RAF so với Luftwaffe

1. Mở đầu

RAF so với Luftwaffe là câu chuyện của hai không quân chiến đấu cùng một cuộc chiến với những ý tưởng khác nhau về cách một tiêm kích nên bay, cách một phi đội nên chiến đấu, và cách một trận không chiến nên được điều khiển.

Mùa hè năm 1940, trên bầu trời miền nam nước Anh, hai ý tưởng gặp nhau trong Trận chiến nước Anh, và kết quả quyết định vận mệnh của chiến tranh ở phía tây. Các tiêm kích của Luftwaffe — nhất là Messerschmitt Bf 109 — bay trong đội hình lỏng, linh hoạt, theo cặp và theo bốn, bởi các phi công đã học nghề tại Tây Ban Nha và Ba Lan.

Các tiêm kích của Không quân Hoàng gia Anh — Hawker Hurricane và Supermarine Spitfire — bay trong đội hình chặt chẽ ba chiếc, dưới hệ thống kiểm soát mặt đất dẫn họ tới địch bằng vô tuyến và radar.

Bài viết này so sánh hai hệ thống một cách công bằng, theo đúng bản chất của chúng. Các đội hình chiến thuật của Luftwaffe, theo đánh giá của hầu hết sử gia, tốt hơn của RAF năm 1940, và RAF đã học hỏi từ chúng.

Hệ thống kiểm soát của RAF — Hệ thống Dowding, xây dựng trên radar, vô tuyến và mạng lưới phòng tác chiến — tốt hơn bất cứ thứ gì Luftwaffe có, và đó là lợi thế quyết định. So sánh này không phải vấn đề một bên đúng và bên kia sai: nó là vấn đề hai câu trả lời khác nhau cho cùng một bài toán, và một trận đánh trong đó hệ thống tốt hơn, chứ không phải đội hình tốt hơn, đã thắng.

2. Thông tin chính

So sánh	Bộ chỉ huy Tiêm kích RAF đối đầu lực lượng tiêm kích Luftwaffe, 1940
Tiêm kích RAF	Hawker Hurricane (khoảng 1.700 chiếc chế tạo tới 1940); Supermarine Spitfire
Tiêm kích Luftwaffe	Messerschmitt Bf 109E — tiêm kích chính của Đức năm 1940
Đội hình RAF	“Vic” — đội hình chữ V chặt chẽ ba máy bay
Đội hình Luftwaffe	Rotte (cặp) và Schwarm (bốn) — lỏng, linh hoạt
Kiểm soát RAF	Hệ thống Dowding: radar, Quân đoàn Quan sát, phòng tác chiến, dẫn đường vô tuyến
Kiểm soát Luftwaffe	Freie Jagd (săn tự do) và hộ tống sát máy bay ném bom
Trận quyết định	Trận chiến nước Anh, 7–10/1940
Kết quả	Luftwaffe không giành được ưu thế trên không; xâm lược Anh bị hoãn rồi hủy bỏ

3. Nguồn gốc

Hai không quân bước vào năm 1940 từ những lịch sử khác nhau. Luftwaffe là lực lượng trẻ hơn, được thành lập bí mật trong thập niên 1930 và thử lửa trong Nội chiến Tây Ban Nha 1936–39, nơi Quân đoàn Condor thử nghiệm máy bay và chiến thuật trước kẻ địch thật.

Tại Tây Ban Nha, phi công Đức học được rằng đội hình chặt chẽ của Thế chiến I đã lỗi thời: một tiêm kích bay trong đội hình chặt chẽ tốn thời gian nhìn thủ lĩnh thay vì nhìn bầu trời, và không thể cơ động tự do.

Người Đức phát triển Rotte — một cặp, một trưởng và một yểm trợ — và Schwarm — hai cặp, bay theo đội hình “bốn ngón tay” lỏng — và họ chứng minh các đội hình đó tại Tây Ban Nha, Ba Lan và Pháp. Đến năm 1940, phi công tiêm kích của Luftwaffe là những người có kinh nghiệm chiến đấu nhất thế giới.

Ngược lại, RAF đã dành những năm giữa hai cuộc chiến chuẩn bị cho một cuộc chiến khác: chiến tranh của máy bay ném bom, trong đó tiêm kích được kỳ vọng chặn máy bay ném bom địch vào ban ngày, trong đội hình chặt chẽ, dưới sự chỉ đạo của kiểm soát mặt đất.

Sổ tay chiến thuật của RAF, Fighting Area Attacks, quy định một loạt cuộc tấn công cứng nhắc, đánh số, trong đó một phi đội mười hai máy bay bay thành bốn Vic ba chiếc, và tấn công theo mẫu cố định.

Vic là đội hình cho duyệt binh và kiểm soát, không phải cho chiến đấu: ba máy bay bay sát nhau, các yểm trợ nhìn thủ lĩnh, và thủ lĩnh — người duy nhất có thể thấy địch — đưa ra quyết định.

Hệ thống được thiết kế cho kẻ địch bay trong đội hình ném bom chặt chẽ, và chưa bao giờ được thử nghiệm chống lại tiêm kích chiến đấu theo cặp.

Máy bay

Bản thân các máy bay khá ngang ngửa. Spitfire, với cánh hình elip và động cơ Rolls-Royce Merlin, nhanh hơn và cơ động hơn Bf 109 ở hầu hết độ cao, và phi công của nó yêu thích nó. Hurricane, cũ hơn và chậm hơn, là bệ súng ổn định, dễ sửa chữa, và có số lượng lớn hơn: mùa hè năm 1940, Fighter Command có nhiều Hurricane hơn Spitfire, và Hurricane bắn hạ nhiều máy bay Đức hơn bất kỳ loại nào khác.

Bf 109E nhanh, trang bị pháo tốt, và do các phi công giàu kinh nghiệm lái, nhưng nó có tầm bay ngắn — khoảng 20 phút chiến đấu trên bầu trời miền nam nước Anh — và các phi công của nó, bay từ căn cứ tại Pháp, chiến đấu với một mắt nhìn đồng hồ nhiên liệu.

Ba loại máy bay đủ gần nhau về hiệu năng để chiến thuật, chứ không phải công nghệ, quyết định trận đánh.

4. Nguyên tắc

Nguyên tắc chiến thuật của Luftwaffe là cặp đôi. Trong Rotte, trưởng tấn công và yểm trợ bảo vệ anh ta, canh đuôi và cảnh báo nguy hiểm. Trong Schwarm, hai Rotte bay cùng nhau, hỗ trợ lẫn nhau, và bốn máy bay có thể tản ra, quan sát bầu trời, và cơ động độc lập. Đội hình lỏng — các máy bay bay cách nhau hàng trăm mét — và mỗi phi công có thể nhìn quanh, thấy địch, và chiến đấu. Schwarm là đội hình cho không chiến quần nhau, và là đội hình mà mọi không quân trên thế giới sẽ áp dụng vào cuối chiến tranh.

Vic của RAF

Nguyên tắc của RAF ngược lại: Vic. Ba máy bay bay thành chữ V chặt chẽ, đầu cánh sát đầu cánh, và nhiệm vụ của hai yểm trợ là giữ đội hình, chứ không phải chiến đấu. Vic được thiết kế cho mục đích khác — đưa hỏa lực của một phi đội vào đội hình ném bom trong một lần lướt qua — và nó có hai điểm yếu chí mạng trong trận tiêm kích.

Thứ nhất, chỉ thủ lĩnh mới nhìn thấy phía trước, và các yểm trợ, vốn đang nhìn thủ lĩnh, không thể thấy địch. Thứ hai, đội hình không thể cơ động: để rẽ, Vic phải giữ nguyên cùng nhau, máy bay ở phía ngoài vòng rẽ phải bay nhanh hơn, máy bay ở phía trong phải bay chậm hơn, và toàn bộ đội hình chậm và dễ đoán.

Phi công Đức học cách tấn công Vic từ phía sau và phía trên, và bắn hạ các yểm trợ trước khi thủ lĩnh biết họ ở đó.

Kiểm soát: Hệ thống Dowding

Nguyên tắc thứ hai của RAF là kiểm soát, và đây là nơi RAF vượt trội. Hệ thống Dowding, do Thống chế Không quân Hugh Dowding xây dựng, là một mạng lưới: các trạm radar trên bờ biển phát hiện các đội hình Đức đang tới, Quân đoàn Quan sát theo dõi chúng trên đất liền, thông tin được vẽ trên bản đồ trong các phòng tác chiến, và các kiểm soát viên dẫn tiêm kích bằng vô tuyến tới điểm chặn.

Hệ thống có nghĩa là tiêm kích RAF hiếm khi bị bất ngờ, có thể tập trung đúng nơi, và có thể được giữ lại khi không có đợt tập kích nào. Luftwaffe không có hệ thống tương đương: tiêm kích của họ bị kiểm soát bởi các đội hình ném bom mà họ hộ tống, và họ không có radar, phòng tác chiến, hay chỉ đạo trung tâm.

5. Áp dụng trong trận đánh

Trận chiến nước Anh diễn ra theo từng giai đoạn, và mỗi giai đoạn thử thách hai hệ thống theo cách khác nhau. Tháng 7 và tháng 8 năm 1940, Luftwaffe tấn công các đoàn tàu trên eo biển và các sân bay ven biển, và tiêm kích RAF, được Hệ thống Dowding dẫn đường, đón đánh họ trên biển và trên bầu trời Kent.

Tiêm kích Luftwaffe, trong các Schwarm, thường có lợi thế chiến thuật trong không chiến quần nhau, nhưng tiêm kích RAF có lợi thế vị trí: họ được dẫn tới địch, chiến đấu trên lãnh thổ của mình, và một phi công nhảy dù xuống sẽ đáp xuống nước Anh và có thể bay lại ngày hôm sau, trong khi phi công Đức nhảy dù sẽ thành tù binh.

Những tuần khốc liệt

Những tuần khốc liệt nhất là cuối tháng 8 và đầu tháng 9, khi Luftwaffe tấn công các sân bay của RAF ở đông nam — Biggin Hill, Hornchurch, Northolt — và các trạm khu vực của RAF bị hư hại, các phòng tác chiến bị đánh trúng, và các phi công kiệt sức.

Tổn thất của Bộ chỉ huy Tiêm kích nặng nề, và hệ thống của Dowding bị căng tới giới hạn. Nhưng hệ thống vẫn đứng vững, và tiêm kích Luftwaffe, bị trói vào các máy bay ném bom mà họ hộ tống, không thể khai thác lợi thế chiến thuật của mình: họ được lệnh ở sát máy bay ném bom, bay với tốc độ của máy bay ném bom, và chiến đấu theo điều kiện của máy bay ném bom, và sự tự do của Schwarm bị lãng phí vào nhiệm vụ hộ tống mà nó không được thiết kế cho.

Ngày 15 tháng 9

Ngày quyết định là 15 tháng 9 năm 1940, khi Luftwaffe phát động cuộc tấn công ban ngày lớn nhất vào London, với khoảng 1.000 máy bay, và RAF, được Hệ thống Dowding dẫn đường, đón đánh bằng mọi phi đội có thể đưa lên trời.

Trận đánh diễn ra trên bầu trời London và cửa sông Thames, và tổn thất của Đức — khoảng 60 máy bay — nặng hơn của RAF. Phi công tiêm kích Luftwaffe, bay trong các Schwarm, chiến đấu tốt, nhưng họ bị áp đảo về số lượng tại điểm tiếp xúc, thiếu nhiên liệu, và chiến đấu một trận đánh mà mục đích của nó — tiêu diệt Bộ chỉ huy Tiêm kích — họ không thể đạt được.

Hai ngày sau, Hitler hoãn cuộc xâm lược Anh, và Luftwaffe chuyển sang ném bom ban đêm — Blitz — và Trận chiến nước Anh kết thúc.

6. Điểm mạnh

Điểm mạnh của Luftwaffe là đội hình chiến thuật. Rotte và Schwarm, năm 1940, là đội hình tiêm kích tốt nhất thế giới, và vẫn là tốt nhất trong suốt phần còn lại của chiến tranh. Chúng cho phép phi công nhìn, cơ động và chiến đấu, và giao cho yểm trợ một nhiệm vụ thực sự — bảo vệ trưởng — thay vì nhiệm vụ của Vic là giữ đội hình.

Phi công Luftwaffe, năm 1940, cũng giàu kinh nghiệm hơn RAF, và kinh nghiệm của họ thể hiện trong không chiến quần nhau: phi công Đức, trung bình, bắn hạ nhiều máy bay địch hơn mỗi phi công so với đối thủ Anh, và các át chủ bài hàng đầu của Luftwaffe — Adolf Galland, Werner Mölders — nằm trong số những phi công tiêm kích thành công nhất của chiến tranh.

Điểm mạnh của RAF là hệ thống của nó. Hệ thống Dowding là hệ thống phòng không tích hợp đầu tiên trong lịch sử, và là lý do RAF có thể đối đầu với kẻ địch đông hơn và thắng.

Hệ thống cho tiêm kích RAF lợi thế về vị trí, tập trung, và tiết kiệm: họ không bị lãng phí vào các cuộc tuần tra trực sẵn, không bị bất ngờ, và không bị đưa vào chiến đấu khi không có gì để đánh.

Phi công RAF cũng có một điểm mạnh mà Luftwaffe không có: họ chiến đấu trên quê hương, và một phi công sống sót có thể bay lại. Phi công Luftwaffe, khi bị bắn hạ, mất hẳn.

7. Điểm yếu

Điểm yếu của Luftwaffe là chiến lược, không phải chiến thuật. Tiêm kích của họ có tầm bay ngắn, và không thể ở trên bầu trời Anh đủ lâu để thắng trận. Máy bay ném bom của họ là máy bay ném bom hạng trung, không phải hạng nặng, và không thể phá hủy các sân bay hay nhà máy của RAF.

Bộ chỉ huy của họ, dưới quyền Hermann Göring, mắc một loạt sai lầm: đánh giá thấp sức mạnh của Bộ chỉ huy Tiêm kích, đổi mục tiêu từ sân bay sang London đúng lúc các sân bay gần sụp đổ nhất, và trói tiêm kích vào máy bay ném bom, lãng phí sự tự do của Schwarm vào nhiệm vụ hộ tống.

Chiến thuật của Luftwaffe xuất sắc; chiến lược của họ thì không.

Điểm yếu của RAF là chiến thuật, và chúng có thật. Vic là đội hình kém cho trận tiêm kích, và nó tốn sinh mạng: phi công RAF trong các Vic bị phi công Đức, những người đã thấy họ trước, bắn hạ, và tổn thất của RAF trong những tuần đầu của trận đánh nặng nề.

Các mẫu tấn công cứng nhắc của RAF — Fighting Area Attacks — cũng là điểm yếu: chúng quy định một cách tiếp cận cố định, và cách tiếp cận cố định thì dễ đoán. RAF đã học, và học nhanh: đến cuối trận đánh, Vic đang được thay bằng đội hình bốn ngón tay, sao chép từ người Đức, và các cuộc tấn công cứng nhắc đang bị bỏ.

Nhưng việc học hỏi được trả bằng sinh mạng phi công.

8. Diễn biến

Sau Trận chiến nước Anh, chiến thuật của hai không quân hội tụ. RAF áp dụng đội hình bốn ngón tay, và đến năm 1941 các phi đội của họ bay theo cặp và theo bốn, như Luftwaffe. Luftwaffe, về phần mình, học được giá trị của kiểm soát mặt đất, và đến năm 1943 đã xây dựng hệ thống radar và kiểm soát riêng — hệ thống Himmelbett — để dẫn các tiêm kích đêm chống lại máy bay ném bom của RAF.

Hai hệ thống, vốn đối lập năm 1940, trở thành hình ảnh phản chiếu của nhau: cả hai bên đều bay theo cặp và theo bốn, và cả hai bên đều được dẫn đường bằng radar và vô tuyến.

Diễn biến dài hơn là sự suy tàn của chính trận tiêm kích ban ngày. Đến năm 1943–44, chiến tranh trên không bị chi phối bởi chiến dịch ném bom ban ngày của Mỹ, phòng thủ Đế chế của Luftwaffe, và các tiêm kích hộ tống tầm xa — P-51 Mustang — có thể bay tới Berlin và trở về. Chiến thuật năm 1940 — Vic, Schwarm, Hệ thống Dowding — là tổ tiên của trận không chiến hiện đại, nhưng trận không chiến hiện đại được chiến đấu bằng radar, tên lửa, và máy bay có thể thấy nhau từ lâu trước khi có thể chiến đấu. Không chiến quần nhau, theo nghĩa năm 1940, đã là quá khứ.

9. Di sản

Di sản của so sánh được viết trong các không quân sau đó. Đội hình bốn ngón tay, cặp đôi, yểm trợ — di sản chiến thuật của Luftwaffe — trở thành đội hình tiêu chuẩn của mọi không quân trên thế giới, và vẫn là tiêu chuẩn ngày nay.

Hệ thống Dowding — di sản của RAF — trở thành mẫu mực cho mọi hệ thống phòng không sau đó, từ các mạng cảnh báo sớm thời Chiến tranh Lạnh đến các hệ thống phòng không tích hợp hiện đại ngày nay.

Trận chiến nước Anh được nhớ, một cách đúng đắn, là trận đánh mà hệ thống thắng đội hình: phi công Luftwaffe giỏi hơn trong không chiến quần nhau, nhưng hệ thống của RAF đặt họ vào sai chỗ, sai thời điểm, với quá ít nhiên liệu, và trận đánh đã thua trước khi không chiến quần nhau bắt đầu.

Di sản con người là các phi công. Phi công RAF — “The Few”, theo cụm từ của Winston Churchill, khoảng 3.000 người, trong đó khoảng 500 người chết trong trận đánh — được nhớ ở Anh như những người đã cứu đất nước. Phi công Luftwaffe, những người chiến đấu với lòng dũng cảm ngang bằng và kinh nghiệm lớn hơn, ít được nhớ hơn, và câu chuyện của họ là lời nhắc rằng dũng cảm và kỹ năng là chưa đủ: một trận đánh được thắng bởi hệ thống đặt lòng dũng cảm vào đúng chỗ, và hệ thống của Luftwaffe, năm 1940, đã không làm vậy.

10. Nhân vật chính

Hugh Dowding (Anh). Thống chế Không quân, tư lệnh Bộ chỉ huy Tiêm kích RAF. Dowding xây dựng hệ thống đã thắng Trận chiến nước Anh — radar, Quân đoàn Quan sát, các phòng tác chiến, kiểm soát tiêm kích — và ông giữ gìn lực lượng của mình, từ chối đưa nó vào Pháp năm 1940. Ông bị cách chức tháng 11 năm 1940, trong một tranh cãi vẫn chia rẽ các sử gia, nhưng hệ thống của ông là lợi thế quyết định của trận đánh.

Keith Park (New Zealand / Anh). Phó Thống chế Không quân, tư lệnh Nhóm số 11, nhóm gánh chịu phần lớn trận đánh trên bầu trời đông nam nước Anh. Cách Park điều hành các phi đội — đưa chúng vào với số lượng nhỏ, đúng thời điểm, và từ chối bị cuốn vào các đội hình lớn — là biểu hiện chiến thuật của Hệ thống Dowding, và nay được coi là mẫu mực của kiểm soát tiêm kích.

Adolf Galland (Đức). Phi công tiêm kích hàng đầu của Luftwaffe năm 1940 và sau đó là Tổng tư lệnh Tiêm kích. Galland, người lái Bf 109 trong Trận chiến nước Anh, là một trong những át chủ bài thành công nhất của chiến tranh, với 104 chiến thắng. Lời chỉ trích của ông đối với chiến thuật của Göring — nhất là việc trói tiêm kích vào máy bay ném bom — rất nổi tiếng, và ông bị cách chức tháng 1 năm 1945.

Werner Mölders (Đức). Sĩ quan Luftwaffe phát triển Rotte và Schwarm tại Tây Ban Nha và, với vai trò chỉ huy liên đội năm 1940, là một trong những lãnh đạo tiêm kích Đức được kính trọng nhất. Mölders, với 115 chiến thắng, là phi công đầu tiên vượt qua 100. Ông chết trong một tai nạn bay tháng 11 năm 1941.

Douglas Bader (Anh). Phi công tiêm kích RAF cụt cả hai chân, trở thành một trong những át chủ bài nổi tiếng nhất của Anh trong trận đánh, với 22 chiến thắng. Bader ủng hộ “Big Wing” — đội hình lớn gồm nhiều phi đội — trái với chiến thuật nhóm nhỏ của Park, và tranh cãi giữa hai người đã chia rẽ Bộ chỉ huy Tiêm kích và góp phần vào việc cách chức Dowding.

11. Câu hỏi thường gặp

Vic của RAF khác Schwarm của Luftwaffe như thế nào?

Vic là đội hình chữ V chặt chẽ ba máy bay, trong đó các yểm trợ nhìn thủ lĩnh và không thể thấy địch. Schwarm là đội hình lỏng bốn máy bay thành hai cặp, trong đó mỗi phi công có thể nhìn, cơ động và chiến đấu. Schwarm là đội hình tốt hơn cho không chiến quần nhau.

Vic có hai điểm yếu chí mạng trong trận tiêm kích: chỉ thủ lĩnh mới nhìn thấy phía trước, và đội hình không thể cơ động, vì máy bay ở phía ngoài vòng rẽ phải bay nhanh hơn và máy bay ở phía trong phải bay chậm hơn.

Phi công Đức học cách tấn công Vic từ phía sau và phía trên, và bắn hạ các yểm trợ trước khi thủ lĩnh biết họ ở đó.

Hệ thống Dowding là gì?

Hệ thống phòng không tích hợp của RAF: các trạm radar phát hiện các đợt tập kích đang tới, Quân đoàn Quan sát theo dõi chúng, các phòng tác chiến vẽ thông tin lên bản đồ, và các kiểm soát viên dẫn tiêm kích bằng vô tuyến tới điểm chặn. Đó là hệ thống đầu tiên như vậy trong lịch sử, và là lợi thế quyết định của RAF năm 1940.

Hệ thống có nghĩa là tiêm kích RAF hiếm khi bị bất ngờ, có thể tập trung đúng nơi, và có thể được giữ lại khi không có đợt tập kích nào. Đó là hệ thống phòng không tích hợp đầu tiên trong lịch sử, và là lợi thế quyết định của RAF năm 1940: Luftwaffe không có radar, phòng tác chiến, hay chỉ đạo trung tâm đối với tiêm kích của mình.

Tiêm kích nào tốt hơn, Spitfire hay Bf 109?

Chúng khá ngang ngửa. Spitfire nhanh hơn và cơ động hơn ở hầu hết độ cao; Bf 109 trang bị tốt và do các phi công giàu kinh nghiệm hơn lái. Trận đánh được quyết định bởi chiến thuật và Hệ thống Dowding, không phải bởi máy bay.

Spitfire nhanh hơn và cơ động hơn ở hầu hết độ cao, và phi công của nó yêu thích nó; Bf 109 trang bị pháo tốt và do các phi công giàu kinh nghiệm hơn lái, nhưng nó có tầm bay ngắn — khoảng 20 phút chiến đấu trên bầu trời miền nam nước Anh.

Trận đánh được quyết định bởi chiến thuật và Hệ thống Dowding, không phải bởi máy bay, và ba loại đủ gần nhau về hiệu năng để điều đó đúng.

Vì sao Luftwaffe thua Trận chiến nước Anh?

Vì tiêm kích của họ có tầm bay quá ngắn và quá ít nhiên liệu trên bầu trời Anh, vì máy bay ném bom của họ không thể phá hủy các sân bay của RAF, vì Göring đổi mục tiêu từ sân bay sang London đúng thời điểm quan trọng, và vì Hệ thống Dowding đặt tiêm kích RAF vào đúng chỗ đúng thời điểm.

Máy bay ném bom của họ là máy bay ném bom hạng trung, không phải hạng nặng, và không thể phá hủy các sân bay hay nhà máy của RAF. Bộ chỉ huy của họ, dưới quyền Hermann Göring, đánh giá thấp sức mạnh của Bộ chỉ huy Tiêm kích và đổi mục tiêu từ sân bay sang London đúng lúc các sân bay gần sụp đổ nhất, và tiêm kích của họ bị trói vào máy bay ném bom, lãng phí sự tự do của Schwarm vào nhiệm vụ hộ tống.

Tranh cãi “Big Wing” là gì?

Một tranh cãi trong nội bộ Bộ chỉ huy Tiêm kích giữa Keith Park, người đưa các phi đội vào theo nhóm nhỏ đúng thời điểm, và Douglas Bader cùng Trafford Leigh-Mallory, những người muốn đội hình lớn gồm nhiều phi đội. Tranh cãi góp phần vào việc cách chức Dowding tháng 11 năm 1940.

Park đưa các phi đội vào theo nhóm nhỏ đúng thời điểm, trong khi Bader và Trafford Leigh-Mallory muốn đội hình lớn gồm nhiều phi đội. Tranh cãi chia rẽ Bộ chỉ huy Tiêm kích và góp phần vào việc cách chức Dowding tháng 11 năm 1940, nhưng chiến thuật nhóm nhỏ của Park nay được coi là mẫu mực của kiểm soát tiêm kích, và Big Wing được nhớ như tranh cãi về phương pháp, không phải về lòng dũng cảm.

RAF có sao chép đội hình của Luftwaffe không?

Có. Đến cuối Trận chiến nước Anh, RAF đang thay Vic bằng đội hình bốn ngón tay, sao chép từ Schwarm của Đức, và đến năm 1941 đội hình bốn ngón tay đã thành tiêu chuẩn trong Bộ chỉ huy Tiêm kích. Đến cuối Trận chiến nước Anh, RAF đang thay Vic bằng đội hình bốn ngón tay, sao chép từ Schwarm của Đức, và đến năm 1941 đội hình bốn ngón tay đã thành tiêu chuẩn trong Bộ chỉ huy Tiêm kích.

Luftwaffe, về phần mình, học được giá trị của kiểm soát mặt đất, và đến năm 1943 đã xây dựng hệ thống radar và kiểm soát riêng — hệ thống Himmelbett — để dẫn các tiêm kích đêm chống lại máy bay ném bom của RAF.

12. Nguồn

1. Wikipedia, “Battle of Britain” — ngày tháng, lực lượng, tổn thất và diễn biến trận đánh.

2. Wikipedia, “Dowding system” — radar, Quân đoàn Quan sát viên, phòng tác chiến và chỉ huy bằng vô tuyến.

3. Wikipedia, “Schwarm” và “Rotte” — đội hình tiêm kích của Luftwaffe.

4. Wikipedia, “Vic formation” — đội hình ba máy bay của RAF và điểm yếu của nó.

5. Wikipedia, “Hawker Hurricane” và “Supermarine Spitfire” — các tiêm kích của RAF và số lượng của chúng.

6. Wikipedia, “Messerschmitt Bf 109” — tiêm kích chủ lực của Luftwaffe và tầm bay ngắn trên bầu trời nước Anh.

7. Stephen Bungay, The Most Dangerous Enemy: A History of the Battle of Britain (2000) — lịch sử hiện đại chuẩn mực về trận đánh và hai hệ thống.

8. James Holland, The Battle of Britain (2010) — trận đánh, các phi công và Hệ thống Dowding.

9. Adolf Galland, The First and the Last (1954) — lời kể của Galland về chiến thuật tiêm kích của Luftwaffe và các sai lầm của Göring.

Bài viết liên quan

• Chiến lược của Model
• Chiến thuật bộ binh dù lượn
• Chiến thuật cầm chân