George Marshall

1. Mở đầu

George Marshall (31 tháng 12 năm 1880 – 16 tháng 10 năm 1959) là tướng Mỹ, người với tư cách Tổng tham mưu trưởng Lục quân Hoa Kỳ từ năm 1939 đến năm 1945, đã xây dựng lực lượng giành chiến thắng trong Thế chiến II, và với tư cách Ngoại trưởng từ năm 1947 đến năm 1949, đã thiết kế Kế hoạch Marshall tái thiết châu Âu.

Sinh ra ở Uniontown, Pennsylvania, và được đào tạo tại Viện Quân sự Virginia, ông là quân nhân chuyên nghiệp từng phục vụ ở Philippines, trong Thế chiến I — nơi ông là sĩ quan tác chiến của Tập đoàn quân 1 trong cuộc tấn công Meuse-Argonne — và ở Trung Quốc thập niên 1920.

Khi ông trở thành Tổng tham mưu trưởng ngày 1 tháng 9 năm 1939, ngày Đức xâm lược Ba Lan, Lục quân Hoa Kỳ có khoảng 190.000 người và xếp hạng, về quy mô, khoảng thứ mười bảy trên thế giới, sau Romania và Bồ Đào Nha.

Khi ông rời nhiệm sở tháng 11 năm 1945, nó có hơn tám triệu người, và đã chiến đấu và chiến thắng trong một cuộc chiến hai đại dương chống Đức và Nhật. Winston Churchill gọi ông là “người tổ chức chiến thắng”, và Tổng thống Franklin D. Roosevelt gọi ông là người quan trọng nhất trong nỗ lực chiến tranh sau chính mình.

Sau chiến tranh, với tư cách Ngoại trưởng, Marshall đề xuất, trong bài phát biểu tại Đại học Harvard ngày 5 tháng 6 năm 1947, Chương trình Phục hồi châu Âu — Kế hoạch Marshall — theo đó Hoa Kỳ viện trợ khoảng 13 tỷ đô la để tái thiết kinh tế Tây Âu, một chương trình được ghi công đã đặt nền móng cho sự phục hồi sau chiến tranh và liên minh phương Tây.

Năm 1953, ông trở thành quân nhân chuyên nghiệp đầu tiên nhận Giải Nobel Hòa bình.

Tầm quan trọng của Marshall đối với lịch sử Thế chiến II là ở vai trò người tổ chức. Ông không chỉ huy quân đội trong trận chiến — ông không bao giờ giữ quyền chỉ huy chiến trường trong chiến tranh — nhưng ông đã chọn các tướng lĩnh đã chỉ huy: Dwight D.

Eisenhower, Douglas MacArthur, George Patton, Omar Bradley và nhiều người khác được Marshall lựa chọn, thăng chức và, khi cần thiết, cách chức, và khả năng đánh giá con người của ông, theo ý kiến các sử gia, là yếu tố quan trọng nhất trong cách Mỹ tiến hành chiến tranh. Ông cũng chỉ đạo chiến lược của cuộc chiến: ông lập luận, chống lại người Anh, về một cuộc xâm lược Pháp qua eo biển Manche vào thời điểm sớm nhất có thể, và ông là kiến trúc sư của chiến lược “Đức trước tiên” chi phối nỗ lực chiến tranh của Đồng minh.

Phong cách của ông khắc khổ và khiêm tốn: ông từ chối viết hồi ký, từ chối trục lợi từ chiến tranh, và ông được biết đến, ở Washington, như một người có liêm chính tuyệt đối. Các sử gia tranh luận liệu các phán đoán chiến lược của ông có luôn đúng không — chẳng hạn sự khăng khăng của ông về một cuộc xâm lược Pháp sớm, bị người Anh chống lại và trì hoãn đến năm 1944 — nhưng không ai phủ nhận rằng ông là nhân vật trung tâm trong nỗ lực chiến tranh của Mỹ, và nếu không có ông, chiến thắng sẽ chậm hơn và tốn kém hơn.

2. Thông tin chính

| | |

|—|—|

| Sinh | 31 tháng 12 năm 1880, Uniontown, Pennsylvania, Hoa Kỳ |

| Mất | 16 tháng 10 năm 1959 (hưởng thọ 78 tuổi), Washington, D.C., Hoa Kỳ |

| Quốc tịch | Mỹ |

| Vai trò / Chức vụ | Tổng tham mưu trưởng, Lục quân Hoa Kỳ (1939–1945); Đặc phái viên tại Trung Quốc (1945–1947); Ngoại trưởng (1947–1949); Bộ trưởng Quốc phòng (1950–1951) |

| Nổi tiếng vì | Xây dựng Lục quân Hoa Kỳ từ 190.000 lên hơn 8 triệu người; chiến lược “Đức trước tiên”; Kế hoạch Marshall (1947); Giải Nobel Hòa bình (1953) |

| Vợ / Gia đình | Elizabeth Carter Coles (kết hôn 1902, mất 1927); Katherine Boyce Tupper (kết hôn 1930, mất 1966); không có con ruột; ba con riêng của vợ |

| Quân hàm | Đại tướng Lục quân (năm sao, từ tháng 12 năm 1944) |

3. Thời trẻ và học vấn

Tuổi thơ ở Uniontown

George Catlett Marshall sinh ngày 31 tháng 12 năm 1880 tại Uniontown, một thị trấn than ở tây nam Pennsylvania, con trai của George Catlett Marshall cha, một doanh nhân than và cốc, và Laura Emily Bradford Marshall. Ông là con út trong ba anh chị em, và lớn lên trong một gia đình trung lưu khá giả.

Theo lời kể của chính ông, ông là học sinh kém ở trường — ông nhút nhát, chật vật với việc học, và theo lời ông, “một kẻ thất bại” tại các trường ở Uniontown — và cha ông, người muốn ông vào Viện Quân sự Virginia, đã phải dùng ảnh hưởng của mình để đảm bảo ông được nhận.

Marshall vào Viện Quân sự Virginia (VMI) ở Lexington, Virginia, năm 1897, mười sáu tuổi, và ông phát triển mạnh ở đó: kỷ luật, huấn luyện quân sự và sự nhấn mạnh vào bổn phận phù hợp với ông, và ông tốt nghiệp năm 1901, xếp hạng giữa lớp, với tư cách đội trưởng học viên cao cấp — cấp bậc cao nhất mà học viên có thể giữ.

Thiếu úy và phục vụ ở Philippines

Ông được bổ nhiệm làm thiếu úy bộ binh năm 1902, và phục vụ ở Philippines, nơi Hoa Kỳ đang chiến đấu chống nổi dậy, rồi ở Hoa Kỳ, nơi ông làm giảng viên tại các trường của Lục quân.

Năm 1908, ông được cử đến Fort Leavenworth, Kansas, nơi ông học Trường Bộ binh và Kỵ binh rồi Trường Tham mưu, tốt nghiệp đứng đầu lớp năm 1908 — một thành tựu đánh dấu ông là một trong những sĩ quan trẻ triển vọng nhất của Lục quân. Ông phục vụ với tư cách phụ tá cho các tướng cấp cao, và năm 1917, khi Hoa Kỳ tham chiến, ông là đại úy trong ban tham mưu của Sư đoàn 1, sư đoàn Mỹ đầu tiên đến Pháp. Ông phục vụ ở Pháp suốt chiến tranh, và trở thành sĩ quan tác chiến — G-3 — của Tập đoàn quân 1, đội hình Mỹ lớn nhất, trong cuộc tấn công Meuse-Argonne tháng 9–11 năm 1918, trận đánh lớn nhất trong lịch sử Mỹ đến thời điểm đó.

Theo mọi tường thuật, ông là một sĩ quan tham mưu xuất sắc: Tướng John J. Pershing, chỉ huy Lực lượng Viễn chinh Mỹ, gọi ông là “sĩ quan tham mưu giỏi nhất tôi từng thấy”, và lời khen của Pershing — vốn hiếm khi đưa ra — đã đánh dấu Marshall suốt sự nghiệp còn lại.

Phục vụ ở Trung Quốc

Trong những năm giữa hai cuộc chiến, Marshall phục vụ ở Trung Quốc, từ 1924 đến 1927, với tư cách sĩ quan điều hành của Trung đoàn Bộ binh số 15 tại Thiên Tân, nơi ông học tiếng Trung và phát triển sự quan tâm đến Trung Quốc mà, sau Thế chiến II, sẽ đưa ông trở lại với tư cách đặc phái viên. Ông làm giảng viên tại Trường Bộ binh ở Fort Benning, Georgia, từ 1927 đến 1932, nơi ông dạy một thế hệ sĩ quan trẻ — bao gồm Omar Bradley và Joseph Stilwell — và nơi ông phát triển ý tưởng về huấn luyện và lãnh đạo. Ông phục vụ trong Quân đoàn Bảo tồn Dân sự thời kỳ Đại suy thoái, và đến cuối thập niên 1930, ông là chuẩn tướng và là người đứng đầu Ban Kế hoạch Chiến tranh ở Washington. Ông là người trầm lặng, khắc khổ, nổi tiếng về liêm chính và từ chối tìm kiếm công khai, và ông, theo lời một đồng nghiệp, là “một người không bao giờ lớn tiếng và không bao giờ mất bình tĩnh”.

4. Con đường đến vị trí lãnh đạo

Tổng tham mưu trưởng Lục quân

Sự nổi lên của Marshall đến năm 1939, khi Tổng thống Roosevelt bổ nhiệm ông làm Tổng tham mưu trưởng Lục quân, vượt qua các tướng cấp cao hơn. Ông nhậm chức ngày 1 tháng 9 năm 1939, ngày Đức xâm lược Ba Lan, và ông, năm mươi tám tuổi, là người đã dành sự nghiệp trong công việc tham mưu và huấn luyện, và chưa bao giờ chỉ huy quân đội trong trận chiến.

Những gì ông có là sự hiểu biết rõ ràng về những gì Lục quân cần: nó cần phát triển, cần vũ khí hiện đại, và cần sĩ quan có thể chỉ huy. Ông bắt tay xây dựng nó với sự tàn nhẫn và kỹ lưỡng khiến Washington ngạc nhiên. Ông cách chức các tướng quá già hoặc quá chậm — ông cho nghỉ hưu hoặc điều chuyển hàng chục sĩ quan cấp cao trong những tháng đầu — và thăng chức cho những người trẻ mà, theo đánh giá của ông, có tài năng chỉ huy: Eisenhower, Bradley, Patton, Mark Clark, và nhiều người khác được Marshall trao cơ hội, và khả năng đánh giá con người của ông, theo ý kiến các sử gia, gần như không sai.

Ảnh hưởng ngày càng tăng

Sự thăng tiến của Marshall cũng là sự thăng tiến về ảnh hưởng. Ông trở thành, trong những năm chiến tranh, cố vấn quân sự thân cận nhất của Roosevelt, và ông là, cùng Đô đốc Ernest King, Tư lệnh Hải quân, và Tướng Henry Arnold, tư lệnh Lực lượng Không quân Lục quân, thành viên của Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, cơ quan chỉ đạo nỗ lực chiến tranh của Mỹ. Ông cũng, cùng với người đồng cấp Anh, Thống chế Sir Alan Brooke, là thành viên của Hội đồng Tham mưu trưởng Liên hợp, cơ quan Anh–Mỹ chỉ đạo nỗ lực chiến tranh Đồng minh. Ông tham dự mọi hội nghị Đồng minh lớn — tại Casablanca, Quebec, Tehran, Yalta và Potsdam — và ông là, theo lời sử gia Anh John Keegan, “quân nhân quan trọng nhất của Thế chiến II”.

Sự nổi tiếng của ông không phải là sự nổi tiếng của một chỉ huy chiến trường mà của một người tổ chức, và nó dựa trên liêm chính, khả năng phán đoán và năng lực làm việc của ông: ông làm việc, theo mọi tường thuật, mười tám giờ một ngày, và không bao giờ tìm kiếm công lao cho bản thân.

5. Vai trò của George Marshall trong Thế chiến II

Xây dựng Lục quân

Nhiệm vụ đầu tiên của Marshall với tư cách Tổng tham mưu trưởng là xây dựng một quân đội. Tháng 9 năm 1939, Lục quân Hoa Kỳ có khoảng 190.000 người — nhỏ hơn quân đội Romania — và được trang bị vũ khí còn lại từ Thế chiến I.

Nhiệm vụ của Marshall là mở rộng nó thành một lực lượng có thể chiến đấu trong cuộc chiến hai đại dương, và ông đã làm điều đó với tốc độ và sự kỹ lưỡng, theo đánh giá của các sử gia, là phi thường. Ông thúc đẩy cuộc tổng động viên thời bình đầu tiên trong lịch sử Mỹ, Đạo luật Huấn luyện và Phục vụ Có chọn lọc tháng 9 năm 1940, cung cấp nhân lực cho việc mở rộng. Ông thúc đẩy sản xuất vũ khí hiện đại — súng trường M1 Garand, xe tăng Sherman, lựu pháo 105 mm — và ông thúc đẩy huấn luyện sĩ quan và binh lính. Đến tháng 12 năm 1941, khi người Nhật tấn công Trân Châu Cảng, Lục quân đã tăng lên khoảng 1,6 triệu người, và đến năm 1945, nó có hơn tám triệu người, tổ chức thành 89 sư đoàn, với một hệ thống hậu cần khổng lồ cung cấp cho họ qua hai đại dương.

Thành tựu của Marshall không chỉ ở số lượng mà còn ở chất lượng: Lục quân mà ông xây dựng là, theo đánh giá của kẻ thù cũng như bạn bè, một lực lượng được huấn luyện tốt, trang bị tốt và lãnh đạo tốt, và các sĩ quan của nó — những người mà Marshall đã lựa chọn — nhìn chung là những người giỏi nhất mà Hoa Kỳ từng có.

Chiến lược: Đức trước tiên

Nhiệm vụ thứ hai của Marshall là chiến lược. Ông là kiến trúc sư của chiến lược “Đức trước tiên”, quyết định, được thỏa thuận với người Anh tại Hội nghị Arcadia ở Washington tháng 12 năm 1941–tháng 1 năm 1942, rằng việc đánh bại Đức sẽ được ưu tiên hơn việc đánh bại Nhật Bản.

Chiến lược này gây tranh cãi — công chúng Mỹ, sau Trân Châu Cảng, muốn trả thù Nhật Bản, và Hải quân, dưới quyền Đô đốc King, muốn nhiều nguồn lực hơn cho Thái Bình Dương — nhưng Marshall khăng khăng về nó, và ông đã đúng: Đức là kẻ thù nguy hiểm hơn, và cuộc chiến ở châu Âu không thể thắng nếu không tập trung nỗ lực.

Marshall cũng lập luận, ngay từ đầu, về một cuộc xâm lược Pháp qua eo biển Manche vào thời điểm sớm nhất có thể. Ông đề xuất một cuộc xâm lược năm 1942 — Chiến dịch Sledgehammer — rồi năm 1943 — Chiến dịch Roundup — và cả hai lần, ông đều bị người Anh bác bỏ, những người cho rằng Đồng minh chưa sẵn sàng và ưa thích chiến lược tấn công Đức qua Địa Trung Hải.

Cuộc xâm lược bị trì hoãn đến tháng 6 năm 1944 — D-Day — và Marshall, người muốn tự mình chỉ huy nó, bị Roosevelt giữ lại ở Washington, người nói với ông rằng ông không thể thiếu ông. Eisenhower được giao quyền chỉ huy thay thế, và Marshall ở lại Washington, chỉ đạo cuộc chiến từ Lầu Năm Góc.

Sự khăng khăng của ông về cuộc xâm lược qua eo biển Manche, cuối cùng, đã được chứng minh: D-Day là chiến dịch quyết định của cuộc chiến ở phía tây, và đó là chiến dịch mà Marshall đã ủng hộ ngay từ đầu.

6. Các quyết định quan trọng

Cách chức sĩ quan cấp cao và chiến lược Đức trước tiên

Cách chức các sĩ quan cấp cao (1939–1941). Quyết định của Marshall, trong những tháng đầu làm Tổng tham mưu trưởng, cho nghỉ hưu hoặc điều chuyển hàng chục tướng cấp cao quá già hoặc quá chậm, là quyết định giúp Lục quân mà ông xây dựng trở nên khả thi. Nó tàn nhẫn, và khiến ông có kẻ thù, nhưng nó đảm bảo Lục quân sẽ được lãnh đạo bởi những người có thể chiến đấu trong một cuộc chiến hiện đại.

Chiến lược “Đức trước tiên” (1941–1942). Sự khăng khăng của Marshall rằng Đức phải bị đánh bại trước Nhật Bản là quyết định chiến lược chi phối nỗ lực chiến tranh của Đồng minh. Nó bị Hải quân và dư luận Mỹ phản đối, nhưng theo đánh giá của các sử gia, nó đúng: Đức là kẻ thù nguy hiểm hơn, và cuộc chiến ở châu Âu phải được thắng trước.

Lựa chọn Eisenhower và Kế hoạch Marshall

Lựa chọn Eisenhower. Quyết định của Marshall lựa chọn Eisenhower — một vị tướng tương đối cấp thấp chưa bao giờ chỉ huy quân đội trong trận chiến — để chỉ huy cuộc xâm lược Bắc Phi năm 1942 rồi cuộc xâm lược Normandy năm 1944, là quyết định nhân sự quan trọng nhất của cuộc chiến. Thành công của Eisenhower đã chứng minh khả năng phán đoán của Marshall, và nó khiến Eisenhower trở thành vị tướng nổi tiếng nhất của cuộc chiến.

Kế hoạch Marshall (1947). Quyết định của Marshall, với tư cách Ngoại trưởng, đề xuất Chương trình Phục hồi châu Âu là quyết định đã định hình thế giới sau chiến tranh. Đó là quyết định dùng của cải của Mỹ để tái thiết châu Âu, ngăn chặn sự lan rộng của chủ nghĩa Cộng sản, và tạo ra một liên minh phương Tây — và đó là quyết định, theo đánh giá của các sử gia, đã thành công vượt xa hy vọng của các tác giả của nó.

7. Tranh cãi

Ít tranh cãi cá nhân

Sự nghiệp của Marshall, theo tiêu chuẩn của Thế chiến II, đặc biệt ít gây tranh cãi cá nhân, nhưng có những tranh luận về các phán đoán của ông, và chúng đáng được nêu rõ. Tranh cãi đầu tiên liên quan đến sự khăng khăng chiến lược của ông về một cuộc xâm lược qua eo biển Manche.

Marshall lập luận, từ năm 1942, về một cuộc xâm lược Pháp sớm, và ông bị người Anh bác bỏ, những người ưa thích chiến lược Địa Trung Hải. Những người chỉ trích ông cho rằng một cuộc xâm lược năm 1942 hoặc 1943 sẽ là thảm họa — Đồng minh chưa sẵn sàng, và người Đức mạnh hơn — và người Anh đã đúng khi trì hoãn.

Những người bênh vực ông cho rằng sự trì hoãn đã cho người Đức củng cố nước Pháp và kéo dài chiến tranh, và bản năng của Marshall — tấn công trực tiếp vào trung tâm của kẻ thù — là đúng.

Cuộc tranh luận vẫn tiếp tục, và khó có thể được giải quyết: cuộc xâm lược, khi diễn ra năm 1944, đã thành công, nhưng nó thành công sau hai năm chuẩn bị mà Marshall muốn nén lại thành một năm.

Sứ mệnh Trung Quốc và cuộc tấn công của McCarthy

Tranh cãi thứ hai liên quan đến sứ mệnh của Marshall tại Trung Quốc năm 1945–1947. Sau chiến tranh, Tổng thống Truman cử Marshall đến Trung Quốc với tư cách đặc phái viên, để đàm phán một thỏa thuận giữa Quốc dân dưới quyền Tưởng Giới Thạch và Cộng sản dưới quyền Mao Trạch Đông. Sứ mệnh thất bại: nội chiến tái diễn, và Cộng sản thắng năm 1949.

Những người chỉ trích Marshall, trên hết là “Nhóm vận động Trung Quốc” ở Hoa Kỳ, đổ lỗi cho ông về việc mất Trung Quốc, cho rằng ông đã gây áp lực buộc Tưởng chấp nhận ngừng bắn giúp Cộng sản tái tập hợp, và ông đã giữ lại viện trợ cho Quốc dân.

Những người bênh vực cho rằng sứ mệnh là không thể — không bên nào muốn thỏa thuận — và thất bại của Marshall là thất bại của chính sách Mỹ, chứ không phải của chính Marshall. Tranh cãi đã làm tổn hại danh tiếng của Marshall cuối thập niên 1940, và là một yếu tố trong các cuộc tấn công nhằm vào ông của Thượng nghị sĩ Joseph McCarthy đầu thập niên 1950.

Tranh cãi thứ ba liên quan đến cuộc tấn công của McCarthy nhằm vào Marshall. Năm 1951, Thượng nghị sĩ Joseph McCarthy cáo buộc Marshall là một phần của âm mưu Cộng sản và đã “đánh mất” Trung Quốc, và gọi ông là kẻ phản bội. Cuộc tấn công, theo đánh giá của các sử gia, là vô căn cứ, và bị các đồng nghiệp của Marshall lên án — bao gồm Eisenhower, người với tư cách Tổng thống, đã bảo vệ ông — nhưng đó là một sự việc đau đớn đối với một người đã cống hiến cuộc đời cho đất nước, và nó cho thấy chiều sâu của sự chia rẽ chính trị đầu Chiến tranh Lạnh.

8. Cuối đời

Ngoại trưởng

Sau chiến tranh, sự phục vụ công của Marshall vẫn tiếp tục. Ông làm Ngoại trưởng từ tháng 1 năm 1947 đến tháng 1 năm 1949, và chính trong chức vụ đó, ông đã đề xuất Kế hoạch Marshall, trong bài phát biểu tại Đại học Harvard ngày 5 tháng 6 năm 1947.

Bài phát biểu rất ngắn — kéo dài chưa đầy mười lăm phút — và đề xuất Hoa Kỳ viện trợ cho các quốc gia châu Âu, bao gồm Liên Xô và các vệ tinh của nó, để tái thiết kinh tế của họ.

Liên Xô từ chối viện trợ, và các quốc gia Đông Âu bị Moscow cấm chấp nhận nó, nhưng mười sáu quốc gia Tây Âu đã chấp nhận, và Hoa Kỳ đã cung cấp khoảng 13 tỷ đô la viện trợ trong giai đoạn 1948–1952 — tương đương hơn 150 tỷ đô la theo tiền ngày nay.

Kế hoạch Marshall được ghi công đã đặt nền móng cho sự phục hồi kinh tế sau chiến tranh ở Tây Âu, và tạo ra liên minh phương Tây trở thành NATO năm 1949.

Rời Bộ Ngoại giao và được triệu hồi

Marshall rời Bộ Ngoại giao năm 1949, vì lý do sức khỏe, nhưng ông được triệu hồi phục vụ năm 1950, trong Chiến tranh Triều Tiên, với tư cách Bộ trưởng Quốc phòng, chức vụ ông giữ đến tháng 9 năm 1951. Ông nghỉ hưu năm 1951, và dành những năm còn lại tại nhà ở Leesburg, Virginia, làm vườn, đọc sách, và từ chối — như ông đã làm suốt đời — viết hồi ký hay trục lợi từ danh tiếng của mình.

Năm 1953, ông được trao Giải Nobel Hòa bình cho Kế hoạch Marshall, quân nhân chuyên nghiệp đầu tiên nhận giải. Ông qua đời ngày 16 tháng 10 năm 1959, tại Washington, D.C., hưởng thọ bảy mươi tám tuổi, và được chôn cất tại Nghĩa trang Quốc gia Arlington, với đầy đủ nghi lễ quân sự.

Tang lễ của ông có sự tham dự của Tổng thống Eisenhower, người từng là cấp dưới của ông, và nhiều tướng lĩnh mà ông đã lựa chọn.

9. Di sản của George Marshall

Lục quân và châu Âu

Di sản của Marshall có hai mặt: Lục quân mà ông xây dựng và châu Âu mà ông tái thiết. Lục quân mà ông xây dựng — lực lượng đã thắng Thế chiến II — là sản phẩm của khả năng đánh giá con người, sự khăng khăng về huấn luyện, và năng lực tổ chức của ông, và nó vẫn là hình mẫu cho Lục quân Mỹ hiện đại.

Châu Âu mà ông tái thiết — thông qua Kế hoạch Marshall — là nền tảng của trật tự sau chiến tranh: kinh tế Tây Âu phục hồi, các nền dân chủ Tây Âu được ổn định, và liên minh phương Tây được tạo ra.

Kế hoạch Marshall, theo đánh giá của các sử gia, là một trong những sáng kiến chính sách đối ngoại thành công nhất trong lịch sử Mỹ, và đó là lý do tên của Marshall được nhớ đến ở châu Âu cũng như ở Mỹ.

Di sản về tính cách

Di sản của ông cũng là di sản về tính cách. Marshall được biết đến, ở Washington, như một người có liêm chính tuyệt đối: ông từ chối viết hồi ký, từ chối nhận quà, và từ chối dùng vị trí của mình vì lợi ích cá nhân. Ông, theo lời sử gia Forrest Pogue, người viết tiểu sử của ông, là “một người không bao giờ tìm kiếm quyền lực và không bao giờ lạm dụng nó”.

Tên ông được đặt cho Trung tâm Marshall ở Đức, Học bổng Marshall — chương trình đưa sinh viên Mỹ sang học ở Anh — và Quỹ George C. Marshall ở Lexington, Virginia, nơi lưu giữ giấy tờ và ký ức về ông. Ông được nhớ đến, trên hết, như quân nhân trở thành chính khách, và người, trong cả hai vai trò, đã phục vụ đất nước mà không tìm kiếm phần thưởng.

10. Đánh giá của giới sử học

Các sử gia đánh giá George Marshall là một trong những người Mỹ vĩ đại nhất của thế kỷ XX, và đánh giá này luôn tích cực. Sử gia Forrest Pogue, trong tiểu sử bốn tập George C. Marshall (1963–1987), gọi ông là “quân nhân-chính khách Mỹ vĩ đại nhất kể từ George Washington”, và đánh giá đó vẫn đứng vững. Đánh giá dựa trên ba điều: việc ông xây dựng Lục quân, việc ông chỉ đạo chiến lược của cuộc chiến, và việc ông thiết kế Kế hoạch Marshall. Mỗi điều, riêng lẻ, đã là một thành tựu lịch sử; cùng nhau, chúng khiến Marshall trở thành nhân vật có tầm quan trọng độc nhất.

Những điều kiện và đồng thuận chung

Đánh giá không phải không có điều kiện. Một số sử gia cho rằng sự khăng khăng của Marshall về một cuộc xâm lược qua eo biển Manche, trong các năm 1942 và 1943, là vội vàng, và người Anh đã đúng khi trì hoãn nó.

Những người khác cho rằng sứ mệnh của ông tại Trung Quốc là thất bại, và nó đã làm tổn hại danh tiếng của ông. Nhưng đồng thuận chung là đó là những sai lầm phán đoán trong một sự nghiệp thành tựu phi thường, và chúng không làm giảm vị thế của ông.

Marshall được nhớ đến, theo lời Churchill, là “người tổ chức chiến thắng”, và theo lời người viết tiểu sử của ông, là người “không bao giờ tìm kiếm quyền lực và không bao giờ lạm dụng nó”. Ông, theo đánh giá của các sử gia, là hình mẫu của quân nhân-chính khách: một người hiểu cả chiến tranh và hòa bình, và đã phục vụ đất nước trong cả hai.

11. Câu hỏi thường gặp

Marshall là ai, Lục quân và chiến lược Đức trước tiên

George Marshall là ai?

George Marshall (1880–1959) là Tổng tham mưu trưởng Lục quân Hoa Kỳ từ năm 1939 đến năm 1945, người đã xây dựng Lục quân chiến thắng Thế chiến II, và là Ngoại trưởng đã thiết kế Kế hoạch Marshall để tái thiết châu Âu. Ông nhận Giải Nobel Hòa bình năm 1953.

Lục quân Mỹ lớn đến mức nào khi Marshall tiếp quản?

Khi Marshall trở thành Tổng tham mưu trưởng ngày 1 tháng 9 năm 1939, Lục quân có khoảng 190.000 người. Khi ông rời nhiệm sở tháng 11 năm 1945, nó có hơn tám triệu người, tổ chức thành 89 sư đoàn.

Chiến lược “Đức trước tiên” là gì?

Đó là quyết định của Đồng minh, được thỏa thuận tại Hội nghị Arcadia tháng 12 năm 1941–tháng 1 năm 1942, rằng việc đánh bại Đức sẽ được ưu tiên hơn việc đánh bại Nhật Bản. Marshall là người ủng hộ chính của nó ở Mỹ.

Kế hoạch Marshall, D-Day và Nobel Hòa bình

Kế hoạch Marshall là gì?

Được Marshall đề xuất trong bài phát biểu tại Đại học Harvard ngày 5 tháng 6 năm 1947, Chương trình Phục hồi châu Âu đã cung cấp khoảng 13 tỷ đô la viện trợ của Mỹ để tái thiết kinh tế Tây Âu trong giai đoạn 1948–1952. Nó được ghi công đã đặt nền móng cho sự phục hồi sau chiến tranh và liên minh phương Tây.

Marshall có muốn chỉ huy D-Day không?

Có. Marshall muốn chỉ huy cuộc xâm lược Normandy, nhưng Tổng thống Roosevelt giữ ông lại ở Washington, nói với ông rằng ông không thể thiếu ông. Eisenhower được giao quyền chỉ huy thay thế.

Vì sao Marshall nhận Giải Nobel Hòa bình?

Ông nhận Giải Nobel Hòa bình năm 1953 cho Kế hoạch Marshall, trở thành quân nhân chuyên nghiệp đầu tiên nhận giải. Lời trích dẫn ghi nhận công việc của ông trong việc tái thiết châu Âu và đặt nền móng cho hòa bình.

12. Nguồn

1. Wikipedia, “George Marshall” — tiểu sử tổng hợp: sinh ngày 31 tháng 12 năm 1880, mất ngày 16 tháng 10 năm 1959, Tổng tham mưu trưởng 1939–1945, Ngoại trưởng 1947–1949, Kế hoạch Marshall, Giải Nobel Hòa bình 1953.

2. Encyclopaedia Britannica, “George C. Marshall” (britannica.com) — tiểu sử, Tổng tham mưu trưởng, Kế hoạch Marshall, Giải Nobel.

3. Forrest C. Pogue, George C. Marshall, 4 tập (Viking, 1963–1987) — tiểu sử chuẩn; việc xây dựng Lục quân, chiến lược của cuộc chiến, Kế hoạch Marshall.

4. Mark A. Stoler, George C. Marshall: Soldier-Statesman of the American Century (Twayne, 1989) — tiểu sử ngắn gọn; chiến lược “Đức trước tiên”, sứ mệnh Trung Quốc.

5. David L. Roll, George Marshall: Defender of the Republic (Dutton, 2019) — tiểu sử hiện đại; khả năng đánh giá con người của Marshall, Kế hoạch Marshall.

6. Larry I. Bland (chủ biên), George C. Marshall: Interviews and Reminiscences (George C. Marshall Foundation, 1991) — lời của chính Marshall, do Quỹ Marshall sưu tập.

7. Benn Steil, The Marshall Plan: Dawn of the Cold War (Simon & Schuster, 2018) — Kế hoạch Marshall và bối cảnh của nó.

Đọc thêm

• Ed Cray, General of the Army: George C. Marshall, Soldier and Statesman (Cooper Square Press, 1990).

• Daniel Kurtz-Phelan, The China Mission: George Marshall’s Unfinished War, 1945–1947 (W. W. Norton, 2018).

Bài viết liên quan

• Arleigh Burke
• Charles de Gaulle
• Chester W. Nimitz