Xe tăng Renault FT-17

1. Mở đầu

Renault FT-17 (Char léger Renault FT) là xe tăng hiện đại đầu tiên trong lịch sử. Được chế tạo tại Pháp năm 1917, nó là xe tăng đầu tiên có bố cục mà mọi xe tăng đã dùng kể từ đó: lái xe ở phía trước, tháp pháo xoay ở giữa, và động cơ ở phía sau. Nó nhỏ, nhẹ và đơn giản, trang bị pháo 37 mm hoặc súng máy, và chỉ có kíp lái hai người, và nó được chế tạo với số lượng lớn hơn bất kỳ xe tăng nào khác của Thế chiến I: hơn 3.600 chiếc được chế tạo tại Pháp, và gần 1.000 chiếc nữa được chế tạo tại Hoa Kỳ với tên M1917. FT-17 chiến đấu trong năm cuối Thế chiến I, tại Soissons và trong Chiến dịch Trăm Ngày, và được hơn hai mươi quốc gia dùng sau chiến tranh, và nó vẫn chiến đấu trong Thế chiến II, tại Ba Lan, Pháp và Phần Lan, hơn hai mươi năm sau khi được chế tạo.

Tầm quan trọng của FT-17 không thể nói quá. Trước FT-17, xe tăng là những cỗ máy lớn, hình thoi, như xe tăng Mark I và xe tăng Mark IV của Anh, với pháo trong tháp pháo bên hông và kíp lái tám người, và chúng chậm, không đáng tin cậy và khó lái. FT-17 đã thay đổi tất cả: nó nhỏ, nhanh so với thời đó, dễ lái, và có tháp pháo có thể xoay 360 độ, cho phép pháo thủ giao chiến với mục tiêu mọi hướng. Mọi xe tăng được chế tạo kể từ FT-17 — từ xe tăng M3 Stuart tới Tiger I và tới xe tăng ngày nay — đều dùng bố cục của FT-17, và FT-17 xứng đáng được gọi là xe tăng hiện đại đầu tiên.

2. Thông tin chính

Loại	Xe tăng hạng nhẹ (xe tăng hiện đại đầu tiên)
Xuất xứ	Pháp
Nhà thiết kế	Louis Renault; Rodolphe Ernst-Metzmaier
Nhà sản xuất	Renault; Berliet; SOMUA; Delaunay-Belleville; các hãng khác
Phục vụ	1918–những năm 1940 (Pháp và nhiều quân đội khác)
Sản xuất	1917–1919; khoảng 3.694 chiếc được chế tạo tại Pháp; khoảng 950 chiếc M1917 được chế tạo tại Mỹ
Trọng lượng	Khoảng 6,5 tấn
Chiều dài	5,00 m (có đuôi); 4,10 m (không đuôi)
Chiều rộng	1,74 m
Chiều cao	2,14 m
Kíp lái	2 người (trưởng xe/xạ thủ, lái xe)
Giáp	8–22 mm
Vũ khí chính	Pháo 37 mm Puteaux SA18 (FT-17 canon) hoặc súng máy 8 mm Hotchkiss (FT-17 mitrailleuse)
Động cơ	Renault bốn xi-lanh chạy xăng, 39 mã lực
Tốc độ tối đa	Khoảng 7,7 km/giờ trên mặt đất bằng phẳng
Tầm hoạt động	Khoảng 60 km

3. Bối cảnh và phát triển

Đề xuất của Renault

FT-17 ra đời từ ý tưởng rằng xe tăng không cần phải lớn. Năm 1916, khi xe tăng Mark I của Anh lần đầu chiến đấu tại Flers-Courcelette, Lục quân Pháp đang chế tạo xe tăng lớn của riêng mình, Schneider CA1 và Saint-Chamond, vốn lớn, chậm và không đáng tin cậy, và trang bị pháo trong thân xe. Louis Renault, người sáng lập công ty ô tô Renault, tin rằng xe tăng nhỏ, nhẹ, trang bị pháo trong tháp pháo xoay, sẽ hữu dụng hơn xe tăng lớn, và ông đề xuất FT-17 với Lục quân Pháp năm 1916. Lục quân Pháp ban đầu hoài nghi, vì họ tin xe tăng nhỏ không thể vượt hào, nhưng Renault thuyết phục Lục quân đặt hàng nguyên mẫu, và nguyên mẫu, sẵn sàng năm 1917, chứng minh xe tăng nhỏ có thể vượt hào, nghiền nát dây thép gai và mang pháo vào phòng tuyến địch.

Thiết kế cách mạng

FT-17 do Louis Renault và Rodolphe Ernst-Metzmaier thiết kế, và nó là thiết kế mang tính cách mạng. Nó là xe tăng đầu tiên có tháp pháo xoay, lắp ở giữa xe và có thể xoay 360 độ, và là xe tăng đầu tiên có lái xe ở phía trước và động cơ ở phía sau, vốn trở thành bố cục tiêu chuẩn cho xe tăng. FT-17 cũng là xe tăng đầu tiên được chế tạo với số lượng lớn, với hơn 3.600 chiếc được chế tạo tại Pháp, và là xe tăng đầu tiên được xuất khẩu với số lượng lớn, với hơn hai mươi quốc gia dùng nó sau chiến tranh. Thiết kế của FT-17 thành công đến mức được các quốc gia khác sao chép, gồm Hoa Kỳ, nước chế tạo M1917, và Liên Xô, nước chế tạo MS-1, và Ý, nước chế tạo Fiat 3000. Bố cục của FT-17 có ảnh hưởng đến mức vẫn là tiêu chuẩn cho xe tăng hơn một trăm năm sau, và được dạy trong mọi khóa học về thiết kế xe tăng.

Tháp pháo xoay

Tháp pháo xoay của FT-17 là đổi mới quan trọng nhất của nó, và nó thay đổi thiết kế xe tăng mãi mãi. Trước FT-17, xe tăng có pháo trong tháp pháo bên hông xe, như Mark I của Anh, hoặc trong thân xe, như Schneider của Pháp, và chúng chỉ có thể bắn sang hai bên hoặc phía trước. Tháp pháo của FT-17, tháp pháo nhỏ hình bát giác, có thể xoay 360 độ, và cho phép pháo thủ giao chiến với mục tiêu mọi hướng, mà không cần xoay toàn bộ xe. Tháp pháo do xa trưởng vận hành, người đồng thời làm pháo thủ, và phải tự nạp đạn, ngắm và bắn pháo, vốn là gánh nặng, nhưng được chấp nhận vì tháp pháo quá nhỏ và vì kíp lái xe chỉ có hai người. Tháp pháo xoay trở thành tiêu chuẩn cho xe tăng, và vẫn là tiêu chuẩn ngày nay, với xa trưởng, pháo thủ và nạp đạn viên làm việc cùng nhau trong tháp pháo.

Sản xuất số lượng lớn

FT-17 được chế tạo với số lượng lớn, và là xe tăng đầu tiên được sản xuất hàng loạt. Khoảng 3.694 chiếc FT-17 được chế tạo tại Pháp từ năm 1917 đến 1919, bởi Renault, Berliet, SOMUA, Delaunay-Belleville và các công ty khác, và khoảng 950 chiếc M1917 được chế tạo tại Hoa Kỳ bởi Ford và các công ty khác, tổng cộng hơn 4.600 chiếc FT-17 và M1917. Việc sản xuất FT-17 là thành tựu đáng kể, xét tình trạng công nghiệp Pháp năm 1917 và 1918, khi các nhà máy làm việc ngày đêm để sản xuất xe tăng, pháo và đạn dược cho chiến tranh, và khi vật liệu cùng lao động khan hiếm. FT-17 được chế tạo với hai phiên bản: FT-17 canon, trang bị pháo 37 mm Puteaux, và FT-17 mitrailleuse, trang bị súng máy 8 mm Hotchkiss, và cả hai phiên bản đều được chế tạo với số lượng lớn, và cả hai đều chiến đấu trong Thế chiến I.

4. Thiết kế

Bố cục: lái xe, tháp pháo, động cơ

Bố cục của FT-17 là đổi mới quan trọng nhất của nó, và trở thành tiêu chuẩn cho xe tăng. Lái xe ngồi phía trước thân xe, với tầm nhìn tốt về mặt đất phía trước, và động cơ ở phía sau, nơi nó tiếp cận được từ phía sau và nơi nó không khiến khoang chiến đấu đầy hơi nóng và khói, như trên Mark I của Anh. Tháp pháo ở giữa xe, và có thể xoay 360 độ, và chứa xa trưởng, người đồng thời làm pháo thủ, cùng pháo 37 mm hoặc súng máy. Bố cục của FT-17 đơn giản, hợp lý và dễ sản xuất, và được mọi quốc gia chế tạo xe tăng sau Thế chiến I sao chép, và vẫn là bố cục của xe tăng ngày nay, với lái xe ở phía trước, tháp pháo ở giữa và động cơ ở phía sau, dù kíp lái ngày nay đông hơn và tháp pháo do hai hoặc ba người vận hành.

Giáp và vũ khí

Giáp của FT-17 mỏng theo bất kỳ tiêu chuẩn sau này nào: 22 mm ở phía trước, 16 mm ở hông và 8 mm ở phía sau cùng nóc xe. Nó đủ để chặn đạn súng trường và súng máy, vốn là mối đe dọa chính trên Mặt trận phía Tây, nhưng không đủ để chặn đạn xuyên giáp của súng trường Đức, và chắc chắn không đủ để chặn pháo binh Đức. Vũ khí của FT-17 hoặc là pháo 37 mm Puteaux SA18, bắn đạn nổ mạnh chống bộ binh và đạn xuyên giáp chống điểm mạnh, hoặc súng máy 8 mm Hotchkiss, bắn chống bộ binh và hiệu quả ở cự ly gần. Pháo 37 mm có thể xuyên khoảng 20 mm giáp ở cự ly 500 mét, đủ để phá hủy các ổ súng máy và điểm mạnh Đức, nhưng không đủ để tiêu diệt xe tăng Đức, vốn rất ít, và FT-17 không được thiết kế để chiến đấu với xe tăng khác: nó được thiết kế để hỗ trợ bộ binh.

Kíp hai người và động cơ Renault

Kíp lái FT-17 chỉ có hai người: lái xe, ngồi phía trước thân xe, và xa trưởng, ngồi trong tháp pháo và đồng thời làm pháo thủ. Xa trưởng phải chỉ huy xe, phát hiện mục tiêu, nạp đạn, ngắm và bắn pháo, cùng liên lạc với bộ binh, vốn là gánh nặng lớn, và làm giảm hiệu quả chiến đấu của xe, dù điều đó được chấp nhận vì xe quá nhỏ và vì kíp lái không thể đông hơn. FT-17 được trang bị động cơ xăng bốn xi-lanh Renault công suất 39 mã lực, lắp phía sau xe, và cho tốc độ tối đa khoảng 7,7 km/h trên mặt đất bằng, cùng tầm hoạt động khoảng 60 km. Động cơ đáng tin cậy và dễ bảo dưỡng, và đó là một trong những lý do FT-17 được chế tạo với số lượng lớn như vậy, và vẫn phục vụ lâu đến thế.

5. Các biến thể

Biến thể	Năm	Đặc điểm chính	Sản xuất
FT-17 canon	1917–1919	Pháo 37 mm Puteaux SA18	Khoảng 1.850
FT-17 mitrailleuse	1917–1919	Súng máy 8 mm Hotchkiss	Khoảng 1.850
FT-17 TSF	1918	Xe radio; không có pháo	Số lượng nhỏ
FT-17 với pháo 75 mm	1918	Thử nghiệm; pháo 75 mm	1 (thử nghiệm)
M1917 (Mỹ)	1918–1919	Bản sao của Mỹ; pháo 37 mm hoặc súng máy	Khoảng 950
Renault FT-31 / FT-18	Thập niên 1930	Hiện đại hóa; súng máy Reibel	Xe cải tạo

Canon và mitrailleuse

FT-17 được chế tạo với hai phiên bản chính, và sự khác biệt giữa chúng là vũ khí. FT-17 canon trang bị pháo 37 mm Puteaux SA18, và có nhiệm vụ phá hủy các ổ súng máy, điểm mạnh và pháo dã chiến Đức, và khoảng 1.850 chiếc được chế tạo. FT-17 mitrailleuse trang bị súng máy 8 mm Hotchkiss, và có nhiệm vụ bảo vệ phiên bản canon khỏi bộ binh Đức, và quét hào Đức bằng hỏa lực, và khoảng 1.850 chiếc được chế tạo. Hai phiên bản được thiết kế để chiến đấu cùng nhau, theo cặp, với mitrailleuse yểm hộ canon trong khi canon phá hủy phòng tuyến Đức, dù trên thực tế hai phiên bản thường được dùng thay thế cho nhau, và sự phân biệt ít quan trọng hơn so với xe tăng Male và Female của Anh. Hai phiên bản của FT-17 cho thấy Lục quân Pháp nghĩ về xe tăng như thế nào: như vũ khí hỗ trợ bộ binh, không phải vũ khí chiến đấu với xe tăng khác.

M1917 và FT-31 hiện đại hóa

FT-17 được Hoa Kỳ sao chép, nước này chế tạo M1917, phiên bản Mỹ của FT-17, với khoảng 950 chiếc được chế tạo bởi Ford và các công ty khác. M1917 trang bị pháo 37 mm hoặc súng máy, và được Lục quân Mỹ dùng sau chiến tranh, dù nó đến quá muộn để tham chiến trong Thế chiến I, và được dùng để huấn luyện và thử nghiệm. FT-17 cũng được hiện đại hóa thập niên 1930, thành FT-31 và FT-18, với súng máy mới, Reibel, và động cơ mạnh hơn, nhưng việc hiện đại hóa bị hạn chế, và FT-17 vẫn là xe tăng lỗi thời, và nó vẫn phục vụ năm 1940, khi chiến đấu với Lục quân Đức trong Trận Pháp. M1917 và FT-31 cho thấy FT-17 vẫn phục vụ lâu đến mức nào, và thiết kế của nó, vốn mang tính cách mạng năm 1917, vẫn được dùng hơn hai mươi năm sau, dù nó đã lỗi thời.

6. Lịch sử hoạt động

Trận đầu: Ploisy, 31 tháng 5 năm 1918

FT-17 lần đầu tham chiến ngày 31 tháng 5 năm 1918, tại Ploisy, gần Soissons, nơi nó hỗ trợ bộ binh Pháp trong cuộc tấn công vào phòng tuyến Đức. Các xe FT-17, được dùng với số lượng nhỏ tại Ploisy, giúp quân Pháp chiếm các vị trí Đức, và chúng cho thấy xe tăng nhỏ có thể được dùng phối hợp với bộ binh, và nó có thể vượt hào và nghiền nát dây thép gai, và nó là vũ khí hữu dụng. Những trận đầu của FT-17 tuy nhỏ, nhưng quan trọng, vì chúng cho thấy FT-17 hoạt động tốt, và nó có thể được chế tạo với số lượng lớn và dùng với số lượng lớn, và Lục quân Pháp đặt hàng thêm FT-17, và chúng được giao kịp cho các cuộc tấn công lớn mùa hè năm 1918, nơi FT-17 đóng vai trò lớn hơn nhiều. Kíp lái FT-17, vốn được huấn luyện tại Champlieu, học hỏi nhanh chóng, và họ trở về từ Ploisy với những bài học khiến xe tăng hiệu quả hơn trong các trận đánh sau đó.

Soissons và Trăm ngày, 1918

Tại Soissons tháng 7 năm 1918, FT-17 chiến đấu trong cuộc phản công lớn của Pháp mở đầu Chiến dịch Trăm Ngày, và nó được dùng với số lượng lớn, với hàng trăm chiếc FT-17 hỗ trợ bộ binh Pháp và Mỹ. FT-17 chọc thủng phòng tuyến Đức, và chúng tiến cùng bộ binh, bắt giữ pháo, tù binh và hàng tiếp tế Đức, và giúp quân Pháp thắng trận Soissons, vốn là bước ngoặt của chiến tranh. Sau Soissons, FT-17 chiến đấu trong Chiến dịch Trăm Ngày, trong các trận đánh đẩy Lục quân Đức lùi qua Pháp, và nó được dùng trong mọi cuộc tấn công lớn mùa hè và mùa thu năm 1918, và giúp Đồng minh chọc thủng phòng tuyến Hindenburg và tiến tới Hiệp định Đình chiến tháng 11 năm 1918. Thành công của FT-17 năm 1918 là kết quả của số lượng lớn và sự đơn giản của nó, và nó là xe tăng mà Lục quân Pháp dùng thường xuyên nhất trong những tháng cuối chiến tranh.

FT-17 trong những năm giữa hai cuộc chiến

Sau Thế chiến I, FT-17 được hơn hai mươi quốc gia dùng, và trở thành xe tăng được dùng rộng rãi nhất thế giới. Nó được Ba Lan dùng, nước dùng nó trong Chiến tranh Ba Lan-Liên Xô năm 1920, và bởi Phần Lan, nước dùng nó trong Chiến tranh Mùa đông 1939–1940, và bởi Nam Tư, Romania, Trung Quốc, Brazil và nhiều quốc gia khác, những nước dùng nó để huấn luyện và an ninh nội địa. Việc FT-17 được dùng rộng rãi sau chiến tranh là bằng chứng về tầm quan trọng của nó, và về việc nó là xe tăng hiện đại đầu tiên, và nó là thiết kế mà các quốc gia khác muốn sao chép, ngay cả khi họ không chế tạo nó với số lượng lớn. FT-17 vẫn phục vụ tại nhiều quốc gia tới thập niên 1930, khi được thay thế bằng xe tăng hiện đại hơn, nhưng nó vẫn phục vụ năm 1939, khi Thế chiến II bắt đầu, và nó chiến đấu tại Ba Lan, Pháp và Phần Lan.

Thế chiến II, 1939–1940

Trong Thế chiến II, FT-17 chiến đấu tại Ba Lan tháng 9 năm 1939, nơi nó được Lục quân Ba Lan dùng chống lại cuộc xâm lược của Đức, và nơi nó bị phá hủy với số lượng lớn, và tại Pháp tháng 5 và 6 năm 1940, nơi nó được Lục quân Pháp dùng chống lại Blitzkrieg của Đức, và nơi nó cũng bị phá hủy với số lượng lớn. FT-17 đã lỗi thời vào năm 1939, và pháo 37 mm của nó không thể xuyên giáp Panzer III, và giáp của chính nó không thể chặn pháo 37 mm của Panzer III, và nó không thể sánh với xe tăng Đức. Những trận cuối của FT-17 diễn ra tại Phần Lan trong Chiến tranh Mùa đông, nơi nó được Lục quân Phần Lan dùng chống lại cuộc xâm lược của Liên Xô, và nơi nó chiến đấu trong tuyết và rừng, và nơi nó bị xe tăng và pháo binh Liên Xô phá hủy. Việc FT-17 phục vụ trong Thế chiến II cho thấy xe tăng mang tính cách mạng năm 1917 có thể lỗi thời năm 1939, và thiết kế xe tăng đã tiến lên, dù bố cục của FT-17 vẫn là tiêu chuẩn.

7. Hiệu năng và thông số kỹ thuật

Thông số	Renault FT-17 (canon)
Pháo chính	Pháo 37 mm Puteaux SA18
Xuyên giáp (đạn AP)	Khoảng 20 mm ở cự ly 500 m
Giáp (trước)	22 mm
Giáp (hông)	16 mm
Giáp (sau)	8 mm
Trọng lượng	Khoảng 6,5 tấn
Động cơ	Renault, 39 mã lực
Tỉ lệ công suất/trọng lượng	Khoảng 6 mã lực mỗi tấn
Tốc độ tối đa (đường)	Khoảng 7,7 km/giờ
Tầm hoạt động (đường)	Khoảng 60 km
Dung tích nhiên liệu	95 lít
Kíp lái	2 người
Số lượng chế tạo	Khoảng 3.694 (Pháp); khoảng 950 chiếc M1917 (Mỹ)

Hỏa lực và bảo vệ

Hỏa lực của FT-17 hạn chế, nhưng đủ cho vai trò xe tăng hỗ trợ bộ binh. Pháo 37 mm của nó có thể xuyên khoảng 20 mm giáp ở cự ly 500 mét, đủ để phá hủy các ổ súng máy và điểm mạnh Đức, nhưng không đủ để tiêu diệt xe tăng Đức, vốn rất ít trong Thế chiến I, và nó bắn đạn nổ mạnh chống bộ binh cùng đạn xuyên giáp chống điểm mạnh. Khả năng bảo vệ của FT-17 cũng hạn chế: giáp của nó, dày tối đa 22 mm, đủ để chặn đạn súng trường và súng máy, nhưng không đủ để chặn đạn xuyên giáp của súng trường Đức, và chắc chắn không đủ để chặn pháo binh Đức. Sự bảo vệ thực sự của FT-17 là kích thước nhỏ của nó: nó khó bị phát hiện và khó bị bắn trúng, và nó có thể dùng địa hình để ẩn nấp, và có thể tránh bị bắn trúng, đó là học thuyết của xe tăng hạng nhẹ, và là lý do FT-17 được thiết kế để nhỏ thay vì giáp dày.

Cơ động và so sánh với Mark IV

Khả năng cơ động của FT-17 tốt so với thời đó, và là một trong những điểm mạnh của nó. Với tốc độ tối đa khoảng 7,7 km/h trên mặt đất bằng, nó nhanh hơn xe tăng Mark IV của Anh, vốn chỉ đạt 6 km/h, và nó là xe tăng nhanh nhất của Thế chiến I sau Whippet, vốn đạt 13 km/h. Động cơ Renault của nó, cho công suất 39 mã lực, đáng tin cậy và dễ bảo dưỡng, và trọng lượng nhẹ của nó, khoảng 6,5 tấn so với 28 tấn của Mark IV, cho phép nó qua những cây cầu mà Mark IV không thể qua, và di chuyển trên mặt đất mà Mark IV không thể qua. So với Mark IV, FT-17 nhanh hơn, nhẹ hơn và nhanh nhẹn hơn, nhưng trang bị kém hơn và bảo vệ kém hơn, và nó được thiết kế cho vai trò khác: hỗ trợ bộ binh, thay vì đột phá. Tốc độ và kích thước nhỏ của FT-17 khiến nó trở thành xe tăng hỗ trợ bộ binh xuất sắc, và nó được dùng cho vai trò đó trong suốt phần còn lại của chiến tranh.

8. Các nước sử dụng

Pháp: nước sử dụng đầu tiên

FT-17 được Pháp sử dụng, và nó là xe tăng hạng nhẹ tiêu chuẩn của Lục quân Pháp năm 1918 và trong thời kỳ giữa hai cuộc chiến. Lục quân Pháp, vốn đặt hàng FT-17 năm 1917, dùng nó trong năm cuối Thế chiến I, tại Soissons và trong Chiến dịch Trăm Ngày, và nó trở thành xe tăng quan trọng nhất của Lục quân Pháp, và vẫn phục vụ đến năm 1940, khi chiến đấu với Lục quân Đức trong Trận Pháp. Kíp lái FT-17 là tình nguyện viên, và họ học cách lái, bảo dưỡng và chiến đấu trong xe, cùng cách dùng nó phối hợp với bộ binh, và họ phát triển chiến thuật mà Lục quân Pháp dùng trong suốt phần còn lại của chiến tranh. FT-17 vẫn là xe tăng hạng nhẹ tiêu chuẩn của Lục quân Pháp cho đến khi được thay thế bằng Hotchkiss H35 và Renault R35 thập niên 1930, dù nó vẫn phục vụ năm 1940, khi chiến đấu với Blitzkrieg của Đức.

Hơn hai mươi nước

Sau Thế chiến I, FT-17 được hơn hai mươi quốc gia dùng, và trở thành xe tăng được dùng rộng rãi nhất thế giới. Nó được Ba Lan dùng, nước dùng nó trong Chiến tranh Ba Lan-Liên Xô năm 1920, và bởi Phần Lan, nước dùng nó trong Chiến tranh Mùa đông 1939–1940, và bởi Nam Tư, Romania, Trung Quốc, Brazil, Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ, Afghanistan và nhiều quốc gia khác, những nước dùng nó để huấn luyện, an ninh nội địa và chiến đấu. Việc FT-17 được dùng rộng rãi sau chiến tranh là bằng chứng về tầm quan trọng của nó, và về việc nó là xe tăng hiện đại đầu tiên, và nó là thiết kế mà các quốc gia khác muốn sao chép, ngay cả khi họ không chế tạo nó với số lượng lớn. FT-17 vẫn phục vụ tại nhiều quốc gia tới thập niên 1930 và 1940, khi được thay thế bằng xe tăng hiện đại hơn, nhưng nó vẫn phục vụ năm 1939, khi Thế chiến II bắt đầu, và nó chiến đấu tại Ba Lan, Pháp và Phần Lan.

9. Di sản và ảnh hưởng

Xe tăng hiện đại đầu tiên

Di sản của FT-17 là nó là xe tăng hiện đại đầu tiên, và bố cục của nó — lái xe ở phía trước, tháp pháo xoay ở giữa, động cơ ở phía sau — trở thành tiêu chuẩn cho mọi xe tăng được chế tạo kể từ đó. Mọi xe tăng được chế tạo sau FT-17, từ xe tăng M3 Stuart tới Tiger I và tới xe tăng ngày nay, đều dùng bố cục của FT-17, và tháp pháo xoay của FT-17, vốn là đổi mới quan trọng nhất của nó, vẫn là tiêu chuẩn ngày nay. FT-17 cũng cho thấy xe tăng có thể nhỏ, nhẹ và đơn giản, và nó có thể được chế tạo với số lượng lớn, và nó có thể được nhiều quốc gia dùng, và nó có thể vẫn phục vụ trong nhiều thập kỷ. Thiết kế của FT-17 ảnh hưởng tới xe tăng của mọi quốc gia, gồm Hoa Kỳ, nước chế tạo M1917, và Liên Xô, nước chế tạo MS-1, và Ý, nước chế tạo Fiat 3000, và nó vẫn được các sử gia quân sự cùng nhà thiết kế xe tăng nghiên cứu ngày nay.

FT-17 trong lịch sử và ký ức

FT-17 ngày nay được nhớ như xe tăng hiện đại đầu tiên, và như xe tăng thay đổi thiết kế xe tăng mãi mãi. Tháp pháo xoay của nó, vốn là đổi mới quan trọng nhất, khiến nó trở thành một trong những xe tăng nổi tiếng nhất trong lịch sử, và nó là chủ đề phổ biến cho người làm mô hình cùng sử gia, những người nghiên cứu thiết kế và thành tích chiến đấu của nó. FT-17 cũng được nhớ như xe tăng được dùng rộng rãi nhất của Thế chiến I, và như xe tăng chiến đấu tại nhiều quốc gia hơn bất kỳ xe tăng nào khác, và như xe tăng vẫn chiến đấu trong Thế chiến II, hơn hai mươi năm sau khi được chế tạo. Cái tên FT-17, lấy từ nhà máy Renault, đã trở thành một trong những tên nổi tiếng nhất trong lịch sử xe tăng, và ngày nay vẫn được các sử gia và người làm mô hình dùng, và bởi Lục quân Pháp, đơn vị đặt tên cho xe tăng hạng nhẹ mới của mình là Jaguar, theo tên xe kế tiếp FT-17, AMX-13.

10. Hiện vật còn lại

Các bảo tàng tại Pháp và khắp thế giới

Nhiều chiếc FT-17 còn tồn tại, nhiều hơn hầu hết các xe tăng khác của Thế chiến I, vì rất nhiều chiếc đã được chế tạo và vì rất nhiều chiếc được xuất khẩu. Tại Pháp, Bảo tàng Musée des Blindés ở Saumur có vài chiếc FT-17, và Bảo tàng Quân đội ở Paris có một chiếc FT-17, và Bảo tàng Xe tăng ở Bovington tại Anh có một chiếc FT-17, và Bộ sưu tập Thiết giáp và Kỵ binh Lục quân Mỹ ở Fort Benning, Georgia, có một chiếc M1917, và Bảo tàng Quốc gia Lục quân Hoa Kỳ ở Fort Belvoir, Virginia, có một chiếc FT-17. Tại Ba Lan, Bảo tàng Lục quân Ba Lan ở Warsaw có một chiếc FT-17, vốn được dùng trong Chiến tranh Ba Lan-Liên Xô, và tại Phần Lan, Bảo tàng Xe tăng Parola có một chiếc FT-17, vốn được dùng trong Chiến tranh Mùa đông. Việc FT-17 còn tồn tại ở nhiều nơi là bằng chứng về tầm quan trọng của nó, và về việc nó là xe tăng hiện đại đầu tiên, và nó được nhiều quốc gia dùng hơn bất kỳ xe tăng nào khác của Thế chiến I.

Các xe FT-17 còn chạy được ngày nay

Nhiều chiếc FT-17 còn lại vẫn chạy được, và chúng là hình ảnh quen thuộc tại các buổi trưng bày xe quân sự và sự kiện tái hiện lịch sử, nơi kích thước nhỏ và trọng lượng nhẹ của chúng khiến chúng được chủ sở hữu yêu thích. Kích thước nhỏ và trọng lượng nhẹ của FT-17 khiến nó trở thành một trong những xe tăng Thế chiến I dễ sở hữu và bảo dưỡng nhất, và nó là một trong những xe tăng Thế chiến I phổ biến nhất trong các bộ sưu tập tư nhân, đồng thời thường được dùng trong phim và chương trình truyền hình về Thế chiến I, nơi chúng đóng vai xe tăng năm 1918. Động cơ Renault của FT-17, vốn đơn giản và đáng tin cậy, dễ bảo dưỡng, và nhiều chiếc FT-17 đã được chủ sở hữu phục hồi để chạy được, và chúng được lái tại các buổi trưng bày và sự kiện tưởng niệm, nơi du khách có thể thấy xe tăng hiện đại đầu tiên hoạt động, hơn một trăm năm sau khi nó được chế tạo.

11. Câu hỏi thường gặp

Renault FT-17 là gì?

Renault FT-17 là xe tăng hạng nhẹ của Pháp năm 1918, xe tăng hiện đại đầu tiên, với tháp pháo xoay, lái xe phía trước và động cơ phía sau. Khoảng 3.694 chiếc được chế tạo tại Pháp, và khoảng 950 chiếc M1917 được chế tạo tại Hoa Kỳ.

Vì sao FT-17 được gọi là xe tăng hiện đại đầu tiên?

FT-17 là xe tăng đầu tiên có bố cục mà mọi xe tăng đã dùng kể từ đó: lái xe phía trước, tháp pháo xoay ở giữa, động cơ phía sau. Trước FT-17, xe tăng có pháo trong tháp pháo bên và không có tháp pháo xoay.

Đã chế tạo bao nhiêu xe tăng FT-17?

Khoảng 3.694 chiếc FT-17 được chế tạo tại Pháp từ năm 1917 đến 1919, và khoảng 950 chiếc M1917 được chế tạo tại Hoa Kỳ, tổng cộng hơn 4.600 chiếc.

FT-17 có pháo gì?

FT-17 canon có pháo 37 mm Puteaux SA18, và FT-17 mitrailleuse có súng máy 8 mm Hotchkiss. Xa trưởng làm pháo thủ và phải tự nạp đạn, ngắm và bắn pháo.

FT-17 đã chiến đấu ở đâu?

FT-17 chiến đấu tại Ploisy và Soissons năm 1918, trong Chiến dịch Trăm Ngày, trong Chiến tranh Ba Lan-Liên Xô năm 1920, tại Ba Lan và Pháp năm 1939–1940, và tại Phần Lan trong Chiến tranh Mùa đông.

Tôi có thể xem FT-17 ở đâu ngày nay?

FT-17 còn lại tại Bảo tàng Musée des Blindés ở Saumur, Pháp, tại Bảo tàng Xe tăng ở Bovington, Anh, tại Fort Benning ở Hoa Kỳ, tại Bảo tàng Lục quân Ba Lan ở Warsaw và tại Bảo tàng Xe tăng Parola ở Phần Lan.

12. Nguồn

1. Wikipedia, “Renault FT” — sản xuất khoảng 3.694 chiếc, thông số kỹ thuật, các biến thể và lịch sử phục vụ.
2. Bảo tàng Xe tăng, Bovington, “Renault FT-17” — tháp pháo xoay, xe tăng hiện đại đầu tiên và chiếc xe còn lại.
3. Steven J. Zaloga, French Tanks of World War I (Osprey Publishing, 2010) — phát triển, sản xuất và hồ sơ chiến đấu.
4. David Fletcher, British Mark IV Tank (Osprey Publishing, 2007) — FT-17 và xe tăng hiện đại đầu tiên.
5. Spencer Tucker, Tanks: An Illustrated History (ABC-CLIO, 2004) — FT-17 và ảnh hưởng của nó.
6. Tank Encyclopedia, “Renault FT-17” — thông số kỹ thuật, các nước sử dụng và xe còn lại.

Bài viết liên quan

• Xe tăng 44M Tas
• Máy bay ném bom Douglas A-20 Havoc
• Tàu ngầm lớp Balao