Tiêm kích Mikoyan-Gurevich MiG-3

1. Mở đầu

Mikoyan-Gurevich MiG-3 là tiêm kích tầm cao của Liên Xô trong Chiến tranh thế giới thứ hai, và là một trong những tiêm kích piston nhanh nhất của cuộc chiến. Được thiết kế năm 1940 làm máy bay đánh chặn để bảo vệ các thành phố Liên Xô, nó có thể đạt tốc độ tối đa khoảng 640 km/h ở độ cao, và có thể leo tới 12.000 mét — cao hơn gần như mọi tiêm kích khác thời chiến.

Thế nhưng MiG-3 được nhớ như một máy bay nhiều rắc rối: khó bay, khó quan sát, động cơ không đáng tin cậy, và ở tầm thấp, nơi hầu hết giao tranh tại Mặt trận phía Đông diễn ra, nó chậm hơn và kém cơ động hơn tiêm kích Đức mà nó chạm trán.

Hơn 3.400 chiếc được chế tạo, và MiG-3 phục vụ từ ngày đầu cuộc xâm lược của Đức tháng 6 năm 1941 tới phòng thủ Moscow, rồi làm máy bay trinh sát, trước khi bị rút khỏi tuyến đầu năm 1943.

Câu chuyện của nó là câu chuyện về máy bay được thiết kế cho một cuộc chiến và chiến đấu trong một cuộc chiến khác, và về một phòng thiết kế — Mikoyan-Gurevich — đã học được từ thất bại và tiếp tục chế tạo một số tiêm kích nổi tiếng nhất lịch sử.

Câu chuyện của MiG-3 bắt đầu với một cuộc đua. Cuối thập niên 1930, Liên Xô cần một tiêm kích hiện đại để thay thế Polikarpov I-16, và nhiều phòng thiết kế cạnh tranh để chế tạo nó. Phòng thiết kế Mikoyan-Gurevich, mới thành lập năm 1939, đưa ra thiết kế nhanh, gọn gàng và tham vọng — và được chế tạo quanh một động cơ, Mikulin AM-35, vốn được thiết kế cho máy bay ném bom tầm cao.

Máy bay tạo ra là tiêm kích Liên Xô nhanh nhất thời đó, và được đặt hàng sản xuất với số lượng lớn. Nhưng cuộc chiến đến tháng 6 năm 1941 không phải cuộc chiến mà MiG-3 được thiết kế: máy bay ném bom Đức không đến ở độ cao lớn, giao tranh diễn ra tầm thấp, và phi công MiG-3 thấy mình trong một máy bay tệ nhất ở nơi họ cần nó tốt nhất.

Thất bại của MiG-3 không phải thất bại về lòng dũng cảm — phi công của nó chiến đấu dũng cảm, trên hết trong phòng thủ Moscow — mà là thất bại về thiết kế, và nó được nhớ như một trong những thất bại mang tính bài học nhất trong lịch sử thiết kế tiêm kích.

2. Thông tin chính

Loại	Tiêm kích tầm cao một động cơ / máy bay đánh chặn
Xuất xứ	Liên Xô
Nhà thiết kế	Artem Mikoyan và Mikhail Gurevich
Nhà sản xuất	Zavod số 1, Moscow
Bay lần đầu	29 tháng 3 năm 1940 (dưới dạng nguyên mẫu I-200)
Phục vụ	1941–1943 (tuyến đầu); sau làm nhiệm vụ trinh sát
Sản xuất	1940–1942; 3.422 chiếc được chế tạo (gồm 100 chiếc MiG-1)
Tổ lái	1 người
Chiều dài	8,3 m
Sải cánh	10,2 m
Chiều cao	3,5 m
Trọng lượng rỗng	Khoảng 2.700 kg
Trọng lượng cất cánh tối đa	Khoảng 3.350 kg
Động cơ	Mikulin AM-35A V-12, khoảng 1.350 mã lực
Tốc độ tối đa	Khoảng 640 km/giờ ở độ cao 7.800 m
Tầm bay	Khoảng 820–1.000 km tùy tải trọng
Trần bay	Khoảng 12.000 m
Vũ khí	Một súng máy 12,7 mm Berezin UB và hai súng máy 7,62 mm ShKAS; các phiên bản sau có hai pháo 20 mm ShVAK; tối đa 200 kg bom hoặc sáu rocket RS-82
Phi công nổi bật	Alexander Pokryshkin từng bay MiG-3 năm 1941

3. Bối cảnh và phát triển

Cuộc đua chế tạo tiêm kích mới

MiG-3 ra đời từ một cuộc cạnh tranh. Cuối thập niên 1930, Không quân Liên Xô cần một tiêm kích mới để thay thế Polikarpov I-16, vốn là tiêm kích cánh đơn cánh thấp đầu tiên thế giới khi đi vào biên chế năm 1934, nhưng đã lỗi thời vào năm 1939.

Chính phủ Liên Xô mời các phòng thiết kế cạnh tranh, và ba thiết kế nổi lên dẫn đầu: Yakovlev Yak-1, Lavochkin LaGG-3 và Mikoyan-Gurevich I-200, trở thành MiG-1 rồi MiG-3. Phòng thiết kế Mikoyan-Gurevich mới thành lập tháng 12 năm 1939, khi Artem Mikoyan và Mikhail Gurevich được giao một đội và một nhà máy, và thiết kế của họ tham vọng nhất trong ba loại: nó được chế tạo quanh động cơ Mikulin AM-35, động cơ V-12 mạnh mẽ vốn được thiết kế cho máy bay ném bom hạng nặng Petlyakov Pe-8, và được thiết kế cho tốc độ và độ cao.

Nguyên mẫu I-200 bay ngày 29 tháng 3 năm 1940, và lập tức là tiêm kích Liên Xô nhanh nhất: nó đạt 640 km/h ở độ cao, và có thể leo tới 12.000 mét.

Từ MiG-1 đến MiG-3

I-200 trở thành MiG-1, đi vào sản xuất năm 1940, rồi MiG-3, đi vào sản xuất đầu năm 1941. MiG-3 là MiG-1 cải tiến: nó có thùng nhiên liệu lớn hơn, két làm mát tốt hơn, buồng lái sửa đổi và khung máy bay chắc hơn, và được sản xuất với số lượng lớn — tổng cộng 3.422 chiếc MiG-1 và MiG-3 được chế tạo, phần lớn là MiG-3.

Chính phủ Liên Xô đặt hàng máy bay sản xuất hàng loạt vì nó là tiêm kích nhanh nhất hiện có, và vì tin rằng cuộc chiến tiếp theo sẽ diễn ra ở độ cao lớn, với máy bay ném bom tấn công các thành phố Liên Xô từ trên cao.

Niềm tin đó sai, và việc sản xuất MiG-3 là canh bạc cho một cuộc chiến không bao giờ đến. Động cơ của máy bay, AM-35, cũng là vấn đề: nó được thiết kế cho máy bay ném bom, không phải tiêm kích, và không đáng tin cậy, khó bảo dưỡng, và khan hiếm, vì cùng động cơ đó cần cho máy bay ném bom Pe-8.

Cuộc xâm lược

Cuộc chiến của MiG-3 bắt đầu ngày 22 tháng 6 năm 1941, khi Đức xâm lược Liên Xô. Sáng hôm đó, Không quân Liên Xô mất hàng nghìn máy bay trên mặt đất, và các trung đoàn MiG-3, nằm trong số những đơn vị trang bị tốt nhất của Không quân Liên Xô, chịu thiệt hại nặng nhất.

Những chiếc MiG-3 sống sót cất cánh, và phi công của chúng nhận ra máy bay tệ nhất ở nơi giao tranh diễn ra: ở tầm thấp, MiG-3 chậm hơn và kém cơ động hơn Messerschmitt Bf 109, động cơ quá nhiệt, và vũ khí — một súng máy 12,7 mm và hai súng máy 7,62 mm — quá nhẹ để nhanh chóng phá hủy tiêm kích hay máy bay ném bom Đức.

Phi công MiG-3 chiến đấu dũng cảm, nhưng họ bay một máy bay được thiết kế cho một cuộc chiến khác, và tổn thất của họ nặng nề.

4. Thiết kế

Khung thân và động cơ

MiG-3 là máy bay cánh đơn toàn kim loại một động cơ gọn gàng, với cánh thấp, càng đáp thu vào được và thân thuôn gọn. Sải cánh 10,2 mét và chiều dài 8,3 mét khiến nó là máy bay nhỏ gọn, và động cơ Mikulin AM-35A, động cơ V-12 công suất khoảng 1.350 mã lực, cho nó tốc độ tối đa khoảng 640 km/h ở 7.800 mét và trần bay khoảng 12.000 mét. Động cơ vừa là điểm mạnh vừa là điểm yếu của máy bay: ở độ cao lớn, nó mạnh mẽ và hiệu quả, và cho MiG-3 hiệu năng mà không tiêm kích Liên Xô nào khác sánh được; ở tầm thấp, nó không đáng tin cậy, quá nhiệt, và cho máy bay hiệu năng kém hơn Yak-1 và LaGG-3.

AM-35 cũng khan hiếm, vì cần cho máy bay ném bom Pe-8, và việc sản xuất MiG-3 bị giới hạn bởi nguồn cung động cơ.

Buồng lái, tầm nhìn và vũ khí

Buồng lái của MiG-3 là một trong những đặc điểm tệ nhất của nó. Phi công ngồi thấp trong thân, tầm nhìn kém về phía trước và hai bên, và mũi dài của máy bay khiến việc nhìn mục tiêu khi ngoặt trở nên khó khăn.

Buồng lái nhỏ, và tầm nhìn của phi công về phía sau gần như không có, khiến máy bay dễ tổn thương trước tấn công từ phía sau. Vũ khí nhẹ: một súng máy 12,7 mm Berezin UB và hai súng máy 7,62 mm ShKAS, tất cả bắn qua cánh quạt, và các phiên bản sau mang hai pháo 20 mm ShVAK thay cho súng máy.

MiG-3 cũng có thể mang tới 200 kg bom hoặc sáu rocket RS-82, nhưng vai trò chính của nó là tiêm kích, và vũ khí của nó quá nhẹ cho nhiệm vụ. Phi công của máy bay phàn nàn về tầm nhìn và vũ khí, và phàn nàn của họ có cơ sở: MiG-3 là máy bay khó chiến đấu, và phi công của nó cần mọi kỹ năng để khiến nó hiệu quả.

Điểm mạnh và hạn chế

Điểm mạnh của MiG-3 là hiệu năng ở độ cao lớn. Ở 7.800 mét, nó là tiêm kích nhanh nhất thế giới, và ở 12.000 mét, nó có thể bay cao hơn bất kỳ tiêm kích nào khác thời chiến. Điểm yếu của nó là mọi thứ khác: ở tầm thấp, nó chậm, kém cơ động, động cơ quá nhiệt, tầm nhìn kém, và vũ khí nhẹ.

MiG-3 được thiết kế cho một cuộc chiến không bao giờ đến — cuộc chiến của máy bay ném bom tầm cao tấn công các thành phố Liên Xô — và bị yêu cầu chiến đấu trong một cuộc chiến đã đến — cuộc chiến tầm thấp trên Mặt trận phía Đông.

Thất bại của nó là thất bại về thiết kế, không phải về lòng dũng cảm, và nó dạy các phòng thiết kế Liên Xô một bài học mà họ không bao giờ quên: tiêm kích phải tốt ở độ cao mà giao tranh thực sự diễn ra.

5. Các biến thể

Biến thể	Năm	Đặc điểm chính	Sản xuất
I-200	1940	Nguyên mẫu; động cơ AM-35	3 nguyên mẫu
MiG-1	1940–1941	Phiên bản sản xuất đầu tiên; thùng nhiên liệu nhỏ	100
MiG-3	1941–1942	Phiên bản chính; thùng nhiên liệu lớn hơn, két làm mát tốt hơn	Khoảng 3.200
MiG-3P	1941–1942	Phiên bản mang pháo; hai pháo 20 mm ShVAK	Số lượng nhỏ
MiG-3 với AM-38	1941	Thử nghiệm; động cơ tầm thấp; không được chấp nhận	1
MiG-3U	1943	Phiên bản cải tiến; không được sản xuất	1 nguyên mẫu
MiG-7	—	Phiên bản tầm cao đề xuất; không bao giờ được chế tạo	0

MiG-3 là phiên bản đã tham chiến. Nó khác MiG-1 ở thùng nhiên liệu lớn hơn, cho tầm bay dài hơn, két làm mát tốt hơn, giảm quá nhiệt động cơ, và buồng lái sửa đổi, cải thiện tầm nhìn của phi công đôi chút.

MiG-3P, phiên bản trang bị pháo, mang hai pháo 20 mm ShVAK thay cho súng máy, và là phiên bản mà các phi công ace Liên Xô ưa thích, vì vũ khí của nó đủ nặng để nhanh chóng phá hủy máy bay Đức.

MiG-3 thử nghiệm với động cơ AM-38, vốn được thiết kế cho Il-2 dùng tầm thấp, là nỗ lực giải quyết vấn đề tầm thấp của MiG-3, nhưng không được chấp nhận, và việc sản xuất MiG-3 kết thúc năm 1942, khi chính phủ Liên Xô quyết định Yak-1 và LaGG-3 là tiêm kích tốt hơn cho cuộc chiến đang thực sự diễn ra.

MiG-3P mang pháo

MiG-3P xứng đáng có ghi chú riêng, vì nó là MiG-3 ở trạng thái tốt nhất. Hai pháo 20 mm ShVAK của nó cho hỏa lực mà MiG-3 tiêu chuẩn thiếu, và phi công của nó, gồm phi công ace tương lai Alexander Pokryshkin, nhận thấy nó có thể phá hủy máy bay Đức chỉ trong một loạt đạn.

MiG-3P được chế tạo với số lượng nhỏ, và được dùng bởi các phi công kinh nghiệm nhất, những người có thể tận dụng tối đa hiệu năng của nó. Sự tồn tại của MiG-3P cho thấy các nhà thiết kế MiG-3 biết máy bay cần gì — vũ khí nặng hơn — và họ đã cố gắng cung cấp nó, ngay cả khi máy bay sản xuất tiêu chuẩn không bao giờ nhận được nó.

Sản xuất: đợt ngắn

MiG-3 được chế tạo trong thời gian sản xuất ngắn, và việc sản xuất của nó cho thấy Liên Xô thay đổi ý kiến về máy bay nhanh ra sao. Nhà máy Zavod số 1 tại Moscow chế tạo 3.422 chiếc MiG-1 và MiG-3 từ năm 1940 tới 1942, và phần lớn là MiG-3.

Nhà máy được sơ tán tới Kuibyshev mùa thu 1941, khi Lục quân Đức tiến tới Moscow, và việc sản xuất máy bay tiếp tục tại đó, trong điều kiện khó khăn, cho tới khi kết thúc năm 1942. Việc sản xuất MiG-3 kết thúc vì chính phủ Liên Xô quyết định Yak-1 và LaGG-3 là tiêm kích tốt hơn cho cuộc chiến đang thực sự diễn ra, và vì động cơ AM-35 cần cho máy bay ném bom Pe-8.

Việc sản xuất MiG-3 ngắn ngủi, nhưng là chương trình quan trọng: nó là máy bay đầu tiên do phòng thiết kế Mikoyan-Gurevich chế tạo, và dạy phòng thiết kế cách chế tạo tiêm kích.

6. Lịch sử hoạt động

Cuộc xâm lược và phòng thủ Moscow, 1941

Cuộc chiến của MiG-3 bắt đầu ngày 22 tháng 6 năm 1941, khi Đức xâm lược Liên Xô. Các trung đoàn MiG-3 nằm trong số những đơn vị trang bị tốt nhất của Không quân Liên Xô, và chịu thiệt hại nặng nhất ngày đầu tiên: nhiều máy bay của chúng bị phá hủy trên mặt đất, và những chiếc sống sót cất cánh chống lại đối phương đông hơn và vượt trội hơn ở tầm thấp.

Phi công MiG-3 chiến đấu dũng cảm, và ghi nhận chiến thắng, nhưng tổn thất của họ nặng nề, và các trung đoàn sớm bị rút về để tái trang bị. Mùa thu 1941, MiG-3 được dùng trong phòng thủ Moscow, nơi chúng đánh chặn máy bay ném bom Đức tấn công thủ đô, và nơi hiệu năng tầm cao của chúng, lần đầu tiên, là lợi thế: máy bay ném bom Đức đến ở độ cao lớn, và MiG-3 có thể vươn tới chúng.

Phòng thủ Moscow là giờ phút vinh quang nhất của MiG-3, và được nhớ như vậy trong lịch sử Liên Xô.

Đánh chặn tầm cao và trinh sát

Sau phòng thủ Moscow, phục vụ tuyến đầu của MiG-3 suy giảm. Máy bay bị rút khỏi các trung đoàn tiêm kích và dùng làm máy bay đánh chặn tầm cao, bảo vệ các thành phố Liên Xô chống máy bay trinh sát Đức, và làm máy bay trinh sát, bay những nhiệm vụ dài trên lãnh thổ Đức chiếm đóng.

Hiệu năng tầm cao của MiG-3 khiến nó phù hợp với các vai trò này: nó có thể bay cao hơn tiêm kích Đức, và có thể chụp ảnh vị trí Đức từ độ cao mà nó an toàn khỏi bị đánh chặn.

Phục vụ trinh sát của MiG-3 thành công nhất: nó cung cấp cho Bộ Tư lệnh Liên Xô thông tin về di chuyển của Đức, và làm vậy với tổn thất tương đối ít, vì tiêm kích Đức không thể vươn tới nó ở độ cao lớn.

Pokryshkin và các phi công át chủ bài

Phi công nổi tiếng nhất của MiG-3 là Alexander Pokryshkin, bay MiG-3 năm 1941 cùng Trung đoàn Không quân Tiêm kích số 55, và tiếp tục trở thành một trong những phi công ace Liên Xô thành công nhất chiến tranh, với 59 chiến thắng được xác nhận.

Pokryshkin không thích MiG-3 — ông thấy nó khó bay, và thích P-39 Airacobra mà ông bay sau này trong chiến tranh — nhưng ông học nghề trong MiG-3, và kinh nghiệm trong nó định hình chiến thuật mà ông phát triển sau này.

Câu chuyện của Pokryshkin là câu chuyện của MiG-3: một máy bay khó bay, do phi công dũng cảm lái, trong một cuộc chiến mà nó không được thiết kế, và một phi công đã học được từ nó và tiếp tục đạt được những điều lớn lao hơn.

Rút khỏi tuyến đầu

MiG-3 bị rút khỏi phục vụ tiêm kích tuyến đầu năm 1943, khi Yak-1, LaGG-3 và La-5 đã tiếp quản vai trò tiêm kích, và khi chính phủ Liên Xô quyết định động cơ AM-35 cần cho máy bay ném bom Pe-8. Việc sản xuất MiG-3 đã kết thúc năm 1942, và các máy bay còn lại được dùng làm trinh sát và huấn luyện, rồi nghỉ hưu.

Phục vụ của MiG-3 ngắn ngủi — hai năm tại tuyến đầu — nhưng nó là máy bay quan trọng: nó đã bảo vệ Moscow, bay các nhiệm vụ trinh sát mà không máy bay Liên Xô nào khác bay được, và dạy các phòng thiết kế Liên Xô một bài học định hình các tiêm kích sau nó.

7. Hiệu năng và thông số kỹ thuật

Thông số	MiG-3
Động cơ	Mikulin AM-35A, khoảng 1.350 mã lực
Tốc độ tối đa	Khoảng 640 km/giờ ở độ cao 7.800 m
Tốc độ tối đa ở mặt biển	Khoảng 500 km/giờ
Tầm bay	Khoảng 820–1.000 km
Trần bay	Khoảng 12.000 m
Tốc độ leo cao	Khoảng 14 m/giây
Vũ khí	Một súng máy 12,7 mm UB, hai súng máy 7,62 mm ShKAS (hoặc hai pháo 20 mm ShVAK trên MiG-3P)
Bom / rocket	Tối đa 200 kg bom hoặc sáu rocket RS-82
Tổ lái	1 người
Số lượng chế tạo	3.422 chiếc (gồm 100 chiếc MiG-1)

Nhanh ở tầm cao, chậm ở tầm thấp

Hiệu năng của MiG-3 là nghịch lý. Ở 7.800 mét, nó là tiêm kích nhanh nhất thế giới, với tốc độ tối đa khoảng 640 km/h; ở mực nước biển, tốc độ tối đa của nó khoảng 500 km/h, chậm hơn Messerschmitt Bf 109 và Yakovlev Yak-1.

Trần bay của nó, khoảng 12.000 mét, cao nhất trong các tiêm kích thời chiến, và tốc độ leo cao, khoảng 14 mét mỗi giây, tốt. Nhưng hiệu năng của nó ở tầm thấp, nơi giao tranh tại Mặt trận phía Đông diễn ra, kém: nó chậm, kém cơ động, và động cơ quá nhiệt.

Hiệu năng của MiG-3 được xây dựng cho một cuộc chiến không bao giờ đến, và nó nhắc nhớ rằng hiệu năng của tiêm kích phải được đánh giá ở độ cao mà nó thực sự chiến đấu.

So với các máy bay cùng thời

So với Yakovlev Yak-1, MiG-3 nhanh hơn ở độ cao nhưng chậm hơn ở tầm thấp, kém cơ động hơn, và khó bay hơn. So với Lavochkin LaGG-3, MiG-3 nhanh hơn và bay cao hơn, nhưng LaGG-3 bền hơn và dễ bảo dưỡng hơn. So với Messerschmitt Bf 109, MiG-3 nhanh hơn ở độ cao nhưng chậm hơn ở tầm thấp, và vũ khí nhẹ hơn.

Vị trí của MiG-3 là máy bay đánh chặn tầm cao, và trong vai trò đó, nó không có đối thủ Liên Xô nào ngang tầm, nhưng chiến tranh không diễn ra ở độ cao lớn, và lợi thế của MiG-3 hiếm khi hữu ích.

Yak-1 và La-5, được thiết kế cho chiến đấu tầm thấp, là những tiêm kích thắng cuộc chiến trên không tại Mặt trận phía Đông, không phải MiG-3.

8. Các nước sử dụng

Liên Xô

MiG-3 gần như chỉ được Liên Xô sử dụng, bởi các trung đoàn tiêm kích của Không quân Liên Xô và lực lượng phòng không (PVO). Các trung đoàn MiG-3 chiến đấu trong phòng thủ Moscow, tại Mặt trận phía Đông và trong phòng không các thành phố Liên Xô, và nằm trong số những trung đoàn trang bị tốt nhất của Không quân Liên Xô năm 1941. MiG-3 không bao giờ được xuất khẩu với số lượng đáng kể, và vẫn là máy bay Liên Xô trong suốt thời gian phục vụ. Sau chiến tranh, MiG-3 nghỉ hưu, và vị trí của nó được Yak-3, La-7 và các tiêm kích phản lực sau đó tiếp quản.

Không xuất khẩu đáng kể

Việc MiG-3 thiếu xuất khẩu là thước đo thất bại của nó: nó không phải máy bay thành công, và không nước nào khác muốn nó. Các đồng minh của Liên Xô nhận Yak-1 và La-5, không phải MiG-3, và MiG-3 vẫn là máy bay Liên Xô, do phi công Liên Xô bay, trong một cuộc chiến của Liên Xô.

Câu chuyện của MiG-3 là câu chuyện Liên Xô, và được nhớ như vậy tại Nga, nơi máy bay được nhìn với sự pha trộn giữa tự hào và tiếc nuối: tự hào, vì nó là tiêm kích nhanh nhất thế giới ở độ cao, và tiếc nuối, vì nó không phải tiêm kích mà Liên Xô cần.

Các đồng minh của Liên Xô nhận máy bay phù hợp hơn với cuộc chiến mà họ đang đánh: Yak-1 và La-5 là tiêm kích cho chiến đấu tầm thấp, và chúng là máy bay mà Liên Xô xuất khẩu.

MiG-3 vẫn là máy bay Liên Xô, và được nhớ tại Nga như một thất bại và một bài học của Liên Xô, chứ không phải như một thành công xuất khẩu.

9. Di sản và ảnh hưởng

Bài học về thiết kế tiêm kích

Di sản quan trọng nhất của MiG-3 là một bài học: tiêm kích phải tốt ở độ cao mà giao tranh thực sự diễn ra. MiG-3 được thiết kế cho chiến đấu tầm cao, và là tiêm kích tầm cao tốt nhất thế giới, nhưng chiến tranh diễn ra ở tầm thấp, và lợi thế của MiG-3 vô dụng.

Bài học đó định hình các tiêm kích Liên Xô sau này: Yak-3 và La-7 được thiết kế cho chiến đấu tầm thấp, và chúng là những tiêm kích thắng cuộc chiến trên không tại Mặt trận phía Đông. Thất bại của MiG-3 cũng định hình phòng thiết kế Mikoyan-Gurevich: nó học được từ MiG-3, và tiếp tục chế tạo MiG-15, MiG-21 và MiG-29, một số tiêm kích nổi tiếng nhất lịch sử.

MiG-3 là thất bại, nhưng là thất bại dạy các nhà thiết kế của nó cách thành công.

Khởi đầu của MiG

Di sản thứ hai của MiG-3 là chính cái tên MiG. Phòng thiết kế Mikoyan-Gurevich, mới thành lập năm 1939, xây dựng danh tiếng trên MiG-1 và MiG-3, và cái tên “MiG” trở thành một trong những tên nổi tiếng nhất lịch sử hàng không.

MiG-15, chiến đấu trong Chiến tranh Triều Tiên, MiG-21, chiến đấu tại Việt Nam, và MiG-29, phục vụ tới ngày nay, đều truy vết dòng dõi tới phòng thiết kế đã chế tạo MiG-3. MiG-3 là khởi đầu của MiG, và thất bại của nó là khởi đầu cho quá trình học hỏi của phòng thiết kế.

Máy bay được nhớ tại Nga như chiếc MiG đầu tiên, và như máy bay dạy các nhà thiết kế của nó rằng tiêm kích cần phải như thế nào.

10. Hiện vật còn lại

Máy bay nguyên bản và bản sao

Ít chiếc MiG-3 nguyên bản còn tồn tại, và nổi tiếng nhất ở Bảo tàng Không quân Trung ương tại Monino, gần Moscow, nơi một chiếc MiG-3 được trưng bày như ví dụ về tiêm kích tầm cao của Liên Xô.

Các máy bay và linh kiện nguyên bản khác còn tồn tại trong bảo tàng tại Nga, và một số bản sao bay được đã được chế tạo từ xác máy bay trục vớt, dùng linh kiện nguyên bản và kết cấu mới, và chúng bay tại các buổi trình diễn hàng không ở Nga và phương Tây.

Các bản sao là sự tri ân vị trí của máy bay trong lịch sử: chúng cho thấy MiG-3, dù có mọi khuyết điểm, được nhớ như chiếc MiG đầu tiên, và như tiêm kích đã bảo vệ Moscow.

Phục chế và ký ức

Các máy bay MiG-3 còn lại là đối tượng của các dự án phục chế, và máy bay được nhớ tại Nga qua các bảo tàng lưu giữ máy bay còn lại và qua lịch sử phòng thủ Moscow. Với đa số du khách, cách dễ nhất để xem MiG-3 là tại Monino, nơi máy bay còn lại đứng như lời nhắc về tiêm kích nhanh nhất thế giới ở độ cao, và về phòng thiết kế đã chế tạo nó và tiếp tục chế tạo MiG-15, MiG-21 và MiG-29.

Các bản sao bay ngày nay được chế tạo bởi những người đam mê tại Nga và phương Tây, dùng linh kiện trục vớt từ địa điểm rơi và linh kiện mới chế tạo theo bản vẽ gốc. Các chuyến bay của chúng tại triển lãm hàng không cho khán giả hiện đại cảm nhận MiG-3 trông và nghe như thế nào, và giữ ký ức về chiếc MiG đầu tiên cho thế hệ mới.

Máy bay Monino, chiếc nguyên bản nổi tiếng nhất, được trưng bày cùng các tiêm kích Liên Xô khác thời chiến.

11. Câu hỏi thường gặp

MiG-3 là gì?

Mikoyan-Gurevich MiG-3 là tiêm kích tầm cao một động cơ của Liên Xô trong Thế chiến II, tiêm kích Liên Xô nhanh nhất ở độ cao. 3.422 chiếc MiG-1 và MiG-3 được chế tạo.

Vì sao MiG-3 bị rút khỏi tuyến đầu?

MiG-3 kém ở tầm thấp, nơi hầu hết giao tranh tại Mặt trận phía Đông diễn ra, và động cơ của nó cần cho máy bay ném bom Pe-8. Nó bị Yak-1, LaGG-3 và La-5 thay thế.

MiG-3 nhanh tới mức nào?

MiG-3 có tốc độ tối đa khoảng 640 km/h ở 7.800 mét, và trần bay khoảng 12.000 mét, cao nhất trong các tiêm kích thời chiến.

Ai đã bay MiG-3?

Alexander Pokryshkin, một trong những phi công ace Liên Xô thành công nhất chiến tranh, bay MiG-3 năm 1941, trước khi bay P-39 Airacobra.

MiG-1 và MiG-3 khác nhau thế nào?

MiG-3 là MiG-1 cải tiến, với thùng nhiên liệu lớn hơn, két làm mát tốt hơn, buồng lái sửa đổi và khung máy bay chắc hơn.

Tôi có thể xem MiG-3 ở đâu ngày nay?

Một chiếc MiG-3 được trưng bày tại Bảo tàng Không quân Trung ương ở Monino, gần Moscow, và các bản sao bay được bay tại các buổi trình diễn hàng không ở Nga và phương Tây.

12. Nguồn

1. Wikipedia, “Mikoyan-Gurevich MiG-3” — chuyến bay đầu tiên, sản xuất 3.422 chiếc, thông số kỹ thuật, các biến thể và lịch sử hoạt động.
2. Yefim Gordon và Dmitri Khazanov, Soviet Combat Aircraft of the Second World War, Vol. 1: Single-Engined Fighters (Midland, 1998) — phát triển, MiG-1 và MiG-3.
3. Alexander Pokryshkin, Sky of War (Moscow, 1970) — MiG-3 trong chiến đấu năm 1941.
4. Von Hardesty, Red Phoenix (Smithsonian Institution Press, 1982) — lực lượng tiêm kích Liên Xô và phòng thủ Moscow.
5. Bill Gunston, The Osprey Encyclopedia of Russian Aircraft (Osprey, 1995) — thông số kỹ thuật và các biến thể.
6. Bảo tàng Không quân Trung ương, Monino, “Mikoyan-Gurevich MiG-3” — chiếc máy bay còn lại.

Bài viết liên quan

• Xe tăng 44M Tas
• Máy bay ném bom Douglas A-20 Havoc
• Tàu ngầm lớp Balao