Máy bay La-7
1. Mở đầu
Lavochkin La-7 là tiêm kích tốt nhất của Liên Xô trong Thế chiến II, và là một trong những tiêm kích tốt nhất của toàn bộ chiến tranh. Do Semyon Lavochkin và nhóm của ông thiết kế, La-7 là phiên bản phát triển của La-5, vốn là tiêm kích đầu tiên của Liên Xô có thể sánh ngang với Bf 109 và Fw 190 của Đức, và La-7 nhanh hơn, nhẹ hơn và trang bị tốt hơn xe tiền nhiệm, với tốc độ tối đa khoảng 680 km/h, khiến nó trở thành một trong những tiêm kích nhanh nhất của chiến tranh ở độ cao thấp, nơi hầu hết chiến đấu tại Mặt trận phía Đông diễn ra. Khoảng 5.753 chiếc La-7 được chế tạo, từ 1944 đến 1945, và loại máy bay này được các át chủ bài hàng đầu của Liên Xô lái, bao gồm Ivan Kozhedub, người ghi 62 chiến thắng, số điểm cao nhất của bất kỳ phi công Đồng minh nào, và người bay La-7 trong năm cuối chiến tranh, và đã bắn rơi tiêm kích phản lực Me 262 của Đức bằng La-7, trong một trong những hành động nổi tiếng nhất của cuộc chiến trên không tại Mặt trận phía Đông. La-7 vẫn phục vụ sau chiến tranh, tại Liên Xô và các nước khác, đến đầu thập niên 1950, và được nhớ đến ngày nay như tiêm kích đã thắng cuộc chiến trên không tại Mặt trận phía Đông, và như biểu tượng cho kỹ năng hàng không Liên Xô.
Câu chuyện của La-7 là câu chuyện về hàng không Liên Xô, và về những người đã thiết kế và lái nó. Lavochkin, người đã thiết kế LaGG-3, vốn gây thất vọng, và La-5, vốn thành công, đã thiết kế La-7 như phiên bản phát triển cuối cùng của tiêm kích gỗ của mình, dùng khung thân nhẹ hơn, động cơ mạnh hơn và vũ khí tốt hơn, và tạo ra máy bay, ở độ cao thấp, nhanh hơn bất kỳ tiêm kích Đức nào, và có thể quay vòng và leo cao tốt hơn Bf 109 và Fw 190. Các phi công của La-7 — Kozhedub, và nhiều người khác — nằm trong số những phi công giỏi nhất thế giới, và họ bay La-7 trong các trận đánh đã thắng Mặt trận phía Đông, từ Ukraina đến Ba Lan đến Berlin, và chứng tỏ hàng không Liên Xô, vốn gần như bị phá hủy năm 1941, đã trở thành, đến năm 1944, một trong những lực lượng tốt nhất thế giới.
2. Thông tin chính
| Loại | Tiêm kích một chỗ ngồi |
| Xuất xứ | Liên Xô |
| Người thiết kế | Semyon Lavochkin, Phòng Thiết kế Lavochkin (OKB-301) |
| Nhà sản xuất | GAZ-21 (Gorky); GAZ-99 (Ulan-Ude); GAZ-381 (Moscow) |
| Chuyến bay đầu tiên | tháng 1 năm 1944 (nguyên mẫu La-7) |
| Phục vụ | 1944–thập niên 1950 |
| Sản xuất | 1944–1945; khoảng 5.753 chiếc được chế tạo |
| Kíp lái | 1 |
| Chiều dài | 8,60 m |
| Sải cánh | 9,80 m |
| Chiều cao | 2,54 m |
| Trọng lượng rỗng | Khoảng 2.605 kg |
| Trọng lượng cất cánh tối đa | Khoảng 3.400 kg |
| Động cơ | Động cơ hướng tâm Shvetsov ASh-82FN, 1.850 mã lực |
| Tốc độ tối đa | Khoảng 680 km/h ở 6.000 m; khoảng 640 km/h ở độ cao thấp |
| Tầm hoạt động | Khoảng 635 km (nhiên liệu trong); khoảng 1.000 km với thùng nhiên liệu phụ |
| Trần bay | Khoảng 10.750 m |
| Vũ khí | 2 pháo ShVAK 20 mm (sau đó 3 pháo 20 mm); tới 200 kg bom hoặc 6 rocket RS-82 |
3. Nguồn gốc & phát triển
Từ LaGG-3 đến La-5
La-7 là phiên bản phát triển cuối cùng của dòng tiêm kích bắt đầu với LaGG-3, vốn được Semyon Lavochkin, Vladimir Gorbunov và Mikhail Gudkov thiết kế, và đi vào biên chế năm 1941, và gây thất vọng, vì nó nặng, chậm và thiếu công suất, và vì phi công của nó gọi nó là “quan tài sơn mài đảm bảo”, chơi chữ với tên gọi LaGG, trong tiếng Nga nghe như “lakirovanny garantirovanny grob”, hay “quan tài sơn mài đảm bảo”. Lavochkin, người hiểu lỗi của LaGG-3, đã thiết kế lại nó với động cơ mới, Shvetsov ASh-82 hướng tâm, và kết quả là La-5, đi vào biên chế năm 1942, và thành công, vì nó nhanh hơn, cơ động hơn và trang bị tốt hơn LaGG-3, và vì nó có thể sánh ngang với Bf 109 và Fw 190 của Đức, ở độ cao thấp, nơi hầu hết chiến đấu tại Mặt trận phía Đông diễn ra. La-5 là tiêm kích đầu tiên của Liên Xô có thể chiến đấu với Đức ngang ngửa, và được các át chủ bài hàng đầu của Liên Xô lái, bao gồm Ivan Kozhedub, người ghi những chiến thắng đầu tiên bằng La-5.
Cải tiến của Lavochkin
Năm 1943, Lavochkin đặt ra mục tiêu cải thiện La-5, và phần này giải thích ông đã thay đổi những gì và vì sao kết quả là tiêm kích Liên Xô tốt nhất của chiến tranh. La-7 dùng khung thân nhẹ hơn bằng gỗ và ván ép, với dầm kim loại ở cánh, và nó nhẹ hơn La-5 khoảng 100 kg, và nhanh hơn khoảng 30 km/h, với khả năng leo cao tốt hơn và quay vòng hẹp hơn, đến mức một phi công thử nghiệm Liên Xô gọi nó là tiêm kích tốt nhất chúng ta từng có. Động cơ của nó là Shvetsov ASh-82FN, động cơ hướng tâm 14 xi-lanh cho 1.850 mã lực, lắp phun nhiên liệu và bộ siêu nạp mới, và là một trong những động cơ mạnh nhất được chế tạo tại Liên Xô trong chiến tranh, cũng trang bị cho La-5FN và máy bay ném bom Tu-2. Máy bay cũng có cánh quạt mới, vỏ động cơ sửa đổi với bộ làm mát dầu được di chuyển, và buồng lái mới cho phi công tầm nhìn tốt hơn. La-7 bay lần đầu tháng 1 năm 1944, đi vào biên chế mùa hè năm 1944, và được cấp cho các trung đoàn tiêm kích Cận vệ, các trung đoàn tinh nhuệ của Không quân Liên Xô, do các át chủ bài hàng đầu lái.
La-5 nhẹ hơn, nhanh hơn
Năm 1943, Lavochkin đặt ra mục tiêu cải thiện La-5, bằng cách làm nó nhẹ hơn, nhanh hơn và trang bị tốt hơn, và kết quả là La-7, bay lần đầu tháng 1 năm 1944. La-7 dùng khung thân nhẹ hơn, làm bằng gỗ và ván ép, với dầm kim loại ở cánh, và dùng động cơ mạnh hơn, Shvetsov ASh-82FN, cho 1.850 mã lực, và được lắp phun nhiên liệu, và dùng cánh quạt mới, và có vỏ động cơ sửa đổi, với bộ làm mát dầu được di chuyển, và buồng lái mới, cho phi công tầm nhìn tốt hơn. La-7 nhẹ hơn La-5 khoảng 100 kg, và nhanh hơn khoảng 30 km/h, và có thể leo cao tốt hơn, và quay vòng tốt hơn, và, theo lời một phi công thử nghiệm Liên Xô, “là tiêm kích tốt nhất chúng ta từng có”. La-7 đi vào biên chế mùa hè năm 1944, và được cấp cho các trung đoàn tiêm kích Cận vệ, vốn là các trung đoàn tinh nhuệ của Không quân Liên Xô, và được các át chủ bài hàng đầu của Liên Xô lái.
Động cơ ASh-82FN
Động cơ của La-7, Shvetsov ASh-82FN, là động cơ hướng tâm 14 xi-lanh, cho 1.850 mã lực, và là một trong những động cơ mạnh nhất được chế tạo tại Liên Xô trong chiến tranh. Động cơ được lắp phun nhiên liệu, cải thiện tính năng ở độ cao lớn và trong thao tác G âm, và được lắp bộ siêu nạp mới, cho nó nhiều công suất hơn ở độ cao, và là động cơ trang bị cho La-5FN, La-7 và máy bay ném bom Tu-2, và là một trong những động cơ Liên Xô thành công nhất của chiến tranh. ASh-82FN đáng tin cậy, mạnh mẽ, và có sẵn với số lượng lớn, vì nó được chế tạo tại các nhà máy khắp Liên Xô, và là động cơ khiến La-7 trở thành tiêm kích Liên Xô nhanh nhất của chiến tranh, ở độ cao thấp, nơi hầu hết chiến đấu tại Mặt trận phía Đông diễn ra.
Đi vào biên chế năm 1944
La-7 đi vào biên chế mùa hè năm 1944, và được cấp cho các trung đoàn tiêm kích Cận vệ, vốn là các trung đoàn tinh nhuệ của Không quân Liên Xô, và được các át chủ bài hàng đầu của Liên Xô lái, bao gồm Ivan Kozhedub, người được cấp La-7 mùa hè năm 1944, và ghi hầu hết 62 chiến thắng của mình bằng La-7, trong năm cuối chiến tranh. Việc La-7 đi vào biên chế trùng với cuộc tấn công của Liên Xô mùa hè năm 1944, Chiến dịch Bagration, trong đó Lục quân Liên Xô phá hủy Cụm tập đoàn quân Trung tâm Đức, và trong đó Không quân Liên Xô, bay La-7, Yak-3 và các tiêm kích khác, giành ưu thế trên không tại Mặt trận phía Đông, và không bao giờ mất lại. La-7 là tiêm kích đã thắng cuộc chiến trên không tại Mặt trận phía Đông, và nó làm vậy trong năm cuối chiến tranh, khi Liên Xô đang thắng trên mặt đất và trên không, và khi Đức đang thua, trên cả hai mặt trận.
4. Thiết kế
Khung thân gỗ và động cơ hướng tâm
La-7 được chế tạo bằng gỗ, với thân làm bằng ván ép và gỗ balsa, và với cánh làm bằng gỗ và ván ép, với dầm kim loại, và được trang bị động cơ hướng tâm Shvetsov ASh-82FN, lắp ở mũi, và được che bởi vỏ động cơ thiết kế để giảm lực cản và cải thiện làm mát. Việc chế tạo bằng gỗ khiến La-7 nhẹ, khiến nó nhanh và cơ động, và khiến nó dễ chế tạo, vì nó có thể được chế tạo bởi các công ty chưa từng chế tạo máy bay, và khiến nó dễ sửa chữa, vì tấm gỗ hư hỏng có thể được thợ mộc thay thế, mà không cần thợ kim loại. Việc chế tạo bằng gỗ cũng là điều cần thiết, vì nhôm khan hiếm tại Liên Xô, và vì gỗ có sẵn, và vì ngành hàng không Liên Xô đã học cách chế tạo máy bay gỗ, từ LaGG-3 và La-5, và có thể chế tạo La-7 nhanh chóng và với số lượng lớn, vốn là điều thiết yếu trong chiến tranh mà máy bay bị mất với số lượng lớn và phải được thay thế nhanh chóng.
Vũ khí và buồng lái
Sức chiến đấu của La-7 đến từ pháo của nó, và cơ hội sống sót của phi công đến từ buồng lái bảo vệ anh ta, và phần này xem xét cả hai. Máy bay được trang bị hai pháo 20 mm ShVAK, lắp ở mũi phía trên động cơ và đồng bộ bắn qua cánh quạt, và các phiên bản sau mang ba pháo, cho La-7 hỏa lực nặng hơn La-5 và cho phép nó phá hủy tiêm kích Đức bằng một loạt đạn ngắn. Pháo ShVAK bắn đạn nặng khoảng 96 gram với tốc độ đầu nòng khoảng 800 m/s, với tốc độ bắn khoảng 800 phát mỗi phút, và là vũ khí đáng tin cậy được dùng trên nhiều tiêm kích Liên Xô, bao gồm La-5, La-7 và Yak-3. La-7 cũng có thể mang tới 200 kg bom, hoặc sáu tên lửa RS-82 dưới cánh, cho mục tiêu mặt đất, dù chủ yếu nó là tiêm kích. Buồng lái cho phi công tầm nhìn tốt phía trước và hai bên, dù tầm nhìn phía sau kém, và phi công ngồi trên ghế có giáp phía sau kính chắn gió chống đạn, với bình nhiên liệu được bảo vệ, radio, kính ngắm và thiết bị để bay vào ban đêm và thời tiết xấu.
Hai hoặc ba pháo 20 mm
La-7 được trang bị hai pháo 20 mm ShVAK, lắp ở mũi, phía trên động cơ, và đồng bộ bắn qua cánh quạt, và các phiên bản sau được trang bị ba pháo 20 mm, cho La-7 hỏa lực nặng hơn La-5, và cho phép nó phá hủy tiêm kích Đức bằng một loạt đạn ngắn. Pháo ShVAK bắn đạn nặng khoảng 96 gram với tốc độ đầu nòng khoảng 800 m/s, và có tốc độ bắn khoảng 800 phát mỗi phút, và là vũ khí đáng tin cậy và hiệu quả, được dùng trên nhiều tiêm kích Liên Xô, bao gồm La-5, La-7 và Yak-3. La-7 cũng có thể mang tới 200 kg bom, hoặc sáu tên lửa RS-82, dưới cánh, để dùng chống mục tiêu mặt đất, dù chủ yếu nó là tiêm kích, và được dùng làm tiêm kích-ném bom chỉ khi cần tấn công quân và xe cộ Đức trên mặt đất.
Bảo vệ phi công và tầm nhìn
Buồng lái của La-7 cho phi công tầm nhìn tốt, đặc biệt phía trước và hai bên, dù tầm nhìn phía sau kém, như trên hầu hết tiêm kích thời đó. Phi công ngồi trên ghế có giáp phía sau, và buồng lái được lắp kính chắn gió chống đạn, và các bình nhiên liệu được bảo vệ, vốn là cải tiến so với La-5, và khiến La-7 sống sót tốt hơn xe tiền nhiệm. Buồng lái của La-7 rộng rãi, theo tiêu chuẩn Liên Xô, và được lắp radio, kính ngắm và thiết bị cho phép phi công bay vào ban đêm và thời tiết xấu, dù hầu hết chiến đấu tại Mặt trận phía Đông diễn ra vào ban ngày, và ở độ cao thấp, nơi La-7 tốt nhất. Khả năng bảo vệ phi công của La-7 đủ cho vai trò của nó, và là dấu hiệu Không quân Liên Xô đã học, từ mất mát các năm 1941–1942, rằng phi công sống sót có giá trị hơn phi công không sống sót, và máy bay bảo vệ phi công đáng giá bằng trọng lượng.
Hiệu năng ở độ cao thấp
Tính năng của La-7 tốt nhất ở độ cao thấp, nơi hầu hết chiến đấu tại Mặt trận phía Đông diễn ra, và nơi tốc độ, khả năng leo cao và quay vòng của nó vượt trội Bf 109 và Fw 190 của Đức. La-7 có thể đạt tốc độ tối đa khoảng 680 km/h ở 6.000 m, và khoảng 640 km/h ở độ cao thấp, và có thể leo lên 5.000 m trong khoảng 4,5 phút, và có thể quay vòng hẹp hơn Bf 109, và có thể leo cao tốt hơn Fw 190, vốn là tiêm kích Đức nhanh nhất ở độ cao thấp. Tính năng của La-7 ở độ cao thấp là điểm mạnh lớn nhất của nó, và là lý do nó thành công tại Mặt trận phía Đông, nơi chiến đấu ở độ cao thấp, trên chiến trường, và nơi tốc độ và khả năng cơ động của La-7 cho phép nó thắng các trận không chiến chống tiêm kích Đức, vốn, trên giấy, tốt ngang ngửa, nhưng do phi công ngày càng thiếu kinh nghiệm lái, khi Đức mất phi công được đào tạo và không thể thay thế họ.
5. Thông số kỹ thuật
Tốc độ, leo cao và vũ khí
Bảng cho thấy tính năng của La-7: nó nhanh, leo cao tốt, có tầm bay tốt đối với tiêm kích thời đó, và trang bị tốt, với hai hoặc ba pháo 20 mm, đủ để phá hủy tiêm kích Đức bằng một loạt đạn ngắn. Các con số là những giá trị thường được đưa ra nhất trong các sách lịch sử đã xuất bản, và chúng khác nhau đôi chút giữa các nguồn, vì các máy bay khác nhau được thử nghiệm ở trọng lượng khác nhau và với trang bị khác nhau, và vì La-7 được chế tạo tại nhiều nhà máy, với trang bị hơi khác nhau. Độc giả nên coi các con số là gần đúng, và là hướng dẫn về khả năng của máy bay hơn là phép đo chính xác cho một máy bay đơn lẻ.
So sánh với Bf 109 và Fw 190
So với Bf 109G của Đức, vốn là tiêm kích chính của Đức tại Mặt trận phía Đông, La-7 nhanh hơn ở độ cao thấp, có thể quay vòng hẹp hơn, và có thể leo cao tốt hơn, dù Bf 109 nhanh hơn ở độ cao lớn, và có tốc độ leo cao tốt hơn ở độ cao lớn. So với Fw 190A, vốn là tiêm kích Đức nhanh nhất ở độ cao thấp, La-7 nhanh ngang ngửa, có thể quay vòng hẹp hơn, và có thể leo cao tốt hơn, dù Fw 190 trang bị nặng hơn, với bốn pháo 20 mm và hai súng máy, so với hai hoặc ba pháo 20 mm của La-7. Ưu thế của La-7 là nó được thiết kế cho chiến đấu ở độ cao thấp tại Mặt trận phía Đông, nơi hầu hết chiến đấu diễn ra, và nơi tốc độ, khả năng leo cao và quay vòng của nó vượt trội các tiêm kích Đức, và nơi phi công của nó, ngày càng giàu kinh nghiệm, có thể dùng những ưu thế đó để thắng các trận không chiến chống phi công Đức ngày càng thiếu kinh nghiệm.
Vì sao La-7 là tiêm kích tốt nhất của Liên Xô
La-7 là tiêm kích Liên Xô tốt nhất của chiến tranh vì nó nhanh, vì nó cơ động, vì nó trang bị tốt, và vì nó được các phi công giỏi nhất của Liên Xô lái, trong năm cuối chiến tranh, khi Liên Xô đang thắng, và khi Đức đang thua. Thiết kế của La-7, vốn là phiên bản phát triển cuối cùng của tiêm kích gỗ của Lavochkin, là thắng lợi của hàng không Liên Xô, và cho thấy ngành hàng không Liên Xô, vốn gần như bị phá hủy năm 1941, đã trở thành, đến năm 1944, một trong những ngành tốt nhất thế giới, và có thể chế tạo tiêm kích tốt như bất kỳ tiêm kích nào trên thế giới, ở độ cao thấp, nơi hầu hết chiến đấu tại Mặt trận phía Đông diễn ra. Thành công của La-7 là lời nhắc rằng giá trị của máy bay không chỉ là thiết kế, mà là phi công lái nó, và chiến thuật được dùng để vận hành nó, và hệ thống công nghiệp chế tạo nó với số lượng lớn.
Pháo ShVAK
La-7 được trang bị hai pháo 20 mm ShVAK, bắn đạn nặng khoảng 96 gram, với tốc độ đầu nòng khoảng 800 m/s, và tốc độ bắn khoảng 800 phát mỗi phút, và được lắp ở mũi, phía trên động cơ, và đồng bộ bắn qua cánh quạt. Pháo ShVAK là vũ khí đáng tin cậy và hiệu quả, được dùng trên nhiều tiêm kích Liên Xô, bao gồm La-5, La-7 và Yak-3, và có thể phá hủy tiêm kích Đức bằng một loạt đạn ngắn, ở cự ly gần, vốn là cự ly mà hầu hết các trận không chiến tại Mặt trận phía Đông diễn ra. Các La-7 đời sau được trang bị ba pháo ShVAK, mang lại cho máy bay hỏa lực nặng hơn, và cho phép nó phá hủy tiêm kích Đức còn nhanh hơn, dù pháo thứ ba khiến máy bay nặng hơn, và nó chỉ được lắp trên một số ít La-7, trong những tháng cuối chiến tranh.
6. Các biến thể
La-7 và các phiên bản phát triển
La-7 được sản xuất với một biến thể chính duy nhất, chỉ có thay đổi nhỏ trong quá trình sản xuất, khi các nhà máy Liên Xô cải thiện máy bay và khi lắp ba pháo cho các phiên bản sau, thay vì hai pháo. La-7 được tiếp nối bởi La-9, vốn là phiên bản phát triển toàn kim loại của La-7, với bốn pháo 23 mm, và bởi La-11, vốn là tiêm kích hộ tống tầm xa, phát triển từ La-9, và phục vụ trong Chiến tranh Triều Tiên, nơi nó được Liên Xô và Trung Quốc dùng. Thiết kế của La-7, vốn là phiên bản phát triển cuối cùng của tiêm kích gỗ của Lavochkin, là cơ sở cho La-9 và La-11, vốn là các tiêm kích động cơ piston cuối cùng được chế tạo tại Liên Xô, trước khi máy bay phản lực thay thế chúng, và là lời nhắc rằng La-7 không chỉ là tiêm kích của Thế chiến II, mà là tổ tiên của các tiêm kích động cơ piston cuối cùng của Liên Xô.
Máy bay huấn luyện và La-9 sau chiến tranh
La-7 không kết thúc cùng chiến tranh, và phần này theo loại máy bay này vào phiên bản huấn luyện và vào các tiêm kích sau chiến tranh được phát triển từ nó. Một số ít La-7 được chế tạo làm máy bay huấn luyện hai chỗ, La-7UTI, với điều khiển kép và buồng lái thứ hai phía sau buồng lái đầu, để giảng viên có thể tiếp quản từ học viên, và chúng được Không quân Liên Xô dùng trong những tháng cuối chiến tranh và sau đó, để đào tạo phi công cho La-7 và La-9. La-9, phát triển từ La-7, là tiêm kích toàn kim loại với bốn pháo 23 mm, đi vào biên chế năm 1946 và phục vụ trong Không quân Liên Xô và không quân Trung Quốc, Bắc Triều Tiên và Romania đến đầu thập niên 1950. La-11, phát triển từ La-9, là tiêm kích hộ tống tầm xa với dung tích nhiên liệu lớn hơn, và phục vụ trong Chiến tranh Triều Tiên, được Liên Xô và Trung Quốc dùng chống máy bay Mỹ, chứng tỏ là tiêm kích có khả năng dù là máy bay động cơ piston trong chiến tranh được chiến đấu bằng máy bay phản lực. Cùng nhau, La-9 và La-11 là di sản của La-7, như các tiêm kích động cơ piston cuối cùng được chế tạo tại Liên Xô.
Máy bay huấn luyện La-7UTI
Một số ít La-7 được chế tạo làm máy bay huấn luyện hai chỗ, La-7UTI, với điều khiển kép, để đào tạo phi công bay La-7, và để đào tạo phi công đã bay các tiêm kích khác bay La-7. La-7UTI giống hệt La-7 tiêu chuẩn, trừ buồng lái thứ hai, phía sau buồng lái đầu, và điều khiển kép, cho phép giảng viên tiếp quản từ học viên, và nó được Không quân Liên Xô dùng trong những tháng cuối chiến tranh, và sau chiến tranh, để đào tạo phi công cho La-7 và La-9. La-7UTI là lời nhắc rằng La-7 không chỉ là tiêm kích, mà là máy bay huấn luyện, và Không quân Liên Xô, vốn mất nhiều phi công trong chiến tranh, cần đào tạo phi công mới nhanh chóng, và cần máy bay huấn luyện dựa trên tiêm kích mà các phi công đó sẽ bay trong chiến đấu.
La-9 và La-11
La-9, vốn được phát triển từ La-7, là tiêm kích toàn kim loại, với bốn pháo 23 mm, và đi vào biên chế năm 1946, và phục vụ trong Không quân Liên Xô và không quân các nước khác, bao gồm Trung Quốc, Bắc Triều Tiên và Romania, đến đầu thập niên 1950. La-11, vốn được phát triển từ La-9, là tiêm kích hộ tống tầm xa, với dung tích nhiên liệu lớn hơn, và phục vụ trong Chiến tranh Triều Tiên, nơi nó được Liên Xô và Trung Quốc dùng, chống máy bay Mỹ, và nơi nó chứng tỏ là tiêm kích có khả năng, dù là máy bay động cơ piston, trong chiến tranh được chiến đấu bằng máy bay phản lực. La-9 và La-11 là di sản của La-7, và là lời nhắc rằng thiết kế của La-7, vốn là phiên bản phát triển cuối cùng của tiêm kích gỗ, là cơ sở cho các tiêm kích động cơ piston cuối cùng của Liên Xô, và ảnh hưởng tới thiết kế tiêm kích Liên Xô trong một thập kỷ sau chiến tranh.
7. Tham chiến
Chiến dịch Bagration, mùa hè 1944
La-7 đi vào biên chế mùa hè năm 1944, kịp cho Chiến dịch Bagration, cuộc tấn công của Liên Xô phá hủy Cụm tập đoàn quân Trung tâm Đức, và trong đó Không quân Liên Xô, bay La-7, Yak-3 và các tiêm kích khác, giành ưu thế trên không tại Mặt trận phía Đông. Các La-7 được cấp cho các trung đoàn tiêm kích Cận vệ, vốn là các trung đoàn tinh nhuệ của Không quân Liên Xô, và chúng bay trong các trận đánh trên Belarus, Ba Lan và các quốc gia Baltic, nơi chúng bắn rơi máy bay Đức, và nơi chúng bảo vệ máy bay ném bom Liên Xô và quân mặt đất Liên Xô, và nơi chúng chứng tỏ vượt trội Bf 109 và Fw 190 của Đức, ở độ cao thấp, nơi hầu hết chiến đấu diễn ra. Chiến dịch Bagration là bài kiểm tra đầu tiên của La-7, và nó đã vượt qua, và là trận đánh mà La-7 chứng tỏ nó là tiêm kích Liên Xô tốt nhất của chiến tranh, và có thể thắng cuộc chiến trên không tại Mặt trận phía Đông.
Kozhedub và các át chủ bài
Không có câu chuyện nào về La-7 là đầy đủ nếu thiếu các phi công của nó, và phần này kể câu chuyện về các át chủ bài đã làm máy bay nổi tiếng. Ivan Kozhedub, người ghi 62 chiến thắng, số điểm cao nhất của bất kỳ phi công Đồng minh nào, bay La-7 trong năm cuối chiến tranh và ghi hầu hết chiến thắng của mình bằng nó, trong các trận đánh trên Ba Lan và Đức các năm 1944–1945, và ông được trao danh hiệu Anh hùng Liên Xô ba lần. Hành động nổi tiếng nhất của ông diễn ra ngày 19 tháng 2 năm 1945, khi ông bắn rơi tiêm kích phản lực Me 262 của Đức bằng La-7, tấn công nó từ phía dưới khi nó đang hạ cánh và bắn trúng động cơ bằng một loạt đạn từ pháo, trong một trong số ít lần trong chiến tranh mà tiêm kích động cơ piston bắn rơi máy bay phản lực. Các át chủ bài La-7 khác bao gồm Grigory Rechkalov, người ghi 56 chiến thắng và bay La-7 trong các trận đánh trên Ba Lan và Đức. Các át chủ bài ưa thích La-7 vì nó nhanh, cơ động và trang bị tốt, và vì nó cho họ cơ hội tốt nhất để sống sót và chiến thắng.
Ivan Kozhedub, 62 chiến thắng
Ivan Kozhedub, người ghi 62 chiến thắng, số điểm cao nhất của bất kỳ phi công Đồng minh nào, bay La-7 trong năm cuối chiến tranh, và ghi hầu hết chiến thắng của mình bằng La-7, trong các trận đánh trên Ba Lan và Đức, các năm 1944–1945. Kozhedub là phi công Cận vệ, và là át chủ bài Đồng minh thành công nhất của chiến tranh, và được trao danh hiệu Anh hùng Liên Xô ba lần, vốn là vinh dự cao nhất tại Liên Xô, và chỉ được trao cho một số ít người. Hành động nổi tiếng nhất của Kozhedub là ngày 19 tháng 2 năm 1945, khi ông bắn rơi tiêm kích phản lực Me 262 của Đức, bằng La-7, bằng cách tấn công nó từ phía dưới, khi nó đang hạ cánh, và bắn một loạt đạn từ pháo trúng động cơ phản lực và khiến nó rơi. Chiến thắng của Kozhedub trước Me 262 là một trong số ít lần trong chiến tranh mà tiêm kích động cơ piston bắn rơi tiêm kích phản lực, và là lời nhắc rằng La-7, vốn là tiêm kích động cơ piston, có thể đánh bại ngay cả máy bay Đức tiên tiến nhất, khi được phi công tài giỏi lái.
Các át chủ bài La-7 khác
Các át chủ bài La-7 khác bao gồm Grigory Rechkalov, người ghi 56 chiến thắng, và bay La-7 trong các trận đánh trên Ba Lan và Đức. La-7 được các át chủ bài hàng đầu của Liên Xô lái, và là tiêm kích mà họ ưa thích, vì nó nhanh, vì nó cơ động, và vì nó trang bị tốt, và vì nó cho họ cơ hội tốt nhất để sống sót và chiến thắng, trong các trận đánh đã thắng Mặt trận phía Đông. Các át chủ bài của La-7 là lời nhắc rằng thành công của máy bay không chỉ là thiết kế, mà là phi công lái nó, và La-7, vốn được các phi công giỏi nhất trong Không quân Liên Xô lái, là tiêm kích tốt nhất trong Không quân Liên Xô, vì nó được những người giỏi nhất lái.
Tiến về Berlin
Năm 1945, La-7 chiến đấu trong cuộc tiến quân tới Berlin, trong các trận đánh trên Ba Lan và Đức, nơi nó bắn rơi máy bay Đức, và nơi nó bảo vệ máy bay ném bom Liên Xô và quân mặt đất Liên Xô, và nơi nó chứng tỏ vượt trội các tiêm kích Đức mà nó gặp, vốn do phi công ngày càng thiếu kinh nghiệm lái, khi Đức mất phi công được đào tạo và không thể thay thế họ. La-7 ở trên bầu trời Berlin tháng 4 năm 1945, khi quân Liên Xô tiến vào thành phố, và là một trong những máy bay bay trên Reichstag, khi cờ Liên Xô được kéo lên trên tòa nhà, và là biểu tượng cho chiến thắng của Liên Xô, và cho cuộc chiến trên không mà Liên Xô đã thắng, tại Mặt trận phía Đông, trong năm cuối chiến tranh. Việc La-7 phục vụ trong cuộc tiến quân tới Berlin là phần cuối trong phục vụ thời chiến của nó, và là trận đánh mà La-7 chứng tỏ nó là tiêm kích Liên Xô tốt nhất của chiến tranh, và đã thắng cuộc chiến trên không tại Mặt trận phía Đông.
8. Bên sử dụng & di sản
Bên sử dụng
Liên Xô
La-7 được Liên Xô dùng, từ 1944 đến đầu thập niên 1950, và là tiêm kích tiêu chuẩn của Không quân Liên Xô trong năm cuối chiến tranh, và được các trung đoàn tiêm kích Cận vệ lái, vốn là các trung đoàn tinh nhuệ của Không quân Liên Xô, và được các át chủ bài hàng đầu của Liên Xô lái. La-7 được Không quân Liên Xô vận hành tại Mặt trận phía Đông, trong các trận đánh trên Belarus, Ba Lan và Đức, và được dùng sau chiến tranh, trong Không quân Liên Xô và lực lượng phòng không Liên Xô, cho đến khi được máy bay phản lực thay thế, đầu thập niên 1950. La-7 là máy bay Liên Xô, do nhà thiết kế Liên Xô thiết kế, chế tạo trong nhà máy Liên Xô, và do phi công Liên Xô lái, và trở thành biểu tượng cho kỹ năng hàng không Liên Xô và chiến thắng của Liên Xô tại Mặt trận phía Đông.
Người dùng khác
Sau chiến tranh, La-7 chuyển từ tay Liên Xô sang tay các đồng minh, và phần này theo nó vào Tiệp Khắc, Ba Lan và Trung Quốc, và vào Chiến tranh Triều Tiên qua xe kế tiếp của nó. Tiệp Khắc, Ba Lan và Trung Quốc được Liên Xô cấp La-7 và dùng chúng làm tiêm kích tiêu chuẩn, cho đến khi được máy bay phản lực thay thế đầu thập niên 1950, và các La-7 Trung Quốc được dùng trong Nội chiến Trung Quốc và những năm đầu của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Chính La-7 không được dùng trong Chiến tranh Triều Tiên, vì nó đã được máy bay phản lực thay thế, nhưng xe kế tiếp của nó, La-11, phát triển từ La-7, được Liên Xô và Trung Quốc dùng tại đó chống máy bay Mỹ, và chứng tỏ là tiêm kích có khả năng dù là máy bay động cơ piston trong chiến tranh được chiến đấu bằng máy bay phản lực. Việc La-7 được nhiều không quân dùng là thước đo thành công của nó, và đảm bảo máy bay được nhớ không chỉ như máy bay Liên Xô, mà như máy bay của khối Liên Xô nói chung, và như biểu tượng cho ngành hàng không Liên Xô đã cung cấp tiêm kích cho đồng minh sau chiến tranh.
Tiệp Khắc, Ba Lan và Trung Quốc
Sau chiến tranh, La-7 được Tiệp Khắc, Ba Lan và Trung Quốc dùng, những nước được Liên Xô cấp La-7, và dùng chúng làm tiêm kích tiêu chuẩn, cho đến khi được máy bay phản lực thay thế, đầu thập niên 1950. Các La-7 Tiệp Khắc được Không quân Tiệp Khắc dùng, và các La-7 Ba Lan được Không quân Ba Lan dùng, và các La-7 Trung Quốc được Không quân Trung Quốc dùng, trong Nội chiến Trung Quốc, và trong những năm đầu của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Việc La-7 được nhiều không quân khác nhau dùng là thước đo thành công của nó, và đảm bảo máy bay được nhớ không chỉ như máy bay Liên Xô, mà như máy bay của khối Liên Xô nói chung, và như biểu tượng cho ngành hàng không Liên Xô, vốn cung cấp tiêm kích cho đồng minh sau chiến tranh.
La-7 tại Triều Tiên
La-7 không được dùng trong Chiến tranh Triều Tiên, vì nó đã được máy bay phản lực thay thế, nhưng xe kế tiếp của nó, La-11, vốn được phát triển từ La-7, được dùng trong Chiến tranh Triều Tiên, bởi Liên Xô và Trung Quốc, chống máy bay Mỹ, và chứng tỏ là tiêm kích có khả năng, dù là máy bay động cơ piston, trong chiến tranh được chiến đấu bằng máy bay phản lực. Thiết kế của La-7, vốn là phiên bản phát triển cuối cùng của tiêm kích gỗ, là cơ sở cho La-11, và việc La-11 phục vụ tại Triều Tiên là lời nhắc rằng di sản của La-7 tiếp tục sau Thế chiến II, và ảnh hưởng tới thiết kế tiêm kích Liên Xô trong một thập kỷ sau chiến tranh, cho đến khi máy bay phản lực thay thế hoàn toàn tiêm kích động cơ piston.
Di sản & ảnh hưởng
Tiêm kích tốt nhất của Liên Xô trong chiến tranh
Di sản của La-7, trên hết, là danh tiếng của nó như tiêm kích Liên Xô tốt nhất của Thế chiến II, và như một trong những tiêm kích tốt nhất của toàn bộ chiến tranh. La-7 nhanh hơn, cơ động hơn và trang bị tốt hơn bất kỳ tiêm kích Liên Xô nào khác, và được các át chủ bài hàng đầu của Liên Xô lái, bao gồm Ivan Kozhedub, người ghi 62 chiến thắng, số điểm cao nhất của bất kỳ phi công Đồng minh nào, và bay La-7 trong năm cuối chiến tranh. Thành công của La-7 là lời nhắc rằng hàng không Liên Xô, vốn gần như bị phá hủy năm 1941, đã trở thành, đến năm 1944, một trong những lực lượng tốt nhất thế giới, và có thể chế tạo tiêm kích tốt như bất kỳ tiêm kích nào trên thế giới, ở độ cao thấp, nơi hầu hết chiến đấu tại Mặt trận phía Đông diễn ra. La-7 được nhớ đến ngày nay như tiêm kích đã thắng cuộc chiến trên không tại Mặt trận phía Đông, và như biểu tượng cho kỹ năng hàng không Liên Xô.
Kozhedub và các át chủ bài
Di sản của La-7 cũng là di sản của các phi công của nó, trên hết Ivan Kozhedub, người được nhớ như át chủ bài Đồng minh có điểm cao nhất của chiến tranh, và như biểu tượng cho kỹ năng hàng không Liên Xô và lòng dũng cảm Liên Xô. 62 chiến thắng của Kozhedub, hầu hết bằng La-7, là kỷ lục chưa từng được phi công Đồng minh nào sánh kịp, và chiến thắng của ông trước tiêm kích phản lực Me 262, bằng La-7, là một trong những hành động nổi tiếng nhất của cuộc chiến trên không tại Mặt trận phía Đông. Câu chuyện của Kozhedub được kể trong sách và phim Liên Xô, và trong các bảo tàng kỷ niệm Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại, nơi La-7 được trưng bày như máy bay mà Kozhedub đã bay, và như biểu tượng cho chiến thắng của Liên Xô. Các át chủ bài của La-7 là lời nhắc rằng thành công của máy bay không chỉ là thiết kế, mà là phi công lái nó, và La-7, vốn được các phi công giỏi nhất trong Không quân Liên Xô lái, là tiêm kích tốt nhất trong Không quân Liên Xô, vì nó được những người giỏi nhất lái.
La-7 trong văn hóa đại chúng
Trong văn hóa đại chúng La-7 được nhớ như tiêm kích của Ivan Kozhedub, và nó xuất hiện trong phim, sách và mô hình, và là một trong những máy bay Liên Xô được làm mô hình nhiều nhất thế giới, với bộ kit ở mọi tỷ lệ và mọi biến thể. Câu chuyện của La-7 — tiêm kích gỗ, do thợ thủ công Liên Xô chế tạo, có thể bay tốt hơn tiêm kích Đức, và được át chủ bài Đồng minh có điểm cao nhất lái — là một trong những câu chuyện truyền cảm hứng nhất của Mặt trận phía Đông, và đã được kể trong sách của Kozhedub và các át chủ bài Liên Xô khác, và trong các phim về Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại, nơi La-7 được thể hiện như tiêm kích đã thắng cuộc chiến trên không tại Mặt trận phía Đông. Vị trí của La-7 trong văn hóa đại chúng là thước đo danh tiếng của nó, và đảm bảo máy bay sẽ được nhớ, không chỉ như vũ khí, mà như biểu tượng cho kỹ năng hàng không Liên Xô và chiến thắng của Liên Xô.
La-7 trong Không quân Liên Xô sau chiến tranh
Sau Thế chiến II, La-7 vẫn phục vụ trong Không quân Liên Xô, đến đầu thập niên 1950, khi nó được máy bay phản lực thay thế, và nó được dùng làm tiêm kích, máy bay huấn luyện và máy bay trinh sát, tại Liên Xô và các nước khác, bao gồm Tiệp Khắc, Ba Lan và Trung Quốc, những nước được Liên Xô cấp La-7. Việc La-7 phục vụ sau chiến tranh là thước đo thành công của nó: nó được chế tạo cho Thế chiến II, nhưng vẫn phục vụ một thập kỷ sau chiến tranh, vì nó nhanh, vì nó cơ động, và vì nó được trang bị tốt, và vì không tiêm kích Liên Xô nào khác có thể làm những điều mà nó có thể làm, ở độ cao thấp, nơi hầu hết các trận chiến diễn ra. La-7 cuối cùng bị loại biên đầu thập niên 1950, khi máy bay phản lực, vốn nhanh hơn và có thể bay cao hơn, thay thế nó, và khi kết cấu gỗ vốn đã làm nên thành công của nó trở nên lỗi thời.
Hiện vật còn lại
Bảo tàng tại Nga
Chỉ một số ít La-7 còn tồn tại, vì hầu hết bị tháo dỡ sau chiến tranh, và vì việc chế tạo bằng gỗ vốn khiến máy bay thành công cũng khiến nó khó bảo tồn, khi gỗ mục và keo hư hỏng. Các La-7 còn lại được lưu giữ trong các bảo tàng tại Nga, bao gồm Bảo tàng Không quân Trung ương tại Monino, gần Moskva, nơi một chiếc La-7 được trưng bày, và Bảo tàng Trung ương Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại ở Moskva, nơi một chiếc La-7 được trưng bày như máy bay do Ivan Kozhedub lái. Các bảo tàng trưng bày La-7 với khung thân gỗ và động cơ ASh-82FN, để du khách thấy máy bay được chế tạo thế nào, và tìm hiểu về thiết kế và lịch sử của nó, và về các phi công đã lái nó, trên hết Kozhedub, chiếc La-7 của ông là La-7 nổi tiếng nhất thế giới.
Bảo tàng ở nước ngoài và mẫu còn bay được
Chỉ một số ít La-7 còn tồn tại, vì hầu hết bị tháo dỡ sau chiến tranh và việc chế tạo bằng gỗ vốn khiến máy bay thành công cũng khiến nó khó bảo tồn, và phần này cho độc giả biết nơi có thể tìm các hiện vật còn lại ngoài nước Nga. Các bảo tàng tại châu Âu và Hoa Kỳ lưu giữ La-7, bao gồm Bảo tàng Hàng không và Vũ trụ Quốc gia ở Washington, D.C., nơi một chiếc được trưng bày, và Bảo tàng Chiến tranh Hoàng gia tại Duxford, nơi một chiếc được trưng bày như ví dụ về thiết kế tiêm kích Liên Xô, và các máy bay trong các bảo tàng này là ví dụ về tiêm kích đã thắng cuộc chiến trên không tại Mặt trận phía Đông và là lời nhắc về đóng góp của Liên Xô cho chiến thắng của Đồng minh. Đối với đa số du khách, cách dễ nhất để xem La-7 là tại Bảo tàng Không quân Trung ương ở Monino, gần Moskva, hoặc tại Bảo tàng Trung ương Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại ở Moskva, nơi chiếc La-7 của Kozhedub được trưng bày, trong khi du khách không thể tới Nga có thể xem một chiếc tại Washington hoặc tại Duxford. Các ví dụ còn lại được bảo tồn cẩn thận, và được trưng bày như ví dụ về tiêm kích Liên Xô tốt nhất của Thế chiến II, và như đài tưởng niệm các phi công đã lái nó, trên hết Kozhedub, 62 chiến thắng của ông vẫn là số điểm cao nhất của bất kỳ phi công Đồng minh nào.
Châu Âu và Hoa Kỳ
Các La-7 còn lại cũng được lưu giữ trong các bảo tàng tại châu Âu và Hoa Kỳ, bao gồm Bảo tàng Hàng không và Vũ trụ Quốc gia ở Washington, D.C., nơi một chiếc La-7 được trưng bày, và Bảo tàng Chiến tranh Hoàng gia tại Duxford, nơi một chiếc La-7 được trưng bày như ví dụ về thiết kế tiêm kích Liên Xô. Các La-7 trong các bảo tàng này được chế tạo tại Liên Xô, và được trưng bày như ví dụ về máy bay đã thắng cuộc chiến trên không tại Mặt trận phía Đông, và như lời nhắc về đóng góp của Liên Xô cho chiến thắng của Đồng minh. Các La-7 tại châu Âu và Hoa Kỳ là dễ xem nhất đối với du khách tại các nước đó, và được trưng bày như ví dụ về một trong những tiêm kích tốt nhất của Thế chiến II, và như biểu tượng cho kỹ năng hàng không Liên Xô.
Xem La-7 ngày nay
Đối với đa số du khách, cách dễ nhất để xem La-7 là tại Bảo tàng Không quân Trung ương ở Monino, gần Moskva, nơi một chiếc La-7 được trưng bày, hoặc tại Bảo tàng Trung ương Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại ở Moskva, nơi chiếc La-7 của Kozhedub được trưng bày. Du khách không thể tới Nga có thể xem La-7 tại Bảo tàng Hàng không và Vũ trụ Quốc gia ở Washington, D.C., hoặc tại Bảo tàng Chiến tranh Hoàng gia tại Duxford, nơi các La-7 được trưng bày như ví dụ về thiết kế tiêm kích Liên Xô. Việc La-7 chế tạo bằng gỗ khiến nó khó bảo tồn, nhưng các ví dụ còn lại được bảo tồn cẩn thận, và được trưng bày như ví dụ về tiêm kích Liên Xô tốt nhất của Thế chiến II, và như đài tưởng niệm các phi công đã lái nó, trên hết Ivan Kozhedub, 62 chiến thắng của ông vẫn là số điểm cao nhất của bất kỳ phi công Đồng minh nào.
9. Câu hỏi thường gặp
La-7 là gì?
Lavochkin La-7 là tiêm kích tốt nhất của Liên Xô trong Thế chiến II, do Semyon Lavochkin thiết kế. Nó là phiên bản phát triển của La-5, trang bị động cơ Shvetsov ASh-82FN, và khoảng 5.753 chiếc được chế tạo.
La-7 nhanh đến mức nào?
La-7 có tốc độ tối đa khoảng 680 km/h ở 6.000 m, và khoảng 640 km/h ở độ cao thấp, khiến nó trở thành một trong những tiêm kích nhanh nhất của chiến tranh ở độ cao thấp.
Ai đã lái La-7?
La-7 được các át chủ bài hàng đầu của Liên Xô lái, bao gồm Ivan Kozhedub, người ghi 62 chiến thắng, số điểm cao nhất của bất kỳ phi công Đồng minh nào.
La-7 có bắn rơi Me 262 không?
Có. Ngày 19 tháng 2 năm 1945, Ivan Kozhedub, bay La-7, đã bắn rơi tiêm kích phản lực Me 262 của Đức, bằng cách tấn công nó khi nó đang hạ cánh.
Đã chế tạo bao nhiêu chiếc La-7?
Khoảng 5.753 chiếc La-7 được chế tạo từ 1944 đến 1945.
Tôi có thể xem La-7 ở đâu ngày nay?
Các La-7 còn lại được trưng bày tại Bảo tàng Không quân Trung ương ở Monino, gần Moskva, Bảo tàng Trung ương Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại ở Moskva, và Bảo tàng Hàng không và Vũ trụ Quốc gia ở Washington, D.C.
10. Nguồn
- Wikipedia, “Lavochkin La-7” — sản xuất khoảng 5.753 chiếc, thông số kỹ thuật, 62 chiến thắng của Kozhedub và chiến thắng trước Me 262.
- Bảo tàng Không quân Trung ương, Monino — các La-7 còn lại và lịch sử máy bay.
- Yefim Gordon và Dmitri Khazanov, Soviet Combat Aircraft of the Second World War, Volume One: Single-Engined Fighters (Midland Publishing, 1998) — phát triển, thiết kế và phục vụ của La-7.
- Hugh Morgan, Soviet Aces of World War 2 (Osprey Publishing, 1997) — Kozhedub, Pokryshkin và các át chủ bài La-7.
- William Green, Warplanes of the Second World War, Volume Three: Fighters (Macdonald, 1961) — thông số kỹ thuật La-7 và so sánh với tiêm kích Đức.
- Bảo tàng Hàng không và Vũ trụ Quốc gia, Washington, D.C. — La-7 trong bộ sưu tập của bảo tàng.