Trận Iwo Jima

1. Mở đầu

Trận Iwo Jima diễn ra từ ngày 19 tháng 2 đến ngày 26 tháng 3 năm 1945, trên một hòn đảo núi lửa nhỏ ở Thái Bình Dương, cách Tokyo khoảng 1.200 km về phía nam. Đây là một trong những trận đánh đẫm máu nhất của Chiến tranh Thái Bình Dương: Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đổ bộ khoảng 70.000 người lên một hòn đảo được phòng thủ bởi khoảng 21.000 binh lính Nhật, đào sâu trong hang động, đường hầm và lô cốt bê tông, và trận đánh kéo dài 36 ngày.

Quân Mỹ mất 6.821 người chết và khoảng 19.000 người bị thương — trận đánh duy nhất của Chiến tranh Thái Bình Dương mà thương vong của Mỹ vượt quá thương vong của Nhật — và quân Nhật mất gần như toàn bộ đơn vị đồn trú, khoảng 19.000 người, chỉ khoảng 200 người bị bắt.

Khoảnh khắc nổi tiếng nhất của trận đánh diễn ra ngày 23 tháng 2, bốn ngày sau cuộc đổ bộ, khi một nhóm lính thủy đánh bộ cắm cờ Mỹ trên núi Suribachi, điểm cao nhất của đảo — một khoảnh khắc được ghi lại trong bức ảnh của Joe Rosenthal, trở thành hình ảnh được sao chép nhiều nhất của chiến tranh, và là mẫu cho Đài tưởng niệm Chiến tranh Thủy quân lục chiến tại Washington, D.C.

2. Thông tin chính

Ngày	19 tháng 2 – 26 tháng 3 năm 1945
Địa điểm	Iwo Jima, quần đảo Volcano, cách Tokyo khoảng 1.200 km về phía nam
Kết quả	Mỹ thắng; đảo bị chiếm sau 36 ngày giao tranh
Chỉ huy Mỹ	Trung tướng Holland M. Smith (Lực lượng Viễn chinh); Thiếu tướng Harry Schmidt (Quân đoàn Đổ bộ V); Thiếu tướng Clifton Cates (Sư đoàn Thủy quân lục chiến 4); Thiếu tướng Graves Erskine (Sư đoàn 3); Thiếu tướng Keller Rockey (Sư đoàn 5)
Chỉ huy Nhật Bản	Trung tướng Tadamichi Kuribayashi (Sư đoàn 109); Đại tá Nam tước Takeichi Nishi (Trung đoàn Xe tăng 26)
Lực lượng Mỹ	Khoảng 70.000 lính thủy đánh bộ đổ bộ (Sư đoàn 3, 4 và 5); khoảng 500 tàu, 1.000 máy bay
Lực lượng Nhật Bản	Khoảng 21.000 quân (Sư đoàn 109, cùng các đơn vị hải quân và không quân)
Tổn thất Mỹ	6.821 người chết, khoảng 19.000 người bị thương (tổng khoảng 26.000 thương vong)
Tổn thất Nhật Bản	Khoảng 19.000 người chết; khoảng 200 người bị bắt

3. Bối cảnh

Hòn đảo nhỏ giữa Thái Bình Dương

Iwo Jima là một hòn đảo nhỏ, dài khoảng 8 km và rộng 4 km, thuộc quần đảo Volcano, khoảng nửa đường giữa Saipan và Tokyo. Năm 1945, nó là lãnh thổ Nhật Bản — lãnh thổ quê hương đầu tiên của Nhật mà quân Mỹ sẽ tấn công — và nó có giá trị vì một lý do: các sân bay của nó.

Hòn đảo có hai sân bay, Motoyama số 1 và số 2, và một sân bay thứ ba đang xây dựng, và chúng nằm trực tiếp trên tuyến đường của các máy bay ném bom B-29 của Mỹ bay từ quần đảo Mariana tới ném bom Nhật Bản.

Các máy bay B-29, bay từ Saipan và Tinian, đang bị các tiêm kích Nhật đóng tại Iwo Jima tấn công, và chúng không có tiêm kích hộ tống: các tiêm kích Mỹ, P-51 Mustang, không thể tới Nhật Bản từ quần đảo Mariana.

Nếu quân Mỹ chiếm Iwo Jima, các tiêm kích của họ có thể đóng tại đó, và chúng có thể hộ tống các máy bay ném bom tới Nhật Bản — và các máy bay B-29 bị hư hại trên bầu trời Nhật Bản có thể hạ cánh tại Iwo Jima thay vì rơi xuống biển.

Hòn đảo, theo lời các nhà hoạch định Mỹ, là “một bàn đạp tới Nhật Bản”.

Phòng thủ của Nhật và kế hoạch của Mỹ

Quân Nhật biết Iwo Jima sẽ bị tấn công, và họ đã chuẩn bị cho điều đó. Hòn đảo được phòng thủ bởi Trung tướng Tadamichi Kuribayashi, một sĩ quan trầm lặng, chu đáo từng làm tùy viên quân sự tại Hoa Kỳ và hiểu rõ sức mạnh của Mỹ.

Kế hoạch của Kuribayashi trái ngược với phòng thủ bãi biển đã thất bại tại Tarawa và Saipan: ông sẽ không tranh giành cuộc đổ bộ trên bãi biển, nơi pháo hải quân Mỹ có thể tiêu diệt binh lính của ông. Thay vào đó, ông sẽ chiến đấu từ dưới lòng đất.

Quân Nhật đào một mạng lưới hang động và đường hầm khổng lồ vào đá núi lửa của đảo — khoảng 18 km đường hầm, một số sâu tới 20 m — và xây các lô cốt bê tông, vị trí pháo binh và đài quan sát gần như không thể bị phá hủy bởi pháo kích. Điểm cao nhất của đảo, núi Suribachi, một núi lửa cao 170 m ở đầu phía nam đảo, được củng cố bằng pháo bao quát các bãi đổ bộ.

Nửa phía bắc của đảo, quanh các sân bay, là một mê cung gồm các sườn đồi, hang động và đường hầm. Binh lính của Kuribayashi được lệnh chiến đấu tới chết: sẽ không có đầu hàng, và không có cuộc xung phong banzai.

Chính lời của vị tướng, trong một mệnh lệnh gửi binh lính, là: “Mỗi người sẽ coi nhiệm vụ của mình là giết mười tên địch trước khi chết.”

Kế hoạch của Mỹ, mật danh Chiến dịch Detachment, là cuộc đổ bộ lớn nhất của Thủy quân lục chiến trong chiến tranh. Quân đoàn Đổ bộ V, dưới quyền Thiếu tướng Harry Schmidt, gồm ba sư đoàn Thủy quân lục chiến — Sư đoàn 3, 4 và 5 — với khoảng 70.000 người, được yểm trợ bởi pháo của khoảng 500 tàu và máy bay trên tàu sân bay.

Cuộc đổ bộ sẽ diễn ra trên các bãi biển phía đông nam, phía dưới núi Suribachi, và Thủy quân lục chiến sẽ chiếm ngọn núi trong ngày đầu tiên, rồi tiến về phía bắc tới các sân bay. Các nhà hoạch định dự kiến trận đánh kéo dài khoảng năm ngày. Nó kéo dài 36 ngày.

4. Lực lượng hai bên

Lực lượng hai bên tại Iwo Jima

Lực lượng đổ bộ của Mỹ là Quân đoàn Đổ bộ V, với ba sư đoàn Thủy quân lục chiến: Sư đoàn 4 và 5, đổ bộ trong ngày đầu tiên, và Sư đoàn 3, đổ bộ sau làm lực lượng dự bị.

Thủy quân lục chiến được yểm trợ bởi pháo của Hải quân Mỹ — thiết giáp hạm, tàu tuần dương và tàu khu trục — và bởi máy bay trên tàu sân bay, và bởi Trung đoàn Bộ binh 147 của Lục quân, đơn vị đồn trú trên đảo sau trận đánh.

Thủy quân lục chiến là cựu binh: Sư đoàn 4 đã chiến đấu tại Saipan và Tinian, Sư đoàn 3 tại Bougainville và Guam, và Sư đoàn 5 là một sư đoàn mới, được thành lập cho trận đánh, với nhiều người chưa từng ra trận.

	Hoa Kỳ	Nhật Bản
Bộ binh	Khoảng 70.000 lính thủy đánh bộ (Sư đoàn Thủy quân lục chiến 3, 4 và 5)	Khoảng 21.000 quân (Sư đoàn 109, cộng quân hải quân)
Xe tăng	Khoảng 200 xe tăng Sherman	Khoảng 20 xe tăng (Trung đoàn Xe tăng 26, dưới quyền Nam tước Nishi)
Pháo binh	Hỏa lực hải quân: 7 thiết giáp hạm, 4 tàu tuần dương hạng nặng, cộng tàu khu trục; pháo binh Thủy quân lục chiến	Khoảng 100 khẩu pháo, chủ yếu trong hang động và đường hầm; súng cối
Máy bay	Khoảng 1.000 (trên tàu sân bay; sau đó trên đất liền từ các sân bay đã chiếm)	Ít; sân bay là mục tiêu, không phải căn cứ
Tàu chiến	Khoảng 500	Không có (đảo được tiếp tế bằng đường không và tàu nhỏ)
Chỉ huy	H. M. Smith (Lực lượng Viễn chinh); Schmidt (Quân đoàn Đổ bộ V); Cates, Erskine, Rockey (tư lệnh sư đoàn)	Kuribayashi (Sư đoàn 109); Nishi (Trung đoàn Xe tăng 26)

Đơn vị đồn trú Nhật là Sư đoàn 109, dưới quyền Kuribayashi, với khoảng 21.000 người, bao gồm Trung đoàn Bộ binh 145, Trung đoàn Xe tăng 26 dưới quyền Đại tá Nam tước Takeichi Nishi — một vận động viên đoạt huy chương vàng Olympic môn cưỡi ngựa tại Thế vận hội Los Angeles 1932 — và các đơn vị hải quân.

Sức mạnh của đơn vị đồn trú không nằm ở số lượng mà ở vị trí: các hang động và đường hầm, các lô cốt bê tông, và các tầm bắn đan chéo từ núi Suribachi và các sườn đồi phía bắc.

Pháo binh Nhật, bắn từ hang động, không thể bị nhìn thấy hay bắn trúng, và bộ binh Nhật, chiến đấu từ dưới lòng đất, không thể bị đánh bật trừ bằng súng phun lửa, bộc phá và lựu đạn, sử dụng ở cự ly gần.

Lợi thế của Mỹ nằm ở hỏa lực: pháo hải quân, máy bay trên tàu sân bay, pháo binh và xe tăng. Nhưng hỏa lực không thể chạm tới quân Nhật trong đường hầm của họ, và trận đánh trở thành một cuộc chiến cận chiến, từng hang một, từng lô cốt một, trong đó lòng dũng cảm của Thủy quân lục chiến và quyết tâm của quân Nhật ngang nhau. Tỷ lệ thương vong của trận đánh — khoảng 26.000 thương vong của Mỹ trong số 70.000 người đổ bộ — là cao nhất trong các trận đánh của Thủy quân lục chiến trong chiến tranh.

5. Diễn biến

Cuộc đổ bộ, 19 tháng 2 năm 1945

Cuộc đổ bộ bắt đầu lúc 09:00 ngày 19 tháng 2 năm 1945, sau ba ngày pháo kích hải quân — đợt pháo kích mở đầu dài nhất của Chiến tranh Thái Bình Dương tới thời điểm đó, dù Thủy quân lục chiến đã yêu cầu mười ngày và chỉ được cho ba ngày.

Các đợt đầu tiên đổ bộ lên các bãi biển phía đông nam, phía dưới núi Suribachi, và họ gặp ít kháng cự: Kuribayashi đã ra lệnh cho binh lính không bắn vào bãi biển, mà chờ cho tới khi quân Mỹ lên bờ rồi mới bắn họ từ vùng đất cao.

Thủy quân lục chiến lên bờ trên bãi cát núi lửa đen của Iwo Jima — một loại cát thô, lỏng lẻo làm sa lầy xe cộ, nuốt chửng ủng của binh lính, và khiến việc di chuyển gần như không thể. Cát là kẻ thù đầu tiên: xe tăng lún tới trục bánh, pháo binh không thể di chuyển, và binh lính vật lộn qua nó dưới hỏa lực.

Đến cuối ngày đầu tiên, khoảng 30.000 lính thủy đánh bộ đã lên bờ, và họ chịu khoảng 1.000 thương vong. Ngọn núi, Suribachi, vẫn trong tay quân Nhật, và Thủy quân lục chiến vẫn chưa tới được các sân bay. Trận đánh đã bắt đầu, và nó sẽ không kết thúc trong 36 ngày.

Núi Suribachi và lễ cắm cờ

Núi Suribachi là mục tiêu đầu tiên, và nó được chiếm ngày 23 tháng 2, bốn ngày sau cuộc đổ bộ. Trung đoàn 28 thuộc Sư đoàn Thủy quân lục chiến 5 đã chiến đấu lên núi, từng hang một, và sáng ngày 23 tháng 2, một đội tuần tra tới đỉnh núi và cắm một lá cờ Mỹ nhỏ.

Lá cờ quá nhỏ để nhìn thấy từ các bãi biển, và một lá cờ thứ hai, lớn hơn, được mang lên. Sáu lính thủy đánh bộ — Harlon Block, Harold Keller, Ira Hayes, Harold Schultz, Franklin Sousley và Michael Strank — đã cắm lá cờ thứ hai, và nhiếp ảnh gia Joe Rosenthal của Associated Press, người vừa tới đỉnh núi kịp lúc, đã chụp bức ảnh trở thành hình ảnh nổi tiếng nhất của chiến tranh: Raising the Flag on Iwo Jima.

Bức ảnh đoạt giải Pulitzer, và trở thành mẫu cho Đài tưởng niệm Chiến tranh Thủy quân lục chiến tại Washington, D.C. Ba trong sáu người trong bức ảnh — Strank, Sousley và Block — đã tử trận trước khi trận đánh kết thúc.

Lễ cắm cờ là một khoảnh khắc chiến thắng, nhưng trận đánh còn xa mới kết thúc: nửa phía bắc của đảo, với các sân bay và sườn đồi của nó, vẫn trong tay quân Nhật, và phải mất thêm một tháng nữa mới chiếm được.

Trận đánh phía bắc

Trận đánh phía bắc diễn ra tại các sân bay và trên các sườn đồi: sân bay Motoyama số 1 được chiếm ngày 21 tháng 2, và số 2 ngày 27 tháng 2, nhưng giao tranh quanh chúng — tại các sườn đồi gọi là Meat Grinder, Amphitheater và Turkey Knob — là tồi tệ nhất của trận đánh.

Các vị trí của Nhật nằm trong hang động và đường hầm, và Thủy quân lục chiến phải chiếm chúng bằng súng phun lửa, bộc phá và lựu đạn, ở cự ly gần. Giao tranh diễn ra trong mưa và bùn, và được đánh từng đồi một, từng hang một.

Sư đoàn 4, vốn đã chiến đấu tại Saipan, mất nhiều người tới mức phải rút khỏi tuyến; Sư đoàn 3, vốn là lực lượng dự bị, được đưa vào, và nó cũng chịu thương vong nặng nề. Nhịp độ của trận đánh chậm chạp và nghiền nát: Thủy quân lục chiến tiến vài trăm mét mỗi ngày, và mỗi mét đều tốn sinh mạng.

Quân Nhật chiến đấu tới chết, như Kuribayashi đã ra lệnh. Không có cuộc đầu hàng hàng loạt, và không có cuộc xung phong banzai: quân Nhật chiến đấu từ hang động của họ, và chết trong đó. Các xe tăng phun lửa của Mỹ — xe tăng Sherman “Ronson”, đặt theo tên bật lửa thuốc lá — là vũ khí đã phá vỡ các hang động: chúng phun nhiên liệu cháy vào miệng hang, và quân Nhật bên trong chết vì lửa hoặc vì thiếu oxy. Trận đánh, theo lời một lính thủy đánh bộ, là “một cuộc chiến của các hang động”.

Kết thúc

Trận đánh kết thúc ngày 26 tháng 3 năm 1945, sau 36 ngày. Kuribayashi, quân đội của ông đã bị tiêu diệt, tử trận trong những ngày cuối — thi thể của ông không bao giờ được tìm thấy, và ngày giờ cùng địa điểm chính xác về cái chết của ông không được biết.

Kháng cự cuối cùng của Nhật là một cuộc tấn công tuyệt vọng cuối cùng đêm 25–26 tháng 3, khi khoảng 300 binh lính Nhật, do sĩ quan cấp cao còn sống sót dẫn đầu, tấn công sân bay Mỹ trong một cuộc xung phong banzai cuối cùng. Họ bị giết tới người cuối cùng. Hòn đảo được tuyên bố an toàn ngày 26 tháng 3.

Quân Mỹ mất 6.821 người chết và khoảng 19.000 người bị thương; quân Nhật mất khoảng 19.000 người chết, chỉ khoảng 200 người bị bắt. Các sân bay nằm trong tay người Mỹ, và các tiêm kích Mỹ đầu tiên — P-51 Mustang — hạ cánh xuống Iwo Jima ngày 6 tháng 3, khi trận đánh vẫn đang diễn ra ác liệt, và bắt đầu hộ tống các máy bay B-29 tới Nhật Bản.

6. Bước ngoặt

Lễ cắm cờ trên Suribachi

Bước ngoặt của Trận Iwo Jima là lễ cắm cờ trên núi Suribachi ngày 23 tháng 2 năm 1945. Ngọn núi là điểm cao nhất của đảo, và việc chiếm được nó mang lại cho quân Mỹ tầm quan sát bao quát các bãi đổ bộ và nửa phía nam của đảo.

Lễ cắm cờ là một khoảnh khắc chiến thắng, và nó được đưa tin tại Hoa Kỳ như một chiến thắng — nhưng trận đánh còn xa mới kết thúc. Nửa phía bắc của đảo, với các sân bay và sườn đồi của nó, vẫn trong tay quân Nhật, và phải mất thêm một tháng nữa mới chiếm được.

Lễ cắm cờ là một bước ngoặt về tinh thần, chứ không phải về trận đánh: nó mang lại cho Thủy quân lục chiến, và công chúng Mỹ, một biểu tượng của chiến thắng, và nó mang lại cho trận đánh hình ảnh trường tồn của nó.

Sân bay và quyết định chiến đấu tới chết

Bước ngoặt thực sự, về mặt quân sự, là việc chiếm các sân bay. Motoyama số 1 được chiếm ngày 21 tháng 2, và số 2 ngày 27 tháng 2, và các tiêm kích Mỹ đầu tiên hạ cánh ngày 6 tháng 3.

Các sân bay là lý do trận đánh diễn ra, và việc chiếm được chúng có nghĩa là các máy bay B-29 có thể được hộ tống tới Nhật Bản, và các máy bay ném bom bị hư hại có thể hạ cánh tại Iwo Jima. Đến cuối chiến tranh, khoảng 2.400 máy bay B-29 đã hạ cánh khẩn cấp tại Iwo Jima, và khoảng 24.000 phi công đã được cứu.

Các sân bay là phần thưởng của trận đánh, và chúng đã được giành lấy.

Bước ngoặt thứ ba là quyết định của Nhật chiến đấu từ dưới lòng đất. Kế hoạch của Kuribayashi — để quân Mỹ đổ bộ, rồi chiến đấu với họ từ hang động và đường hầm — đã khiến trận đánh trở thành trận đánh đẫm máu nhất của Chiến tranh Thái Bình Dương, và khiến nó trở thành trận đánh duy nhất mà thương vong của Mỹ vượt quá thương vong của Nhật.

Kế hoạch không cứu được hòn đảo, nhưng nó khiến quân Mỹ phải trả một cái giá làm chấn động công chúng Mỹ, và nó khiến trận đánh trở thành biểu tượng cho cái giá của chiến tranh chống lại Nhật Bản.

Cái giá của Iwo Jima — 6.821 người Mỹ chết — là một trong những lý do người Mỹ chọn bom nguyên tử thay vì xâm lược Nhật Bản.

7. Thương vong và tổn thất

Thương vong tại Iwo Jima

Tổn thất của Trận Iwo Jima là nặng nề nhất, theo tỷ lệ lực lượng tham chiến, trong các trận đánh của Chiến tranh Thái Bình Dương. Quân Mỹ mất 6.821 người chết và khoảng 19.000 người bị thương, tổng cộng khoảng 26.000 thương vong trong số khoảng 70.000 người đổ bộ. Quân Nhật mất khoảng 19.000 người chết, chỉ khoảng 200 người bị bắt. Iwo Jima là trận đánh duy nhất của Chiến tranh Thái Bình Dương mà thương vong của Mỹ vượt quá thương vong của Nhật, và là trận đánh duy nhất mà Thủy quân lục chiến chịu nhiều thương vong hơn kẻ thù mà họ đánh bại.

	Hoa Kỳ	Nhật Bản
Chết	6.821	Khoảng 19.000
Bị thương	Khoảng 19.000	Few recorded
Tổng cộng	Khoảng 26.000	Khoảng 19.200
Bị bắt	Ít	Khoảng 200
Huân chương Danh dự	27 huân chương được trao (nhiều nhất cho một trận đánh trong lịch sử Mỹ)	—

27 Huân chương Danh dự được trao cho Iwo Jima — nhiều nhất cho bất kỳ trận đánh đơn lẻ nào trong lịch sử Mỹ — là thước đo cường độ của trận đánh. Các huân chương được trao cho những lính thủy đánh bộ đã lao mình lên lựu đạn, dẫn đầu các cuộc xung phong chống lại lô cốt, cõng thương binh dưới hỏa lực, và chiến đấu tiếp sau khi bị thương.

Cái giá của trận đánh — 6.821 người chết — là một cú sốc đối với công chúng Mỹ, và nó đặt ra câu hỏi, lần đầu tiên, liệu hòn đảo có đáng với cái giá đó hay không. Câu trả lời, do bộ chỉ huy Mỹ đưa ra, là các sân bay đã cứu sống 24.000 phi công, và hòn đảo là một bàn đạp tới Nhật Bản.

Câu hỏi đó vẫn còn gây tranh cãi.

Tổn thất của Nhật — khoảng 19.000 người chết, chỉ khoảng 200 người bị bắt — gần như toàn bộ. Sư đoàn 109 bị tiêu diệt, và Kuribayashi tử trận. Những người Nhật sống sót qua trận đánh — 200 tù binh — là ngoại lệ: quân Nhật chiến đấu tới chết, như họ được lệnh, và chết trong hang động của họ. Di sản của trận đánh, đối với Nhật Bản, là di sản của sự hy sinh: Kuribayashi, người từng phản đối chiến tranh với Hoa Kỳ, được nhớ tới ở Nhật Bản như một anh hùng bi kịch, và những lá thư của ông gửi gia đình, viết trước trận đánh, vẫn được đọc ở Nhật Bản.

8. Bản đồ và địa hình

Đảo núi lửa

Iwo Jima là một hòn đảo núi lửa nhỏ thuộc quần đảo Volcano, cách Tokyo khoảng 1.200 km về phía nam và cách Saipan khoảng 1.000 km về phía bắc. Nó dài khoảng 8 km và rộng 4 km, và hình dạng của nó giống như một miếng sườn lợn: đầu phía nam bị chi phối bởi núi Suribachi, một núi lửa cao 170 m, và nửa phía bắc là một cao nguyên, bị cắt bởi các sườn đồi và khe núi, nơi các sân bay được xây dựng. Đất của đảo là cát và tro núi lửa đen, làm sa lầy xe cộ và khiến việc di chuyển khó khăn, và đá của nó là đá tuff núi lửa mềm, mà quân Nhật có thể đào để tạo hang động và đường hầm.

Hòn đảo không có nước ngọt, không có cây cối lớn, và không có cảng tự nhiên: các bãi đổ bộ, trên bờ biển phía đông nam, là những nơi duy nhất mà xuồng đổ bộ có thể lên bờ.

Địa hình và vị trí chiến lược

Địa hình của đảo định hình trận đánh trong từng chi tiết. Núi Suribachi, ở đầu phía nam, mang lại cho quân Nhật tầm quan sát bao quát các bãi đổ bộ, và pháo của nó có thể bắn vào các bãi biển và các tàu ngoài khơi.

Cao nguyên phía bắc, với các sườn đồi và hang động, mang lại cho quân Nhật một loạt các vị trí phòng thủ mà quân Mỹ phải chiếm từng cái một. Cát đen, nuốt chửng ủng của binh lính và làm sa lầy xe tăng, làm chậm cuộc tiến công của Mỹ và khiến trận đánh trở thành một cuộc chiến cận chiến.

Kích thước nhỏ bé của đảo — 8 km nhân 4 km — có nghĩa là không có nơi nào để rút lui, và trận đánh diễn ra trên một mặt trận rộng vài km, với cả hai bên tiếp xúc liên tục.

Vị trí của đảo — nửa đường giữa Saipan và Tokyo — là lý do nó bị tấn công. Các máy bay ném bom B-29, bay từ quần đảo Mariana tới Nhật Bản, bay qua Iwo Jima, và các tiêm kích Nhật đóng tại đó tấn công chúng. Các tiêm kích Mỹ, P-51 Mustang, không thể tới Nhật Bản từ quần đảo Mariana, nhưng chúng có thể từ Iwo Jima.

Hòn đảo, theo lời các nhà hoạch định Mỹ, là “một bàn đạp tới Nhật Bản”, và các sân bay của nó, một khi bị chiếm, sẽ đưa các tiêm kích Mỹ vào tầm với của Tokyo. Địa hình của Iwo Jima — một hòn đảo nhỏ, trên tuyến đường tới Nhật Bản, có sân bay — là lý do của trận đánh, và là lý do cho cái giá của nó.

9. Kết quả và di sản của Trận Iwo Jima

Kết thúc và bức ảnh Raising the Flag

Trận Iwo Jima kết thúc ngày 26 tháng 3 năm 1945, với hòn đảo trong tay người Mỹ. Quân Mỹ đã thắng, với cái giá 6.821 người chết và khoảng 19.000 người bị thương, và quân Nhật mất khoảng 19.000 người.

Các sân bay nằm trong tay người Mỹ, và các máy bay P-51 Mustang đầu tiên hạ cánh ngày 6 tháng 3, khi trận đánh vẫn đang diễn ra ác liệt. Đến cuối chiến tranh, khoảng 2.400 máy bay B-29 đã hạ cánh khẩn cấp tại Iwo Jima, và khoảng 24.000 phi công đã được cứu.

Hòn đảo là một bàn đạp tới Nhật Bản, và là căn cứ mà từ đó các tiêm kích Mỹ hộ tống các máy bay ném bom tới Tokyo.

Di sản trường tồn nhất của trận đánh là bức ảnh. Raising the Flag on Iwo Jima của Joe Rosenthal, chụp ngày 23 tháng 2 năm 1945, trở thành hình ảnh được sao chép nhiều nhất của chiến tranh, và trở thành mẫu cho Đài tưởng niệm Chiến tranh Thủy quân lục chiến tại Washington, D.C., khánh thành năm 1954.

Sáu người trong bức ảnh — ba người trong số họ tử trận — trở thành biểu tượng của Thủy quân lục chiến, và hình ảnh trở thành biểu tượng của chính chiến tranh. Lễ cắm cờ không phải là kết thúc của trận đánh, và không phải là chiến thắng, nhưng nó trở thành hình ảnh của trận đánh, và là hình ảnh mà Iwo Jima được nhớ tới.

Câu hỏi về giá trị của trận đánh

Di sản còn lại của trận đánh là một câu hỏi: Iwo Jima có đáng với cái giá đó không? Quân Mỹ mất 6.821 người để chiếm một hòn đảo dài 8 km, và câu hỏi đó đã được tranh luận kể từ đó.

Câu trả lời của bộ chỉ huy Mỹ — rằng các sân bay đã cứu 24.000 phi công — là câu trả lời chính thức, và là một câu trả lời mạnh mẽ. Nhưng câu hỏi vẫn còn đó, vì trận đánh là trận đánh đẫm máu nhất của Chiến tranh Thái Bình Dương đối với Thủy quân lục chiến, và vì đó là trận đánh cho thấy, lần đầu tiên, rằng quân Nhật sẽ chiến đấu tới chết trên chính đất của họ, và cuộc xâm lược Nhật Bản sẽ còn tồi tệ hơn.

Iwo Jima, giống như Okinawa, là một trong những lý do bom nguyên tử được sử dụng: người Mỹ, sau khi trả 6.821 người chết cho một hòn đảo nhỏ, không muốn trả một triệu người chết cho chính Nhật Bản.

10. Chỉ huy

Các chỉ huy của trận đánh

Trung tướng Holland M. Smith (Hoa Kỳ). Tư lệnh Lực lượng Viễn chinh tại Iwo Jima, và là chỉ huy Thủy quân lục chiến cấp cao nhất tại Thái Bình Dương. Smith, được biết đến với biệt danh “Howlin’ Mad” Smith, đã chỉ huy Thủy quân lục chiến tại Tarawa và Saipan, và ông là kiến trúc sư của cuộc đổ bộ Iwo Jima. Sau này ông chỉ huy Lực lượng Thủy quân lục chiến Hạm đội, Thái Bình Dương.

Thiếu tướng Harry Schmidt (Hoa Kỳ). Tư lệnh Quân đoàn Đổ bộ V, đơn vị đổ bộ tại Iwo Jima. Schmidt chỉ huy ba sư đoàn Thủy quân lục chiến trong trận đánh, và ông là sĩ quan chỉ đạo cuộc chiến 36 ngày. Sau này ông chỉ huy Quân đoàn Đổ bộ V tại Okinawa.

Thiếu tướng Clifton Cates (Hoa Kỳ). Tư lệnh Sư đoàn Thủy quân lục chiến 4 tại Iwo Jima. Cates đã chiến đấu trong Thế chiến I, và sau này ông trở thành Tư lệnh Thủy quân lục chiến.

Thiếu tướng Graves Erskine (Hoa Kỳ). Tư lệnh Sư đoàn Thủy quân lục chiến 3 tại Iwo Jima. Sư đoàn của Erskine được đưa vào làm lực lượng dự bị, và nó đã chiến đấu trong trận đánh phía bắc.

Thiếu tướng Keller Rockey (Hoa Kỳ). Tư lệnh Sư đoàn Thủy quân lục chiến 5 tại Iwo Jima. Sư đoàn của Rockey đổ bộ trong ngày đầu tiên và chiếm núi Suribachi, và nó đã chiến đấu trong trận đánh phía bắc.

Trung tướng Tadamichi Kuribayashi (Nhật Bản). Tư lệnh Sư đoàn 109, đơn vị phòng thủ Iwo Jima. Kuribayashi từng làm tùy viên quân sự tại Hoa Kỳ, và ông hiểu rõ sức mạnh của Mỹ. Kế hoạch của ông — chiến đấu từ dưới lòng đất, và chiến đấu tới chết — đã khiến trận đánh trở thành trận đánh đẫm máu nhất của Chiến tranh Thái Bình Dương. Ông tử trận trong những ngày cuối của trận đánh, và thi thể của ông không bao giờ được tìm thấy.

11. Câu hỏi thường gặp

Trận Iwo Jima diễn ra khi nào?
Từ ngày 19 tháng 2 đến ngày 26 tháng 3 năm 1945, trên đảo Iwo Jima ở Thái Bình Dương, cách Tokyo khoảng 1.200 km về phía nam.

Có bao nhiêu người Mỹ chết tại Iwo Jima?
6.821 người chết và khoảng 19.000 người bị thương, tổng cộng khoảng 26.000 thương vong. Đây là trận đánh duy nhất của Chiến tranh Thái Bình Dương mà thương vong của Mỹ vượt quá thương vong của Nhật.

Bức ảnh nổi tiếng của Iwo Jima là gì?
Bức ảnh Raising the Flag on Iwo Jima của Joe Rosenthal, chụp ngày 23 tháng 2 năm 1945, cho thấy sáu lính thủy đánh bộ cắm cờ Mỹ trên núi Suribachi. Nó đoạt giải Pulitzer và trở thành mẫu cho Đài tưởng niệm Chiến tranh Thủy quân lục chiến tại Washington, D.C.

Tướng Kuribayashi là ai?
Trung tướng Tadamichi Kuribayashi, tư lệnh Sư đoàn 109 của Nhật, đơn vị phòng thủ Iwo Jima. Ông từng làm tùy viên quân sự tại Hoa Kỳ, và kế hoạch chiến đấu từ dưới lòng đất của ông đã khiến trận đánh trở thành trận đánh đẫm máu nhất của Chiến tranh Thái Bình Dương. Ông tử trận trong trận đánh, và thi thể của ông không bao giờ được tìm thấy.

Vì sao Iwo Jima quan trọng?
Các sân bay của nó nằm trên tuyến đường của các máy bay ném bom B-29 của Mỹ bay từ quần đảo Mariana tới Nhật Bản. Một khi bị chiếm, các tiêm kích Mỹ có thể hộ tống các máy bay ném bom tới Nhật Bản, và các máy bay B-29 bị hư hại có thể hạ cánh tại Iwo Jima. Khoảng 2.400 máy bay B-29 đã hạ cánh khẩn cấp tại đó, cứu khoảng 24.000 phi công.

Trận Iwo Jima kéo dài bao lâu?
36 ngày, từ ngày 19 tháng 2 đến ngày 26 tháng 3 năm 1945. Các nhà hoạch định dự kiến nó kéo dài khoảng năm ngày.

12. Nguồn

1. Wikipedia, “Battle of Iwo Jima” — ngày tháng, quân số, số liệu thương vong (6.821 người Mỹ chết, khoảng 19.000 người Nhật chết) và diễn biến trận đánh.
2. Encyclopædia Britannica, “Battle of Iwo Jima” — bối cảnh, lễ cắm cờ và cái giá của trận đánh.
3. US Marine Corps History Division, “Closing In: Marines in the Seizure of Iwo Jima” — lịch sử chính thức của Thủy quân lục chiến về trận đánh.
4. Richard F. Newcomb, Iwo Jima (Holt, Rinehart and Winston, 1965) — lịch sử kinh điển về trận đánh.
5. James Bradley, Flags of Our Fathers (Bantam, 2000) — lễ cắm cờ và sáu người trong bức ảnh.
6. Tadamichi Kuribayashi, thư gửi gia đình, trích trong Letters from Iwo Jima (phim của Clint Eastwood, 2006, dựa trên thư của Kuribayashi và sách của Kumiko Kakehashi, So Sad to Fall in Battle, 2005).

Đọc thêm
– Bill D. Ross, Iwo Jima: Legacy of Valor (Vanguard Press, 1985).
– Derrick Wright, Iwo Jima 1945: The Marines Raise the Flag on Mount Suribachi (Osprey, 2001).

Bài viết liên quan

• Bãi biển Juno
• Bãi biển Omaha
• Chiến dịch Barbarossa