Máy bay Bloch MB.152

Khí tài · Tháng 11 10, 2026 · dinhbaochau

Table of Contents

1. Mở đầu

Máy bay Bloch MB.152 là máy bay tiêm kích hiện đại nhiều nhất trong Không quân Pháp khi Đức tấn công tháng 5 năm 1940, và là máy bay gánh chịu phần lớn cuộc chiến trên không trong trận Pháp.

Một máy bay một tầng cánh cánh thấp một chỗ ngồi dùng động cơ hướng tâm Gnome-Rhône, MB.152 là máy bay tiêm kích bền bỉ, trang bị tốt, có thể sánh với Bf 109 của Đức trong cuộc không chiến quay vòng và vượt qua nó về hỏa lực với hai pháo 20 mm, nhưng nó chậm hơn, leo cao kém hơn, và được lái bởi các phi công ít hơn về số lượng và, trong nhiều trường hợp, chưa được huấn luyện đầy đủ.

Trong sáu tuần của trận Pháp, các phi đội MB.152 đã chiến đấu kiên cường và tổn thất nặng nề, và câu chuyện của máy bay là câu chuyện của Không quân Pháp năm 1940: dũng cảm, có năng lực và bị áp đảo.

Khoảng 482 chiếc MB.152 đã được chế tạo, cùng với MB.151 đời trước và MB.155 đời sau, và loại máy bay này phục vụ trong trận Pháp, trong không quân của Pháp Vichy, và trong lực lượng Pháp Tự do.

Hồ sơ chiến đấu của nó đáng khen — các phi công Pháp bay MB.152 tuyên bố bắn hạ một số lượng đáng kể máy bay Đức, và các phi công thành công nhất của loại này đã trở thành át chủ bài — nhưng sự nghiệp của máy bay bị cắt ngắn bởi sự thất thủ của Pháp, và nó không bao giờ có cơ hội chứng tỏ mình trong cuộc chiến dài hơn sau đó.

MB.152 ngày nay được nhớ đến như biểu tượng của lực lượng tiêm kích Pháp năm 1940: một máy bay tốt, chế tạo với số lượng quá ít, chiến đấu trong một cuộc chiến mà nó không thể thắng.

2. Thông tin chính


Vai trò	Máy bay tiêm kích một chỗ ngồi
Nhà sản xuất	Société des Avions Marcel Bloch (sau này là Dassault), Pháp
Nhà thiết kế	Marcel Bloch
Bay lần đầu	15 tháng 12 năm 1938 (MB.152)
Đưa vào sử dụng	Năm 1939
Số lượng sản xuất	Khoảng 482 chiếc MB.152 (khoảng 700 chiếc thuộc gia đình MB.150)
Tổ lái	1 người
Động cơ	1 × Gnome-Rhône 14N-25 hướng tâm, khoảng 1.100 mã lực
Tốc độ tối đa	Khoảng 509 km/giờ
Tầm bay	Khoảng 1.150 km
Vũ khí	2 × pháo Hispano-Suiza HS.404 20 mm; 2 × súng máy MAC 1934 7,5 mm
Nước sử dụng chính	Pháp (Armée de l’Air, Vichy, Pháp Tự do); Hy Lạp, Romania
Số phận	Rút khỏi biên chế giữa thập niên 1940; không còn chiếc nguyên vẹn nào

3. Nguồn gốc và yêu cầu

Một máy bay tiêm kích cho Không quân Pháp mới

Giữa thập niên 1930, Không quân Pháp, vốn được tái lập thành quân chủng độc lập năm 1933, cần một máy bay tiêm kích một chỗ ngồi hiện đại để thay thế các máy bay hai tầng cánh và máy bay một tầng cánh đời đầu đang phục vụ.

Năm 1934, Bộ Hàng không ban hành yêu cầu cho một máy bay tiêm kích mới, và một số nhà sản xuất đã đáp ứng, trong đó có Marcel Bloch, công ty của ông đã chế tạo máy bay ném bom và vận tải nhưng chưa chế tạo máy bay tiêm kích.

Thiết kế của Bloch, MB.150, là máy bay một tầng cánh cánh thấp toàn kim loại, dùng động cơ hướng tâm Gnome-Rhône, và bay lần đầu tháng 10 năm 1937. Hiệu năng của nguyên mẫu gây thất vọng, và thiết kế được làm lại — cánh được thiết kế lại, thân được kéo dài và động cơ được thay đổi — cho tới khi, tháng 12 năm 1938, máy bay sửa đổi, MB.152, bay và chứng tỏ là một máy bay tiêm kích có năng lực.

Chế tạo máy bay tiêm kích Bloch MB.152 trong nhà máy Pháp năm 1939

Bộ Hàng không ra lệnh sản xuất MB.152, và nhà máy Bloch, cùng với các nhà máy quốc hữu hóa của tập đoàn SNCASO, bắt đầu chế tạo nó với số lượng lớn. Sản xuất lúc đầu chậm — ngành công nghiệp máy bay Pháp, được quốc hữu hóa và tái tổ chức cuối thập niên 1930, đang vật lộn để đáp ứng các đơn hàng — nhưng đến mùa xuân năm 1940, MB.152 là máy bay tiêm kích hiện đại nhiều nhất trong biên chế Pháp, với hơn 300 chiếc đang phục vụ và nhiều chiếc nữa trên dây chuyền sản xuất.

Khi Đức tấn công ngày 10 tháng 5 năm 1940, MB.152 trang bị cho chín nhóm tiêm kích, nhiều hơn bất kỳ máy bay tiêm kích Pháp nào khác, và là máy bay mà Không quân Pháp đặt nhiều hy vọng nhất.

Marcel Bloch và ngành công nghiệp quốc hữu hóa

MB.152 là công trình của Marcel Bloch, một trong những tên tuổi vĩ đại của hàng không Pháp, người đã thiết kế máy bay toàn kim loại đầu tiên của Pháp thập niên 1920 và sau chiến tranh sẽ thành lập công ty Dassault và thiết kế các máy bay tiêm kích Mirage.

Công ty của Bloch bị quốc hữu hóa năm 1936, trong khuôn khổ việc tái tổ chức ngành công nghiệp máy bay của chính phủ Mặt trận Bình dân, và bản thân Bloch bị chính quyền Vichy bắt năm 1940 và đày tới Buchenwald, nơi ông sống sót qua chiến tranh.

MB.152, theo một nghĩa nào đó, là máy bay cuối cùng của công ty Bloch thời tiền chiến, và câu chuyện của nó gắn liền với sự xáo trộn của ngành công nghiệp máy bay Pháp cuối thập niên 1930, một ngành công nghiệp có khả năng thiết kế máy bay tốt nhưng vật lộn để chế tạo chúng với số lượng mà chiến tranh đòi hỏi.

4. Thiết kế và phát triển

Khung thân và bố trí

MB.152 là máy bay một tầng cánh cánh thấp toàn kim loại, với thân bán liền khối và cánh sải khoảng 10,7 m. Đặc điểm nổi bật nhất của nó là động cơ: Gnome-Rhône 14N hướng tâm, động cơ 14 xi-lanh hai hàng công suất khoảng 1.100 mã lực, đặt trong vỏ động cơ dài, thuôn, mang lại cho máy bay vẻ ngoài cùn và mạnh mẽ.

Buồng lái đặt lùi về sau, với tầm nhìn tốt, và đuôi máy bay thông thường, với bánh lái lớn giúp phi công kiểm soát tốt. Càng đáp thu vào trong cánh, và vẻ ngoài tổng thể của máy bay gọn gàng và hiện đại, dù động cơ hướng tâm và thân ngắn, mập khiến nó kém thanh lịch hơn các máy bay tiêm kích làm mát bằng chất lỏng thời kỳ đó.

Điều khiển tốt, leo cao kém

Khả năng điều khiển của máy bay tốt, và các phi công thích nó: nó ổn định, phản ứng tốt và dễ bay, với tầm nhìn tốt và buồng lái thoải mái. Khả năng quay vòng của nó xuất sắc — MB.152 có thể quay vòng tốt hơn Bf 109, và các phi công Pháp bay nó năm 1940 báo cáo rằng họ có thể cầm cự trong cuộc không chiến quay vòng với bất kỳ máy bay tiêm kích Đức nào. Điểm yếu của nó là tốc độ và khả năng leo cao: với chỉ khoảng 1.100 mã lực, MB.152 chậm hơn Bf 109E, vốn có thể đạt 570 km/giờ, và leo cao kém hơn, lên tới 6.000 m trong khoảng tám phút, so với sáu phút của Bf 109.

Trong một cuộc chiến mà tốc độ và khả năng leo cao là quyết định, MB.152 ở thế bất lợi, và các phi công của nó biết điều đó.

Động cơ và vấn đề công suất

Động cơ của MB.152, Gnome-Rhône 14N, là động cơ đáng tin cậy, nhưng không mạnh theo tiêu chuẩn năm 1940, và không thể phát triển tới công suất mà máy bay cần nếu không thiết kế lại hoàn toàn. Các kỹ sư Pháp đề xuất một động cơ mạnh hơn — Gnome-Rhône 14R, công suất khoảng 1.600 mã lực — và một phiên bản MB.152 với động cơ này, MB.157, đã được chế tạo và thử nghiệm, nhưng chiến tranh đã can thiệp trước khi nó có thể được sản xuất với số lượng lớn.

MB.152 vì thế đã chiến đấu trong trận Pháp với động cơ mà nó sinh ra đã có, và nó đã trả giá bằng tốc độ và khả năng leo cao, dù các phi công của nó, những người yêu mến máy bay, khẳng định rằng khả năng quay vòng và hỏa lực của nó đã bù đắp cho sự thiếu tốc độ.

5. Mô tả kỹ thuật

Vũ khí

Vũ khí của MB.152 là điểm mạnh nhất của nó. Nó mang hai pháo Hispano-Suiza HS.404 20 mm ở cánh, với 60 viên đạn mỗi khẩu, và hai súng máy MAC 1934 7,5 mm ở mũi, với 500 viên đạn mỗi khẩu.

HS.404 là vũ khí tốt — nó là pháo trang bị cho các máy bay tiêm kích Pháp và, ở dạng chế tạo tại Anh, cho Spitfire và Hurricane — và hỏa lực của nó sánh được với bất cứ thứ gì người Đức đưa ra năm 1940.

Bf 109E, đối thủ chính của MB.152, mang hai pháo 20 mm và hai súng máy, vũ khí tương đương, nhưng pháo của MB.152, với tốc độ bắn cao và đạn nổ, là vũ khí đáng gờm, và các phi công Pháp dùng chúng báo cáo rằng một loạt đạn ngắn có thể phá hủy một máy bay ném bom Đức hoặc làm tê liệt một máy bay tiêm kích.

Bảo dưỡng pháo của Bloch MB.152 năm 1940

Điều khiển và đánh giá của phi công

Các phi công Pháp bay MB.152 thích nó, và ý kiến của họ đã được các sử gia nghiên cứu loại máy bay này đồng tình. Theo mọi ghi chép, máy bay là một cỗ máy dễ chịu khi bay: tay lái nhẹ và hài hòa, tốc độ mất tốc nhẹ nhàng, và khả năng quay vòng xuất sắc, ngay cả theo tiêu chuẩn của các máy bay tiêm kích Pháp, vốn nổi tiếng về độ cơ động. Điểm yếu duy nhất của nó là xu hướng lao vào vòng xoáy nếu phi công xử lý sai ở tốc độ thấp, một đặc tính đòi hỏi sự tôn trọng nhưng các phi công giàu kinh nghiệm đã học cách kiểm soát.

Buồng lái thoải mái, với tầm nhìn tốt, và động cơ của máy bay, dù không mạnh theo tiêu chuẩn năm 1940, đáng tin cậy. Các phi công của MB.152 gồm một số át chủ bài hàng đầu của Pháp năm 1940, và lời kể của họ, cùng sự tôn trọng của đối thủ Đức, là bằng chứng tốt nhất về chất lượng của máy bay.

6. Các biến thể

Gia đình MB.150 gồm nhiều phiên bản, và sự khác biệt giữa chúng là vấn đề động cơ và chi tiết hơn là vai trò. MB.150 là phiên bản nguyên mẫu gốc, chỉ chế tạo vài chiếc, dùng động cơ Gnome-Rhône 14N và khác máy bay sản xuất về chi tiết cánh và thân. MB.151 là phiên bản sản xuất đầu tiên, dùng động cơ Gnome-Rhône 14N-35 công suất khoảng 920 mã lực, và khoảng 140 chiếc được chế tạo. MB.152 là phiên bản sản xuất chính, dùng động cơ Gnome-Rhône 14N-25 công suất khoảng 1.100 mã lực, với vỏ động cơ sửa đổi và vũ khí nặng hơn, và khoảng 482 chiếc được chế tạo.

Các phiên bản sau gồm MB.155, phiên bản phát triển của MB.152 với động cơ Gnome-Rhône 14N-49 mạnh hơn công suất khoảng 1.100 mã lực và đuôi sửa đổi, với khoảng 30 chiếc được chế tạo, và MB.157, phiên bản hiệu năng cao với động cơ Gnome-Rhône 14R công suất khoảng 1.600 mã lực, chỉ một chiếc được chế tạo và thử nghiệm.

Hiệu năng của MB.157 ấn tượng — nó nhanh hơn MB.152 với khoảng cách lớn — nhưng chiến tranh đã can thiệp trước khi nó có thể được sản xuất, và loại này vẫn là nguyên mẫu. Tổng cộng, khoảng 700 máy bay thuộc gia đình MB.150 đã được chế tạo, khiến nó trở thành một trong những gia đình máy bay tiêm kích Pháp nhiều nhất của chiến tranh.

7. Phục vụ chiến đấu

Trận Pháp

MB.152 ra trận ngày 10 tháng 5 năm 1940, khi Đức tấn công Pháp và các nước Vùng thấp. Không quân Pháp đưa loại này vào chín nhóm tiêm kích, và các phi công của nó bay chống lại Luftwaffe trong sáu tuần của trận Pháp.

Giao tranh khốc liệt, và các phi đội MB.152 chịu tổn thất nặng nề: chúng ít hơn về số lượng so với các máy bay tiêm kích Đức, chúng bay một máy bay chậm hơn và leo cao kém hơn Bf 109, và chúng, trong nhiều trường hợp, chưa được huấn luyện đầy đủ.

Nhưng chúng đã chiến đấu tốt, và tuyên bố chiến thắng của chúng đáng kể: các nguồn Pháp ghi nhận MB.152 đã phá hủy hơn 180 máy bay Đức, một con số còn tranh cãi — tuyên bố không chiến luôn như vậy — nhưng phản ánh đóng góp thực sự của loại máy bay này cho trận đánh.

Các phi công thành công nhất của MB.152, gồm Edmond Marin la Meslée, người tuyên bố 16 chiến thắng, và Pierre Le Gloan, người tuyên bố 18 chiến thắng, đã trở thành át chủ bài, và tên của họ được nhớ đến trong lịch sử hàng không Pháp.

Các máy bay tiêm kích MB.152 chiến đấu trên bầu trời Pháp tháng 5 năm 1940

Sedan và Pháp thất thủ

Trận chiến nổi tiếng nhất của MB.152 là giao tranh trên bầu trời đột phá Sedan, nơi các máy bay tiêm kích Pháp, gồm các MB.152, tấn công các máy bay ném bom Đức yểm trợ cuộc tiến công của xe tăng, và gặp các Bf 109 hộ tống chúng.

Các phi công Pháp, bay trong các đội hình nhỏ chống lại các đội hình Đức lớn hơn, đã chiến đấu với lòng dũng cảm và kỹ năng, nhưng họ bị áp đảo, và cuộc tiến công của Đức không thể bị chặn lại.

Khi Pháp thất thủ tháng 6 năm 1940, các MB.152 còn lại được chia giữa không quân của Pháp Vichy và lực lượng Pháp Tự do, và sự nghiệp chiến đấu của loại máy bay này tại Pháp kết thúc.

Vichy, Pháp Tự do và xuất khẩu

Sau khi Pháp thất thủ, không quân Vichy giữ MB.152 phục vụ tại Pháp và Bắc Phi, nơi nó bay phòng thủ lãnh thổ Pháp chống lại người Anh và, tháng 11 năm 1942, chống lại người Mỹ trong Chiến dịch Torch.

Các MB.152 Vichy bị phá hủy trên mặt đất hoặc bị các máy bay tiêm kích Mỹ vượt trội bắn hạ, và việc phục vụ của loại này với Vichy kết thúc khi Đồng minh đổ bộ. Pháp Tự do vận hành một số ít MB.152 trong huấn luyện và vai trò tuyến hai, và sự nghiệp chiến đấu của loại máy bay này thực tế kết thúc khi Pháp thất thủ, dù một vài máy bay tiếp tục bay tại Bắc Phi cho tới khi hỏng.

MB.152 cũng được xuất khẩu sang Hy Lạp và Romania trước chiến tranh. Hy Lạp nhận một số ít và dùng chúng trong Chiến tranh Hy Lạp–Ý 1940–1941, nơi chúng tấn công quân Ý tại Albania. Romania nhận các MB.152 và dùng chúng chống lại Liên Xô ở Mặt trận phía Đông, nơi chúng phục vụ cho tới khi hỏng. Ở không nước nào MB.152 đạt được hồ sơ chiến đấu xuất sắc, nhưng lịch sử xuất khẩu của nó là thước đo danh tiếng của loại máy bay này cuối thập niên 1930, khi nó được coi, trên giấy tờ, là một máy bay tiêm kích hiện đại và có năng lực.

8. Thông số kỹ thuật

Các số liệu dưới đây là của MB.152. Các nguồn khác nhau đôi chút về trọng lượng và hiệu năng, và các số liệu của máy bay thay đổi theo tải trọng và tình trạng của từng chiếc.

	MB.152
Chiều dài	9,10 m
Sải cánh	10,71 m
Chiều cao	3,03 m
Diện tích cánh	17,3 m²
Trọng lượng rỗng	Khoảng 2.158 kg
Trọng lượng có tải	Khoảng 2.693 kg
Động cơ	1 × Gnome-Rhône 14N-25, khoảng 1.100 mã lực
Tốc độ tối đa	Khoảng 509 km/giờ
Tốc độ hành trình	Khoảng 400 km/giờ
Tầm bay	Khoảng 1.150 km
Trần bay	Khoảng 10.000 m
Leo cao	Khoảng 8 phút lên 6.000 m
Vũ khí	2 × HS.404 20 mm; 2 × MAC 1934 7,5 mm
Tổ lái	1 người

So với các loại máy bay cùng thời, MB.152 là một máy bay tiêm kích có năng lực nhưng bị vượt qua. Bf 109E của Đức, đối thủ chính của nó, nhanh hơn, leo cao tốt hơn và được lái bởi các phi công giàu kinh nghiệm hơn, dù MB.152 có thể quay vòng tốt hơn và vượt qua nó về hỏa lực trong cuộc không chiến quay vòng.

Hurricane của Anh, mà Không quân Pháp cũng vận hành với số lượng nhỏ, tương đương về tốc độ và khả năng leo cao, và Curtiss Hawk 75 của Mỹ, mà Pháp mua với số lượng lớn, nhanh hơn và trang bị tốt hơn.

Lợi thế của MB.152 nằm ở khả năng quay vòng và vũ khí pháo, và ở kỹ năng cùng lòng dũng cảm của các phi công bay nó — những phẩm chất khiến nó, theo đánh giá của các sử gia, trở thành một máy bay tiêm kích tốt trong một cuộc chiến tranh tồi tệ.

9. Các nước sử dụng

Pháp là nước vận hành chính của MB.152, và loại máy bay này phục vụ trong Armée de l’Air, trong không quân của Pháp Vichy và trong Không quân Pháp Tự do. Khi chiến tranh bùng nổ năm 1939, Không quân Pháp vận hành MB.152 trong chín nhóm tiêm kích, nhiều hơn bất kỳ máy bay tiêm kích Pháp nào khác, và loại này là xương sống của lực lượng tiêm kích Pháp tháng 5 năm 1940.

Sau khi Pháp thất thủ, không quân Vichy giữ loại này phục vụ tại Pháp và Bắc Phi, nơi nó bay cho tới cuộc đổ bộ của Đồng minh tháng 11 năm 1942, và Pháp Tự do vận hành một số ít trong huấn luyện và vai trò tuyến hai.

Các phi công nhóm tiêm kích MB.152 của Pháp năm 1940

Các nước vận hành khác gồm Hy Lạp, dùng MB.152 trong Chiến tranh Hy Lạp–Ý 1940–1941, và Romania, dùng loại này ở Mặt trận phía Đông chống lại Liên Xô. Không không quân lớn nào khác vận hành MB.152, và việc phục vụ của loại này bên ngoài Pháp bị hạn chế và, trong hầu hết các trường hợp, ngắn ngủi.

10. Di sản và đánh giá

Máy bay tiêm kích của tháng 5 năm 1940

Di sản của MB.152 là máy bay tiêm kích của tháng 5 năm 1940. Nó là máy bay mà Không quân Pháp dựa vào khi Đức tấn công, và các phi công của nó đã chiến đấu với lòng dũng cảm và kỹ năng mang lại cho họ một vị trí lâu dài trong lịch sử hàng không Pháp. Các phi công thành công nhất của loại này — Marin la Meslée, Le Gloan và các đồng đội — được nhớ đến như những phi công tiêm kích giỏi nhất mà Pháp sản sinh, và các chiến thắng của họ, giành được trước nghịch cảnh, là minh chứng cho máy bay mà họ bay và những người đã bay nó.

Các bộ phận MB.152 được bảo tồn trong bảo tàng Pháp

Các sử gia đánh giá MB.152 là một máy bay tiêm kích tốt trong một cuộc chiến tranh tồi tệ. Nó không phải máy bay tiêm kích tốt nhất năm 1940 — Bf 109 và Spitfire tốt hơn — nhưng nó là một máy bay có năng lực, trang bị tốt và điều khiển tốt, và nó, theo đánh giá của các phi công bay nó, là một máy bay tiêm kích mà họ có thể tin tưởng. Điểm yếu của nó không phải thiết kế mà là số lượng và bối cảnh: Pháp có quá ít máy bay tiêm kích hiện đại, quá ít phi công được huấn luyện và quá ít thời gian, và MB.152, dù tốt đến đâu, cũng không thể thay đổi điều đó.

Câu chuyện của máy bay nhắc nhớ rằng một máy bay tiêm kích chỉ tốt bằng không quân bay nó, và Không quân Pháp năm 1940, dù các phi công dũng cảm đến đâu, cũng chưa sẵn sàng cho cuộc chiến mà nó đối mặt.

Những chiếc còn lại

Không còn chiếc MB.152 hoàn chỉnh nào tồn tại. Xác máy bay đã được trục vớt, và các bộ phận được bảo tồn trong các bảo tàng Pháp, nhưng không còn máy bay nguyên vẹn nào. Loại máy bay này dần rút khỏi phục vụ khi phụ tùng cạn kiệt, với những máy bay cuối cùng nghỉ hưu năm 1942, và ngày nay không còn chiếc nào đủ điều kiện bay.

Loại máy bay này vẫn tồn tại trong các mô hình, trong ảnh chụp, và trong ký ức của các phi công đã bay nó tháng 5 và tháng 6 năm 1940, và trong hồ sơ lịch sử, nơi nó vẫn là biểu tượng của lực lượng tiêm kích Pháp trong trận Pháp, một lực lượng có máy bay tốt và phi công dũng cảm nhưng quá ít thời gian để học cách sử dụng chúng.

11. Câu hỏi thường gặp

Bloch MB.152 là gì?

Bloch MB.152 là máy bay tiêm kích một chỗ ngồi của Pháp cuối thập niên 1930, do Marcel Bloch thiết kế và bay lần đầu ngày 15 tháng 12 năm 1938. Nó là máy bay tiêm kích Pháp nhiều nhất của trận Pháp, với khoảng 430 chiếc được chế tạo, và, cùng với Dewoitine D.520, là một trong hai máy bay tiêm kích mà Không quân Pháp phụ thuộc trong tháng 5 và tháng 6 năm 1940.

Nó là máy bay cánh thấp, toàn kim loại, hiện đại, với càng đáp thu vào được, dùng động cơ hướng tâm Gnome-Rhône 14N công suất khoảng 1.100 mã lực, và trang bị hai pháo 20 mm cùng hai súng máy 7,5 mm, một vũ khí nặng đối với máy bay tiêm kích cùng thế hệ.

Có bao nhiêu chiếc MB.152 được chế tạo?

Tổng cộng khoảng 430 chiếc MB.152 đã được chế tạo, khiến loại này trở thành máy bay tiêm kích Pháp nhiều nhất của trận Pháp, vượt qua Morane-Saulnier M.S.406, với tổng cộng khoảng 1.000 chiếc, và Dewoitine D.520, với khoảng 900 chiếc, dù cả hai loại đó đã được sản xuất lâu hơn. Đợt sản xuất trải dài chưa đầy hai năm, từ năm 1939 tới hiệp định đình chiến tháng 6 năm 1940, và việc máy bay đến muộn — những máy bay sản xuất đầu tiên chỉ được giao vào cuối năm 1939 — đồng nghĩa với việc nhiều phi đội vẫn đang chuyển đổi sang loại này khi cuộc tấn công của Đức diễn ra tháng 5 năm 1940, và các phi công của họ chưa nắm vững nó.

MB.152 thể hiện thế nào trong trận Pháp?

MB.152 thể hiện khá nhưng không nổi bật, tuyên bố một số chiến thắng khiêm tốn với tổn thất nặng nề, và các phi đội của nó chịu tổn thất nặng nề trước máy bay tiêm kích Đức và hỏa lực phòng không tháng 5 và tháng 6 năm 1940.

Các phi công thấy nó nhanh khi bổ nhào và trang bị tốt, nhưng khả năng leo của nó trung bình, tay lái nặng, và độ tin cậy kém, với nhiều máy bay nằm trên mặt đất vì trục trặc động cơ và thiếu phụ tùng. Đóng góp hữu ích nhất của nó là phòng thủ Paris và các sân bay Pháp, nơi các phi đội của nó bay tới khi hiệp định đình chiến, và hồ sơ của nó, giống như Không quân Pháp nói chung, là câu chuyện về lòng dũng cảm trước một kẻ thù mạnh hơn và chuẩn bị tốt hơn, chứ không phải thành công.

Vũ khí của MB.152 là gì?

MB.152 mang hai pháo Hispano-Suiza HS.404 20 mm ở cánh, với 60 viên đạn mỗi khẩu, và hai súng máy MAC 1934 7,5 mm ở cánh, với 500 viên đạn mỗi khẩu, một vũ khí nặng đối với máy bay tiêm kích cùng thế hệ.

Vấn đề không phải súng mà là máy bay mang chúng: khả năng leo và điều khiển của MB.152 khiến nó khó vào vị trí bắn chống lại Bf 109, và thường chính người Đức là người bắn trước.

Chuyện gì xảy ra với MB.152 sau hiệp định đình chiến?

Sau hiệp định đình chiến tháng 6 năm 1940, những chiếc MB.152 còn sống sót được Không quân Pháp Vichy tiếp quản, bay chúng trong phòng thủ Bắc Phi thuộc Pháp và trong chiến dịch tại Syria năm 1941, nơi chúng chiến đấu chống lại lực lượng Anh và Pháp Tự do.

Một số ít được người Đức dùng để huấn luyện, và loại máy bay này dần rút khỏi phục vụ khi phụ tùng cạn kiệt, với những máy bay cuối cùng nghỉ hưu năm 1942. Câu chuyện của MB.152 sau hiệp định đình chiến, giống như Không quân Pháp, là một câu chuyện chia rẽ, với các phi công Pháp bay cùng một loại máy bay ở hai phía đối lập của một cuộc chiến đã xé nát đất nước họ.

Ngày nay còn chiếc MB.152 nào tồn tại không?

Không còn chiếc MB.152 hoàn chỉnh nào tồn tại. Các bộ phận và xác máy bay được bảo tồn trong các bảo tàng Pháp, nhưng không còn máy bay nguyên vẹn nào, và loại máy bay này ngày nay được biết đến qua ảnh chụp, mô hình và hồ sơ của các phi đội đã bay nó trong trận Pháp.

Câu chuyện của MB.152 còn tồn tại trong hồ sơ lịch sử như lời nhắc nhớ về Không quân Pháp năm 1940 — một lực lượng có máy bay tốt và phi công dũng cảm, nhưng quá ít cả hai, và quá ít thời gian để học cách sử dụng chúng trước khi cuộc tấn công của Đức diễn ra, và như lời nhắc nhớ rằng một máy bay được đánh giá bằng cuộc chiến mà nó chiến đấu, không phải cuộc chiến mà nó được thiết kế cho.

12. Nguồn

Wikipedia, “Bloch MB.150” — số lượng sản xuất (khoảng 482 chiếc MB.152), chuyến bay đầu tiên, dữ liệu hiệu năng và lịch sử phục vụ.
William Green, Warplanes of the Second World War, Volume One: Fighters (Macdonald, 1960) — thiết kế, hiệu năng và vũ khí của MB.152.
Dominique Breffort and André Jouineau, French Aircraft from 1939 to 1942, Volume 2 (Histoire & Collections, 2005) — các phiên bản và số lượng sản xuất của dòng MB.150.
Robert Jackson, The Air War in France 1939–1940 (nhiều ấn bản) — MB.152 trong trận chiến nước Pháp.
Patrick Facon, L’Armée de l’Air dans la tourmente (bằng tiếng Pháp) — Không quân Pháp năm 1940 và các phi công tiêm kích của nó.
United States Strategic Bombing Survey, The French Aircraft Industry (1947) — số lượng sản xuất và dữ liệu nhà máy.

Đọc thêm

Alistair Horne, To Lose a Battle: France 1940 (Macmillan, 1969) — cuộc chiến trên không tại Pháp.
Pierre Cortet, Bloch MB.150 (bằng tiếng Pháp), Paris, 2003.