy Luftflotte 1, một hạm đội không quân, trong cuộc xâm lược Ba Lan, và Luftflotte 2 trong chiến dịch Pháp và Trận chiến nước Anh. Năm 1941, ông được bổ nhiệm làm Tổng tư lệnh miền Nam, chịu trách nhiệm Địa Trung Hải,
Danh tiếng của Kesselring luôn chia rẽ. Những người ngưỡng mộ ca ngợi ông là chỉ huy xuất sắc và đa năng, một người hiểu cả chiến tranh trên không và chiến tranh trên bộ, được binh sĩ yêu mến, và tiến hành phòng thủ Ý với kỹ năng kéo dài chiến dịch và cầm chân lực lượng Đồng minh vốn có thể được dùng tại Pháp. Những người chỉ trích cho rằng ông là đầy tớ trung thành của chế độ Quốc xã, rằng ông phải chịu trách nhiệm về tội ác chiến tranh tại Ý, bao gồm vụ thảm sát tại hang Ardeatine ở Rome tháng 3 năm 1944, trong đó 335 người Ý bị sát hại để trả đũa một cuộc tấn công của du kích, và rằng ông bị tòa án quân sự Anh tại Venice kết tội tội ác chiến tranh năm 1947, một bản án sau đó được giảm nhẹ và dẫn tới việc ông được thả năm 1952. Cuộc tranh luận về Kesselring, bắt đầu với phiên tòa xét xử ông và vẫn tiếp diễn đến nay, khiến ông trở thành một trong những chỉ huy Đức gây tranh cãi nhất của Thế chiến II, một vị tướng mà kỹ năng quân sự là có thật và trách nhiệm đạo đức vẫn còn gây tranh cãi.
2. Thông tin chính
| Sinh | 30 tháng 11 năm 1885, Marktsteft, Vương quốc Bavaria, Đế quốc Đức |
| Mất | 16 tháng 7 năm 1960 (hưởng thọ 74 tuổi), Bad Nauheim, Tây Đức |
| Quốc tịch | Đức |
| Vai trò / Chức vụ | Thống chế (Generalfeldmarschall); Tham mưu trưởng Luftwaffe (1936–1937); tư lệnh Luftflotte 1 và Luftflotte 2 (1939–1941); Tổng tư lệnh miền Nam (1941–1943); Tổng tư lệnh Tây Nam và Cụm tập đoàn quân C tại Ý (1943–1945); Tổng tư lệnh phía Tây (tháng 3 – tháng 5 năm 1945) |
| Nổi tiếng vì | Luftwaffe tại Ba Lan, Pháp và Trận chiến nước Anh; Địa Trung Hải; phòng thủ Ý 1943–1945 (Salerno, Monte Cassino, Anzio); vụ thảm sát hang Ardeatine (1944); bị kết tội tội ác chiến tranh tại Venice (1947), được thả năm 1952 |
| Vợ / Gia đình | Pauline Keyser (kết hôn 1910, mất 1963); một con trai, Rainer Kesselring |
| Quân hàm | Thống chế (Generalfeldmarschall, từ 1940) |
3. Thời trẻ & học vấn
Gia đình và thời thơ ấu
Albert Kesselring sinh ngày 30 tháng 11 năm 1885 tại Marktsteft, một thị trấn nhỏ ở Bavaria, con trai của Karl Adolf Kesselring, giáo viên và sau này là thanh tra trường học, và Rosa Kesselring, xuất thân từ một gia đình giáo viên. Ông là con cả trong nhiều anh em, và lớn lên trong một gia đình mà theo lời kể của chính ông, khiêm tốn và chăm chỉ, một gia đình coi trọng giáo dục và khuyến khích con cái tìm kiếm sự nghiệp phục vụ nhà nước. Ông đi học tại Bayreuth, nơi ông là học sinh chăm chỉ, và năm 1904, hưởng dương mười tám tuổi, ông gia nhập quân đội Bavaria với tư cách Fahnenjunker, học viên sĩ quan, tại Trung đoàn Pháo binh bộ binh số 2 ở Metz. Việc chọn pháo binh, thay vì bộ binh hay kỵ binh danh giá hơn, là điều đáng chú ý: pháo binh là binh chủng kỹ thuật của quân đội, và nó thu hút những sĩ quan có phương pháp, giỏi toán và quan tâm tới khoa học pháo binh, những phẩm chất mà Kesselring có đầy đủ. Ông là sĩ quan trầm lặng và có phương pháp, nổi bật về sự cần cù hơn là tài năng xuất chúng, và danh tiếng ban đầu của ông là sĩ quan đáng tin cậy và chăm chỉ, người có thể được tin tưởng để thực thi mệnh lệnh một cách kỹ lưỡng và không phàn nàn.
Marktsteft và Bavaria
Marktsteft, thị trấn nơi Kesselring sinh ra, là một thị trấn nhỏ bên sông Main ở Bavaria, thị trấn của nông dân và thợ thủ công, và Kesselring lớn lên trong một thế giới mà theo lời ông, là “một thế giới của lao động”. Cha ông là giáo viên, một người tin vào giáo dục và lao động chăm chỉ, và dạy con cái rằng sự nghiệp phục vụ nhà nước là tham vọng cao nhất mà một thanh niên có thể có. Kesselring, con trai cả, đã ghi nhớ bài học đó, và ông chọn quân đội, không phải vì bị thu hút bởi vinh quang, mà vì nó mang lại sự nghiệp, quân phục và cảm giác về mục đích. Quân đội Bavaria, nơi ông phục vụ, là một thể chế riêng biệt, với truyền thống riêng và quân đoàn sĩ quan riêng, và Kesselring, người Bavaria cả về xuất thân lẫn tính khí, đã tiếp thu các giá trị của nó: trung thành với Nhà vua, niềm tin vào quân đội như một thể chế chuyên nghiệp, và sự hoài nghi đối với tính kiêu ngạo của người Phổ, những giá trị sẽ định hình toàn bộ sự nghiệp của ông.
Học vấn và những năm phục vụ đầu tiên
Kesselring được phong thiếu úy pháo binh năm 1906, và ông trải qua những năm trước Thế chiến I trong công tác trung đoàn, học việc pháo binh thực tế và công tác tham mưu. Khi Thế chiến I bùng nổ tháng 8 năm 1914, ông là sĩ quan khẩu đội ở Mặt trận phía Tây, và được tặng Huân chương Chữ thập Sắt hạng Nhì năm 1914 và hạng Nhất năm 1916. Sau chiến tranh, ông là một trong những sĩ quan được giữ lại trong Reichswehr, và ông thăng tiến đều đặn qua các cấp bậc, phục vụ trong Bộ Chiến tranh và làm sĩ quan tham mưu tại nhiều bộ tư lệnh. Năm 1933, sau khi Luftwaffe được thành lập, ông được chuyển sang không quân, dù ông chưa bao giờ lái máy bay, và ông được bổ nhiệm làm trưởng phòng hành chính của Luftwaffe, chức vụ giao cho ông trách nhiệm tổ chức và mở rộng không quân mới. Năm 1936, ông trở thành Tham mưu trưởng Luftwaffe, và năm 1937, ông được giao chỉ huy Luftflotte 3, một hạm đội không quân, tại Rhineland. Ông là người học nhanh, và ông hiểu, sớm hơn hầu hết sĩ quan lục quân, tầm quan trọng của sức mạnh không quân, và ông trở thành, theo lời một sử gia, “người lính học bay”, một mô tả nắm bắt cả khả năng thích ứng và tham vọng của ông.
4. Nhập ngũ & thăng tiến
Luftwaffe tại Ba Lan và Pháp
Sự thăng tiến của Kesselring bắt đầu năm 1939, khi ông được giao chỉ huy Luftflotte 1, một hạm đội không quân, trong cuộc xâm lược Ba Lan, và năm 1940, khi ông được giao chỉ huy Luftflotte 2 trong chiến dịch Pháp và Trận chiến nước Anh. Tại Ba Lan, máy bay của ông yểm trợ bước tiến của quân đội Đức, ném bom sân bay, đường sắt và quân đội Ba Lan, và tại Pháp, máy bay của ông yểm trợ đột phá tại Sedan và tiến tới bờ biển Manche, và sau đó, mùa hè năm 1940, chúng tham gia Trận chiến nước Anh, nỗ lực của Luftwaffe nhằm tiêu diệt Không quân Hoàng gia và chuẩn bị xâm lược Anh. Kesselring, người được thăng thống chế tháng 7 năm 1940, sau khi Pháp thất thủ, chịu trách nhiệm về cuộc tấn công trên không chống Anh, và ông là, theo lời một sử gia, “người đã cố gắng giành chiến thắng trong Trận chiến nước Anh và thất bại”, một thất bại một phần do sức mạnh của Không quân Hoàng gia, và một phần do sai lầm của tư lệnh Luftwaffe, Hermann Göring, người can thiệp vào việc tiến hành trận đánh. Tuy nhiên, danh tiếng của Kesselring vẫn tồn tại sau thất bại, và ông được cấp trên coi là chỉ huy có năng lực và đáng tin cậy.
Tổng tư lệnh miền Nam
Năm 1941, Kesselring được bổ nhiệm làm Tổng tư lệnh miền Nam, chịu trách nhiệm Địa Trung Hải, một chiến trường bao gồm Bắc Phi, Malta và Balkan, và ở chức vụ đó, ông chịu trách nhiệm yểm trợ lực lượng Đức và Ý tại Bắc Phi, dưới quyền Erwin Rommel, và cuộc tấn công trên không chống Malta, pháo đài đảo của Anh kiểm soát các tuyến tiếp tế ở Địa Trung Hải. Ông là chỉ huy được yêu mến, người thăm binh sĩ ở tuyến đầu, hiểu các vấn đề tiếp tế trên sa mạc, và là, theo lời binh sĩ của ông, “Albert mỉm cười”, biệt danh phản ánh sự lạc quan và khả năng truyền cảm hứng tự tin của ông. Ông cũng là chỉ huy hiểu tầm quan trọng của sức mạnh không quân trong chiến tranh sa mạc, và dùng máy bay của mình để tấn công các đoàn xe tiếp tế Anh và yểm trợ các cuộc tấn công của Rommel. Năm 1942, sau thất bại của cuộc tấn công Đức tại El Alamein và cuộc đổ bộ của Đồng minh tại Bắc Phi, Kesselring chịu trách nhiệm rút quân Đức và Ý về Tunisia, và việc đầu hàng của họ tháng 5 năm 1943, một sự đầu hàng chấm dứt chiến tranh ở Bắc Phi và để Đồng minh tự do xâm lược Sicily và Ý.
5. Các chỉ huy & chiến dịch chính
Trận chiến nước Anh và Liên Xô
Vai trò của Kesselring trong Trận chiến nước Anh, mùa hè và mùa thu năm 1940, là chỉ huy Luftflotte 2, hạm đội không quân chịu trách nhiệm ném bom ban ngày London và đông nam nước Anh. Trận đánh, diễn ra giữa Luftwaffe và Không quân Hoàng gia, là chiến dịch lớn đầu tiên trong lịch sử hoàn toàn diễn ra trên không, và kết thúc bằng thất bại của Đức, khi Luftwaffe, mất hơn 1.700 máy bay, từ bỏ ném bom ban ngày và chuyển sang ném bom ban đêm, cuộc Blitz. Kesselring, người đã lập luận ủng hộ việc ném bom các sân bay của Không quân Hoàng gia, thay vì London, bị Göring gạt bỏ, và quyết định ném bom London, đưa ra tháng 9 năm 1940, cho phép Không quân Hoàng gia hồi phục và giành chiến thắng trong trận đánh. Năm 1941, hạm đội không quân của Kesselring tham gia cuộc xâm lược Liên Xô, Chiến dịch Barbarossa, nơi nó yểm trợ bước tiến của Cụm tập đoàn quân Trung tâm, và nơi nó chịu trách nhiệm phá hủy một số lượng lớn máy bay Liên Xô trên mặt đất trong những ngày đầu xâm lược. Sau đó ông được chuyển tới Địa Trung Hải, nơi ông sẽ trải qua phần còn lại của chiến tranh.
Cuộc Blitz và thất bại trên bầu trời Anh
Thất bại của Luftwaffe trong Trận chiến nước Anh đã là chủ đề tranh luận nhiều, và vai trò của Kesselring trong đó đã được đánh giá theo những cách khác nhau. Những người bênh vực ông lập luận rằng ông là chỉ huy có năng lực nhưng bị cản trở bởi sự can thiệp của Göring, tình trạng thiếu máy bay, và sức mạnh của Không quân Hoàng gia Anh; những người chỉ trích lập luận rằng ông đã đánh giá thấp Không quân Hoàng gia Anh, rằng ông không hiểu tầm quan trọng của radar, và rằng ông đã thực hiện vụ ném bom London, điều đã cho phép Không quân Hoàng gia Anh hồi phục. Cuộc tranh luận vẫn tiếp diễn, nhưng đồng thuận chung là Trận chiến nước Anh là thất bại của Luftwaffe, và Kesselring, dù không phải người duy nhất chịu trách nhiệm về nó, vẫn mang một phần trách nhiệm. Trận chiến là, theo lời một sử gia, “thất bại đầu tiên của Luftwaffe”, và đó là thất bại đánh dấu sự kết thúc của cuộc tấn công Đức ở phía Tây và khởi đầu của một cuộc chiến tiêu hao kéo dài.
Phòng thủ Ý, 1943–1945
Thành tựu lớn nhất của Kesselring là phòng thủ Ý năm 1943–1945, một chiến dịch kéo dài hai mươi tháng và cầm chân hơn hai mươi sư đoàn Đồng minh. Sau cuộc xâm lược Sicily của Đồng minh tháng 7 năm 1943 và đình chiến với Ý tháng 9 năm 1943, Kesselring, Tổng tư lệnh Tây Nam, chịu trách nhiệm phòng thủ Ý chống lại cuộc xâm lược của Đồng minh, và ông tiến hành phòng thủ đó với kỹ năng lớn. Ông ra lệnh cho lực lượng Đức rút chậm về phía bắc, chiến đấu một loạt trận đánh trì hoãn tại Salerno, tuyến Gustav, Monte Cassino và Anzio, và ông dùng địa hình Ý — núi non, sông ngòi và thung lũng hẹp — để làm chậm bước tiến của Đồng minh và gây thương vong nặng nề. Ông là, theo lời sử gia Anh John Ellis, “chỉ huy Đức có năng lực nhất ở phía Tây”, và cuộc phòng thủ Ý của ông được nghiên cứu trong các trường quân sự khắp thế giới như ví dụ về rút lui chiến đấu. Chiến dịch kết thúc tháng 5 năm 1945, khi lực lượng Đức tại Ý đầu hàng, một tuần trước khi chiến tranh ở châu Âu kết thúc, và Kesselring, người được bổ nhiệm làm Tổng tư lệnh phía Tây tháng 3 năm 1945, bị người Mỹ bắt giữ tháng 5 năm 1945.
Vụ thảm sát hang Ardeatine
Tập phim đen tối nhất trong sự nghiệp của Kesselring là vụ thảm sát tại hang Ardeatine ở Rome ngày 24 tháng 3 năm 1944, trong đó 335 người Ý — bao gồm 75 người Do Thái — bị SS sát hại để trả đũa một cuộc tấn công của du kích vào một đơn vị cảnh sát Đức tại Rome ngày 23 tháng 3, trong đó 33 cảnh sát Đức thiệt mạng. Kesselring, chỉ huy cấp cao nhất của Đức tại Ý, được thông báo về cuộc tấn công, và ông phê chuẩn việc trả đũa, ra lệnh rằng mười người Ý phải bị giết cho mỗi người Đức bị giết, một tỷ lệ mà, theo lời tòa án quân sự Anh sau này xét xử ông, là “sự vi phạm có chủ ý và có hệ thống luật chiến tranh”. Vụ thảm sát, do SS dưới quyền Herbert Kappler thực hiện, được mô tả là một trong những tội ác chiến tranh tồi tệ nhất ở Ý, và trách nhiệm của Kesselring đối với nó là cáo buộc trung tâm tại phiên tòa xét xử ông tại Venice năm 1947. Kesselring sau này tuyên bố ông không biết số nạn nhân chính xác, và ông tin rằng việc trả đũa sẽ giới hạn ở những người đã bị kết án tử hình; nhưng tòa án nhận thấy ông đã phê chuẩn việc trả đũa, rằng ông biết nó sẽ liên quan tới vụ sát hại dân thường, và rằng ông do đó có tội ác chiến tranh.
6. Phong cách chỉ huy
Các quyết định tại Ý
Phòng thủ Ý thay vì rút lui (tháng 9 năm 1943). Quyết định của Kesselring, sau đình chiến với Ý, phòng thủ Ý thay vì rút về dãy Alps, là lựa chọn quyết định của sự nghiệp ông. Hitler muốn rút về miền bắc Ý, nhưng Kesselring lập luận rằng Ý nên được phòng thủ ở miền nam, để giữ Đồng minh càng xa Đức càng tốt, và Hitler chấp nhận lập luận của ông. Quyết định này kéo dài chiến tranh ở Ý hai mươi tháng, và cầm chân lực lượng Đồng minh vốn có thể được dùng tại Pháp.
Giữ tuyến Gustav (1943–1944). Quyết định giữ tuyến Gustav của ông, tuyến phòng thủ của Đức chạy ngang Ý tại Cassino, là quyết định chiến đấu phòng thủ trên địa hình có lợi cho bên phòng thủ, và nó đã thành công: Đồng minh, tấn công tuyến bốn lần, không thể đột phá cho đến tháng 5 năm 1944, và việc phòng thủ tuyến khiến Đồng minh trả giá đắt.
Phê chuẩn việc trả đũa Ardeatine (tháng 3 năm 1944). Quyết định phê chuẩn việc trả đũa cho cuộc tấn công của du kích tại Rome của ông, ra lệnh rằng mười người Ý phải bị giết cho mỗi người Đức bị giết, là hành động tội ác nhất trong sự nghiệp của ông. Sau này ông tuyên bố không biết số nạn nhân chính xác, nhưng tòa án quân sự Anh nhận thấy ông đã phê chuẩn việc trả đũa và ông có tội ác chiến tranh.
Các quyết định trước Ý
Ném bom London (tháng 9 năm 1940). Việc Kesselring, với tư cách tư lệnh Luftflotte 2, thực hiện vụ ném bom London sau khi Göring bác bỏ ý định tấn công sân bay của ông, là quyết định cho phép Không quân Hoàng gia hồi phục và giành chiến thắng trong Trận chiến nước Anh. Sau này ông tuyên bố đã phản đối quyết định, nhưng bằng chứng cho thấy ông ủng hộ nó, và ông phải chịu một phần trách nhiệm về thất bại của Đức trong trận đánh.
Yểm trợ Rommel tại Bắc Phi (1941–1942). Quyết định yểm trợ các cuộc tấn công của Rommel tại Bắc Phi của ông, bằng cách cung cấp yểm trợ trên không và đảm bảo tiếp tế cho Afrika Korps, là quyết định phản ánh hiểu biết của ông về tầm quan trọng của sức mạnh không quân trong chiến tranh sa mạc, và nó góp phần vào thành công của Rommel tại Gazala và Tobruk năm 1942. Sự yểm trợ không phải không có cái giá: Luftwaffe tại Địa Trung Hải bị căng mỏng, máy bay của nó hao mòn vì điều kiện sa mạc, và đến cuối năm 1942, nó không còn có thể bảo vệ các tuyến tiếp tế của Rommel, một thất bại góp phần vào thất bại của Đức tại El Alamein.
7. Tranh cãi
Hang Ardeatine và tội ác chiến tranh
Tranh cãi trung tâm về Kesselring liên quan tới trách nhiệm của ông đối với vụ thảm sát tại hang Ardeatine ở Rome ngày 24 tháng 3 năm 1944, và các tội ác chiến tranh khác ở Ý. Những người bênh vực cho rằng ông là người lính chiến đấu một cuộc chiến quân sự, rằng ông không ra lệnh thảm sát, và ông không thể chịu trách nhiệm về tội ác do SS gây ra, vốn không thuộc quyền chỉ huy của ông. Những người chỉ trích đáp lại rằng ông là chỉ huy cấp cao nhất của Đức tại Ý, rằng ông phê chuẩn việc trả đũa, rằng ông ra lệnh mười người Ý phải bị giết cho mỗi người Đức bị giết, và rằng ông biết việc trả đũa sẽ liên quan tới vụ sát hại dân thường. Tòa án quân sự Anh xét xử ông tại Venice năm 1947 kết tội ông tội ác chiến tranh và tuyên án tử hình, một bản án sau đó được giảm thành tù chung thân, rồi hai mươi mốt năm, và dẫn tới việc ông được thả năm 1952 vì lý do sức khỏe. Tranh cãi vẫn tiếp diễn, và nó nhắc nhở rằng cuộc phòng thủ Ý, mà Kesselring tiến hành với kỹ năng như vậy, cũng là cuộc chiến mà dân thường bị sát hại, và trong đó chỉ huy Đức phải chịu một phần trách nhiệm.
Phiên tòa tại Venice
Một tranh cãi liên quan khác là phiên tòa xét xử Kesselring tại Venice năm 1947, và câu hỏi liệu phiên tòa có công bằng hay không. Những người bênh vực Kesselring lập luận rằng phiên tòa mang tính chính trị, rằng bằng chứng chưa đầy đủ, và án tử hình là quá mức; những người chỉ trích lập luận rằng phiên tòa công bằng, bằng chứng áp đảo, và bản án là chính đáng. Tranh cãi trở nên phức tạp vì Kesselring được trả tự do năm 1952, sau khi chỉ thụ án năm năm, và ông là, theo lời một sử gia, “thống chế Đức duy nhất bị kết tội ác chiến tranh rồi được trả tự do”, một thực tế mà những người bênh vực ông viện dẫn làm bằng chứng về sự vô tội của ông, và những người chỉ trích viện dẫn làm bằng chứng về sự sẵn lòng của các Đồng minh phương Tây, trong Chiến tranh Lạnh, trong việc phục hồi danh dự các sĩ quan Đức. Cuộc tranh luận vẫn tiếp diễn, nhưng phán quyết của tòa án tại Venice, kết tội Kesselring về tội ác chiến tranh, vẫn là phán quyết có thẩm quyền về hành vi của ông tại Ý.
“Albert mỉm cười” và phòng thủ Ý
Một tranh cãi thứ hai liên quan tới danh tiếng của Kesselring là “Albert mỉm cười”, vị chỉ huy được yêu mến và lạc quan, được binh sĩ yêu quý, và câu hỏi liệu danh tiếng đó có xứng đáng hay không. Những người bênh vực cho rằng ông là chỉ huy nhân đạo, quan tâm tới binh sĩ, thăm họ ở tuyến đầu, và là, theo lời binh sĩ của ông, “người cha của quân đội”; những người chỉ trích cho rằng sự nổi tiếng của ông là sản phẩm tuyên truyền, và một chỉ huy phê chuẩn vụ sát hại 335 người Ý tại hang Ardeatine không thể được mô tả là nhân đạo. Tranh cãi về danh tiếng của ông do đó cũng là tranh cãi về bản chất của tài chỉ huy, và về câu hỏi liệu một chỉ huy có thể vừa được yêu mến vừa phạm tội, và liệu sự nổi tiếng, trong thời chiến, là đức tính hay tật xấu. Cuộc tranh luận vẫn tiếp diễn, nhưng đồng thuận trong giới sử gia là Kesselring là chỉ huy có năng lực, đồng thời cũng phải chịu trách nhiệm về tội ác chiến tranh, và danh tiếng của ông phải được đánh giá với cả sự ngưỡng mộ kỹ năng và sự lên án tội ác của ông.
8. Cuối đời
Xét xử, giam giữ và trả tự do
Cuộc đời sau này của Kesselring trôi qua, đầu tiên, trong tù, và sau đó, sau khi được thả, trong thời gian nghỉ hưu tại Tây Đức. Sau khi bị người Mỹ bắt giữ tháng 5 năm 1945, ông bị giam giữ, và năm 1947, ông bị tòa án quân sự Anh tại Venice xét xử, với cáo buộc tội ác chiến tranh, bao gồm vụ thảm sát tại hang Ardeatine. Ông bị kết tội và tuyên án tử hình, một bản án gây chấn động ở Đức và Anh, nơi nhiều người, bao gồm Thống chế Alexander, người đã chiến đấu chống ông tại Ý, lập luận rằng bản án quá nặng và Kesselring là người lính, không phải tội phạm chiến tranh. Bản án được giảm, đầu tiên thành tù chung thân rồi hai mươi mốt năm, và năm 1952, vì lý do sức khỏe, ông được thả khỏi nhà tù tại Werl, Tây Đức. Ông trở về Tây Đức, nơi ông được nhiều người chào đón như anh hùng, và nơi ông trở thành nhân vật hàng đầu trong các hiệp hội cựu binh, và là người chỉ trích việc tái vũ trang Tây Đức, mà ông phản đối với lý do nó sẽ chia cắt nước Đức.
Hồi ký và những năm cuối đời
Sau khi được thả, Kesselring định cư tại Bad Nauheim ở Tây Đức, nơi ông viết hồi ký, Soldat bis zum letzten Tag, xuất bản bằng tiếng Anh với tên A Soldier’s Record năm 1953, một cuốn sách bảo vệ hành vi của ông tại Ý và trình bày ông như người lính đã chiến đấu một cuộc chiến quân sự. Cuốn sách thành công, và nó khiến ông, trong mắt nhiều người ở Tây Đức, trở thành anh hùng, một danh tiếng đã vượt qua các tranh cãi về phiên tòa xét xử ông. Ông cũng tham gia chính trị của các hiệp hội cựu binh, và ông lập luận, không thành công, chống lại việc tái vũ trang Tây Đức và ủng hộ thống nhất nước Đức. Sức khỏe của ông suy giảm thập niên 1950, và ông qua đời tại Bad Nauheim ngày 16 tháng 7 năm 1960, hưởng thọ bảy mươi bốn tuổi. Ông được chôn cất với nghi thức quân sự, và tang lễ của ông có sự tham dự của đông đảo cựu binh, minh chứng cho lòng trung thành mà ông truyền cảm hứng cho binh sĩ. Ông để lại một danh tiếng vẫn còn chia rẽ: với những người ngưỡng mộ, ông là chỉ huy xuất sắc và người lính nhân đạo; với những người chỉ trích, ông là tội phạm chiến tranh thoát khỏi công lý.
9. Đánh giá của sử gia
Đánh giá quân sự
Các sử gia quân sự đánh giá Kesselring là một trong những chỉ huy Đức có năng lực nhất của Thế chiến II, và đánh giá đó dựa trên thành tích của ông ở Địa Trung Hải và Ý. Ông là chỉ huy đa năng, hiểu cả chiến tranh trên không và chiến tranh trên bộ, có thể chỉ huy một hạm đội không quân, một chiến trường, và một cụm tập đoàn quân, và tiến hành phòng thủ Ý với kỹ năng được nghiên cứu trong các trường quân sự khắp thế giới. Các sử gia cũng lưu ý giới hạn của ông: ông không phải chiến lược gia vĩ đại, và thành công của ông tại Ý một phần do địa hình và sai lầm của Đồng minh, những người đang chiến đấu một chiến dịch thứ yếu với nguồn lực hạn chế; ông cũng là chỉ huy, dù được binh sĩ yêu mến, không phải lúc nào cũng được cấp trên yêu mến, và là, theo lời một sử gia, “người lính quá thông minh so với lợi ích của chính mình”. Đồng thuận trong giới sử gia là Kesselring là chỉ huy tài năng, nhưng không phải vĩ đại, và danh tiếng của ông đã bị thổi phồng bởi hồi ký của ông và sự ngưỡng mộ của các kẻ thù cũ, những người coi ông là chỉ huy Đức được kính trọng nhất ở phía Tây.
Đánh giá đạo đức
Đánh giá đạo đức về Kesselring khắc nghiệt, và ngày càng khắc nghiệt theo thời gian. Ông là chỉ huy cấp cao phê chuẩn vụ thảm sát tại hang Ardeatine, chịu trách nhiệm về các tội ác chiến tranh khác tại Ý, và tiếp tục phục vụ một chế độ tội ác rất lâu sau khi biết chiến tranh đã thua. Những người bênh vực cho rằng ông là người lính chiến đấu một cuộc chiến quân sự, và ông không thể chịu trách nhiệm về tội ác do SS gây ra; những người chỉ trích đáp lại rằng ông là chỉ huy cấp cao nhất của Đức tại Ý, rằng ông phê chuẩn việc trả đũa, và rằng ông biết nó sẽ liên quan tới vụ sát hại dân thường. Đồng thuận trong giới sử gia là Kesselring có tội ác chiến tranh, và việc kết tội ông tại Venice là công bằng, dù bản án tử hình là quá nặng. Ông được nhớ tới như chỉ huy tài năng đồng thời cũng là tội phạm chiến tranh, một đánh giá phản ánh sự phức tạp của cuộc chiến Đức và những người đã chiến đấu trong nó, và là lời cảnh báo rằng kỹ năng quân sự không phải là lời bào chữa cho thất bại đạo đức.
10. Di sản
Phòng thủ Ý
Di sản lâu dài của Kesselring là phòng thủ Ý năm 1943–1945, một chiến dịch được nghiên cứu trong các trường quân sự khắp thế giới như ví dụ về rút lui chiến đấu. Chiến dịch kéo dài hai mươi tháng, cầm chân hơn hai mươi sư đoàn Đồng minh, và gây thương vong nặng nề cho Đồng minh, với cái giá đối với người Đức, xét tương đối, thấp hơn nhiều. Cuộc phòng thủ Ý của Kesselring cho thấy một chỉ huy khéo léo, dùng địa hình và chiến đấu trì hoãn, có thể cầm chân kẻ thù vượt trội trong thời gian dài, và đó là lý do ông được nhớ tới như một trong những chỉ huy Đức có năng lực nhất của chiến tranh. Chiến dịch cũng được nhớ tới như bi kịch, vì nó diễn ra tại một đất nước đã chịu đựng nhiều, và vì nó kéo dài chiến tranh ở Ý và khiến hàng nghìn binh sĩ và dân thường thiệt mạng, một cái giá phải được đặt cạnh kỹ năng quân sự mà cuộc phòng thủ được tiến hành.
Hang Ardeatine trong ký ức
Di sản của Kesselring cũng là vụ thảm sát tại hang Ardeatine, được nhớ tới ở Ý như một trong những tội ác chiến tranh tồi tệ nhất ở nước này, và được tưởng niệm hàng năm vào ngày 24 tháng 3, ngày kỷ niệm vụ thảm sát. Các hang động, hiện là đài tưởng niệm, được hàng nghìn người Ý viếng thăm mỗi năm, và tên của 335 nạn nhân được khắc trên tường, nhắc nhở về cái giá của sự chiếm đóng của Đức. Tên Kesselring gắn liền với vụ thảm sát, và ông được nhớ tới ở Ý, không phải như chỉ huy xuất sắc, mà như tội phạm chiến tranh, một danh tiếng đã vượt qua việc ông được thả khỏi tù và hồi ký của ông. Sự tương phản giữa danh tiếng của ông ở Đức, nơi ông được nhớ tới như anh hùng, và danh tiếng của ông ở Ý, nơi ông được nhớ tới như tội phạm, là thước đo sự chia rẽ trong di sản của ông, và nó nhắc nhở rằng ký ức về một chỉ huy phụ thuộc vào góc nhìn của những người nhớ tới ông.
11. Câu hỏi thường gặp
Albert Kesselring là ai?
Albert Kesselring (1885–1960) là thống chế Đức, chỉ huy Luftwaffe tại Ba Lan, Pháp và Trận chiến nước Anh, lực lượng Đức tại Địa Trung Hải, và phòng thủ Ý năm 1943–1945. Ông bị tòa án quân sự Anh tại Venice kết tội tội ác chiến tranh năm 1947 và được thả năm 1952.
Vai trò của Kesselring trong Trận chiến nước Anh là gì?
Kesselring chỉ huy Luftflotte 2, hạm đội không quân chịu trách nhiệm ném bom ban ngày London và đông nam nước Anh mùa hè và mùa thu năm 1940. Luftwaffe mất hơn 1.700 máy bay trong trận đánh, và nó từ bỏ ném bom ban ngày để chuyển sang ném bom ban đêm, cuộc Blitz.
Vụ thảm sát hang Ardeatine là gì?
Ngày 24 tháng 3 năm 1944, 335 người Ý, bao gồm 75 người Do Thái, bị SS sát hại tại hang Ardeatine ngoài Rome, để trả đũa một cuộc tấn công của du kích vào một đơn vị cảnh sát Đức ngày 23 tháng 3, trong đó 33 cảnh sát Đức thiệt mạng. Kesselring, chỉ huy cấp cao nhất của Đức tại Ý, phê chuẩn việc trả đũa, ra lệnh rằng mười người Ý phải bị giết cho mỗi người Đức bị giết.
Vì sao Kesselring được gọi là “Albert mỉm cười”?
Binh sĩ của ông gọi ông là “Albert mỉm cười” vì sự lạc quan và khả năng truyền cảm hứng tự tin của ông, và vì ông thăm binh sĩ ở tuyến đầu. Biệt danh này phản ánh sự nổi tiếng của ông với binh sĩ, một sự nổi tiếng tồn tại sau chiến tranh.
Kesselring có bị kết tội tội ác chiến tranh không?
Có. Năm 1947, một tòa án quân sự Anh tại Venice kết tội ông tội ác chiến tranh và tuyên án tử hình. Bản án được giảm thành tù chung thân rồi hai mươi mốt năm, và ông được thả năm 1952 vì lý do sức khỏe.
Kesselring phòng thủ Ý bao lâu?
Kesselring phòng thủ Ý hai mươi tháng, từ cuộc xâm lược của Đồng minh tại Salerno tháng 9 năm 1943 đến khi lực lượng Đức tại Ý đầu hàng tháng 5 năm 1945. Cuộc phòng thủ của ông cầm chân hơn hai mươi sư đoàn Đồng minh.
12. Nguồn
- Wikipedia, “Albert Kesselring” — tiểu sử tổng hợp: sinh 30 tháng 11 năm 1885, mất 16 tháng 7 năm 1960, Luftflotte 2, Trận chiến nước Anh, Địa Trung Hải, phòng thủ Ý, hang Ardeatine, phiên tòa tại Venice 1947, trả tự do 1952.
- Albert Kesselring, A Soldier’s Record (1953) — hồi ký; Luftwaffe, Địa Trung Hải, phòng thủ Ý.
- Richard J. Evans, The Third Reich at War (2008) — Luftwaffe, Trận chiến nước Anh, và chiến tranh tại Ý.
- John Ellis, Cassino: The Hollow Victory (1984) — phòng thủ Ý, phòng tuyến Gustav, và tài chỉ huy của Kesselring.
- Robert Katz, Death in Rome (1967) — vụ thảm sát hang Ardeatine và trách nhiệm của Kesselring.
- James Holland, Italy’s Sorrow (2008) — chiến dịch Ý 1944–1945 và kết thúc chiến tranh tại Ý.