Tàu sân bay lớp Essex

Tàu sân bay lớp Essex là xương sống của Hải quân Hoa Kỳ trong Thế chiến II, và là lớp tàu sân bay thành công nhất từng được chế tạo. Được thiết kế cuối thập niên 1930 và chế tạo với số lượng lớn trong chiến tranh, lớp Essex gồm 24 tàu, trong đó 17 tàu được đưa vào biên chế trước khi chiến tranh kết thúc tháng 8 năm 1945, và lớp tàu này tạo thành lõi của các lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh đã thắng Chiến tranh Thái Bình Dương. Các tàu sân bay Essex lớn, nhanh và trang bị tốt, mang không đoàn khoảng 90 đến 100 máy bay, và chiến đấu trong mọi trận đánh lớn của Chiến tranh Thái Bình Dương, từ các cuộc đột kích đầu tiên vào các đảo do Nhật giữ năm 1942 đến Trận Vịnh Leyte tháng 10 năm 1944, trận hải chiến lớn nhất lịch sử, và đến Trận Okinawa năm 1945. Không tàu sân bay lớp Essex nào bị mất trong chiến tranh, dù một số bị hư hại nặng bởi tấn công kamikaze, và lớp tàu vẫn phục vụ sau chiến tranh, trong Chiến tranh Triều Tiên, Chiến tranh Việt Nam và Chiến tranh Lạnh, với một số tàu phục vụ đến thập niên 1970–1980. Bốn tàu sân bay lớp Essex còn tồn tại ngày nay làm tàu bảo tàng, và nằm trong số các bảo tàng hải quân được thăm nhiều nhất tại Hoa Kỳ.
Lớp Essex là sản phẩm của sức mạnh công nghiệp Hoa Kỳ, và của những bài học mà Hải quân Mỹ đã học từ các tàu sân bay trước đó, lớp Yorktown, vốn đã chiến đấu tại Midway và Biển San Hô, và đã bị mất trong các trận đánh đó. Essex lớn hơn, mang nhiều máy bay hơn, có khả năng bảo vệ tốt hơn, và được chế tạo với số lượng mà không hải quân nào khác sánh được: 24 tàu, chế tạo tại các xưởng đóng tàu từ Newport News đến Bremerton, trong chương trình đóng tàu sân bay lớn nhất lịch sử. Các tàu sân bay Essex là những tàu đã mang chiến tranh tới Nhật Bản, và là những tàu đã thắng Chiến tranh Thái Bình Dương, không phải bằng một trận đánh duy nhất, mà bằng chiến dịch không quân, trong đó máy bay của chúng phá hủy tàu, máy bay và căn cứ Nhật, từ trung tâm Thái Bình Dương đến bờ biển chính Nhật Bản.

1. Thông tin chính

Loại	Tàu sân bay hạm đội
Xuất xứ	Hoa Kỳ
Người thiết kế	Cục Xây dựng và Sửa chữa Hải quân Mỹ
Nơi đóng	Newport News Shipbuilding; Bethlehem Steel (Fore River and Quincy); New York Navy Yard; Bremerton
Phục vụ	1942–1991 (tàu cuối cùng ngừng biên chế năm 1991)
Sản xuất	1941–1950; 24 tàu hoàn thành
Lượng giãn nước	Khoảng 27.100 tấn tiêu chuẩn; khoảng 36.380 tấn đầy tải
Chiều dài	265,8 m (tổng thể); 250,6 m (đường mớn nước)
Chiều rộng	28,3 m (đường mớn nước); 45,0 m (sàn bay)
Mớn nước	Khoảng 7,0 m
Thủy thủ đoàn	Khoảng 2.600 người; khoảng 1.000 không đoàn (thời chiến)
Động lực	4 tua-bin hơi nước, 150.000 mã lực trục; 8 nồi hơi
Tốc độ	Khoảng 33 hải lý
Tầm hoạt động	Khoảng 15.000 hải lý ở tốc độ 15 hải lý
Giáp	Đai giáp 64–102 mm; sàn giáp 38 mm; sàn hầm chứa 64 mm
Vũ khí	12 pháo 127 mm; 32 pháo Bofors 40 mm; 46 pháo Oerlikon 20 mm (khi chế tạo, có thay đổi)
Máy bay mang theo	Khoảng 90–100 (thời chiến); F6F Hellcat, F4U Corsair, SB2C Helldiver, TBF Avenger

2. Nguồn gốc & phát triển

Bài học từ lớp Yorktown

Lớp Essex được thiết kế cuối thập niên 1930, khi Hải quân Mỹ đang học từ kinh nghiệm với các tàu sân bay lớp Yorktown, USS Yorktown, USS Enterprise và USS Hornet, vốn được chế tạo theo Hiệp ước Hải quân Washington và bị giới hạn kích thước bởi hiệp ước. Lớp Yorktown đã chứng tỏ là tàu sân bay thành công, nhưng có điểm yếu: chúng không đủ lớn để mang không đoàn mà Hải quân muốn, khả năng bảo vệ hạn chế, và dễ bị hư hại, như việc mất Yorktown tại Midway và Hornet tại Santa Cruz đã cho thấy. Cục Xây dựng và Sửa chữa của Hải quân, cơ quan thiết kế lớp Essex, đặt ra mục tiêu chế tạo tàu sân bay lớn hơn, mang nhiều máy bay hơn, có khả năng bảo vệ tốt hơn và có thể chế tạo với số lượng lớn, và Essex là kết quả: tàu sân bay có lượng giãn nước tiêu chuẩn 27.100 tấn, với sàn bay rộng 45 m, với boong chứa máy bay có thể chứa 90 đến 100 máy bay, và với giáp bảo vệ hầm đạn, máy móc và boong chứa máy bay.

Đạo luật Hải quân Hai Đại dương

Lớp Essex được phê duyệt bởi Đạo luật Hải quân Hai Đại dương tháng 7 năm 1940, chương trình đóng tàu hải quân lớn nhất trong lịch sử Mỹ, và nếu không có đạo luật đó sẽ không có lớp Essex với số lượng đã thắng Chiến tranh Thái Bình Dương. Đạo luật phê duyệt 18 tàu sân bay, bao gồm 11 tàu lớp Essex, và chương trình sau đó được mở rộng thành 24 tàu lớp Essex khi Hoa Kỳ chuẩn bị cho chiến tranh, với tàu đầu tiên, USS Essex, được đặt lườn tại Newport News tháng 4 năm 1941 và được đưa vào biên chế ngày 31 tháng 12 năm 1942, một năm sau Trân Châu Cảng. Các tàu tiếp theo đến rất nhanh: Yorktown, Intrepid, Hornet và Franklin năm 1943, 12 tàu nữa trong các năm 1943–1944, và bảy tàu nữa sau chiến tranh, chế tạo tại các xưởng đóng tàu từ Newport News đến Bremerton trung bình khoảng 18 tháng mỗi tàu, nhờ tiêu chuẩn hóa và chế tạo sẵn. Chương trình là thắng lợi của công nghiệp Mỹ, và tốc độ của nó thật phi thường, với tám tàu sân bay lớp Essex được đưa vào biên chế chỉ riêng năm 1943 và 17 tàu đang phục vụ đến cuối năm 1944, nhiều tàu sân bay hơn Hải quân Nhật từng có. Các mục dưới đây trước hết mô tả chương trình 24 tàu, rồi tốc độ thời chiến mà các xưởng đã chế tạo chúng.

Chương trình 24 tàu

Lớp Essex được phê duyệt bởi Đạo luật Hải quân Hai Đại dương tháng 7 năm 1940, vốn là chương trình đóng tàu hải quân lớn nhất trong lịch sử Mỹ, và phê duyệt chế tạo 18 tàu sân bay, bao gồm 11 tàu lớp Essex, và sau đó được mở rộng thành 24 tàu lớp Essex, khi Hoa Kỳ chuẩn bị cho chiến tranh. Tàu Essex đầu tiên, USS Essex (CV-9), được đặt lườn tại Newport News tháng 4 năm 1941, và được đưa vào biên chế ngày 31 tháng 12 năm 1942, một năm sau cuộc tấn công Trân Châu Cảng, và tiếp theo là USS Yorktown (CV-10), USS Intrepid (CV-11), USS Hornet (CV-12) và USS Franklin (CV-13), được đưa vào biên chế năm 1943, và 12 tàu nữa được đưa vào biên chế trong các năm 1943–1944, và bảy tàu nữa được đưa vào biên chế sau chiến tranh. Chương trình là thắng lợi của công nghiệp Mỹ: các tàu được chế tạo tại các xưởng đóng tàu từ Newport News đến Bremerton, và được chế tạo trung bình khoảng 18 tháng, nhanh đối với tàu cỡ này, và có thể nhờ tiêu chuẩn hóa thiết kế và dùng chế tạo sẵn.

Đóng tàu với tốc độ thời chiến

Các tàu sân bay Essex được chế tạo với tốc độ thời chiến, và việc chế tạo chúng là mẫu mực của huy động công nghiệp Mỹ. Các tàu được chế tạo theo từng phần, vốn được chế tạo sẵn trong xưởng rồi lắp ráp trên đà, và các xưởng đóng tàu làm việc suốt ngày đêm, với ba ca, để hoàn thành tàu nhanh nhất có thể. Các tàu Essex đầu tiên được đưa vào biên chế năm 1943, và được gửi tới Thái Bình Dương, nơi chúng tham gia các lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh đang được thành lập, và nơi chúng chiến đấu trong các trận đánh đã thắng Chiến tranh Thái Bình Dương. Tốc độ của chương trình thật phi thường: chỉ riêng năm 1943, tám tàu sân bay lớp Essex được đưa vào biên chế, và đến cuối năm 1944, 17 tàu sân bay lớp Essex đang phục vụ, nhiều tàu sân bay hơn Hải quân Nhật từng có, và mang lại cho Hoa Kỳ lực lượng tàu sân bay mà không hải quân nào khác sánh được.

Lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh

Các tàu sân bay Essex được thiết kế để hoạt động như một phần của lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh, một loại lực lượng hải quân mới mà Hải quân Mỹ phát triển trong Chiến tranh Thái Bình Dương, và gồm một số tàu sân bay, được thiết giáp hạm, tuần dương hạm và khu trục hạm che chắn, và có thể tấn công mục tiêu cách hàng trăm dặm, bằng máy bay, rồi di chuyển tới mục tiêu mới, mà không bị kẻ thù bắt kịp. Lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh, do Đô đốc Marc Mitscher chỉ huy và được biết là Lực lượng Đặc nhiệm 58, là lực lượng hải quân mạnh nhất lịch sử, và được xây dựng quanh các tàu sân bay Essex, vốn cung cấp không quân cho nó, và được các thiết giáp hạm và tuần dương hạm che chắn bảo vệ. Các tàu sân bay Essex là lõi của lực lượng đặc nhiệm, và máy bay của chúng là vũ khí đã thắng Chiến tranh Thái Bình Dương, bằng cách phá hủy tàu, máy bay và căn cứ Nhật, từ trung tâm Thái Bình Dương đến bờ biển Nhật Bản.

3. Thiết kế

Sàn bay, hầm chứa và không đoàn

Lớp Essex có sàn bay dài 265,8 m và rộng 45 m, với hai thang nâng trên đường trung tâm và một thang ở mạn trái, nâng máy bay từ boong chứa lên sàn bay, và với boong chứa dài 174 m và rộng 29 m, có thể chứa 90 đến 100 máy bay. Không đoàn, gồm khoảng 90 đến 100 máy bay, bao gồm tiêm kích F6F Hellcat và F4U Corsair, máy bay ném bom bổ nhào SB2C Helldiver và máy bay phóng ngư lôi TBF Avenger, và là không đoàn mạnh nhất mà bất kỳ tàu sân bay nào từng mang. Sàn bay làm bằng gỗ, nhẹ hơn thép và dễ sửa chữa hơn, và boong chứa được giáp bảo vệ, dày 64 mm, bảo vệ máy bay và hầm đạn khỏi bom và đạn pháo. Sàn bay và boong chứa của Essex là trái tim của tàu, và là lý do lớp tàu thành công: chúng cho phép tàu mang không đoàn lớn, phóng và thu hồi máy bay nhanh chóng, và sửa chữa máy bay trong boong chứa, ngay cả trong chiến đấu.

Động lực, giáp và vũ khí

Lớp Essex lớn, nhanh và trang bị tốt, nhưng các con số chỉ có ý nghĩa khi tốc độ, khả năng bảo vệ và vũ khí được xem xét cùng nhau, vì thiết kế là thỏa hiệp trong đó mỗi phẩm chất được cân bằng với các phẩm chất khác. Bốn tuabin hơi nước cho tổng cộng 150.000 mã lực trục và tốc độ khoảng 33 hải lý/giờ, đủ nhanh để theo kịp lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh, trong khi giáp, đai giáp 64 đến 102 mm, boong giáp 38 mm và boong chứa 64 mm, bảo vệ hầm đạn, máy móc và máy bay, mà không nặng như giáp thiết giáp hạm. Vũ khí gồm 12 pháo 127 mm, 32 pháo 40 mm Bofors và 46 pháo 20 mm Oerlikon là phòng thủ chính của tàu chống máy bay, bao gồm kamikaze, và được hỗ trợ bởi tiêm kích của tàu, phóng lên để chặn kẻ tấn công trước khi chúng tới tàu. Đằng sau các pháo là hệ thống kiểm soát thiệt hại gồm bơm, thiết bị chữa cháy và các đội được huấn luyện, vốn đã cứu Franklin và Bunker Hill sau khi chúng bị bom và kamikaze tấn công năm 1945, và là một lý do không tàu sân bay lớp Essex nào bị mất. Các mục dưới đây trước hết xem xét tốc độ và khả năng bảo vệ, rồi vũ khí phòng không và kiểm soát thiệt hại.

Tốc độ và bảo vệ

Lớp Essex được vận hành bởi bốn tuabin hơi nước, cho tổng cộng 150.000 mã lực trục và tốc độ khoảng 33 hải lý/giờ, đủ nhanh để theo kịp lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh và chạy nhanh hơn bất kỳ tàu mặt nước Nhật nào, trừ tàu khu trục. Giáp của tàu gồm đai giáp 64 đến 102 mm, bảo vệ hầm đạn và máy móc, boong giáp 38 mm, và boong chứa 64 mm, bảo vệ máy bay và hầm đạn khỏi bom. Giáp không nặng như giáp thiết giáp hạm, nhưng đủ để bảo vệ tàu khỏi bom và đạn pháo mà nó có thể gặp, và là thỏa hiệp giữa bảo vệ và tốc độ, vốn là ưu thế chính của Essex. Vũ khí của tàu gồm 12 pháo 127 mm, dùng chống tàu mặt nước và máy bay, và 32 pháo 40 mm Bofors và 46 pháo 20 mm Oerlikon, dùng chống máy bay, và là phòng thủ chính của tàu chống tấn công kamikaze.

Vũ khí phòng không và kiểm soát thiệt hại

Vũ khí phòng không của Essex là phòng thủ chính chống máy bay Nhật, và được bổ sung bởi tiêm kích của tàu, vốn được phóng lên để chặn máy bay Nhật trước khi chúng tới tàu. Hệ thống kiểm soát thiệt hại của tàu, vốn là hệ thống bơm, thiết bị chữa cháy và các đội kiểm soát thiệt hại được huấn luyện, là một trong những hệ thống tốt nhất thế giới, và đã cứu một số tàu sân bay Essex khỏi chìm sau khi bị bom và máy bay kamikaze tấn công. Tàu Franklin, bị hai quả bom trúng tháng 3 năm 1945 và chịu hơn 800 thương vong, được cứu bởi các đội kiểm soát thiệt hại, những người đã chữa cháy nhiều giờ và giữ tàu nổi, và tàu Bunker Hill, bị hai máy bay kamikaze tấn công tháng 5 năm 1945, cũng được cứu, dù chịu hơn 400 thương vong. Hệ thống kiểm soát thiệt hại của Essex là bài học mà Hải quân Mỹ đã học từ việc mất Yorktown và Hornet, và là một lý do không tàu sân bay lớp Essex nào bị mất trong chiến tranh.

Đời sống trên tàu sân bay Essex

Cuộc sống trên tàu sân bay Essex rất gian khổ, và điển hình cho cuộc sống trên tàu chiến lớn. Thủy thủ đoàn khoảng 2.600 người, và không đoàn khoảng 1.000 người, sống trong các khoang của tàu, vốn đông đúc, nóng và ồn ào, và họ làm việc theo ca, suốt ngày đêm, để giữ tàu và máy bay sẵn sàng chiến đấu. Thủy thủ đoàn của tàu bao gồm những người vận hành tàu, những người bảo dưỡng máy bay, những người nạp bom và ngư lôi, và những người vận hành pháo, và tất cả cùng làm việc, trên tàu vốn là thành phố nổi, với bệnh viện, nhà bếp, giặt ủi và nhà nguyện riêng. Những người phục vụ trên tàu sân bay Essex còn trẻ, được huấn luyện cao, và biết tàu của họ là mục tiêu cho máy bay và tàu ngầm Nhật, và cơ hội sống sót của họ phụ thuộc vào kiểm soát thiệt hại của tàu và kỹ năng của phi công.

4. Thông số kỹ thuật

Tốc độ, tầm hoạt động và không đoàn

Bảng cho thấy điểm mạnh của lớp Essex: nó lớn, nhanh, mang không đoàn lớn, và có tầm xa, cho phép nó hoạt động xa nhà nhiều tháng. Các con số là những giá trị thường được đưa ra nhất trong các sách lịch sử đã xuất bản, và chúng khác nhau đôi chút giữa các nguồn, vì các tàu khác nhau được lắp trang bị khác nhau, và vì lớp tàu được cải tiến trong chiến tranh và sau đó. Độc giả nên coi các con số là gần đúng, và là hướng dẫn về khả năng của lớp tàu hơn là phép đo chính xác cho một tàu đơn lẻ.

So sánh với tàu sân bay Nhật

So với tàu sân bay Nhật, lớp Essex lớn hơn, nhanh hơn và được bảo vệ tốt hơn, và mang không đoàn lớn hơn, và được chế tạo với số lượng lớn hơn nhiều. Tàu sân bay Nhật Shokaku, vốn là tàu sân bay tốt nhất của Nhật trong chiến tranh, có lượng giãn nước tiêu chuẩn khoảng 25.675 tấn, dài 257,5 m, tốc độ khoảng 34 hải lý/giờ, và mang khoảng 84 máy bay, ít hơn 90 đến 100 máy bay của Essex. Các tàu sân bay Nhật được chế tạo với số lượng nhỏ — chỉ một số ít tàu sân bay hạm đội được chế tạo trong chiến tranh — và chúng bị mất, từng chiếc một, tại Midway, Biển Philippines và Vịnh Leyte, trong khi các tàu sân bay Essex được chế tạo với số lượng lớn, và không tàu nào bị mất. Ưu thế của lớp Essex không chỉ là thiết kế, mà là số lượng, và sức mạnh công nghiệp đã chế tạo nó, vốn là sức mạnh mà Nhật không thể sánh được.

Vì sao không tàu Essex nào bị mất

Không tàu sân bay lớp Essex nào bị mất trong chiến tranh, dù một số bị hư hại nặng, vì lớp tàu được thiết kế tốt, vì kiểm soát thiệt hại của nó xuất sắc, và vì nó được lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh bảo vệ, vốn che chắn nó bằng thiết giáp hạm, tuần dương hạm và khu trục hạm, và cung cấp cho nó tiêm kích yểm trợ. Các tàu sân bay Essex cũng may mắn: chúng không có mặt tại Midway, nơi lớp Yorktown đã bị mất, và chúng đi vào biên chế sau khi Đồng minh đã phát triển vũ khí và chiến thuật bảo vệ tàu sân bay, bao gồm radar, chỉ huy tiêm kích và các nhóm săn ngầm đã đánh chìm tàu ngầm Nhật. Việc lớp Essex sống sót là thước đo thành công của nó, và là lời nhắc rằng việc tàu sống sót không chỉ phụ thuộc vào thiết kế, mà vào lực lượng bảo vệ nó, và vào chiến thuật được dùng để vận hành nó.

Bài học kiểm soát thiệt hại

Hệ thống kiểm soát thiệt hại của các tàu sân bay Essex, vốn đã cứu Franklin và Bunker Hill khỏi chìm sau khi bị bom và máy bay kamikaze tấn công, là một trong những hệ thống tốt nhất thế giới, và là bài học mà Hải quân Mỹ đã học từ việc mất Yorktown và Hornet, vốn bị mất vì kiểm soát thiệt hại của chúng đã thất bại. Các tàu sân bay Essex được lắp bơm, thiết bị chữa cháy và các đội kiểm soát thiệt hại được huấn luyện, những người đã chữa cháy nhiều giờ, gia cố vách ngăn, bơm nước khỏi các khoang bị ngập, và giữ tàu nổi, ngay cả khi nó bị bom trúng làm hàng trăm người chết. Các đội kiểm soát thiệt hại nằm trong số những người dũng cảm nhất trên tàu, và họ là lý do không tàu sân bay lớp Essex nào bị mất trong chiến tranh, dù nhiều tàu bị hư hại nặng, và dù các cuộc tấn công kamikaze, năm 1945, nằm trong số các cuộc tấn công tàn phá nhất của chiến tranh.

5. Các biến thể

Lớp Essex và các lớp con

Lớp Essex được chế tạo với hai phiên bản chính: phiên bản thân ngắn, với 10 tàu được chế tạo, và phiên bản thân dài, với 14 tàu được chế tạo, có mũi kéo dài để cải thiện khả năng đi biển và cung cấp thêm không gian cho pháo phòng không. Hai phiên bản giống hệt nhau trong hầu hết khía cạnh, và được dùng cùng nhau trong các lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh, và chiến đấu trong cùng các trận đánh. Sau chiến tranh, nhiều tàu sân bay Essex được hiện đại hóa theo chương trình SCB-27 và SCB-125, cho chúng sàn bay nghiêng, máy phóng hơi nước và mũi kín, để chúng có thể vận hành máy bay phản lực, và cho phép chúng vẫn phục vụ đến thập niên 1960–1970, trong Chiến tranh Triều Tiên, Chiến tranh Việt Nam và Chiến tranh Lạnh. Các tàu sân bay Essex hiện đại hóa rất khác các tàu sân bay Essex thời chiến, nhưng chúng là cùng những tàu, và mang cùng tên và cùng lịch sử.

Hiện đại hóa sau chiến tranh

Các tàu sân bay Essex được chế tạo cho Thế chiến II, nhưng câu chuyện của chúng không kết thúc năm 1945, vì nhiều tàu được hiện đại hóa sau chiến tranh và tiếp tục phục vụ nhiều thập kỷ, tại Triều Tiên, Việt Nam và suốt Chiến tranh Lạnh. Thay đổi quan trọng nhất là sàn bay nghiêng, được giới thiệu theo chương trình SCB-125 và do Hải quân Hoàng gia tiên phong, cho phép máy bay hạ cánh và cất cánh cùng lúc và khiến hoạt động tàu sân bay an toàn và hiệu quả hơn, trong khi máy phóng hơi nước và mũi kín cho phép tàu vận hành máy bay phản lực nhanh và nặng hơn máy bay cánh quạt thời chiến. Các tàu hiện đại hóa rất khác các tàu sân bay Essex thời chiến, nhưng chúng là cùng những tàu, và mang cùng tên và cùng lịch sử, phục vụ làm tàu sân bay chống ngầm, tàu sân bay huấn luyện và tàu tấn công đổ bộ. Tàu cuối cùng trong số đó, USS Lexington, không được cho nghỉ hưu cho đến năm 1991, sau 48 năm phục vụ, thời gian phục vụ dài hơn bất kỳ lớp tàu sân bay nào khác. Các mục dưới đây trước hết mô tả sàn bay nghiêng, rồi thời gian phục vụ dài đến Chiến tranh Lạnh.

Sàn bay nghiêng

Hiện đại hóa quan trọng nhất sau chiến tranh là sàn bay nghiêng, được giới thiệu theo chương trình SCB-125, và cho phép máy bay hạ cánh và cất cánh cùng lúc, và khiến hoạt động tàu sân bay an toàn và hiệu quả hơn. Sàn bay nghiêng, do Hải quân Hoàng gia tiên phong, được lắp trên một số tàu sân bay Essex trong thập niên 1950, và cho phép chúng vận hành máy bay phản lực, vốn nhanh và nặng hơn máy bay cánh quạt thời chiến, và cần sàn dài hơn để hạ cánh. Các tàu sân bay Essex hiện đại hóa, với sàn bay nghiêng và máy phóng hơi nước, phục vụ trong Chiến tranh Triều Tiên và Chiến tranh Việt Nam, và là những tàu đã mang không quân Mỹ tới Triều Tiên và Việt Nam, giống như chúng đã mang nó tới Nhật trong Thế chiến II. Sàn bay nghiêng là phát minh của Anh, nhưng chính các tàu sân bay Essex đã khiến nó trở thành đặc điểm tiêu chuẩn của tàu sân bay Mỹ.

Phục vụ trong Chiến tranh Lạnh

Các tàu sân bay Essex phục vụ đến Chiến tranh Lạnh, và một số phục vụ đến thập niên 1970–1980, làm tàu sân bay chống ngầm, tàu sân bay huấn luyện và tàu tấn công đổ bộ. Tàu sân bay lớp Essex cuối cùng, USS Lexington, được cho nghỉ hưu năm 1991, sau 48 năm phục vụ, và hiện là tàu bảo tàng tại Corpus Christi, Texas. Thời gian phục vụ dài của các tàu sân bay Essex là thước đo thành công của chúng: chúng được chế tạo cho Thế chiến II, nhưng được hiện đại hóa và phục vụ trong ba cuộc chiến nữa, và vẫn phục vụ gần năm mươi năm, dài hơn bất kỳ lớp tàu sân bay nào khác. Lớp Essex vì vậy không chỉ là lớp tàu của Thế chiến II, mà là lớp tàu phục vụ suốt Chiến tranh Lạnh, và vẫn được nhớ đến ngày nay, trong các tàu bảo tàng bảo tồn nó.

6. Tham chiến

Các tàu Essex đầu tiên tham chiến, 1943

Các tàu sân bay Essex đầu tiên, USS Essex, USS Yorktown, USS Intrepid và USS Hornet, được đưa vào biên chế năm 1943, và được gửi tới Thái Bình Dương, nơi chúng tham gia các lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh và nơi chúng chiến đấu trong các cuộc đột kích đầu tiên vào các đảo do Nhật giữ, tại quần đảo Gilbert và Marshall, Mariana và Caroline. Máy bay của các tàu sân bay Essex phá hủy máy bay Nhật trên mặt đất, đánh chìm tàu Nhật trong cảng, và ném bom căn cứ Nhật, và chúng mang lại cho Hoa Kỳ không quân cần thiết để tiến qua Thái Bình Dương. Các trận đánh đầu tiên của các tàu sân bay Essex thành công, và chúng cho thấy lớp tàu là người kế nhiệm xứng đáng của lớp Yorktown, và Hoa Kỳ cuối cùng đã có lực lượng tàu sân bay có thể mang chiến tranh tới Nhật Bản.

Trận Biển Philippines, tháng 6 năm 1944

Tháng 6 năm 1944 các tàu sân bay Essex chiến đấu trong Trận Biển Philippines, trận đánh tàu sân bay lớn nhất lịch sử, và trận đánh mà lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh dưới quyền Đô đốc Marc Mitscher đã phá hủy lực lượng không quân tàu sân bay Nhật. Các tàu sân bay Essex phóng hàng trăm máy bay, vốn bắn rơi hàng trăm máy bay Nhật trong trận mà phi công Mỹ gọi là Cuộc săn gà tây vĩ đại tại Mariana, và đánh chìm các tàu sân bay Nhật Shokaku và Taiho, và thắng lợi thuộc về trước hết các không đoàn Essex, do phi công được đào tạo với số lượng lớn lái, chống lại các không đoàn Nhật do phi công thiếu kinh nghiệm lái. Hậu quả quan trọng không kém chính trận đánh, vì với lực lượng không quân tàu sân bay Nhật thực tế đã bị tiêu diệt, các tàu sân bay Essex tự do tấn công căn cứ Nhật tại Philippines, Đài Loan và chính Nhật Bản mà không sợ máy bay tàu sân bay Nhật, ném bom sân bay, đánh chìm tàu và chuẩn bị cho các cuộc đổ bộ của Mỹ tại Philippines tháng 10 năm 1944 và cho Trận Vịnh Leyte. Các mục dưới đây trước hết mô tả chính Cuộc săn gà tây, rồi hậu quả đã khiến Biển Philippines trở thành bước ngoặt của Chiến tranh Thái Bình Dương.

Cuộc săn gà tây vĩ đại tại Marianas

Tháng 6 năm 1944, các tàu sân bay Essex chiến đấu trong Trận Biển Philippines, trận đánh tàu sân bay lớn nhất lịch sử, trong đó lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh, dưới quyền Đô đốc Marc Mitscher, đã phá hủy lực lượng không quân tàu sân bay Nhật. Các tàu sân bay Essex phóng hàng trăm máy bay, vốn bắn rơi hàng trăm máy bay Nhật, trong trận mà phi công Mỹ gọi là “Cuộc săn gà tây vĩ đại tại Mariana”, và đánh chìm các tàu sân bay Nhật Shokaku và Taiho, và phá hủy khả năng chiến đấu tàu sân bay của Hải quân Nhật. Các không đoàn của tàu sân bay Essex, do phi công được đào tạo với số lượng lớn lái, vượt trội các không đoàn Nhật, do phi công thiếu kinh nghiệm lái, và trận đánh là thắng lợi quyết định cho Hoa Kỳ, và là trận đánh mà lớp Essex chứng tỏ giá trị, như lõi của lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh.

Hậu quả

Sau Trận Biển Philippines, lực lượng không quân tàu sân bay Nhật thực tế đã bị tiêu diệt, và các tàu sân bay Essex tự do tấn công căn cứ Nhật tại Philippines, Đài Loan và chính Nhật Bản, mà không sợ máy bay tàu sân bay Nhật. Máy bay của các tàu sân bay Essex ném bom sân bay Nhật, đánh chìm tàu Nhật và phá hủy máy bay Nhật trên mặt đất, và chuẩn bị cho các cuộc đổ bộ của Mỹ tại Philippines, tháng 10 năm 1944, và cho Trận Vịnh Leyte, trận hải chiến lớn nhất lịch sử, và trong đó các tàu sân bay Essex đóng vai trò trung tâm. Trận Biển Philippines là bước ngoặt của Chiến tranh Thái Bình Dương, và là trận đánh mà lớp Essex, và lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh, đã thắng chiến tranh trên biển.

Vịnh Leyte và Okinawa

Tháng 10 năm 1944, các tàu sân bay Essex chiến đấu trong Trận Vịnh Leyte, trong đó Hải quân Nhật nỗ lực lớn cuối cùng để phá hủy hạm đội xâm lược Mỹ, và trong đó máy bay của các tàu sân bay Essex đánh chìm thiết giáp hạm Nhật Musashi và phá hủy lực lượng tàu sân bay Nhật, vốn được dùng làm mồi nhử. Máy bay của các tàu sân bay Essex cũng đánh chìm tuần dương hạm và khu trục hạm Nhật, và bảo vệ lực lượng đổ bộ Mỹ, vốn đổ bộ lên Leyte và bắt đầu giải phóng Philippines. Năm 1945, các tàu sân bay Essex chiến đấu trong Trận Okinawa, trong đó chúng bị máy bay kamikaze tấn công, và trong đó một số tàu sân bay Essex, bao gồm Franklin và Bunker Hill, bị hư hại nặng, nhưng không tàu nào bị mất. Máy bay của các tàu sân bay Essex hỗ trợ các cuộc đổ bộ Mỹ tại Okinawa, và ném bom căn cứ Nhật tại chính Nhật Bản, chuẩn bị cho cuộc xâm lược Nhật, dự kiến tháng 11 năm 1945, nhưng không cần thiết, vì Nhật đầu hàng tháng 8 năm 1945, sau các vụ ném bom nguyên tử Hiroshima và Nagasaki.

Kết thúc chiến tranh

Trong những tháng cuối chiến tranh, các tàu sân bay Essex ném bom chính Nhật Bản, trong các cuộc đột kích vào Tokyo, Kobe và các thành phố khác, và phá hủy tàn dư cuối cùng của Hải quân Nhật, bao gồm thiết giáp hạm Yamato, bị máy bay Essex đánh chìm tháng 4 năm 1945, trên đường tới Okinawa. Các tàu sân bay Essex đang ở biển khi Nhật đầu hàng ngày 15 tháng 8 năm 1945, và nằm trong số các tàu vào Vịnh Tokyo cho lễ đầu hàng ngày 2 tháng 9 năm 1945, trên thiết giáp hạm USS Missouri. Các tàu sân bay Essex đã chiến đấu trong mọi trận đánh lớn của Chiến tranh Thái Bình Dương, từ 1943 đến 1945, và đã thắng chiến tranh, không phải bằng một trận đánh duy nhất, mà bằng chiến dịch không quân đã phá hủy Hải quân Nhật, Không quân Nhật và nền kinh tế Nhật. Lớp Essex là lớp tàu sân bay thành công nhất lịch sử, và vẫn vậy đến ngày nay.

7. Bên sử dụng & di sản

Bên sử dụng

Hải quân Hoa Kỳ

Các tàu sân bay lớp Essex được Hải quân Hoa Kỳ dùng, từ 1942 đến 1991, và là xương sống của lực lượng tàu sân bay Hải quân trong Thế chiến II, Chiến tranh Triều Tiên, Chiến tranh Việt Nam và Chiến tranh Lạnh. Các tàu sân bay được Hạm đội Thái Bình Dương và Hạm đội Đại Tây Dương vận hành, và được dùng trong mọi hoạt động lớn mà Hải quân Hoa Kỳ tham gia, từ Chiến tranh Thái Bình Dương đến Khủng hoảng Tên lửa Cuba, Chiến tranh Việt Nam và Chiến tranh Lạnh. Các tàu sân bay Essex là tàu Mỹ, chế tạo tại xưởng đóng tàu Mỹ, do thủy thủ Mỹ vận hành, và trở thành biểu tượng cho sức mạnh hải quân Mỹ, và khả năng của Hoa Kỳ chế tạo tàu với số lượng lớn và dùng chúng để thắng chiến tranh. Lớp Essex là lớp tàu sân bay thành công nhất trong lịch sử Mỹ, và vẫn vậy đến ngày nay.

Người dùng khác

Các tàu sân bay lớp Essex là tàu Mỹ, chế tạo tại xưởng đóng tàu Mỹ và do thủy thủ Mỹ vận hành, nhưng ảnh hưởng của chúng vượt ra ngoài Hải quân Hoa Kỳ, và việc chúng còn tồn tại ngày nay phụ thuộc vào các bảo tàng và quỹ bảo tồn chúng. Sau chiến tranh một số tàu sân bay lớp Essex được chuyển giao cho các hải quân khác, dù hầu hết vẫn phục vụ tại Mỹ, và thiết kế của lớp tàu ảnh hưởng tới các tàu sân bay được các hải quân khác chế tạo sau chiến tranh, bao gồm tàu sân bay Anh và Pháp, trong khi Hải quân Hoa Kỳ dùng tàu sân bay Essex để đào tạo phi công cho các hải quân khác và đón sĩ quan từ nhiều nước đến nghiên cứu thiết kế và hoạt động của chúng. Tàu Arromanches của Hải quân Pháp đôi khi được nhắc tới trong mối liên hệ này, dù nó là tàu HMS Colossus trước đây chứ không phải Essex, và Pháp không vận hành tàu sân bay lớp Essex. Bốn tàu sân bay lớp Essex còn tồn tại ngày nay làm tàu bảo tàng, được các bảo tàng và quỹ tại Hoa Kỳ vận hành như đài tưởng niệm những người đã phục vụ trên chúng và chiến đấu trong Chiến tranh Thái Bình Dương. Các mục dưới đây trước hết xem xét Pháp và các hải quân khác chịu ảnh hưởng của lớp tàu, rồi các tàu bảo tàng và đài tưởng niệm bảo tồn nó.

Pháp và các hải quân khác

Sau chiến tranh, một số tàu sân bay lớp Essex được chuyển giao cho các hải quân khác, dù hầu hết vẫn phục vụ tại Mỹ. Hải quân Pháp không vận hành tàu sân bay lớp Essex nào: tàu Arromanches của họ là tàu HMS Colossus trước đây, một tàu sân bay hạng nhẹ của Anh, không phải Essex, nhưng thiết kế của lớp Essex ảnh hưởng tới thiết kế tàu sân bay tại các hải quân khác, bao gồm tàu sân bay Anh và Pháp được chế tạo sau chiến tranh. Các tàu sân bay Essex cũng được Hải quân Hoa Kỳ dùng để đào tạo phi công cho các hải quân khác, và được sĩ quan từ nhiều nước thăm, những người nghiên cứu thiết kế và hoạt động của chúng. Ảnh hưởng của lớp Essex vì vậy không chỉ là Mỹ, mà là quốc tế, và nó đặt ra tiêu chuẩn cho thiết kế tàu sân bay sau chiến tranh, tiêu chuẩn vẫn được tuân theo đến ngày nay.

Tàu bảo tàng và đài tưởng niệm

Bốn tàu sân bay lớp Essex còn tồn tại ngày nay làm tàu bảo tàng, và được các bảo tàng và quỹ tại Hoa Kỳ vận hành, nơi chúng được bảo tồn như đài tưởng niệm những người đã phục vụ trên chúng và những người đã chiến đấu trong Chiến tranh Thái Bình Dương. Các tàu bảo tàng là USS Yorktown tại Charleston, Nam Carolina, USS Intrepid tại New York, USS Hornet tại Alameda, California, và USS Lexington tại Corpus Christi, Texas, và nằm trong số các bảo tàng hải quân được thăm nhiều nhất tại Hoa Kỳ. Các tàu bảo tàng là lời nhắc rằng lớp Essex không chỉ là lớp tàu chiến, mà là lớp tàu phục vụ gần năm mươi năm, và vẫn được nhớ đến ngày nay, bởi hàng triệu người thăm chúng mỗi năm.

Di sản & ảnh hưởng

Lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh

Di sản của lớp Essex, trên hết, là lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh, vốn là lực lượng hải quân mạnh nhất lịch sử, và được xây dựng quanh các tàu sân bay Essex. Lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh, do Đô đốc Marc Mitscher chỉ huy, là loại lực lượng hải quân mới, trong đó tàu sân bay, không phải thiết giáp hạm, là vũ khí chính, và trong đó máy bay, không phải pháo, là vũ khí quyết định trận đánh. Các tàu sân bay Essex chứng tỏ tàu sân bay là tàu chủ lực của hải quân hiện đại, và thiết giáp hạm, vốn là tàu chủ lực trong nhiều thế kỷ, đã lỗi thời. Lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh trở thành lực lượng hải quân tiêu chuẩn sau chiến tranh, và vẫn là lực lượng hải quân tiêu chuẩn ngày nay, dưới dạng nhóm tác chiến tàu sân bay, được xây dựng quanh tàu sân bay lớn, và là vũ khí chính của Hải quân Hoa Kỳ.

Sức mạnh công nghiệp và thiết kế tàu sân bay

Lớp Essex cũng cho thấy tầm quan trọng của sức mạnh công nghiệp trong chiến tranh hải quân: Hoa Kỳ chế tạo 24 tàu sân bay lớp Essex, trong khi Nhật chỉ chế tạo một số ít tàu sân bay hạm đội, và sức mạnh công nghiệp của Hoa Kỳ là lý do nó thắng Chiến tranh Thái Bình Dương. Thiết kế của lớp Essex, vốn được tiêu chuẩn hóa và có thể chế tạo nhanh chóng, trở thành mẫu cho thiết kế tàu sân bay sau này, và ảnh hưởng tới thiết kế lớp Midway, lớp Forrestal và lớp Nimitz, vốn là các tàu sân bay mà Hải quân Hoa Kỳ dùng ngày nay. Di sản của lớp Essex vì vậy không chỉ là di sản hải quân, mà là di sản công nghiệp, và là lời nhắc rằng chiến tranh không chỉ được thắng bởi tàu và máy bay, mà bởi các nhà máy chế tạo chúng, và bởi công nhân chế tạo chúng.

Lớp Essex trong văn hóa đại chúng

Trong văn hóa đại chúng lớp Essex được nhớ như các tàu sân bay của Chiến tranh Thái Bình Dương, và nó xuất hiện trong phim, sách và chương trình truyền hình về chiến tranh, nơi nó được thể hiện như những tàu đã thắng Chiến tranh Thái Bình Dương. Các tàu bảo tàng, USS Yorktown, USS Intrepid, USS Hornet và USS Lexington, nằm trong số các bảo tàng được thăm nhiều nhất tại Hoa Kỳ, và được hàng triệu người thăm mỗi năm, những người tới xem các tàu đã chiến đấu trong Chiến tranh Thái Bình Dương và tìm hiểu về những người đã phục vụ trên chúng. Vị trí của lớp Essex trong văn hóa đại chúng là thước đo danh tiếng của nó, và đảm bảo lớp tàu sẽ được nhớ, không chỉ như lớp tàu chiến, mà như biểu tượng cho sức mạnh hải quân Mỹ và Chiến tranh Thái Bình Dương.

Lớp Essex trong Chiến tranh Lạnh

Sau Thế chiến II, các tàu sân bay Essex phục vụ trong Chiến tranh Triều Tiên, Chiến tranh Việt Nam và Chiến tranh Lạnh, và chúng được hiện đại hóa, với sàn bay nghiêng và máy phóng hơi nước, để chúng có thể vận hành máy bay phản lực, và vẫn phục vụ đến thập niên 1970–1980, dài hơn bất kỳ lớp tàu sân bay nào khác. Thời gian phục vụ dài của các tàu sân bay Essex là thước đo thành công của chúng: chúng được đóng cho Thế chiến II, nhưng được hiện đại hóa và phục vụ trong ba cuộc chiến nữa, và chúng là những tàu mang sức mạnh không quân Mỹ tới Triều Tiên và Việt Nam, cũng như chúng đã mang nó tới Nhật trong Thế chiến II. Vì vậy lớp Essex không chỉ là một lớp tàu của Thế chiến II, mà là lớp tàu phục vụ suốt Chiến tranh Lạnh, và vẫn được nhớ ngày nay, trong các tàu bảo tàng lưu giữ nó.

Hiện vật còn lại

Bốn tàu bảo tàng

Bốn tàu sân bay lớp Essex còn tồn tại ngày nay làm tàu bảo tàng: USS Yorktown (CV-10) tại Charleston, Nam Carolina, USS Intrepid (CV-11) tại New York, USS Hornet (CV-12) tại Alameda, California, và USS Lexington (CV-16) tại Corpus Christi, Texas. Mỗi tàu được bảo tồn làm bảo tàng, và mỗi tàu kể câu chuyện về lớp Essex và Chiến tranh Thái Bình Dương, và mỗi tàu được hàng trăm nghìn người thăm mỗi năm. Tàu Yorktown được bảo tồn tại Bảo tàng Hải quân và Hàng hải Patriots Point, nơi nó được trưng bày cùng các tàu và máy bay khác, và tàu Intrepid được bảo tồn tại Bảo tàng Biển, Hàng không và Vũ trụ Intrepid ở New York, nơi nó được trưng bày cùng máy bay và Tàu con thoi Enterprise. Tàu Hornet được bảo tồn tại Bảo tàng USS Hornet ở Alameda, và tàu Lexington được bảo tồn tại Bảo tàng USS Lexington trên Vịnh ở Corpus Christi, nơi nó được trưng bày làm tàu bảo tàng và đài tưởng niệm những người đã phục vụ trên nó.

Thăm tàu sân bay Essex ngày nay

Bốn tàu sân bay lớp Essex còn tồn tại làm tàu bảo tàng, và nằm trong số các bảo tàng hải quân được thăm nhiều nhất tại Hoa Kỳ, nghĩa là cách dễ nhất để hiểu lớp tàu là đi trên sàn bay của một trong số chúng. Tàu được thăm nhiều nhất là USS Intrepid tại New York, được hơn một triệu người thăm mỗi năm, nơi con tàu, máy bay của nó và Tàu con thoi Enterprise trên sàn bay kể câu chuyện về tàu sân bay được đưa vào biên chế năm 1943, bị kamikaze và ngư lôi làm hư hại tại Vịnh Leyte và Okinawa, và sau đó phục vụ tại Triều Tiên và Việt Nam trước khi được bảo tồn làm bảo tàng năm 1982. Ba tàu còn lại là USS Yorktown tại Patriots Point ở Charleston, Nam Carolina, USS Hornet tại Alameda, California, vốn đón các phi hành gia Apollo 11 và Apollo 12 sau nhiệm vụ lên Mặt Trăng, và USS Lexington tại Corpus Christi, Texas, tàu sân bay lớp Essex cuối cùng được cho nghỉ hưu, năm 1991. Các mục dưới đây trước hết mô tả Intrepid tại New York, rồi Yorktown, Hornet và Lexington.

Intrepid tại New York

USS Intrepid tại New York là tàu bảo tàng lớp Essex được thăm nhiều nhất, và được hơn một triệu người thăm mỗi năm, những người tới xem tàu, máy bay của nó và Tàu con thoi Enterprise, vốn được trưng bày trên sàn bay của nó. Tàu Intrepid được đưa vào biên chế năm 1943, chiến đấu trong Trận Vịnh Leyte và Trận Okinawa, bị máy bay kamikaze và ngư lôi tấn công, và phục vụ trong Chiến tranh Triều Tiên và Chiến tranh Việt Nam, trước khi được cho nghỉ hưu năm 1974 và bảo tồn làm bảo tàng năm 1982. Bảo tàng kể câu chuyện về Intrepid và lớp Essex, và là lời nhắc rằng các tàu sân bay Essex không chỉ là tàu của Thế chiến II, mà là tàu phục vụ nhiều thập kỷ, và vẫn được nhớ đến ngày nay.

Yorktown, Hornet và Lexington

USS Yorktown tại Charleston, USS Hornet tại Alameda và USS Lexington tại Corpus Christi cũng được hàng trăm nghìn người thăm mỗi năm, và được bảo tồn làm bảo tàng và đài tưởng niệm những người đã phục vụ trên chúng. Tàu Yorktown chiến đấu trong Trận Biển Philippines và Trận Vịnh Leyte, tàu Hornet đón các phi hành gia Apollo 11 và Apollo 12 sau nhiệm vụ lên Mặt Trăng, và tàu Lexington phục vụ trong Thế chiến II và Chiến tranh Lạnh, và là tàu sân bay lớp Essex cuối cùng được cho nghỉ hưu, năm 1991. Đối với đa số du khách, cách dễ nhất để xem tàu sân bay lớp Essex là thăm một trong bốn tàu bảo tàng này, nơi sàn bay, boong chứa và các khoang của tàu có thể được tham quan, và nơi câu chuyện về lớp Essex và Chiến tranh Thái Bình Dương được kể đầy đủ.

8. Câu hỏi thường gặp

Tàu sân bay lớp Essex là gì?

Tàu sân bay lớp Essex là tàu sân bay hạm đội của Hải quân Hoa Kỳ trong Thế chiến II, thiết kế cuối thập niên 1930 và chế tạo với số lượng lớn trong chiến tranh. Hai mươi bốn tàu được hoàn thành, và 17 tàu được đưa vào biên chế trước khi chiến tranh kết thúc.

Đã chế tạo bao nhiêu tàu sân bay lớp Essex?

Hai mươi bốn tàu sân bay lớp Essex được hoàn thành, trong đó 17 tàu được đưa vào biên chế trước khi Thế chiến II kết thúc tháng 8 năm 1945.

Tàu sân bay lớp Essex mang bao nhiêu máy bay?

Tàu sân bay lớp Essex mang khoảng 90 đến 100 máy bay, bao gồm tiêm kích F6F Hellcat và F4U Corsair, máy bay ném bom bổ nhào SB2C Helldiver và máy bay phóng ngư lôi TBF Avenger.

Có tàu sân bay lớp Essex nào bị mất trong chiến tranh không?

Không. Không tàu sân bay lớp Essex nào bị mất trong Thế chiến II, dù một số, bao gồm Franklin và Bunker Hill, bị hư hại nặng bởi bom và tấn công kamikaze.

Tôi có thể xem tàu sân bay lớp Essex ở đâu ngày nay?

Bốn tàu sân bay lớp Essex còn tồn tại làm tàu bảo tàng: USS Yorktown tại Charleston, USS Intrepid tại New York, USS Hornet tại Alameda và USS Lexington tại Corpus Christi.

Lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh là gì?

Lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh, được biết là Lực lượng Đặc nhiệm 58, là lực lượng Hải quân Mỹ xây dựng quanh các tàu sân bay Essex, được thiết giáp hạm, tuần dương hạm và khu trục hạm che chắn, đã thắng Chiến tranh Thái Bình Dương bằng không quân tàu sân bay.

9. Nguồn

1. Wikipedia, “Essex-class aircraft carrier” — 24 tàu hoàn thành, thông số kỹ thuật, lịch sử phục vụ và tàu bảo tàng.
2. Bộ Tư lệnh Lịch sử và Di sản Hải quân, “Essex-class carriers” — thiết kế, Đạo luật Hải quân Hai Đại dương và lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh.
3. Norman Friedman, U.S. Aircraft Carriers: An Illustrated Design History (Naval Institute Press, 1983) — thiết kế Essex, giáp và không đoàn.
4. Clark G. Reynolds, The Fast Carriers: The Forging of an Air Navy (Naval Institute Press, 1968) — Lực lượng Đặc nhiệm 58 và Chiến tranh Thái Bình Dương.
5. James D. Hornfischer, The Fleet at Flood Tide (Bantam Books, 2016) — các tàu sân bay Essex năm 1944–1945, Vịnh Leyte và Okinawa.
6. Bảo tàng Biển, Hàng không và Vũ trụ Intrepid, New York — USS Intrepid và các tàu bảo tàng lớp Essex.