Sepp Dietrich
1. Mở đầu
Sepp Dietrich (28 tháng 5 năm 1892 – 21 tháng 4 năm 1966) là tướng cao cấp của Waffen-SS và một trong những người theo Adolf Hitler lâu đời và trung thành nhất. Ông chỉ huy Leibstandarte SS Adolf Hitler, sư đoàn khởi đầu là đội cận vệ cá nhân của Hitler, trong các chiến dịch ở Ba Lan, Pháp, Balkan và Nga, và sau đó chỉ huy Quân đoàn Panzer SS I ở Normandy và Tập đoàn quân Panzer 6 trong chiến dịch Ardennes tháng 12 năm 1944 và ở Hungary năm 1945. Ông là một trong số ít người nhận Thập tự Hiệp sĩ kèm Lá sồi, Kiếm và Kim cương, và đến cuối chiến tranh, ông là chỉ huy chiến trường cao cấp nhất của Waffen-SS sau Heinrich Himmler. Ông cũng là tội phạm chiến tranh đã bị kết án: năm 1946, một tòa án quân sự Mỹ tuyên án tù chung thân vì trách nhiệm của ông đối với vụ sát hại tù binh chiến tranh Mỹ tại Malmedy tháng 12 năm 1944, và năm 1957, một tòa án Đức kết tội ông lần nữa, vì các vụ sát hại trong Đêm của những con dao dài năm 1934.
Dietrich phải được trình bày đúng như ông vốn có: một chỉ huy chiến trường có năng lực và dũng cảm, và một người phục vụ chế độ tội ác từ đầu đến cuối, chỉ huy quân đội sát hại tù binh chiến tranh và dân thường, và bị hai tòa án khác nhau kết tội ác chiến tranh.
Bài viết này không ca ngợi ông, và không trình bày ông như nhân vật phản diện một chiều: nó ghi lại sự nghiệp quân sự của ông, ghi lại các tội ác mà ông bị kết tội, và ghi lại lập luận của những người bênh vực và những người phê phán ông, để độc giả có thể đánh giá ông dựa trên bằng chứng.
Vụ thảm sát Malmedy, nói riêng, được mô tả chi tiết, vì đó là tội ác mà Dietrich được biết đến nhiều nhất, và vì câu hỏi về trách nhiệm cá nhân của ông đối với nó là câu hỏi trung tâm trong sự nghiệp của ông.
2. Thông tin chính
| Sinh | 28 tháng 5 năm 1892, Hawangen, Bavaria, Đế quốc Đức |
| Mất | 21 tháng 4 năm 1966 (hưởng thọ 73 tuổi), Ludwigsburg, Tây Đức |
| Quốc tịch | Đức |
| Vai trò / Chức vụ | SS-Oberst-Gruppenführer (cấp bậc cao nhất Waffen-SS); chỉ huy Leibstandarte SS Adolf Hitler, Quân đoàn Panzer SS I và Tập đoàn quân Panzer 6 |
| Nổi tiếng vì | Chỉ huy sư đoàn cận vệ của Hitler; vụ thảm sát Malmedy (tháng 12 năm 1944); bị kết tội ác chiến tranh năm 1946 và 1957 |
| Vợ / Gia đình | Kết hôn ba lần; vợ đầu mất năm 1937; con trai hy sinh ở mặt trận phía Đông |
| Quân hàm | SS-Oberst-Gruppenführer và Thượng tướng Waffen-SS |
3. Thời trẻ và học vấn
Con trai người bán thịt ở Bavaria
Josef “Sepp” Dietrich sinh ngày 28 tháng 5 năm 1892 tại Hawangen, làng ở Bavaria miền nam nước Đức, con trai của một người bán thịt. Ông là con thứ hai trong ba người con trai, lớn lên trong gia đình Công giáo lao động. Ông rời trường lúc 14 tuổi, học nghề bán thịt, rồi làm bồi bàn và nhân viên khách sạn, trước khi gia nhập Quân đội Bavaria năm 1911, lúc 19 tuổi. Ông phục vụ trong Thế chiến I với tư cách hạ sĩ quan ở trung đoàn pháo binh, và được tặng Thập tự Sắt hạng Nhất và hạng Hai vì lòng dũng cảm.
Theo mọi lời kể, ông là người lính dũng cảm và đáng tin cậy, nhưng ông không có giáo dục quân sự chính quy: ông không bao giờ học trường tham mưu, không bao giờ phục vụ trong bộ tham mưu, và thăng lên chỉ huy cao cấp không phải qua huấn luyện chuyên nghiệp mà qua lòng trung thành với Hitler và qua thành tích chiến đấu của mình.
Freikorps và phong trào Quốc xã
Sau Thế chiến I, Dietrich gia nhập Freikorps, các nhóm bán quân sự chiến đấu chống Cộng sản và chống nền cộng hòa mới, và tham gia chiến đấu ở Bavaria năm 1919. Ông gia nhập Đảng Quốc xã năm 1928, và cùng năm đó gia nhập SS, tổ chức sẽ trở thành đội cận vệ của Hitler. Ông là một trong những người SS đầu tiên, và thăng tiến nhanh chóng: năm 1930 trở thành chỉ huy SS ở Bavaria, và năm 1933, khi Hitler lên nắm quyền, ông trở thành chỉ huy Leibstandarte SS Adolf Hitler, đơn vị bảo vệ Hitler và trở thành Sư đoàn Panzer SS 1.
Sự thăng tiến của Dietrich dựa trên lòng trung thành, không phải năng lực: ông là người của Hitler, và Hitler tin tưởng ông tuyệt đối. Ông, theo lời một sử gia, là “vị tướng duy nhất mà Hitler tin tưởng hoàn toàn”.
4. Con đường đến vị trí lãnh đạo
Leibstandarte ở Ba Lan và Pháp
Dietrich chỉ huy Leibstandarte trong cuộc xâm lược Ba Lan năm 1939 và chiến dịch Pháp năm 1940, nơi đơn vị chiến đấu như trung đoàn cơ giới và nổi bật trong giao tranh quanh Dunkirk. Leibstandarte, năm 1940, là đội hình nhỏ và tinh nhuệ, và Dietrich dẫn dắt nó từ tuyến đầu, như ông vẫn làm suốt chiến tranh. Ông được tặng Thập tự Hiệp sĩ tháng 7 năm 1940, và Leibstandarte được mở rộng thành sư đoàn. Ở Balkan năm 1941, sư đoàn chiến đấu tại Hy Lạp, và trong cuộc xâm lược Liên Xô tháng 6 năm 1941, sư đoàn chiến đấu ở phía nam, tại Ukraina.
Sự lãnh đạo của Dietrich được đánh dấu bằng lòng dũng cảm cá nhân — ông bị thương nhiều lần — và bằng sự thiếu tinh tế về chiến thuật: ông ưa tấn công trực diện, thiếu kiên nhẫn với kế hoạch, và dựa vào tinh thần chiến đấu của binh sĩ hơn là cơ động.
Binh sĩ của ông ngưỡng mộ ông, và cấp trên của ông, gồm Hitler, đánh giá cao lòng trung thành và sự hiếu chiến của ông.
Mặt trận phía Đông và Lá sồi
Ở Nga, sư đoàn của Dietrich chiến đấu trong bước tiến tới Rostov, giao tranh quanh Kharkov và trong trận xe tăng lớn tại Kursk tháng 7 năm 1943, nơi Leibstandarte, thuộc Quân đoàn Panzer SS II, tấn công mặt nam của vòng cung Kursk. Sư đoàn chịu tổn thất nặng tại Kursk, và được rút về Ý rồi Pháp để tái thiết.
Dietrich được tặng Lá sồi tháng 3 năm 1943 và Kiếm tháng 8 năm 1944, và được thăng chỉ huy Quân đoàn Panzer SS I năm 1943 và Tập đoàn quân Panzer 6 năm 1944. Việc ông thăng lên chỉ huy tập đoàn quân là điều đáng chú ý đối với người không có huấn luyện tham mưu, và phản ánh việc Hitler ưa lòng trung thành hơn tính chuyên nghiệp: Dietrich, trong mắt Hitler, là vị tướng sẽ tuân lệnh và sẽ chiến đấu, và như vậy là đủ.
5. Vai trò của Sepp Dietrich trong Thế chiến II
Normandy và Ardennes
Năm cuối cùng của cuộc chiến của Dietrich, từ tháng 6 năm 1944 đến tháng 5 năm 1945, diễn ra ở mặt trận Tây, đầu tiên ở Normandy rồi ở Ardennes và Hungary, và đó là năm mà sự nghiệp chỉ huy chiến trường của ông kết thúc. Ở Normandy, ông chỉ huy Quân đoàn Panzer SS I chống lực lượng Anh và Canada quanh Caen, trong một số trận giao tranh khốc liệt nhất của cuộc chiến, và ở Ardennes, ông chỉ huy Tập đoàn quân Panzer 6 trong cuộc phản công lớn cuối cùng của Hitler.
Cả hai quyền chỉ huy đều kết thúc bằng thất bại, và cả hai đều gắn với tội ác mà Dietrich được biết đến nhiều nhất: vụ sát hại tù binh chiến tranh tại Malmedy, do quân dưới quyền ông gây ra tháng 12 năm 1944.
Mục này mô tả quyền chỉ huy của ông ở Normandy và Ardennes, và mô tả vụ thảm sát Malmedy chi tiết, vì vụ thảm sát là sự thật trung tâm trong sự nghiệp của Dietrich, và vì câu hỏi về trách nhiệm của ông đối với nó là câu hỏi mà ông phải được đánh giá.
Quân đoàn Panzer SS I ở Normandy
Tháng 6 năm 1944, Dietrich chỉ huy Quân đoàn Panzer SS I ở Normandy, nơi các sư đoàn của ông — Sư đoàn Panzer SS 1 Leibstandarte và Sư đoàn Panzer SS 12 Hitlerjugend — chiến đấu chống lực lượng Anh và Canada quanh Caen.
Giao tranh nằm trong số khốc liệt nhất của cuộc chiến, và các sư đoàn SS, gồm nhiều binh sĩ trẻ và cuồng tín, chiến đấu với quyết tâm gây ấn tượng ngay cả với kẻ thù. Quân đoàn của Dietrich, theo đánh giá của các sử gia, được chỉ huy có năng lực, nhưng ít hơn về số lượng và hỏa lực, và dần bị bào mòn bởi ném bom của Đồng minh và áp lực đều đặn của các cuộc tấn công Anh và Canada.
Tháng 8 năm 1944, quân đoàn bị kẹt trong túi Falaise, và chịu tổn thất nặng trong cuộc đột phá. Bản thân Dietrich bị thương, và được sơ tán về Đức.
Tập đoàn quân Panzer 6 ở Ardennes
Tháng 12 năm 1944, Dietrich chỉ huy Tập đoàn quân Panzer 6 trong chiến dịch Ardennes, cuộc phản công lớn cuối cùng của Hitler ở mặt trận Tây. Tập đoàn quân Panzer 6 là mạnh nhất trong ba tập đoàn quân Đức tham gia chiến dịch, và được giao nhiệm vụ chọc thủng tuyến Mỹ, vượt sông Meuse và tới Antwerp.
Chiến dịch thất bại: Tập đoàn quân Panzer 6 bị kháng cự của Mỹ chặn lại tại Elsenborn Ridge, cạn nhiên liệu và dừng lại xa mục tiêu. Cách chỉ huy của Dietrich bị phê phán: theo đánh giá của các sử gia, ông là tư lệnh tập đoàn quân yếu, thiếu huấn luyện tham mưu để quản lý đội hình lớn, và dựa vào các tư lệnh quân đoàn để làm việc.
Thất bại của chiến dịch Ardennes đánh dấu sự kết thúc khả năng tấn công quy mô lớn của Đức ở mặt trận Tây.
Vụ thảm sát Malmedy
Ngày 17 tháng 12 năm 1944, trong chiến dịch Ardennes, quân của Kampfgruppe Peiper — cụm chiến đấu của Sư đoàn Panzer SS 1, dưới quyền chỉ huy tổng thể của Dietrich với tư cách tư lệnh Tập đoàn quân Panzer 6 — bắt khoảng 120 tù binh chiến tranh Mỹ gần thị trấn Malmedy của Bỉ, và sát hại 84 người trong số họ tại cánh đồng ở ngã tư Baugnez.
Vụ thảm sát là một trong những tội ác chiến tranh khét tiếng nhất của mặt trận Tây, và bị người Mỹ điều tra sau chiến tranh. Dietrich bị tòa án quân sự Mỹ tại Dachau xét xử năm 1946, cùng với 73 thành viên khác của Tập đoàn quân Panzer 6, và bị kết tội chịu trách nhiệm về các vụ sát hại, tuyên án tù chung thân.
Tòa án kết luận rằng Dietrich, với tư cách tư lệnh tập đoàn quân, chịu trách nhiệm về hành vi của quân đội mình, và ông đã ban hành mệnh lệnh khuyến khích giết tù binh. Dietrich phủ nhận việc ông ra lệnh sát hại, và những người bênh vực ông cho rằng ông không biết quân của Peiper đã làm gì, và ông không thể ngăn chặn.
Tòa án không chấp nhận biện hộ đó, và các sử gia nhìn chung đồng ý với tòa án: tư lệnh tập đoàn quân chịu trách nhiệm về tội ác của quân đội mình, dù ông có ra lệnh trực tiếp hay không.
6. Các quyết định quan trọng
Dẫn dắt từ tuyến đầu
Chỉ huy Leibstandarte trực tiếp: Quyết định dẫn dắt sư đoàn từ tuyến đầu của Dietrich, chia sẻ nguy hiểm với binh sĩ, là nền tảng cho danh tiếng của ông như vị tướng của người lính. Binh sĩ ngưỡng mộ ông vì ông ở cùng họ trong chiến đấu, và vì ông bị thương cùng họ. Quyết định này cũng là điểm yếu: tư lệnh sư đoàn ở tuyến đầu không thể thấy toàn bộ trận đánh, và việc Dietrich thiếu huấn luyện tham mưu khiến ông thường không hiểu bức tranh lớn hơn. Lòng dũng cảm của ông là thật, nhưng nó không khiến ông trở thành vị tướng giỏi.
Nhận quyền chỉ huy tập đoàn quân khi không có huấn luyện tham mưu: Việc Dietrich chấp nhận chỉ huy Tập đoàn quân Panzer 6 năm 1944, dù không có huấn luyện tham mưu và không có kinh nghiệm chỉ huy đội hình quy mô đó, là quyết định phản ánh lòng trung thành với Hitler hơn là phán đoán chuyên môn. Một sĩ quan được huấn luyện chuyên nghiệp sẽ từ chối, hoặc yêu cầu bộ tham mưu đầy đủ; Dietrich chấp nhận, và chiến dịch Ardennes cho thấy hậu quả. Các tư lệnh quân đoàn của ông, trên hết là tướng SS Hermann Priess, đã làm phần lớn công việc mà Dietrich không thể làm.
Các tội ác
Đêm của những con dao dài (1934): Tháng 6–7 năm 1934, Dietrich chỉ huy phân đội Leibstandarte thực hiện vụ sát hại các lãnh đạo SA và các nạn nhân khác trong Đêm của những con dao dài, cuộc thanh trừng mà Hitler loại bỏ các đối thủ. Dietrich trực tiếp giám sát các vụ hành quyết, và năm 1957, ông bị tòa án Đức tại Munich kết tội ngộ sát vì vai trò trong các vụ sát hại, tuyên án 18 tháng tù. Bản án là vì các vụ sát hại xảy ra hơn hai mươi năm trước đó, và nó cho thấy hồ sơ tội ác của Dietrich bắt đầu từ lâu trước chiến tranh.
Trách nhiệm về Malmedy: Trách nhiệm của Dietrich đối với vụ thảm sát Malmedy là câu hỏi trung tâm trong sự nghiệp của ông, và đã được tranh luận kể từ phiên tòa năm 1946. Tòa án Mỹ kết luận ông chịu trách nhiệm với tư cách tư lệnh tập đoàn quân, và ông đã ban hành mệnh lệnh khuyến khích giết tù binh.
Dietrich phủ nhận cáo buộc, và những người bênh vực ông cho rằng mệnh lệnh bị hiểu sai, và quân của Peiper hành động theo sáng kiến riêng. Bằng chứng, theo đánh giá của các sử gia, ủng hộ phán quyết của tòa án: mệnh lệnh của Dietrich, và văn hóa của Waffen-SS, khuyến khích sát hại tù binh, và tư lệnh tập đoàn quân không thể chối bỏ trách nhiệm về những gì quân đội mình làm.
7. Tranh cãi
Dietrich là người lính hay tội phạm?
Tranh cãi về Dietrich là tranh cãi về chính Waffen-SS: liệu binh sĩ của nó có phải người lính như bao người lính khác, hay là cánh vũ trang của một tổ chức tội ác. Những người bênh vực Dietrich — trên hết là tổ chức cựu chiến binh HIAG, mà Dietrich giúp sáng lập sau chiến tranh — lập luận rằng ông là người lính chiến đấu dũng cảm, Waffen-SS là đội hình quân sự, và vụ thảm sát Malmedy là việc làm của một số ít người, không phải của toàn tổ chức.
Tòa án Nuremberg, vốn tuyên bố SS là tổ chức tội ác, và các sử gia nghiên cứu Waffen-SS, đã đi đến kết luận ngược lại: Waffen-SS là bộ phận không thể tách rời của hệ thống khủng bố Quốc xã, các đơn vị của nó gây tội ác chiến tranh trên quy mô lớn, và các chỉ huy của nó, gồm Dietrich, phải chịu trách nhiệm về những tội ác đó.
Cuộc tranh luận vẫn tiếp diễn, nhưng sức nặng của bằng chứng nghiêng về phía những người phê phán.
Phiên tòa Malmedy
Phiên tòa xét xử Dietrich và các bị cáo cùng vụ tại Dachau năm 1946 tự nó cũng gây tranh cãi. Luật sư của các bị cáo, và các tác giả sau này có thiện cảm với SS, lập luận rằng phiên tòa không công bằng, lời thú tội thu được bằng phương pháp không đúng, và bản án quá nặng.
Chính quyền Mỹ điều tra các cáo buộc, và một tiểu ban Thượng viện năm 1949 kết luận có sai phạm trong thẩm vấn, nhưng các bản án là đúng đắn. Các bản án, cuối cùng, được giảm nhẹ: án chung thân của Dietrich được giảm, và ông được thả năm 1955, sau chín năm thụ án.
Tranh cãi về phiên tòa không nên che khuất sự thật của tội ác: 84 tù binh Mỹ đã bị sát hại tại Malmedy, và vụ sát hại do quân dưới quyền Dietrich gây ra.
8. Cuối đời
Được thả và HIAG
Dietrich được thả khỏi nhà tù Landsberg năm 1955, sau chín năm thụ án chung thân. Ông trở về Ludwigsburg, Tây Đức, và trở thành nhân vật hàng đầu trong HIAG, hiệp hội tương trợ của cựu quân nhân Waffen-SS, tổ chức vận động phục hồi danh dự Waffen-SS và lương hưu cho cựu chiến binh.
Chiến dịch của HIAG, theo đánh giá của các sử gia, là nỗ lực viết lại lịch sử Waffen-SS, trình bày nó như đội hình quân sự đã chiến đấu danh dự, và vai trò của Dietrich là mang lại cho tổ chức uy tín của chỉ huy chiến trường cao cấp nhất còn sống.
Trong những năm cuối đời, ông là nhân vật được kính trọng trong số cựu quân nhân SS, và là nhân vật gây tranh cãi ở Tây Đức, nơi quá khứ của ông không bao giờ bị quên lãng.
Bản án thứ hai và cái chết
Năm 1957, Dietrich bị tòa án Đức tại Munich xét xử vì vai trò trong Đêm của những con dao dài năm 1934, và bị kết tội ngộ sát, tuyên án 18 tháng tù. Ông thụ án và được thả năm 1958. Ông sống những năm cuối đời ở Ludwigsburg, lặng lẽ và hiếm khi phát biểu công khai. Ông qua đời ngày 21 tháng 4 năm 1966, thọ 73 tuổi, vì đau tim, và được chôn cất tại Ludwigsburg.
Cái chết của ông được báo chí Đức đưa tin, và các bài cáo phó phản ánh đánh giá chia rẽ về sự nghiệp của ông: người lính dũng cảm, và tội phạm chiến tranh đã bị kết án. Cả hai đánh giá đều đúng, và không đánh giá nào nên bị quên lãng.
9. Di sản
Cuộc tranh luận về Waffen-SS
Di sản của Dietrich gắn liền với cuộc tranh luận về Waffen-SS, và đó là di sản mà các sử gia tiếp tục tranh luận. Những người bênh vực trình bày ông như người lính chiến đấu vì đất nước, và bị trừng phạt vì tội ác ông không ra lệnh.
Những người phê phán trình bày ông như tội phạm chỉ huy tổ chức tội ác, và bị trừng phạt quá nhẹ so với tội ác của quân đội ông. Hồ sơ lịch sử ủng hộ những người phê phán hơn những người bênh vực: Waffen-SS gây tội ác chiến tranh trên quy mô lớn, ở mặt trận phía Đông và ở mặt trận Tây, và các chỉ huy của nó, gồm Dietrich, phải chịu trách nhiệm.
Sự nghiệp của Dietrich vì vậy được nhớ như ví dụ cảnh báo: về những gì xảy ra khi lòng trung thành với một lãnh tụ thay thế lòng trung thành với pháp luật, và khi lòng dũng cảm của người lính được đặt vào phục vụ chế độ tội ác.
Ký ức Malmedy
Vụ thảm sát Malmedy là di sản lâu dài nhất của Dietrich, và được tưởng nhớ ở Bỉ và Hoa Kỳ như biểu tượng của tội ác Waffen-SS. Một đài tưởng niệm đứng tại ngã tư Baugnez, nơi 84 tù binh Mỹ bị sát hại, và được thăm viếng mỗi năm vào ngày kỷ niệm vụ thảm sát.
Tên các nạn nhân được ghi lại ở đó, và đài tưởng niệm nhắc nhở rằng những người bị giết là tù binh chiến tranh, được luật chiến tranh bảo vệ, và vụ sát hại họ là tội ác. Tên của Dietrich gắn liền không thể tách rời với Malmedy, và sẽ vẫn như vậy chừng nào vụ thảm sát còn được tưởng nhớ.
10. Đánh giá của các sử gia
Đánh giá quân sự
Các sử gia đánh giá Dietrich là chỉ huy chiến trường dũng cảm và quyết tâm, nhưng không phải vị tướng vĩ đại. Sự lãnh đạo Leibstandarte của ông được đánh dấu bằng lòng dũng cảm cá nhân và lòng trung thành của binh sĩ, và các sư đoàn của ông chiến đấu tốt ở Pháp, Nga, Normandy và Ardennes.
Nhưng ông thiếu huấn luyện tham mưu, sự tinh tế chiến thuật và hiểu biết chiến lược của các tướng Đức giỏi nhất, và màn trình diễn của ông với tư cách tư lệnh tập đoàn quân ở Ardennes, theo đánh giá của các sử gia, là yếu kém.
Tóm lại, ông là tư lệnh sư đoàn giỏi được thăng vượt quá khả năng, vì Hitler đánh giá cao lòng trung thành của ông hơn tính chuyên nghiệp. Đánh giá đó, được hầu hết các sử gia chia sẻ, là đánh giá quân sự về Dietrich.
Đánh giá đạo đức
Đánh giá đạo đức về Dietrich là rõ ràng: ông là tội phạm chiến tranh đã bị kết án, và là chỉ huy cao cấp của tổ chức mà Tòa án Nuremberg tuyên bố là tội ác. Ông chỉ huy quân đội sát hại tù binh chiến tranh tại Malmedy và dân thường ở mặt trận phía Đông, và trực tiếp dính líu đến các vụ sát hại trong Đêm của những con dao dài.
Những người bênh vực cho rằng ông là người lính, không phải chính trị gia, và ông không ra lệnh sát hại tại Malmedy. Tòa án xét xử ông, và các sử gia nghiên cứu sự nghiệp của ông, đã bác bỏ biện hộ đó: tư lệnh chịu trách nhiệm về tội ác của quân đội mình, và trách nhiệm của Dietrich đối với Malmedy, và đối với Đêm của những con dao dài, được xác lập bởi phán quyết của hai tòa án.
Sự nghiệp của ông vì vậy là thất bại về đạo đức cũng như quân sự, và được nhớ như vậy.
11. Câu hỏi thường gặp
Sepp Dietrich là ai?
Sepp Dietrich (1892–1966) là tướng cao cấp Waffen-SS, chỉ huy Leibstandarte SS Adolf Hitler, Quân đoàn Panzer SS I và Tập đoàn quân Panzer 6. Ông là một trong những người theo Hitler lâu đời nhất và là tội phạm chiến tranh đã bị kết án, bị tuyên án tù chung thân năm 1946 vì vụ thảm sát Malmedy.
Vụ thảm sát Malmedy là gì?
Ngày 17 tháng 12 năm 1944, trong chiến dịch Ardennes, quân của Kampfgruppe Peiper, dưới quyền chỉ huy tổng thể của Dietrich, đã sát hại 84 tù binh chiến tranh Mỹ tại ngã tư Baugnez gần Malmedy, Bỉ. Dietrich bị kết tội chịu trách nhiệm về các vụ sát hại năm 1946 và bị tuyên án tù chung thân.
Dietrich thuộc Waffen-SS hay Wehrmacht?
Dietrich thuộc Waffen-SS, cánh vũ trang của SS. Ông chỉ huy Leibstandarte, khởi đầu là đội cận vệ của Hitler, và thăng tới cấp bậc cao nhất của Waffen-SS, SS-Oberst-Gruppenführer. SS bị Tòa án Nuremberg tuyên bố là tổ chức tội ác.
Dietrich ra sao sau chiến tranh?
Ông bị tòa án quân sự Mỹ tuyên án tù chung thân năm 1946, và được thả khỏi nhà tù Landsberg năm 1955. Năm 1957, tòa án Đức kết tội ông ngộ sát vì vai trò trong Đêm của những con dao dài năm 1934 và tuyên án 18 tháng tù. Ông qua đời năm 1966.
Dietrich có ra lệnh thảm sát Malmedy không?
Dietrich phủ nhận việc ông ra lệnh sát hại, và những người bênh vực cho rằng quân của Peiper hành động theo sáng kiến riêng. Tòa án Mỹ xét xử ông kết luận ông chịu trách nhiệm với tư cách tư lệnh tập đoàn quân, và ông đã ban hành mệnh lệnh khuyến khích giết tù binh. Các sử gia nhìn chung đồng ý với tòa án.
HIAG là gì?
HIAG là hiệp hội tương trợ của cựu quân nhân Waffen-SS, thành lập sau chiến tranh để vận động phục hồi danh dự Waffen-SS và lương hưu cho cựu chiến binh. Dietrich là nhân vật hàng đầu trong HIAG sau khi được thả năm 1955.
12. Nguồn
- Wikipedia, “Sepp Dietrich” — sinh ngày 28 tháng 5 năm 1892, mất ngày 21 tháng 4 năm 1966, Leibstandarte, Quân đoàn Panzer SS I, Tập đoàn quân Panzer 6, vụ thảm sát Malmedy, các bản án năm 1946 và 1957.
- Encyclopaedia Britannica, “Sepp Dietrich” — tiểu sử, tướng Waffen-SS, vụ thảm sát Malmedy.
- Charles Messenger, Hitler’s Gladiator: The Life and Wars of SS Commander Sepp Dietrich (Brassey’s, 2005) — tiểu sử; Leibstandarte, Normandy, Ardennes, Malmedy, các phiên tòa.
- Danny S. Parker, Fatal Crossroads: The Untold Story of the Malmedy Massacre at the Battle of the Bulge (Da Capo Press, 2011) — vụ thảm sát Malmedy, Kampfgruppe Peiper, phiên tòa.
- Robert S. Wistrich, Who’s Who in Nazi Germany (Routledge, 1995) — Dietrich, SS, Đêm của những con dao dài.
- George H. Stein, The Waffen-SS: Hitler’s Elite Guard at War, 1939–1945 (Cornell University Press, 1966) — Waffen-SS, tổ chức của nó, tội ác chiến tranh, các chỉ huy.