Kế hoạch Manstein

1. Mở đầu

Kế hoạch Manstein là kế hoạch tác chiến của Đức đã giành chiến thắng trong Trận Pháp mùa xuân năm 1940. Tác giả của Kế hoạch Manstein, Trung tướng Erich von Manstein, đề xuất điều mà Bộ chỉ huy tối cao Đức ban đầu bác bỏ là liều lĩnh: thay vì lặp lại Kế hoạch Schlieffen năm 1914 với một vòng quét lớn qua Bỉ, mũi tấn công chính của Đức sẽ đi qua rừng Ardennes — địa hình mà người Pháp cho là xe tăng không thể vượt qua — rồi lao tới eo biển Manche, cắt đôi quân Đồng minh.

Khi Kế hoạch Manstein được chấp nhận, dưới dạng sửa đổi, vào tháng 2 năm 1940, nó tạo ra một trong những chiến thắng tác chiến trọn vẹn nhất của Thế chiến II. Trong sáu tuần, Pháp thất thủ, Lực lượng Viễn chinh Anh bị dồn ra biển tại Dunkirk, và quân đội Đức đã đạt được điều mà bốn năm chiến tranh chiến hào 1914–18 chưa bao giờ mang lại.

Kế hoạch Manstein được nhớ đến với tên gọi phổ biến, “nhát liềm” — Sichelschnitt — theo đường cong của thiết giáp Đức từ Ardennes tới bờ biển Manche. Lịch sử của nó cũng là câu chuyện tranh luận trong nội bộ quân đội Đức: ý tưởng của Manstein bị Tổng tư lệnh Lục quân phản đối, được các tướng thiết giáp trẻ ủng hộ, và cuối cùng được Hitler áp đặt, người nhìn thấy trong đó đòn táo bạo mà ông muốn.

Bài viết này giải thích Kế hoạch Manstein là gì, nó khác kế hoạch nó thay thế ra sao, nó được thực hiện tháng 5 năm 1940 như thế nào, và vì sao nó thành công — cùng giới hạn của nó, vì chiến thắng nó giành được đã không kết thúc chiến tranh.

2. Thông tin chính

Kế hoạch	Kế hoạch Manstein; Sichelschnitt (“nhát liềm”)
Tác giả	Trung tướng Erich von Manstein, Tham mưu trưởng Cụm tập đoàn quân A
Được chấp nhận	Tháng 2 năm 1940, dưới dạng Fall Gelb (Kế hoạch Vàng) sửa đổi
Thực hiện	10/5 – 25/6/1940, Trận Pháp
Mũi chính	Cụm tập đoàn quân A qua Ardennes tới bờ biển Manche
Chỉ huy chính	Gerd von Rundstedt (Cụm A); Heinz Guderian (Quân đoàn Thiết giáp XIX); Paul von Kleist (Cụm Thiết giáp Kleist)
Chỉ huy Đồng minh	Maurice Gamelin (Pháp); Lord Gort (Lực lượng Viễn chinh Anh)
Kết quả	Quân Đồng minh bị cắt đứt tại Bỉ; Pháp thất bại trong sáu tuần
Tổn thất Đức	Khoảng 27.000 chết và 111.000 bị thương trong toàn chiến dịch Pháp
Tổn thất Đồng minh	Khoảng 360.000 chết hoặc bị thương; khoảng 1,9 triệu tù binh Pháp

3. Nguồn gốc

Kế hoạch Manstein ra đời từ sự không hài lòng với kế hoạch đầu tiên của quân đội Đức cho mặt trận phía Tây. Tháng 10 năm 1939, sau khi đánh bại Ba Lan, Bộ chỉ huy tối cao Lục quân (OKH) đưa ra Fall Gelb, một kế hoạch về cơ bản là Kế hoạch Schlieffen năm 1914 ở dạng nhỏ hơn: lực lượng chính của Đức sẽ tấn công qua Bỉ, đối đầu trực diện với quân Đồng minh, và đẩy lùi họ trong một trận đánh chính diện.

Manstein, khi đó là Tham mưu trưởng Cụm tập đoàn quân A dưới quyền Gerd von Rundstedt, cho rằng kế hoạch này thiếu sáng tạo và nguy hiểm. Nó sẽ đưa quân Đức vào phần mạnh nhất của tuyến Đồng minh, lặp lại thất bại năm 1914, và tốt nhất cũng chỉ tạo ra một cuộc chiến tiêu hao dài lâu mà Đức, với nguồn lực nhỏ hơn, sẽ thua.

Phương án thay thế của Manstein được xây dựng trên một nhận định duy nhất về kế hoạch của Đồng minh. Đồng minh dự kiến quân Đức sẽ tiến qua Bỉ, và kế hoạch của chính họ — Kế hoạch Dyle — là đưa các đạo quân tinh nhuệ nhất, Tập đoàn quân 1 Pháp và Lực lượng Viễn chinh Anh, tiến nhanh vào Bỉ để đón đánh trên sông Dyle.

Manstein thấy rằng chính bước tiến này của Đồng minh là điểm yếu: nếu Đồng minh vội vã tiến lên phía bắc vào Bỉ, sườn của họ sẽ hở trước một cuộc tấn công từ phía nam, qua Ardennes. Ardennes là vùng đồi núi rừng rậm mà Bộ Tổng tham mưu Pháp cho là xe tăng không thể vượt qua với số lượng lớn; người Pháp chỉ để các sư đoàn hạng hai phòng thủ ở đó, và họ cho rằng bất kỳ lực lượng Đức nào cũng mất nhiều ngày mới vượt qua được.

Manstein đề xuất biến Ardennes, chứ không phải Bỉ, thành trục tấn công chính.

Sự phản đối trong Bộ chỉ huy

Đề xuất Kế hoạch Manstein bị bác bỏ nhiều lần trong mùa đông 1939–40. Tổng tư lệnh Lục quân, Walther von Brauchitsch, và Tổng tham mưu trưởng, Franz Halder, không thích nó. Họ cho rằng vượt Ardennes quá rủi ro, các cột xe tăng sẽ kẹt trên những con đường rừng hẹp, và kế hoạch đặt toàn bộ nỗ lực của Đức vào một mũi thọc hẹp duy nhất.

Halder cũng không tin Manstein về mặt cá nhân, và hai người là đối thủ. Manstein gửi các bản ghi nhớ, Rundstedt ủng hộ ông, và các tướng thiết giáp — nhất là Heinz Guderian, người đã thực hành vượt Ardennes trong các bài tập tham mưu và tin rằng xe tăng có thể làm được trong hai ngày — đã tranh luận ủng hộ kế hoạch.

Chỉ sau một loạt tai nạn và can thiệp, Kế hoạch Manstein mới được chấp nhận, và ngay cả khi đó nó cũng được chấp nhận dưới dạng sửa đổi.

4. Nguyên tắc

Kế hoạch Manstein dựa trên ba nguyên tắc, và mỗi nguyên tắc đều phá vỡ học thuyết năm 1914. Nguyên tắc thứ nhất là tập trung thiết giáp tại một điểm duy nhất. Trong Fall Gelb ban đầu, mười sư đoàn thiết giáp Đức được rải khắp mặt trận.

Trong Kế hoạch Manstein sửa đổi, bảy sư đoàn trong số đó được tập trung tại Cụm tập đoàn quân A, trong Cụm Thiết giáp Kleist, cho mũi thọc qua Ardennes. Tập trung chính là điểm mấu chốt: một đòn dồn lực duy nhất, chứ không phải một cuộc tiến quân rộng, sẽ phá vỡ tuyến Pháp. Đây là biểu hiện tác chiến của ý tưởng rằng quân đội địch, chứ không phải lãnh thổ, mới là mục tiêu, và nó rút ra trực tiếp từ truyền thống của chiến tranh hủy diệt — mục tiêu là tiêu diệt các đạo quân Đồng minh, không phải chiếm đất.

Đánh lừa và sườn yếu

Nguyên tắc thứ hai là đánh lừa. Cụm tập đoàn quân B, dưới quyền Fedor von Bock, sẽ tấn công qua Bỉ và Hà Lan với phần lớn bộ binh, đúng như Đồng minh dự kiến. Nhiệm vụ của nó là kéo các đạo quân Đồng minh tiến vào Bỉ, vào cái bẫy.

Cuộc tấn công ở phía bắc là một đòn nghi binh — một đòn nghi binh rất lớn và tốn kém, nhưng vẫn là nghi binh — và thành công của nó được đo không bằng đất chiếm được mà bằng các đạo quân Đồng minh nó kéo ra khỏi vị trí.

Trong khi đó, cuộc tấn công thực sự sẽ đến nơi Đồng minh yếu nhất, qua Ardennes, chống lại các sư đoàn Pháp hạng hai mà nhiệm vụ của họ là giữ một khu vực mà chính bộ chỉ huy của họ cho là an toàn.

Tốc độ và chỉ huy độc lập

Nguyên tắc thứ ba là tốc độ, duy trì bằng chỉ huy độc lập. Các quân đoàn thiết giáp sẽ vượt sông Meuse tại Sedan, lao về phía tây tới eo biển Manche, và không chờ bộ binh. Quân đoàn Thiết giáp XIX của Guderian được trao quyền tự chủ bất thường, và ông đã dùng nó: sau khi vượt Meuse ngày 13 tháng 5, ông đẩy quân về phía tây nhanh đến mức chính bộ chỉ huy của ông nhiều lần ra lệnh dừng lại, và ông nhiều lần không tuân lệnh hoặc diễn giải lại lệnh.

Thành công của Kế hoạch Manstein phụ thuộc vào nhịp độ này. Nếu thiết giáp dừng lại để củng cố, người Pháp sẽ có thời gian lập tuyến mới trên sông Somme, và nhát liềm sẽ thất bại. Vì vậy kế hoạch là một canh bạc vào tốc độ — và vào sự sẵn sàng của các chỉ huy cấp dưới hành động theo sáng kiến riêng, theo truyền thống chỉ huy theo nhiệm vụ của Đức.

5. Áp dụng trong trận đánh

Kế hoạch Manstein được thực hiện ngày 10 tháng 5 năm 1940, khi quân Đức xâm lược Hà Lan, Bỉ và Luxembourg. Ở phía bắc, Cụm tập đoàn quân B tấn công đúng như Đồng minh dự kiến, và Đồng minh đã làm đúng như Manstein dự đoán: Tập đoàn quân 1 Pháp và Lực lượng Viễn chinh Anh tiến vào Bỉ tới tuyến Dyle.

Các cuộc đổ bộ đường không của Đức tại Hà Lan và cuộc tấn công pháo đài Eben-Emael của Bỉ củng cố ấn tượng rằng mũi tấn công chính ở phía bắc. Trong khi đó, ở trung tâm, bảy sư đoàn thiết giáp di chuyển qua Ardennes trên ba con đường hẹp, thành một cột dài hơn 100 km, và không quân Pháp — lực lượng có thể đã tiêu diệt các cột xe bị tắc — đã không tìm thấy họ kịp thời.

Vượt sông Meuse tại Sedan

Khoảnh khắc quyết định đến tại Sedan, trên sông Meuse, ngày 13 tháng 5. Quân đoàn của Guderian, được yểm trợ bởi các máy bay ném bom bổ nhào tập trung của Quân đoàn Không quân VIII thuộc Luftwaffe dưới quyền Wolfram von Richthofen, vượt sông chống lại Sư đoàn Bộ binh 55 của Pháp, một sư đoàn dự bị gồm những người lớn tuổi với ít huấn luyện chống tăng.

Phòng thủ của Pháp sụp đổ dưới oanh tạc và tốc độ vượt sông; đến tối 13 tháng 5 quân Đức đã có đầu cầu, và đến 15 tháng 5 thiết giáp đã vượt qua và lao về phía tây.

Tổng tư lệnh Pháp, Maurice Gamelin, vẫn tin rằng mũi tấn công chính ở Bỉ, và lực lượng dự bị Pháp có thể đã bịt lỗ hổng lại bị đưa tới sai chỗ. Lỗ hổng tại Sedan không bao giờ được bịt lại.

Lao tới eo biển Manche

Từ Sedan, thiết giáp lao về phía tây, vượt khoảng 300 km trong một tuần, và tới bờ biển Manche tại Abbeville ngày 20 tháng 5. Các đạo quân Đồng minh tại Bỉ giờ đã bị cắt đứt: Tập đoàn quân 1 Pháp, Lực lượng Viễn chinh Anh và quân đội Bỉ bị nhốt trong một vòng vây với lưng quay ra biển.

Guderian muốn lao thẳng tới Dunkirk ngay lập tức, nhưng ngày 24 tháng 5 Hitler ra lệnh dừng, chặn thiết giáp lại trước cảng. Lý do vẫn còn tranh cãi — lời tuyên bố của Göring rằng Luftwaffe có thể hoàn thành công việc, lo ngại cho xe tăng, và tính toán chính trị của Hitler về một hòa bình đàm phán với Anh đều đã được nêu — nhưng kết quả rõ ràng: lệnh dừng cho người Anh thời gian tổ chức cuộc di tản tại Dunkirk, và khoảng 338.000 quân Đồng minh thoát thân, gồm gần như toàn bộ Lực lượng Viễn chinh Anh.

Sự sụp đổ của nước Pháp

Với các đạo quân phía bắc bị tiêu diệt hoặc di tản, quân Đức quay về phía nam. Giai đoạn hai, Fall Rot (Kế hoạch Đỏ), bắt đầu ngày 5 tháng 6, và quân đội Pháp, các sư đoàn tinh nhuệ nhất đã mất tại Bỉ và dự bị đã cạn, không thể giữ tuyến trên sông Somme và Aisne.

Paris thất thủ ngày 14 tháng 6, không được phòng thủ, và ngày 22 tháng 6 Pháp ký đình chiến trong chính toa xe lửa tại Compiègne nơi Đức đã ký đình chiến năm 1918 — một sự sỉ nhục có chủ ý do Hitler chọn. Pháp bị chia thành miền bắc bị chiếm đóng và miền nam độc lập trên danh nghĩa dưới quyền Thống chế Pétain tại Vichy.

Chiến dịch kéo dài sáu tuần, và đã khiến Đức mất khoảng 27.000 người chết — ít hơn một ngày duy nhất tại Somme năm 1916.

6. Điểm mạnh

Điểm mạnh đầu tiên của Kế hoạch Manstein là nó tấn công vào kỳ vọng của địch chứ không phải sức mạnh của địch. Người Pháp đã xây Phòng tuyến Maginot dọc biên giới với Đức và dự định đón đánh quân Đức tại Bỉ; họ không chuẩn bị cho một cuộc tấn công qua Ardennes, vì họ tin điều đó là không thể.

Kế hoạch Manstein biến chính kế hoạch của địch chống lại nó: Đồng minh càng cam kết trọn vẹn với Kế hoạch Dyle, họ càng đi sâu vào bẫy. Đây là phẩm chất mà các nhà văn quân sự ngưỡng mộ nhất ở kế hoạch — nó không phải vấn đề lực lượng lớn hơn, mà là ý tưởng tốt hơn, và nó đã thắng một chiến dịch mà chỉ riêng lực lượng không thể thắng được.

Điểm mạnh thứ hai là sự tập trung lực lượng mà Kế hoạch Manstein đạt được với nguồn lực hạn chế. Đức năm 1940 có ít xe tăng hơn Đồng minh — khoảng 2.500 so với khoảng 3.400 — và xe tăng của Đức kém hơn từng chiếc so với xe tăng tốt nhất của Pháp.

Kế hoạch Manstein bù đắp sự thua kém về vật chất bằng cách dồn thiết giáp tại một điểm và kết hợp nó với không quân, vô tuyến và tốc độ. Chiến thắng năm 1940 vì vậy là chiến thắng của tổ chức và học thuyết, không phải của sản xuất công nghiệp, và nó vẫn là nghiên cứu điển hình kinh điển về cách một cường quốc yếu hơn có thể đánh bại một cường quốc mạnh hơn bằng cách chiến đấu theo điều kiện của mình.

7. Điểm yếu

Điểm yếu của Kế hoạch Manstein là có thật, và chúng vẫn thấy rõ ngay cả trong chiến thắng. Thứ nhất, nó là canh bạc vào một mũi thọc hẹp duy nhất, và nó suýt thất bại ngay trong Ardennes. Các cột thiết giáp kéo dài hơn 100 km đường rừng, và một cuộc không kích quyết liệt của Pháp, hay một đợt phản công của lực lượng thiết giáp dự bị Pháp, có thể đã cắt đôi cột xe.

Người Pháp có lực lượng để làm vậy — Sư đoàn Thiết giáp 1 đã sẵn sàng — nhưng họ bị đưa đi nơi khác, và hệ thống chỉ huy của họ quá chậm để phản ứng. Kế hoạch thành công vì người Pháp không phản ứng; nó không phải kế hoạch có thể sống sót trước một phản ứng có năng lực.

Thứ hai, thành công của Kế hoạch Manstein phụ thuộc vào việc các chỉ huy không tuân lệnh. Guderian nhiều lần được lệnh dừng lại, và ông nhiều lần tiếp tục tiến, đôi khi bằng cách diễn giải lệnh một cách lỏng lẻo và đôi khi bằng cách phớt lờ chúng.

Bộ chỉ huy tối cao Đức lo ngại về tốc độ tiến quân và sợ một đợt phản công của Pháp vào sườn phía nam bị hở — một nỗi sợ không phải vô lý, vì đợt phản công của Charles de Gaulle tại Montcornet ngày 17 tháng 5 cho thấy sườn đó thực sự dễ tổn thương.

Một kế hoạch phụ thuộc vào việc người thực hiện phớt lờ tác giả của Kế hoạch Manstein là một kế hoạch có khiếm khuyết về cấu trúc, và lệnh dừng tại Dunkirk cho thấy điều gì xảy ra khi lãnh đạo chính trị tái khẳng định quyền kiểm soát.

8. Diễn biến

Ảnh hưởng của Kế hoạch Manstein còn kéo dài sau chiến dịch mà nó giành thắng lợi. Tác giả của Kế hoạch Manstein tiếp tục chỉ huy trên Mặt trận phía Đông, nơi ông hoạch định cuộc giải vây cho Tập đoàn quân 6 bị bao vây tại Stalingrad (Chiến dịch Bão Mùa Đông, tháng 12 năm 1942) và cuộc phản công tại Kharkov đầu năm 1943 — chiến thắng lớn cuối cùng của Đức ở phía đông, và một trận đánh cho thấy tài năng phòng thủ cơ động của Manstein.

Nhưng bản thân Kế hoạch Manstein không thể lặp lại. Sau năm 1940, không kẻ địch nào lại để hở sườn như Ardennes, và không quân đội nào lại đưa các lực lượng tinh nhuệ nhất của mình vào bẫy một cách trọn vẹn như vậy.

Yếu tố bất ngờ đã cạn: nhát liềm chỉ hiệu quả một lần, và chính sự nổi tiếng của nó khiến lần dùng thứ hai là không thể.

Di sản sâu sắc hơn là về học thuyết. Kế hoạch Manstein trở thành ví dụ sách giáo khoa về nghệ thuật tác chiến: tập trung lực lượng, tấn công vào kỳ vọng của địch, dùng đánh lừa, và khai thác tốc độ.

Nó định hình giảng dạy về chiến tranh thiết giáp trong mọi quân đội, và các nguyên tắc của Kế hoạch Manstein — dồn lực tại điểm quyết định, đánh nơi địch yếu, tiếp tục di chuyển — vẫn tồn tại trong học thuyết cơ động hiện đại.

Tuy nhiên, thất bại chung của Đức trong toàn cuộc chiến cũng cho thấy giới hạn của Kế hoạch Manstein: một kế hoạch tác chiến xuất sắc có thể thắng một chiến dịch, nhưng không thể bù đắp cho một đại chiến lược đưa Đức vào cuộc chiến chống Liên Xô, Đế quốc Anh và Hoa Kỳ cùng lúc.

9. Di sản

Di sản của Kế hoạch Manstein vẫn còn được tranh luận, và các tranh luận xoay quanh công lao cũng nhiều như chiến thuật. Chính Manstein, trong hồi ký Những chiến thắng đã mất (1955), trình bày Kế hoạch Manstein như sáng tạo của riêng ông, bị Bộ chỉ huy bỏ qua một cách bất công.

Các sử gia đã điều chỉnh lại câu chuyện đó: Kế hoạch Manstein cuối cùng là một thỏa hiệp, được định hình bởi công việc tham mưu của Halder, sự ủng hộ của Guderian, và quyết định chấp nhận nó của Hitler sau một bữa trưa với Manstein tháng 2 năm 1940.

Sự thật có lẽ là Kế hoạch Manstein là sản phẩm tập thể, trong đó Manstein đưa ra ý tưởng trung tâm — mũi thọc Ardennes — và những người khác cung cấp chi tiết. Tranh luận quan trọng ít hơn kết quả: kế hoạch đã thay đổi cách các quân đội nghĩ về tấn công, và nó vẫn là kế hoạch tác chiến được nghiên cứu nhiều nhất của Thế chiến II.

Đối với Pháp, di sản là thảm họa. Thất bại năm 1940 đã phá hủy Đệ tam Cộng hòa, chia cắt đất nước, và để lại vết thương trong ký ức dân tộc Pháp vẫn còn cảm nhận được. Hình ảnh xe tăng Đức xuất hiện từ Ardennes — khu rừng được cho là không thể vượt qua — trở thành biểu tượng của một giới quân sự đã chuẩn bị cho cuộc chiến trước và bị cuộc chiến sau hủy diệt. Đối với Anh, di sản khác hẳn: cuộc di tản tại Dunkirk đã cứu quân đội, và huyền thoại Dunkirk trở thành nền tảng cho ý chí chiến đấu một mình của Anh.

Kế hoạch Manstein vốn nhằm kết thúc chiến tranh ở phía tây trong sáu tuần vì vậy đã tạo ra điều ngược lại với ý định của tác giả: nó để lại nước Anh không bị đánh bại, và đẩy Đức vào một cuộc chiến sẽ kết thúc năm năm sau tại Berlin.

10. Nhân vật chính

Erich von Manstein (Đức). Sinh ra với tên Erich von Lewinski năm 1887, con nuôi của một tướng Phổ, Manstein là một trong những chỉ huy tác chiến tài năng nhất của Thế chiến II. Với vai trò Tham mưu trưởng Cụm tập đoàn quân A, ông vạch ra kế hoạch mang tên mình; sau đó ông chỉ huy Tập đoàn quân 11 tại Crimea, chiếm Sevastopol năm 1942, và Cụm tập đoàn quân Nam trên Mặt trận phía Đông, nơi cuộc phản công Kharkov năm 1943 của ông là chiến thắng lớn cuối cùng của Đức ở phía đông.

Bị Hitler cách chức tháng 3 năm 1944, ông bị một tòa án quân sự Anh kết tội tội ác chiến tranh năm 1949 — vì đối xử với tù binh và dân thường trong khu vực chỉ huy của ông — và bị kết án 18 năm, sau giảm xuống 12 năm; ông được thả năm 1953. Hồi ký của ông vẫn có ảnh hưởng và gây tranh cãi.

Heinz Guderian (Đức). Người sáng lập lực lượng thiết giáp Đức và người thực hiện mũi thọc thiết giáp của Kế hoạch Manstein. Quân đoàn Thiết giáp XIX của Guderian vượt Meuse tại Sedan và lao tới eo biển Manche, và sự ủng hộ của ông đối với thiết giáp tập trung và chỉ huy bằng vô tuyến đã khiến kế hoạch thành công trên thực tế. Sau đó ông chỉ huy Cụm Thiết giáp 2 tại Nga và làm Tổng tham mưu trưởng năm 1944–45. Cuốn Achtung — Panzer! (1937) của ông là tác phẩm kinh điển về lý thuyết chiến tranh thiết giáp.

Gerd von Rundstedt (Đức). Tư lệnh Cụm tập đoàn quân A, đơn vị thực hiện mũi tấn công chính. Rundstedt ủng hộ Kế hoạch Manstein chống lại Bộ chỉ huy và bảo vệ nó trong nhiều tháng tranh luận. Sau đó ông chỉ huy tại Pháp năm 1942–44 và một lần nữa trong cuộc tấn công Ardennes tháng 12 năm 1944.

Maurice Gamelin (Pháp). Tổng tư lệnh quân đội Pháp. Gamelin đưa các đạo quân Đồng minh vào Kế hoạch Dyle và chậm nhận ra mối đe dọa qua Ardennes; ông bị cách chức ngày 19 tháng 5 năm 1940, quá muộn để thay đổi kết cục. Thất bại của ông thường được coi là thất bại về trí tưởng tượng cũng nhiều như về chỉ huy.

Lord Gort (Anh). Tư lệnh Lực lượng Viễn chinh Anh. Quyết định rút về Dunkirk của Gort, trái lệnh Pháp, đã cứu quân đội Anh và giúp cuộc di tản thành công. Sau đó ông làm Thống đốc Gibraltar và Cao ủy tại Palestine.

11. Câu hỏi thường gặp

Kế hoạch Manstein là gì?

Kế hoạch Manstein cho cuộc xâm lược Pháp tháng 5 năm 1940: mũi tấn công chính đi qua rừng Ardennes tới bờ biển Manche, cắt đứt các đạo quân Đồng minh đã tiến vào Bỉ. Kế hoạch được chấp nhận tháng 2 năm 1940, sau nhiều tháng tranh luận trong nội bộ quân đội Đức, và được thực hiện ngày 10 tháng 5 năm 1940. Mũi thọc chính của nó đi qua rừng Ardennes tới bờ biển Manche, cắt đứt Tập đoàn quân 1 Pháp, Lực lượng Viễn chinh Anh và quân đội Bỉ ở phía bắc, và nó quyết định Trận Pháp trong sáu tuần.

“Sichelschnitt” có nghĩa là gì?

“Nhát liềm” trong tiếng Đức — tên gọi được đặt cho Kế hoạch Manstein sau chiến tranh, mô tả đường cong của thiết giáp Đức từ Ardennes tới eo biển Manche. tên gọi được đặt cho Kế hoạch Manstein sau chiến tranh, và nó mô tả hình dạng đà tiến của Đức trên bản đồ: một vòng quét cong lớn từ Ardennes, qua Sedan và khắp miền bắc nước Pháp, tới bờ biển Manche tại Abbeville. Vòng quét cắt đôi quân Đồng minh, nhốt các sư đoàn tinh nhuệ nhất của Đồng minh tại Bỉ trong khi thiết giáp Đức lao ra biển.

Vì sao người Pháp nghĩ Ardennes an toàn?

Họ tin rằng địa hình đồi núi rừng rậm không thể vượt qua đối với các đơn vị thiết giáp lớn, và họ chỉ để các sư đoàn dự bị hạng hai phòng thủ ở đó. Các bài tập tham mưu của Đức cho thấy xe tăng có thể vượt qua trong khoảng hai ngày — và họ đã làm vậy.

Bộ Tổng tham mưu Pháp đã nghiên cứu Ardennes trong các trò chơi chiến tranh và kết luận rằng một lực lượng thiết giáp lớn không thể vượt qua, và người Pháp để khu vực này cho các sư đoàn dự bị hạng hai với ít huấn luyện chống tăng.

Ngược lại, các bài tập tham mưu của Đức cho thấy xe tăng có thể vượt qua trong khoảng hai ngày — và tháng 5 năm 1940 họ đã làm vậy, trong một cột dài hơn 100 km.

Vì sao quân Đức dừng lại trước Dunkirk?

Ngày 24 tháng 5 năm 1940, Hitler ra lệnh dừng, chặn thiết giáp lại trước cảng. Lý do vẫn còn tranh cãi — lời tuyên bố của Göring rằng Luftwaffe có thể hoàn thành công việc, lo ngại cho xe tăng, và các tính toán chính trị về Anh đều được nêu. Lệnh dừng đã cho phép di tản khoảng 338.000 quân Đồng minh.

Lệnh dừng cho người Anh thời gian tổ chức cuộc di tản, Chiến dịch Dynamo, và khoảng 338.000 quân Đồng minh thoát khỏi bãi biển và cảng, gồm gần như toàn bộ Lực lượng Viễn chinh Anh. Cuộc thoát thân cứu quân đội Anh, và nó có nghĩa là Anh có thể tiếp tục chiến đấu sau khi Pháp thất thủ, điều ngược lại với ý định của kế hoạch Đức.

Ai thực sự viết Kế hoạch Manstein?

Manstein đưa ra ý tưởng trung tâm — mũi thọc Ardennes — nhưng Kế hoạch Manstein cuối cùng là sản phẩm tập thể, được định hình bởi tham mưu của Halder, sự ủng hộ của Guderian và quyết định của Hitler. Hồi ký của Manstein nhận nhiều công lao hơn mức các sử gia thường công nhận.

Kế hoạch Manstein cuối cùng được định hình bởi công việc tham mưu của Franz Halder, sự ủng hộ của tướng thiết giáp Heinz Guderian, và quyết định chấp nhận nó của Hitler sau một bữa trưa với Manstein tháng 2 năm 1940.

Manstein đưa ra ý tưởng trung tâm — mũi thọc qua Ardennes — nhưng Kế hoạch Manstein khi thực hiện là công việc của nhiều người, và tranh cãi về công lao vẫn tiếp diễn từ đó.

Trận Pháp kéo dài bao lâu?

Sáu tuần: từ cuộc xâm lược của Đức ngày 10 tháng 5 năm 1940 đến hiệp định đình chiến của Pháp ngày 22 tháng 6 năm 1940. Paris thất thủ ngày 14 tháng 6. Chiến dịch bắt đầu với cuộc xâm lược của Đức ngày 10 tháng 5 năm 1940, Paris thất thủ không được phòng thủ ngày 14 tháng 6, và Pháp ký đình chiến ngày 22 tháng 6 trong toa xe lửa tại Compiègne.

Chiến dịch khiến Đức mất khoảng 27.000 người chết — ít hơn một ngày duy nhất tại Somme năm 1916 — và để lại nước Anh một mình chống Đức, vị thế mà Anh giữ cho đến khi Liên Xô và Hoa Kỳ tham chiến.

12. Nguồn

1. Wikipedia, “Manstein Plan” — kế hoạch, nguồn gốc, việc chấp nhận và thực hiện nó.
2. Wikipedia, “Battle of France” — ngày tháng, lực lượng, tổn thất (khoảng 27.000 lính Đức chết; khoảng 1,9 triệu tù binh Pháp).
3. Erich von Manstein, Lost Victories (1955) — lời kể của chính Manstein về kế hoạch và việc chấp nhận nó.
4. Wikipedia, “Battle of Sedan (1940)” — cuộc vượt sông Meuse ngày 13/5/1940.
5. Wikipedia, “Battle of Dunkirk” — lệnh dừng và cuộc di tản khoảng 338.000 quân.
6. Heinz Guderian, Panzer Leader (1952) — lời kể của Guderian về mũi tiến tới eo biển Manche.
7. Encyclopædia Britannica, “Battle of France” — chiến dịch và hậu quả của nó.
8. Karl-Heinz Frieser, The Blitzkrieg Legend (2005) — nghiên cứu hiện đại chuẩn mực về chiến dịch 1940 và việc chấp nhận kế hoạch.

Bài viết liên quan

• Chiến lược của Model
• Chiến thuật bộ binh dù lượn
• Chiến thuật cầm chân