Chiến thuật bộ binh dù lượn

Chiến thuật · Tháng 11 10, 2026 · dinhbaochau

1. Mở đầu

Chiến thuật bộ binh dù lượn là những người lính ra trận bằng máy bay không động cơ — tàu lượn bằng gỗ, được kéo phía sau một máy bay kéo có động cơ rồi thả ra để hạ cánh lặng lẽ xuống một cánh đồng, bãi cỏ hay mái nhà. Ý tưởng rất đơn giản và, trong điều kiện của Thế chiến II, rất mạnh mẽ.

Một lính dù nhảy một mình, tiếp đất một mình, và có thể bị rải rác trên nhiều km; một tàu lượn đưa cả một trung đội xuống đất cùng lúc, với vũ khí, vô tuyến và thậm chí cả xe jeep và pháo nhẹ, trong một chiếc máy bay duy nhất.

Tàu lượn rẻ tiền để chế tạo, làm bằng gỗ và vải, và nó chở được nhiều hơn hẳn một người mang dù. Trong vài năm, từ 1940 đến 1945, nó là một trong những công cụ táo bạo nhất của chiến tranh.

Câu chuyện của chiến thuật bộ binh dù lượn chạy từ cuộc tấn công của Đức vào pháo đài Eben-Emael của Bỉ tháng 5 năm 1940 — chiến dịch tàu lượn đầu tiên trong lịch sử — qua các chiến dịch đổ bộ đường không lớn của Đồng minh: Sicily năm 1943, Normandy năm 1944, và Arnhem tháng 9 năm 1944, nơi bộ binh tàu lượn đóng vai trò trung tâm và bi thảm.

Bài viết này giải thích chiến thuật bộ binh dù lượn hoạt động ra sao, điều gì khiến chiến thuật bộ binh dù lượn có giá trị và điều gì khiến nó nguy hiểm, và vì sao một vũ khí dường như hứa hẹn đến vậy năm 1940 lại biến mất khỏi chiến trường vào năm 1950.

2. Thông tin chính


Chiến thuật	Bộ binh tàu lượn; tấn công bằng tàu lượn
Lần đầu sử dụng	Eben-Emael, Bỉ, 10/5/1940 (tàu lượn DFS 230 của Đức)
Tàu lượn chính của Đồng minh	Airspeed Horsa (25 lính); Waco CG-4A (13 lính); Hamilcar (tải nặng)
Tàu lượn chính của Đức	DFS 230 (9 lính); Gotha Go 242; Messerschmitt Me 321 Gigant
Ưu điểm	Đưa cả đơn vị xuống đất cùng lúc; chở vũ khí nặng và xe; tiếp cận lặng lẽ; rẻ tiền
Nhược điểm	Mong manh; hạ cánh nguy hiểm; cần máy bay kéo và bãi đáp; không thể cất cánh lại
Chiến dịch lớn	Eben-Emael 1940; Crete 1941; Sicily 1943; Normandy 1944; Arnhem 1944; vượt sông Rhine 1945
Kết thúc tàu lượn	Bị trực thăng thay thế sau năm 1945

3. Nguồn gốc

Tàu lượn quân sự ra đời từ môn thể thao tàu lượn, phát triển mạnh ở Đức trong thập niên 1920 và 1930. Hiệp ước Versailles cấm Đức chế tạo máy bay quân sự có động cơ, và những người đam mê hàng không Đức chuyển sang tàu lượn, vốn không bị cấm. Đến thập niên 1930, Đức có những phi công tàu lượn giỏi nhất thế giới, và Luftwaffe, khi thành lập, thừa hưởng cả phi công lẫn ý tưởng.

Tàu lượn quân sự đầu tiên, DFS 230, được thiết kế cuối thập niên 1930: một máy bay cánh cao bằng gỗ có thể chở chín lính trang bị đầy đủ, hoặc một lượng nhỏ thiết bị, và có thể hạ cánh trên cánh đồng cỡ sân bóng đá.

Tàu lượn Đức trên mái pháo đài Eben-Emael, 5/1940

Ý tưởng dùng chiến thuật bộ binh dù lượn để đưa quân được thử nghiệm bí mật, và chiến dịch đầu tiên là một kiệt tác bất ngờ. Ngày 10 tháng 5 năm 1940, khi cuộc xâm lược phía tây của Đức bắt đầu, 41 tàu lượn DFS 230, mỗi chiếc chở khoảng chín công binh dù Đức, hạ cánh lặng lẽ trên mái pháo đài Eben-Emael của Bỉ, pháo đài mạnh nhất châu Âu, có pháo khống chế các cầu qua kênh Albert.

Các tàu lượn đáp cách mục tiêu vài mét, công binh dùng thuốc nổ định hướng phá hủy các tháp pháo, và pháo đài — mà người Bỉ kỳ vọng giữ được nhiều ngày — bị vô hiệu hóa trong vài giờ. Chiến dịch dùng chưa tới 400 người và thay đổi diễn biến chiến dịch: các cây cầu được chiếm nguyên vẹn, và quân đội Đức vượt vào Bỉ.

Đồng minh học bài học

Đồng minh học bài học rất nhanh. Anh, vốn không có lực lượng tàu lượn năm 1940, đã xây dựng một lực lượng từ con số không: tàu lượn Airspeed Horsa, thiết kế năm 1940–41, chở được 25 lính, và tàu lượn Waco CG-4A của Mỹ chở được 13 lính. Đến năm 1943, Sư đoàn Dù 6 của Anh và các Sư đoàn Dù 82 và 101 của Mỹ mỗi sư đoàn đều có trung đoàn tàu lượn, và tàu lượn đã trở thành một phần tiêu chuẩn trong kho vũ khí đổ bộ đường không.

Trong khi đó, quân Đức dùng chiến thuật bộ binh dù lượn ở quy mô nhỏ hơn sau năm 1941: tổn thất tại Crete, nơi cuộc tấn công bằng tàu lượn và dù đã khiến Đức trả giá đắt, thuyết phục Hitler rằng các chiến dịch đổ bộ đường không lớn quá tốn kém, và lực lượng tàu lượn Đức không bao giờ được dùng lại ở quy mô 1940–41.

4. Nguyên tắc

Nguyên tắc đầu tiên của chiến thuật bộ binh dù lượn là tập trung khi tiếp đất. Một cuộc nhảy dù rải binh lính trên diện rộng, và giờ đầu tiên sau khi nhảy được dùng để tìm đồng đội và vũ khí. Một tàu lượn đưa toàn bộ tải xuống đất tại một chỗ, cùng nhau, và binh lính bước ra khỏi máy bay như một đơn vị đã thành hình, vũ khí trong tay. Đây là lợi thế lớn của tàu lượn, và nó định hình cách bộ binh tàu lượn được dùng: họ được giao các nhiệm vụ cần một đơn vị thành hình ngay khi tới — chiếm cầu, giữ bãi đáp, chiếm khẩu đội pháo — trong khi lính dù được giao các nhiệm vụ rộng hơn, phân tán hơn.

Lặng lẽ và bất ngờ

Nguyên tắc thứ hai là lặng lẽ. Chiến thuật bộ binh dù lượn không gây tiếng ồn động cơ trong lúc tiếp cận cuối, và nó có thể hạ cánh mà không báo trước. Tại Eben-Emael, quân đồn trú Bỉ không nghe thấy gì cho đến khi tàu lượn đã ở trên mái.

Sự lặng lẽ tự nó là một vũ khí, và nó cho phép chiến thuật bộ binh dù lượn đạt được bất ngờ mà không máy bay có động cơ nào sánh được. Cái giá là mong manh: tàu lượn làm bằng gỗ, vải và ván ép, và không có giáp.

Nó có thể bị bắn hạ bằng súng trường, và có thể bị phá hủy bởi một cú hạ cánh xấu — một con mương, hàng rào, cây cối, hay cánh đồng mềm có thể phá nát máy bay và giết hoặc làm bị thương hành khách.

Các phi công tàu lượn, thường cũng là sĩ quan bộ binh, lái một chiếc máy bay mà theo lời một phi công Anh, là “một cỗ quan tài có cánh”.

Tải nặng

Nguyên tắc thứ ba là tải nặng. Chiến thuật bộ binh dù lượn có thể chở thứ mà lính dù không thể: một xe jeep, pháo chống tăng 6-pounder, súng cối, máy vô tuyến, hay một lượng đạn dược. Tàu lượn Hamilcar của Anh có thể chở một xe tăng hạng nhẹ, Tetrarch, và tàu lượn CG-4A của Mỹ có thể chở một xe jeep cùng rơ-moóc. Điều này khiến bộ binh tàu lượn trở thành thành phần nặng của lực lượng đổ bộ đường không: nơi lính dù là bộ binh nhẹ, quân tàu lượn mang theo pháo và xe cộ cho phép lực lượng đổ bộ đường không giữ vững vị trí trước xe tăng.

Chiến thuật bộ binh dù lượn vì vậy không chỉ là phương tiện chở người, mà là hệ thống đưa cả một đơn vị chiến đấu hoàn chỉnh tới nơi.

5. Áp dụng trong trận đánh

Sau Eben-Emael, thử thách lớn tiếp theo của chiến thuật bộ binh dù lượn là Crete, tháng 5 năm 1941, nơi cuộc tấn công đổ bộ đường không của Đức dùng cả lính dù và tàu lượn để chiếm các sân bay của đảo.

Quân tàu lượn đáp xuống sân bay Maleme và chiến đấu như bộ binh khi đã xuống đất, nhưng chiến dịch tốn kém: quân Đức mất khoảng 4.000 người chết và nhiều hơn nữa bị thương, và lực lượng tàu lượn chịu tổn thất nặng từ hỏa lực phòng không và hạ cánh xấu.

Crete là chiến thắng của Đức, nhưng nó thuyết phục Hitler rằng các chiến dịch đổ bộ đường không quá tốn kém, và quân Đức không bao giờ tiến hành cuộc tấn công tàu lượn lớn nữa.

Bộ binh tàu lượn chiếm Cầu Pegasus, Normandy, 6/1944

Sicily và Normandy

Ngược lại, Đồng minh dùng chiến thuật bộ binh dù lượn ở quy mô ngày càng tăng. Tại Sicily tháng 7 năm 1943, lực lượng tàu lượn Anh và Mỹ được dùng để chiếm cầu và bãi đáp trước cuộc xâm lược đường biển, nhưng chiến dịch thực hiện kém: nhiều tàu lượn được thả quá sớm, trong bóng tối, trên biển, và hàng trăm người chết đuối.

Các bài học từ Sicily — huấn luyện tốt hơn, dẫn đường tốt hơn, quy trình thả tốt hơn — được áp dụng tại Normandy. Đêm 5–6 tháng 6 năm 1944, bộ binh tàu lượn Anh thuộc Sư đoàn Dù 6 đáp xuống cạnh các cầu qua kênh Caen và sông Orne — chiến dịch Cầu Pegasus — trong một trong những cuộc hạ cánh tàu lượn chính xác nhất của chiến tranh.

Tàu lượn đầu tiên đáp cách cầu vài mét, bộ binh chiếm cầu trong vài phút, và cầu được giữ cho đến khi lực lượng đường biển tới. Các trung đoàn tàu lượn Mỹ đáp xuống Normandy ngày 6–7 tháng 6, mang theo pháo binh, xe jeep và viện binh cho các Sư đoàn Dù 82 và 101.

Arnhem

Chiến dịch lớn nhất và bi thảm nhất của chiến thuật bộ binh dù lượn là Arnhem tháng 9 năm 1944, trong Chiến dịch Market Garden. Sư đoàn Dù 1 của Anh, với trung đoàn tàu lượn của mình, được đổ xuống Arnhem để chiếm cầu qua sông Rhine, và các tàu lượn đưa pháo binh, xe jeep và pháo chống tăng của sư đoàn tới.

Nhưng các bãi đáp quá xa cầu, kháng cự của Đức mạnh hơn dự kiến nhiều, và sư đoàn bị bao vây và tiêu diệt trong chín ngày. Bộ binh tàu lượn chiến đấu như bộ binh thường khi đã xuống đất, và họ chiến đấu tốt — nhưng tàu lượn không thể cứu một kế hoạch đã thất bại.

Arnhem cho thấy cả giá trị và giới hạn của chiến thuật bộ binh dù lượn: nó có thể đưa một sư đoàn tới nơi, nhưng không thể đưa tới đúng chỗ, và không thể tiếp tế cho họ khi đã ở đó.

Vượt sông Rhine

Chiến dịch tàu lượn lớn cuối cùng của chiến tranh là Chiến dịch Varsity, vượt sông Rhine ngày 24 tháng 3 năm 1945, trong đó các sư đoàn đổ bộ đường không Anh và Mỹ — gồm lực lượng tàu lượn lớn — được đổ xuống phía đông sông Rhine vào ban ngày, trong một đợt duy nhất.

Chiến dịch thành công, và bộ binh tàu lượn chiếm được mục tiêu, nhưng cái giá cao: nhiều tàu lượn bị hỏa lực phòng không bắn hạ, và các bãi đáp bị pháo kích ngay từ đầu. Varsity là ngày vĩ đại cuối cùng của tàu lượn, và cũng là lời tạm biệt: chiến tranh ở châu Âu kết thúc sáu tuần sau, và tàu lượn không bao giờ bay vào trận nữa.

6. Điểm mạnh

Điểm mạnh đầu tiên của chiến thuật bộ binh dù lượn là tiết kiệm. Một tàu lượn Horsa tốn một phần nhỏ chi phí của máy bay vận tải có động cơ, được làm bằng gỗ và vải bởi các thợ làm đồ gỗ và đàn piano, và không cần động cơ, nhiên liệu hay phi công được huấn luyện theo nghĩa thông thường — phi công của nó thường là binh lính học bay trong vài tháng.

Chiến thuật bộ binh dù lượn vì vậy là vũ khí mà một quốc gia trong chiến tranh có thể sản xuất với số lượng lớn, nhanh chóng, và là vũ khí khiến chiến tranh đổ bộ đường không trở nên vừa túi tiền. Đồng minh đã chế tạo hàng nghìn tàu lượn, và lực lượng tàu lượn, về mặt vật chất, là một trong những công cụ rẻ nhất của chiến tranh.

Điểm mạnh thứ hai là đơn vị thành hình khi tiếp đất. Chiến thuật bộ binh dù lượn đưa một trung đội, một tổ pháo hay một tổ xe jeep tới như một đơn vị duy nhất, gắn kết, sẵn sàng chiến đấu ngay. Đây là phẩm chất khiến tàu lượn không thể thiếu cho việc chiếm cầu và bãi đáp, nơi một lực lượng rải rác sẽ vô dụng. Chiến dịch Cầu Pegasus là minh chứng kinh điển: ba tàu lượn, đáp cách cầu vài mét trong bóng tối, đưa một lực lượng thành hình chiếm cầu trong vài phút. Không cuộc nhảy dù nào có thể đạt độ chính xác đó.

7. Điểm yếu

Điểm yếu của chiến thuật bộ binh dù lượn rõ ràng như điểm mạnh của nó. Thứ nhất, hạ cánh nguy hiểm. Tàu lượn không có động cơ, và một khi đã thả ra nó không thể bay vòng lại: phi công chỉ có một cơ hội hạ cánh, trên cánh đồng mà anh ta có thể chưa từng thấy, trong bóng tối, dưới hỏa lực.

Tỷ lệ thương vong trong hạ cánh tàu lượn cao: tại Normandy, nhiều tàu lượn bị phá nát khi hạ cánh, và hành khách chết hoặc bị thương do va chạm, do hàng rào cây, và do các cọc mà quân Đức cắm trên đồng — “măng tây của Rommel” — để phá tàu lượn. Tại Sicily, lực lượng tàu lượn mất nhiều người vì biển hơn vì địch.

Thứ hai, chiến thuật bộ binh dù lượn cần máy bay kéo, và máy bay kéo cần bay thẳng, với tốc độ đều, trên lãnh thổ địch, kéo theo một máy bay mong manh phía sau. Tổ hợp này chậm, dễ tổn thương và dễ bị bắn hạ, và chính các máy bay kéo cũng thường bị mất. Thứ ba, tàu lượn không thể cất cánh lại.

Một khi đã hạ cánh, nó thành phế liệu: bộ binh bước đi và bỏ máy bay tại chỗ. Một chiến dịch tàu lượn vì vậy là chuyến đi một chiều, và lực lượng đổ bộ đường không mà nó đưa tới chỉ có thể được tiếp tế bằng đường không hoặc giải vây bằng lực lượng mặt đất.

Tại Arnhem, giới hạn đó là chí mạng: sư đoàn được đưa tới, nhưng không thể tiếp tế, và bị tiêu diệt.

8. Diễn biến

Sau chiến tranh, chiến thuật bộ binh dù lượn biến mất khỏi chiến trường với tốc độ đáng kể. Lý do là trực thăng. Trực thăng có thể làm mọi thứ tàu lượn làm được — đưa một đơn vị thành hình, với vũ khí và xe cộ, tới một địa điểm chính xác — và có thể làm đi làm lại, và có thể đưa người ra lại. Trực thăng không cần máy bay kéo, không cần bãi đáp cỡ cánh đồng, và không phải chuyến đi một chiều. Đến đầu thập niên 1950, các trung đoàn tàu lượn đã giải thể tại Anh và Mỹ, và tàu lượn trở thành hiện vật bảo tàng.

Trực thăng đời đầu bốc quân, người kế nhiệm tàu lượn

Tuy nhiên, các nguyên tắc của chiến thuật bộ binh dù lượn vẫn tồn tại trong trực thăng và trong chiến thuật tấn công đường không hiện đại. Ý tưởng đưa một đơn vị thành hình, với vũ khí hạng nặng, tới một điểm chính xác phía sau tuyến địch là cốt lõi của học thuyết tấn công đường không của mọi quân đội hiện đại, và cuộc tấn công bằng trực thăng, về mặt tác chiến, là cuộc tấn công bằng tàu lượn có động cơ.

Chiến thuật bộ binh dù lượn của Thế chiến II vì vậy là tổ tiên của bộ binh tấn công đường không hiện đại, và kinh nghiệm của họ — giá trị của đơn vị thành hình, nguy hiểm của cú hạ cánh, nhu cầu bất ngờ — vẫn được giảng dạy tại các trường đổ bộ đường không.

9. Di sản

Di sản của chiến thuật bộ binh dù lượn được viết trong các chiến dịch mà nó tạo ra. Eben-Emael cho thấy một lực lượng nhỏ, lặng lẽ có thể chiếm pháo đài; Cầu Pegasus cho thấy tàu lượn có thể đưa một đơn vị thành hình với độ chính xác mà không máy bay nào khác sánh được; Normandy cho thấy tàu lượn có thể đưa vũ khí hạng nặng biến một sư đoàn đổ bộ đường không thành lực lượng chiến đấu thực sự.

Di sản của chiến thuật bộ binh dù lượn cũng được viết trong tổn thất của nó: những người chết trong các tàu lượn bị phá nát, trên biển ngoài khơi Sicily, và trên các cánh đồng quanh Arnhem được tưởng nhớ trong lực lượng đổ bộ đường không của Anh và Mỹ, nơi các trung đoàn tàu lượn vẫn được vinh danh như một phần của truyền thống đổ bộ đường không.

Chiến thuật bộ binh dù lượn cũng là lời nhắc về một khoảnh khắc đặc biệt trong lịch sử chiến tranh: khoảnh khắc khi một ý tưởng từ môn thể thao — bay tàu lượn — được biến thành vũ khí, và khi một vũ khí làm bằng gỗ và vải có thể thay đổi diễn biến chiến dịch.

Sự nghiệp ngắn ngủi của chiến thuật bộ binh dù lượn, từ 1940 đến 1945, là nghiên cứu điển hình về tốc độ một công nghệ quân sự có thể trỗi dậy và suy tàn, và về việc giá trị của vũ khí không phụ thuộc vào sự tinh vi mà vào vấn đề nó giải quyết.

Chiến thuật bộ binh dù lượn giải quyết vấn đề đưa một đơn vị thành hình tới nơi một cách lặng lẽ và rẻ tiền, và khi trực thăng giải quyết cùng vấn đề tốt hơn, tàu lượn biến mất — nhưng vấn đề, và giải pháp, vẫn còn đó.

10. Nhân vật chính

Rudolf Witzig (Đức). Chỉ huy đội tấn công tàu lượn chiếm Eben-Emael ngày 10 tháng 5 năm 1940. Tàu lượn của Witzig bị chậm, và ông tới sau khi pháo đài đã bị chiếm, nhưng công tác hoạch định và huấn luyện của ông đã tạo ra chiến dịch. Sau đó ông chỉ huy lực lượng dù Đức tại Crete và Ý.

Thiếu tá John Howard (Anh). Chỉ huy Đại đội D, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn Bộ binh nhẹ Oxfordshire và Buckinghamshire, bộ binh tàu lượn chiếm Cầu Pegasus đêm 5–6 tháng 6 năm 1944. Các tàu lượn của Howard đáp cách cầu vài mét, và binh lính của ông giữ cầu cho đến khi được thay. Chiến dịch là ví dụ kinh điển về độ chính xác của tàu lượn.

Thiếu tướng Roy Urquhart (Anh). Tư lệnh Sư đoàn Dù 1 tại Arnhem tháng 9 năm 1944. Sư đoàn của Urquhart, gồm trung đoàn tàu lượn, được đổ xuống quá xa cầu và bị tiêu diệt trong chín ngày. Khả năng lãnh đạo của ông trong điều kiện không thể vẫn được nghiên cứu, và cuốn Arnhem (1958) của ông là tác phẩm kinh điển.

Đại tá James Gavin (Hoa Kỳ). Chỉ huy Trung đoàn Bộ binh Dù 505 và sau đó là Sư đoàn Dù 82. Gavin chỉ huy lực lượng tàu lượn và dù Mỹ tại Sicily và Normandy, và ông là một trong những chỉ huy đổ bộ đường không có ảnh hưởng nhất của Mỹ trong chiến tranh.

11. Câu hỏi thường gặp

Chiến thuật bộ binh dù lượn là gì?

Bộ binh được đưa vào trận bằng tàu lượn không động cơ, kéo phía sau máy bay có động cơ rồi thả ra hạ cánh lặng lẽ. Một Chiến thuật bộ binh dù lượn đưa cả một đơn vị xuống đất cùng lúc, với vũ khí và đôi khi cả xe cộ, trong một chiếc máy bay duy nhất.

Một tàu lượn đưa toàn bộ tải xuống đất tại một chỗ, cùng nhau, và binh lính bước ra khỏi máy bay như một đơn vị đã thành hình, vũ khí trong tay và đôi khi cả xe cộ. Tàu lượn rẻ tiền để chế tạo, làm bằng gỗ và vải, và nó chở được nhiều hơn hẳn một người mang dù — gồm xe jeep, pháo nhẹ hay một lượng đạn dược.

Chiến dịch tàu lượn đầu tiên trong lịch sử là gì?

Cuộc tấn công của Đức vào pháo đài Eben-Emael của Bỉ ngày 10 tháng 5 năm 1940, khi 41 tàu lượn DFS 230 đáp xuống mái pháo đài và vô hiệu hóa pháo của nó trong vài giờ với chưa tới 400 người. Các tàu lượn đáp cách mục tiêu vài mét, công binh dùng thuốc nổ định hướng phá hủy các tháp pháo, và pháo đài — mà người Bỉ kỳ vọng giữ được nhiều ngày — bị vô hiệu hóa trong vài giờ. Chiến dịch thay đổi diễn biến chiến dịch: các cầu qua kênh Albert được chiếm nguyên vẹn, và quân đội Đức vượt vào Bỉ.

Một tàu lượn chở được bao nhiêu người?

Tàu lượn DFS 230 của Đức chở 9 người. Tàu lượn Horsa của Anh chở 25 người, và tàu lượn Waco CG-4A của Mỹ chở 13 người. Tàu lượn Hamilcar của Anh có thể chở một xe tăng hạng nhẹ. Tàu lượn DFS 230 của Đức chở 9 người, Horsa của Anh chở 25 người, và Waco CG-4A của Mỹ chở 13 người.

Tàu lượn Hamilcar của Anh còn lớn hơn, và có thể chở một xe tăng hạng nhẹ, Tetrarch. Sức chở của tàu lượn là lợi thế lớn của nó so với dù: nó có thể đưa tới không chỉ người, mà cả một đơn vị chiến đấu hoàn chỉnh, với vũ khí hạng nặng và xe cộ, trong một chiếc máy bay duy nhất.

Vì sao tàu lượn tốt hơn dù?

Chiến thuật bộ binh dù lượn đưa cả một đơn vị xuống đất cùng lúc, thành hình và sẵn sàng chiến đấu, và nó có thể chở vũ khí hạng nặng và xe cộ mà lính dù không thể. Một cuộc nhảy dù rải binh lính trên diện rộng.

Chiến thuật bộ binh dù lượn cũng tiếp cận lặng lẽ, không tiếng ồn động cơ, và có thể hạ cánh mà không báo trước — tại Eben-Emael, quân đồn trú Bỉ không nghe thấy gì cho đến khi tàu lượn đã ở trên mái.

Cái giá là mong manh: tàu lượn làm bằng gỗ và vải, không có giáp, và một cú hạ cánh xấu có thể phá nát máy bay và giết hoặc làm bị thương hành khách.

Vì sao tàu lượn biến mất sau chiến tranh?

Trực thăng đã thay thế nó. Trực thăng có thể đưa một đơn vị thành hình tới một địa điểm chính xác, và có thể làm vậy nhiều lần và đưa người ra lại. Tàu lượn là chuyến đi một chiều. Trực thăng có thể đưa một đơn vị thành hình tới một địa điểm chính xác, và có thể làm vậy nhiều lần và đưa người ra lại.

Tàu lượn là chuyến đi một chiều: một khi đã hạ cánh, nó thành phế liệu, và lực lượng đổ bộ đường không mà nó đưa tới chỉ có thể được tiếp tế bằng đường không hoặc giải vây bằng lực lượng mặt đất. Đến đầu thập niên 1950, các trung đoàn tàu lượn đã giải thể tại Anh và Mỹ.

Điều gì xảy ra với các tàu lượn tại Arnhem?

Chúng đưa pháo binh, xe jeep và pháo chống tăng của Sư đoàn Dù 1 tới, nhưng các bãi đáp quá xa cầu, kháng cự của Đức mạnh hơn dự kiến, và sư đoàn bị bao vây và tiêu diệt trong chín ngày. Các bãi đáp quá xa cầu, kháng cự của Đức mạnh hơn dự kiến nhiều, và sư đoàn bị bao vây và tiêu diệt trong chín ngày. Bộ binh tàu lượn chiến đấu như bộ binh thường khi đã xuống đất, và họ chiến đấu tốt — nhưng tàu lượn không thể cứu một kế hoạch đã thất bại, và Arnhem cho thấy cả giá trị và giới hạn của chiến thuật bộ binh dù lượn.

12. Nguồn

Wikipedia, “Military glider” — tàu lượn, các loại của nó và lịch sử của nó.
Wikipedia, “Battle of Fort Eben-Emael” — chiến dịch tàu lượn đầu tiên, 10/5/1940.
Wikipedia, “Airspeed Horsa” và “Waco CG-4” — các tàu lượn chủ lực của Đồng minh và sức chở của chúng.
Wikipedia, “Battle of Crete” — cuộc tấn công đổ bộ đường không của Đức tháng 5/1941.
Wikipedia, “Pegasus Bridge” — cuộc đổ bộ bằng tàu lượn đêm 5–6/6/1944.
Wikipedia, “Operation Market Garden” và “Battle of Arnhem” — vai trò của tàu lượn tháng 9/1944.
Wikipedia, “Operation Varsity” — cuộc vượt sông Rhine ngày 24/3/1945.
Stephen E. Ambrose, Pegasus Bridge (1985) — Thiếu tá John Howard và cuộc tấn công bằng tàu lượn vào các cầu kênh Caen.
Martin Middlebrook, Arnhem 1944: The Airborne Battle (1994) — Sư đoàn Dù 1 và trung đoàn tàu lượn của sư đoàn.