Trận Neuve Chapelle

1. Mở đầu

Neuve Chapelle là cuộc tấn công lớn đầu tiên của Anh trong Thế chiến I, diễn ra từ 10 đến 13 tháng 3 năm 1915 ở vùng Artois, miền bắc nước Pháp. Tập đoàn quân 1 của Anh, dưới quyền Tướng Douglas Haig, tấn công Tập đoàn quân 6 của Đức bằng một trận pháo kích ngắn, dữ dội — 342 khẩu pháo bắn trên mặt trận chỉ 3 km — và chiếm làng Neuve Chapelle trong vài giờ. Đó là lần đầu tiên Lục quân Anh tấn công trên Mặt trận phía Tây với một chương trình pháo binh có kế hoạch, và lần đầu tiên quân Ấn Độ chiến đấu trong một trận đánh lớn ở châu Âu.

Tuy nhiên, thắng lợi không thể khai thác: pháo binh hết đạn, thông tin liên lạc đứt đoạn, và quân dự bị Đức tới kịp để chặn cuộc tiến quân. Trận đánh kết thúc sau bốn ngày, quân Anh giữ làng và một mũi nhô nhỏ, với cái giá khoảng 11.200 thương vong Anh và Ấn Độ cùng khoảng 10.000 thương vong Đức.

Neuve Chapelle dạy Lục quân Anh bài học chi phối cuộc chiến: một cuộc đột phá không có đủ đạn pháo, và không có phương tiện khai thác, thì chẳng phải đột phá gì.

2. Thông tin chính

Ngày**	10–13 tháng 3 năm 1915
Địa điểm**	Neuve Chapelle, Artois, miền bắc nước Pháp, gần La Bassée
Kết quả**	Anh thắng hạn chế; chiếm được làng, cuộc tiến quân dừng lại
Chỉ huy Anh**	Tướng Douglas Haig (Tập đoàn quân 1); Tướng Henry Horne (Quân đoàn IV); Tướng James Willcocks (Quân đoàn Ấn Độ)
Chỉ huy Đức**	Thái tử Rupprecht xứ Bavaria (Tập đoàn quân 6)
Lực lượng Anh**	Khoảng 40.000 người (Quân đoàn IV và Quân đoàn Ấn Độ); 342 khẩu pháo
Lực lượng Đức**	Khoảng 30.000–35.000 người của Tập đoàn quân 6 trên tuyến đầu, cùng quân dự bị
Tổn thất Anh**	Khoảng 11.200 người chết, bị thương và mất tích (ước tính khác nhau)
Tổn thất Đức**	Khoảng 10.000 người chết, bị thương và mất tích (ước tính khác nhau)

3. Bối cảnh

Mùa đông 1914–1915

Đến mùa đông 1914–1915, chiến tranh trên Mặt trận phía Tây đã ổn định thành chiến tranh chiến hào. Lực lượng Viễn chinh Anh, từng chiến đấu tại Mons và Marne cùng Ypres năm 1914, đang giữ một tuyến ở Flanders và Artois, bên cạnh quân Pháp, chống lại Lục quân Đức.

Tổng tư lệnh Anh, Thống chế John French, chịu áp lực từ London phải tấn công: quân Pháp đang lên kế hoạch tấn công ở Artois, và quân Anh được yêu cầu yểm trợ bằng cách tấn công tại Neuve Chapelle, một ngôi làng trên đường từ La Bassée tới Lille.

Cuộc tấn công cũng nhằm giảm áp lực cho quân Nga, đang bị tấn công ở phía đông, và chứng tỏ Lục quân Anh, đang lớn mạnh với các Quân đội Mới gồm tình nguyện viên, có thể tấn công.

Kế hoạch

Kế hoạch do Tướng Douglas Haig, tư lệnh Tập đoàn quân 1, soạn thảo, và đó là một loại kế hoạch mới đối với Lục quân Anh. Thay vì một trận pháo kích dài dằng dặc, sẽ báo trước cho quân Đức và phá hủy mặt đất, Haig lên kế hoạch cho một trận pháo kích ngắn, dữ dội — 35 phút — bởi 342 khẩu pháo, tập trung trên mặt trận chỉ 3 km, tiếp theo là cuộc tấn công bộ binh theo từng đợt.

Cuộc tấn công do Quân đoàn IV, dưới quyền Trung tướng Henry Horne, và Quân đoàn Ấn Độ, dưới quyền Trung tướng James Willcocks, thực hiện, và được yểm trợ bởi Quân đoàn Bay Hoàng gia, đơn vị sẽ quan sát hỏa lực pháo binh và ném bom thông tin liên lạc của Đức.

Mục tiêu là làng Neuve Chapelle, rồi đồi Aubers, một gò thấp phía sau làng mà từ đó có thể nhìn thấy quân Đức trong nhiều dặm. Haig tin rằng nếu làng có thể chiếm nhanh, đồi cũng có thể chiếm được, và mặt trận Đức ở Artois sẽ bị phá vỡ.

Quân đoàn Ấn Độ

Quân đoàn Ấn Độ là một trong những nét đáng chú ý nhất của trận đánh. Quân Ấn Độ — lính Garhwal, Gurkha, Sikh và những người khác — đã chiến đấu trên Mặt trận phía Tây từ mùa thu 1914, và Neuve Chapelle là trận đánh lớn đầu tiên của họ ở châu Âu.

Binh lính Ấn Độ, nhiều người chưa từng thấy tuyết, chiến đấu trong lạnh giá và bùn lầy của Flanders với lòng dũng cảm khiến quân Anh ấn tượng, và sĩ quan của họ, người Anh và người Ấn, dẫn dắt họ với kỹ năng phủ nhận định kiến thời đó.

Trận đánh được nhớ ở Ấn Độ như một trong những khoảnh khắc vĩ đại của lịch sử Quân đội Ấn Độ, và Đài tưởng niệm Ấn Độ tại Neuve Chapelle, xây sau chiến tranh, là lời nhắc về 4.700 lính Ấn Độ chết ở Pháp mà không có mộ xác định.

4. Lực lượng hai bên

Lực lượng tấn công của Anh có khoảng 40.000 người, gồm hai quân đoàn: Quân đoàn IV, dưới quyền Trung tướng Henry Horne, với Sư đoàn 7 và 8, và Quân đoàn Ấn Độ, dưới quyền Trung tướng James Willcocks, với Sư đoàn Lahore và Meerut.

Lực lượng được yểm trợ bởi 342 khẩu pháo, gồm 40 khẩu pháo hạng nặng, và bởi Quân đoàn Bay Hoàng gia, với khoảng 30 máy bay. Pháo binh là chìa khóa của kế hoạch: nó sẽ phá hủy hàng rào thép gai và chiến hào Đức trong 35 phút, rồi yểm trợ bộ binh khi tiến lên.

Bộ binh Anh được huấn luyện tốt và chỉ huy tốt, nhưng vẫn là một quân đội nhỏ — các Quân đội Mới gồm tình nguyện viên vẫn đang huấn luyện ở Anh — và không có quân dự bị để khai thác đột phá.

	Anh	Đức
Bộ binh**	Quân đoàn IV (Sư đoàn 7, 8); Quân đoàn Ấn Độ (Sư đoàn Lahore, Meerut)	Tập đoàn quân 6: Quân đoàn VII và Quân đoàn XIX trên mặt trận
Pháo**	342 khẩu pháo, trong đó có 40 khẩu pháo hạng nặng	Khoảng 200 khẩu pháo trên mặt trận, có dự bị phía sau
Máy bay**	Khoảng 30 máy bay RFC; quan sát pháo binh và ném bom	Ít máy bay; không quân Đức vẫn còn nhỏ
Súng máy**	Hạn chế; mỗi tiểu đoàn có 2 súng máy	Tiểu đoàn Đức có 6 súng máy; hỏa lực phòng thủ mạnh
Tiếp tế**	Thiếu đạn: đợt pháo kích dùng gần hết đạn dược có sẵn	Đạn đủ; tuyến tiếp tế của Đức ngắn

Phòng thủ của Đức là Tập đoàn quân 6, dưới quyền Thái tử Rupprecht xứ Bavaria, giữ mặt trận ở Artois chạy từ La Bassée tới Lille. Các sư đoàn của nó trên mặt trận Neuve Chapelle là Sư đoàn 7 và 14, cùng quân dự bị phía sau, và phòng thủ của nó là phòng thủ tiêu chuẩn của Đức năm 1915: tuyến chiến hào tiền phương, tuyến yểm trợ, và các điểm mạnh trong làng, với súng máy bố trí bắn ngang mặt trận.

Lục quân Đức năm 1915 là một lực lượng phòng thủ đáng gờm: binh lính huấn luyện tốt, súng máy đông, và pháo binh tiếp tế tốt. Điểm yếu của nó là phòng thủ nông — không có phòng thủ chiều sâu — và chỉ huy phản ứng chậm trước một cuộc tấn công bất ngờ.

5. Diễn biến

Ngày 10 tháng 3: làng thất thủ

Cuộc tấn công bắt đầu lúc 07:30 ngày 10 tháng 3 năm 1915, với trận pháo kích 35 phút bởi 342 khẩu pháo. Trận pháo kích dữ dội nhất mà Lục quân Anh từng bắn, và nó phá hủy phần lớn tuyến tiền phương của Đức: hàng rào thép gai bị cắt, chiến hào bị phá nát, và quân phòng thủ Đức choáng váng.

Bộ binh tiến lên lúc 08:05, theo từng đợt, và trong hai giờ, làng Neuve Chapelle đã nằm trong tay quân Anh. Quân đoàn Ấn Độ, ở cánh trái, và Quân đoàn IV, ở cánh phải, tiến cùng nhau, và đến giữa trưa, quân Anh đã chiếm làng và vùng đất phía sau. Đó là cuộc tấn công thành công nhất của Anh trong chiến tranh cho đến lúc đó, và trong vài giờ, dường như cuộc đột phá mà Haig hy vọng đã trong tầm tay. Đặc biệt, lính Garhwal nổi bật, chiến đấu qua làng từng nhà một, và chỉ huy của họ, Trung tá H.

F. H. B. de Lisle, tử trận khi dẫn đầu cuộc tấn công.

Ngày 11–12 tháng 3: cuộc tiến quân đình trệ

Ngày 11 tháng 3, cuộc tấn công được nối lại, nhưng tiến triển ít. Pháo binh đã hết đạn — trận pháo kích 35 phút đã dùng hầu hết đạn dược có sẵn, và pháo không thể tiếp tế đủ nhanh — và bộ binh, vốn tiến vượt tầm pháo của mình, bị súng máy Đức chặn lại và bởi quân dự bị Đức tới nơi.

Thông tin liên lạc đứt đoạn: đường dây điện thoại bị pháo bắn đứt, và lính truyền tin bị giết, nên Haig và các tư lệnh quân đoàn không biết chuyện gì đang xảy ra ở tiền tuyến. Quân Đức, vốn bị bất ngờ ngày 10 tháng 3, hồi phục nhanh: Thái tử Rupprecht đưa các sư đoàn mới tới, và pháo binh Đức, vốn không bị phá hủy, bắt đầu bắn vào các vị trí Anh.

Ngày 12 tháng 3, quân Anh tấn công lần nữa, nhưng cuộc tấn công bị hủy sau tổn thất nặng, và trận đánh rơi vào bế tắc.

Ngày 13 tháng 3: kết thúc

Ngày 13 tháng 3, trận đánh kết thúc. Haig, người hy vọng chiếm đồi Aubers, hủy cuộc tấn công, và quân Anh đào công sự trên vùng đất đã chiếm — làng Neuve Chapelle và một mũi nhô nhỏ quanh nó.

Quân Đức, vốn mất làng, phản công, nhưng không thể chiếm lại, và mặt trận ổn định thành tuyến chiến hào sẽ tồn tại, với những thay đổi nhỏ, suốt phần còn lại của cuộc chiến. Trận đánh kéo dài bốn ngày, và khiến quân Anh tổn thất khoảng 11.200 người và quân Đức khoảng 10.000 người.

Bản thân ngôi làng bị phá hủy, và không được xây lại cho đến sau chiến tranh. Neuve Chapelle, theo lời một sĩ quan Anh, là “một chiến thắng chẳng dẫn tới đâu”.

6. Bước ngoặt

Thiếu đạn pháo

Bước ngoặt của Neuve Chapelle là thiếu đạn pháo. Lục quân Anh năm 1915 không có đủ pháo, và không đủ đạn pháo, để chiến đấu cuộc chiến mà nó đang cố chiến đấu. Trận pháo kích 35 phút ngày 10 tháng 3 đã dùng hầu hết đạn pháo có sẵn của Tập đoàn quân 1, và khi bộ binh cần yểm trợ pháo binh ngày 11 tháng 3, pháo im lặng.

Sự thiếu hụt không phải tai nạn: nó là hệ quả của ngành công nghiệp đạn dược Anh chưa được huy động cho chiến tranh, và của một chính phủ chưa hiểu quy mô cuộc chiến mà mình tham gia.

Trận đánh phơi bày sự thiếu hụt trước công chúng, và dẫn tới “Vụ bê bối đạn pháo” năm 1915, trong đó báo chí Anh cáo buộc chính phủ không tiếp tế cho quân đội, và tới việc thành lập Bộ Đạn dược dưới quyền David Lloyd George. Thiếu đạn pháo là bước ngoặt của trận đánh, và là bước ngoặt của nỗ lực chiến tranh của Anh.

Thất bại trong khai thác

Bước ngoặt thứ hai là thất bại trong việc khai thác thành công ngày 10 tháng 3. Làng đã bị chiếm, nhưng đồi Aubers, mục tiêu thực sự, không bao giờ bị chiếm, vì quân Anh không có quân dự bị để đưa lên, và vì thông tin liên lạc đứt đoạn.

Trận đánh cho thấy một cuộc đột phá là chưa đủ: một quân đội cần phương tiện để khai thác nó — quân dự bị, đạn pháo, và thông tin liên lạc — và Lục quân Anh năm 1915 không có thứ nào trong số đó.

Bài học được rút ra, chậm chạp và với cái giá lớn, trong các trận đánh tiếp theo: tại Loos năm 1915, tại Somme năm 1916, và tại Passchendaele năm 1917, Lục quân Anh sẽ tấn công, đột phá, và thất bại trong khai thác, cho đến năm 1918, khi nó học cách làm cả ba cùng nhau.

Neuve Chapelle là bài học đầu tiên, và là bài học rẻ nhất trong số đó.

7. Thương vong và tổn thất

	Anh	Đức
Chết**	Khoảng 2.500–3.000 (ước tính)	Khoảng 2.000–2.500 (ước tính)
Bị thương và mất tích**	Khoảng 8.000–9.000 (ước tính)	Khoảng 7.000–8.000 (ước tính)
Tù binh**	Số lượng nhỏ	Khoảng 1.700
Tổng cộng**	Khoảng 11.200	Khoảng 10.000
Tổn thất Ấn Độ**	Khoảng 4.200 trong tổng số của Anh	—

Số liệu thương vong của Neuve Chapelle chỉ là ước tính, và các nguồn khác nhau, nhưng các con số thường được thống nhất là khoảng 11.200 thương vong Anh và Ấn Độ cùng khoảng 10.000 thương vong Đức. Tổn thất của Anh gồm khoảng 4.200 thương vong Ấn Độ, một cái giá nặng nề cho Quân đoàn Ấn Độ, và tổn thất của Đức gồm khoảng 1.700 tù binh.

Tổn thất nặng nề cho một trận đánh giành được quá ít đất — một ngôi làng và vài trăm mét chiến hào — và nặng nề cho một trận đánh chỉ kéo dài bốn ngày. Trận đánh được nhớ, một phần, vì sự chênh lệch giữa cái giá và kết quả: 11.000 người cho một ngôi làng bị phá hủy trong giao tranh.

Tổn thất của Ấn Độ đáng được ghi chú riêng. Quân đoàn Ấn Độ, vốn chiến đấu trong lạnh giá và bùn lầy của Flanders từ mùa thu 1914, mất khoảng 4.200 người tại Neuve Chapelle, gồm nhiều sĩ quan giỏi nhất của nó, và các sư đoàn của nó suy yếu đến mức bị rút khỏi Mặt trận phía Tây cuối năm 1915 và gửi tới Mesopotamia và Ai Cập.

Trận đánh được nhớ ở Ấn Độ như một sự hy sinh, và Đài tưởng niệm Ấn Độ tại Neuve Chapelle, ghi tên 4.700 lính Ấn Độ chết ở Pháp mà không có mộ xác định, được các gia đình Ấn Độ tới thăm đến ngày nay.

Tổn thất của Đức, dù tương tự về số lượng, là tổn thất mà Lục quân Đức có thể chịu: các sư đoàn của nó lớn hơn, quân dự bị gần hơn, và mặt trận của nó được giữ vững.

8. Bản đồ và địa hình

Artois và đồi Aubers

Neuve Chapelle nằm ở Artois, miền bắc nước Pháp, cách Lille khoảng 25 km về phía tây nam, trên đồng bằng phẳng, thấp của Flanders. Mặt đất gần như bằng phẳng, bị cắt bởi mương thoát nước và các con sông nhỏ chảy ra biển, và bị đồi Aubers, một gò thấp cao khoảng 20 m chạy từ bắc xuống nam, nhìn xuống phía đông. Đồi là chìa khóa của trận đánh: từ đó, quân Đức có thể nhìn thấy các vị trí Anh trong nhiều dặm, và từ đó, pháo binh của họ có thể bắn vào mặt trận Anh.

Bản thân làng Neuve Chapelle nằm trên đường từ La Bassée tới Lille, và là một điểm mạnh trong tuyến Đức, với nhà thờ và nhà dân biến thành công sự. Mặt đất phẳng, vốn khiến cuộc tấn công khả thi, cũng khiến nó khó khăn: không có chỗ nấp cho bộ binh, và súng máy Đức, bố trí trong làng và trên đồi, có thể bắn ngang toàn bộ mặt trận.

Bùn và nước

Mặt đất tại Neuve Chapelle ẩm ướt, và vẫn ẩm ướt. Đồng bằng Flanders thấp và phẳng, mực nước ngầm cao, nên chiến hào đầy nước và mặt đất biến thành bùn khi thời tiết ẩm. Trận đánh diễn ra tháng 3, khi mặt đất vẫn ướt sau mùa đông, và bùn làm chậm bộ binh, kẹt súng trường, và khiến việc di chuyển pháo khó khăn.

Bùn cũng khiến trận pháo kích kém hiệu quả: đạn pháo chìm vào đất mềm và không phá hủy được hàng rào thép gai Đức, vốn phải cắt bằng tay. Địa hình của Neuve Chapelle — phẳng, ẩm ướt và bị một gò đồi nhìn xuống — giải thích cả thành công của ngày đầu tiên lẫn thất bại của những ngày sau: mặt đất phẳng cho phép tấn công, bùn làm chậm nó, và đồi chặn nó lại.

9. Kết quả và di sản của Neuve Chapelle

Vụ bê bối đạn pháo

Hệ quả quan trọng nhất của Neuve Chapelle là chính trị, không phải quân sự. Trận đánh phơi bày sự thiếu đạn pháo, và báo chí Anh, dẫn đầu bởi tờ Times, cáo buộc chính phủ không tiếp tế cho quân đội.

“Vụ bê bối đạn pháo” năm 1915 dẫn tới sự sụp đổ của chính phủ Tự do, việc thành lập liên minh dưới quyền Herbert Asquith, và việc tạo ra Bộ Đạn dược dưới quyền David Lloyd George, biến đổi nỗ lực chiến tranh của Anh.

Vụ bê bối cũng dẫn tới việc mở rộng lớn ngành công nghiệp đạn dược, và đến năm 1916, Lục quân Anh có pháo và đạn pháo cần thiết. Neuve Chapelle, một trận đánh nhỏ ở Artois, đã thay đổi cách Anh chiến đấu trong cuộc chiến.

Đài tưởng niệm Ấn Độ

Neuve Chapelle được nhớ, trên hết, ở Ấn Độ. Đài tưởng niệm Ấn Độ tại Neuve Chapelle, do kiến trúc sư Herbert Baker thiết kế và khánh thành năm 1927, đứng trên địa điểm trận đánh, và ghi tên 4.700 lính Ấn Độ chết ở Pháp mà không có mộ xác định. Đài tưởng niệm là nơi hành hương của các gia đình Ấn Độ, và được Ủy ban Mộ Chiến tranh Khối thịnh vượng chung duy trì.

Trận đánh cũng được nhớ trong Quân đội Ấn Độ, nơi lính Garhwal và các trung đoàn khác từng chiến đấu tại Neuve Chapelle vẫn kỷ niệm trận đánh như một vinh dự trung đoàn. Ở Anh, trận đánh được nhớ như cuộc tấn công lớn đầu tiên của cuộc chiến, và như trận đánh dạy Lục quân Anh rằng nó cần nhiều pháo hơn, nhiều đạn pháo hơn, và một cách chiến đấu tốt hơn.

Làng Neuve Chapelle được xây lại sau chiến tranh, và nhà thờ của nó, bị phá hủy trong trận đánh, được xây lại bằng tiền quyên góp ở Ấn Độ.

Trận đánh trong ký ức Anh

Ở Anh, Neuve Chapelle được nhớ như cuộc tấn công lớn đầu tiên của cuộc chiến, và như trận đánh phơi bày sự thiếu đạn pháo. Làng được xây lại sau chiến tranh, và nhà thờ của nó, vốn bị phá hủy trong giao tranh, được xây lại bằng tiền quyên góp ở Ấn Độ, lời nhắc về quân Ấn Độ từng chiến đấu ở đó.

Trận đánh được nghiên cứu trong các trường quân sự như ví dụ về kế hoạch pháo binh — trận pháo kích ngắn, dữ dội chiếm được làng — và như ví dụ về thất bại trong khai thác đột phá, một bài học mà Lục quân Anh sẽ học lại, với cái giá lớn, trên sông Somme năm 1916 và tại Passchendaele năm 1917.

Lính Garhwal, những người đã chiến đấu qua làng từng nhà một, vẫn kỷ niệm Neuve Chapelle như một vinh dự trung đoàn, và Đài tưởng niệm Ấn Độ, đứng trên địa điểm trận đánh, được các gia đình Ấn Độ tới thăm đến ngày nay.

Trận đánh nhỏ, nhưng bài học của nó lớn, và chúng định hình cách Lục quân Anh chiến đấu suốt phần còn lại của cuộc chiến.

10. Chỉ huy

Tướng Douglas Haig (Anh). Tư lệnh Tập đoàn quân 1 và người lên kế hoạch tấn công. Haig, sĩ quan kỵ binh từng chỉ huy Quân đoàn I năm 1914, tin rằng cuộc tấn công sẽ phá vỡ mặt trận Đức và chiếm đồi Aubers. Khi nó thất bại, ông đổ lỗi cho thiếu đạn pháo. Sau đó ông trở thành tổng tư lệnh Lực lượng Viễn chinh Anh và chỉ huy nó qua Somme và Trăm Ngày.

Thống chế John French (Anh). Tổng tư lệnh Lực lượng Viễn chinh Anh. French, người chỉ huy quân đội năm 1914, ra lệnh tấn công tại Neuve Chapelle để yểm trợ cuộc tấn công của Pháp ở Artois. Ông bị chỉ trích vì Vụ bê bối đạn pháo và bị Haig thay thế tháng 12 năm 1915.

Trung tướng Henry Horne (Anh). Tư lệnh Quân đoàn IV, tấn công ở cánh phải Quân đoàn Ấn Độ. Horne, sĩ quan pháo binh, sau đó chỉ huy Tập đoàn quân 1 và là một trong những tướng Anh thành công nhất của cuộc chiến.

Trung tướng James Willcocks (Anh). Tư lệnh Quân đoàn Ấn Độ. Willcocks, sĩ quan Quân đội Ấn Độ, chỉ huy quân Ấn Độ tại Neuve Chapelle và bị chỉ trích vì tổn thất họ chịu. Sau đó ông bị thay thế, và Quân đoàn Ấn Độ bị rút khỏi Mặt trận phía Tây.

Thái tử Rupprecht xứ Bavaria (Đức). Tư lệnh Tập đoàn quân 6 của Đức. Rupprecht, người thừa kế ngai vàng Bavaria, chỉ huy Tập đoàn quân 6 suốt cuộc chiến ở Artois và Flanders, và ông hồi phục nhanh sau bất ngờ ngày 10 tháng 3, đưa quân dự bị tới chặn cuộc tiến quân của Anh. Sau đó ông chỉ huy một cụm tập đoàn quân trên Mặt trận phía Tây.

Trung tướng Karl von Fasbender (Đức). Tư lệnh Quân đoàn I Bavaria của Đức, đơn vị giữ mặt trận Neuve Chapelle. Quân của Fasbender phòng thủ làng và đồi Aubers, và quân đoàn của ông gánh phần lớn cuộc tấn công của Anh ngày 10 tháng 3.

11. Câu hỏi thường gặp

Trận Neuve Chapelle diễn ra khi nào?

Từ 10 đến 13 tháng 3 năm 1915, ở vùng Artois, miền bắc nước Pháp. Làng bị chiếm ngày đầu tiên, 10 tháng 3, và trận đánh kết thúc ngày 13 tháng 3, khi Haig hủy cuộc tấn công. Các mốc thời gian ngắn vì trận đánh ngắn: làng thất thủ vào buổi sáng đầu tiên, và cuộc tấn công bị hủy ba ngày sau khi rõ ràng cuộc tiến quân không thể khai thác được. Bốn ngày ở Neuve Chapelle là phép thử đầu tiên của cách tấn công mới của Anh, và thất bại của nó định hình mọi điều Lục quân Anh làm trên Mặt trận phía Tây trong hai năm tiếp theo.

Vì sao Neuve Chapelle quan trọng?

Đó là cuộc tấn công lớn đầu tiên của Anh trong Thế chiến I, và lần đầu tiên Lục quân Anh tấn công với một chương trình pháo binh có kế hoạch. Nó phơi bày sự thiếu đạn pháo, dẫn tới Vụ bê bối đạn pháo năm 1915 và việc thành lập Bộ Đạn dược, và dạy Lục quân Anh rằng một cuộc đột phá không có đạn pháo và quân dự bị thì chẳng phải đột phá gì.

Bài học đắt giá: quân đội đã chứng tỏ có thể đột nhập vào tuyến Đức, nhưng không thể xuyên thủng nó. Khoảng cách giữa đột nhập và xuyên thủng trở thành vấn đề trung tâm của chiến tranh trên Mặt trận phía Tây.

Vụ bê bối đạn pháo là gì?

Vụ bê bối đạn pháo năm 1915 là một cuộc khủng hoảng chính trị ở Anh, trong đó báo chí cáo buộc chính phủ không tiếp tế đạn pháo cho quân đội. Neuve Chapelle phơi bày sự thiếu hụt, và vụ bê bối dẫn tới sự sụp đổ của chính phủ Tự do, việc thành lập liên minh, và việc tạo ra Bộ Đạn dược dưới quyền David Lloyd George.

Vụ bê bối quan trọng vì nó thay đổi cách Anh điều hành chiến tranh: Bộ Đạn dược mới, dưới quyền Lloyd George, nắm quyền kiểm soát sản xuất đạn pháo. Neuve Chapelle vì vậy được nhớ không chỉ như một trận đánh, mà như trận đánh buộc nước Anh phải tổ chức công nghiệp chiến tranh của mình.

Có bao nhiêu lính Ấn Độ chiến đấu tại Neuve Chapelle?

Quân đoàn Ấn Độ, với Sư đoàn Lahore và Meerut, chiếm khoảng một nửa lực lượng tấn công, và mất khoảng 4.200 người tại Neuve Chapelle. Đài tưởng niệm Ấn Độ tại Neuve Chapelle ghi tên 4.700 lính Ấn Độ chết ở Pháp mà không có mộ xác định. Quân đoàn Ấn Độ quan trọng vì đó là lần đầu tiên lính Ấn Độ chiến đấu trong một trận đánh lớn ở châu Âu. Tổn thất của họ nặng nề, và đài tưởng niệm tại Neuve Chapelle vẫn ghi tên những lính Ấn Độ chết ở Pháp mà không có mộ xác định, nhắc nhớ rằng trận đánh do cả một đế quốc chiến đấu, không phải chỉ nước Anh.

Đồi Aubers là gì?

Đồi Aubers là một gò thấp, cao khoảng 20 m, phía đông Neuve Chapelle, từ đó quân Đức có thể nhìn thấy các vị trí Anh trong nhiều dặm. Haig hy vọng chiếm nó sau làng, nhưng cuộc tấn công bị hủy trước khi nó có thể bị chiếm, và đồi vẫn nằm trong tay quân Đức. Đồi quan trọng vì nó bao quát mọi thứ: từ đỉnh đồi, quân Đức có thể quan sát mọi động thái của Anh trong nhiều dặm, và bất kỳ cuộc tấn công nào vào nó cũng phải vượt qua mặt đất trống dưới hỏa lực của họ. Đó là lý do Haig muốn nó, và vì sao mất nó sẽ quan trọng hơn cả ngôi làng.

Quân Anh có thắng tại Neuve Chapelle không?

Họ chiếm được làng, nhưng không chiếm được đồi Aubers, và không phá vỡ mặt trận Đức. Trận đánh thường được mô tả là chiến thắng hạn chế của Anh — một thành công chiến thuật chẳng dẫn tới đâu, với cái giá khoảng 11.200 thương vong. Kết luận trái chiều vì trận đánh mang lại cho người Anh cả thành công lẫn cảnh báo: họ đã chiếm được làng, nhưng cũng học được rằng chiếm đất không giống như thắng trận. Neuve Chapelle vì vậy được gọi là chiến thắng hạn chế, một thành công chẳng dẫn tới đâu.

12. Nguồn

1. Wikipedia, “Battle of Neuve Chapelle” — ngày tháng, quân số, thương vong và diễn biến trận đánh.
2. Encyclopædia Britannica, “Battle of Neuve Chapelle” — bối cảnh và tình trạng thiếu đạn pháo.
3. John Terraine, Douglas Haig: The Educated Soldier (Hutchinson, 1963) — Haig và kế hoạch tấn công.
4. George Morton-Jack, The Indian Army on the Western Front (Cambridge University Press, 2014) — Quân đoàn Ấn Độ tại Neuve Chapelle.
5. David Lloyd George, War Memoirs (Odhams, 1933) — Vụ bê bối đạn pháo và Bộ Quân khí.
6. Commonwealth War Graves Commission, Indian Memorial, Neuve Chapelle — đài tưởng niệm và 4.700 cái tên.

Đọc thêm

• Peter Hart, The Great War: A Combat History of the First World War (Profile, 2013).
• Nick Lloyd, The Amiens Dispatch — for the context of the British offensives of 1915.

Bài viết liên quan

• Chiến dịch Balkan
• Chiến dịch Đông Phi
• Trận Amiens 1918